Wydawnictwo Medyczne Borgis
Czytelnia Medyczna » Nowa Medycyna » 2/2008 » Dyskusyjne metody terapii alternatywnej u osób z chorobą nowotworową
- reklama -
Babuszka.pl
rosyjski online
z lektorem
Ski Spa - serwis narciarski Warszawa


- reklama -
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
© Borgis - Nowa Medycyna 2/2008, s. 16-25
*Małgorzata Kardasz, Danuta Pawłowska

Dyskusyjne metody terapii alternatywnej u osób z chorobą nowotworową

Questionable methods of alternative therapy in persons with cancer
Zakład Dietetyki Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
Kierownik Zakładu: dr hab. n. med. Danuta Pawłowska
Streszczenie
Alternative medicine have become very popular nowadays among patients to be ill with cancer. There is increasing evidence that nutrient intake may play a role in the development of cancer and outcomes of this illness treatment. Dietary measures may be helpful in preventing on cancers, there is no scientific evidence that any nutritionally regimen is appropriate as a primary treatment for cancer. However, many alternative diet treatments have been investigated in clinical trials and have been shown to be ineffective. Popularity of unconventional therapy is related to fear by increased cancer incidence, the lack of successful treatment and invasiveness of anticancer therapy. Alternative approaches are often promoted as natural and nontoxic and appear to offer patients an active role in their care. The review of available literature adverse effects have been documented when to use alternative methods such as headaches, dizziness, nausea, vomiting, lose weight or even death. Some herbal medications may result in interactions with anticancer drugs and worsen an effectiveness of conventional therapy. Questionable methods involve a diet that is nutritionally inadequate, involve potentially toxic doses of vitamins and/or other substances and are quite expensive. All pose the risk that patients who use them as a method of treatment. The American Cancer Society therefore recommends that „nutritional cancer cures” be avoided.
Słowa kluczowe: alternative therapy, cancer, diet.
Wstęp
Walka przeciw rakowi jest jednym z największych wyzwań w ludzkości. W uprzemysłowionych krajach rak płuc u mężczyzn jest głównie występującym nowotworem i w ostatnich latach przewyższa nowotwory piersi, które są najbardziej rozpowszechnione jako przyczyna śmierci na raka u kobiet. Divisi i wsp. (1) donieśli, że w 1980 roku na 5,648,000 mieszkańców 122,884 osób zmarło na raka płuc, podczas gdy w 1994 roku na 5,687,300 mieszkańców zmarło 155,879 osób. Pacjenci leczeni z powodu nowotworu szukają różnych strategii, które zwiększają lub w niektórych sytuacjach zastępują konwencjonalne leczenie. Rośnie zainteresowanie terapią alternatywną, dlatego iż zastosowanie powszechnie przyjętych i sprawdzonych metod leczenia nowotworów często kończy się niepowodzeniem. W 1987 roku American Cancer Society przeprowadziło badanie na osobach z nowotworem, gdzie dowiedziono, że 9% pacjentów użyło wątpliwej terapii, zaś 38% użyło diety (2). Ostatnie sprawozdanie wskazuje, że terapia metaboliczna stała się najbardziej szeroko praktykowaną alternatywną terapią (3).
Onkologia zawsze współistniała z terapiami, które nie są konwencjonalną częścią w leczeniu raka. Wiele z tych terapii skupia się na zmianie typowego konwencjonalnego sposobu leczenia nowotworów lub/i na zmianie spożywanych składników pokarmowych, które mogą pomóc w uzdrowieniu lub w „odtruciu” ciała z nowotworu. Dlatego jedzenie, dieta i medycyna odgrywają największą rolę w określeniu jakości życia podczas trwania choroby nowotworowej. Dbający o zdrowie profesjonaliści potrafią udowodnić, że konieczna jest odpowiednia edukacja pacjenta podczas choroby (4).
Użycie diety i składników pokarmowych w prewencji i leczeniu chronicznych chorób zostało zidentyfikowane jako jedna z sześciu dziedzin w alternatywnej medycynie przez The National Institutes of Health Office of Alternative Medicine (3). W medycynie alternatywnej ludzie stosują różnorodne środki lecznicze i metody terapii w celach leczniczych lub profilaktyce, mimo, że ich działanie nie zostało udowodnione lub jest ono znikome (5).
Zalecenia NCI (the National Cancer Institute)
The National Cancer Institute posiada zbiór dietetycznych wskazówek, które zmniejszają ryzyko rozwoju pewnych form nowotworu, ale zalecenia te nie służą do leczenia nowotworów (6):
1. Utrzymaj prawidłową masę ciała. Nieprawidłowe przyjęcie kalorii może mieć związek ze wzrostem śmiertelności na niektóre nowotwory, takie jak: nowotwór piersi, macicy, okrężnicy, woreczka żółciowego i prostaty.
2. Urozmaicaj swoją dietę. Trudno jest wyizolować czynnik powodujący nowotwór lub działający prewencyjnie w chorobach nowotworowych wskutek dużej ilości komponent w każdym jedzeniu oraz mogących występować pomiędzy nimi interakcjach. Urozmaicenie diety z powściągliwością do dużych ilości jedzenia oferuje lepszą nadzieję na obniżenie ryzyka rozwoju nowotworów.
3. Włącz owoce i warzywa do codziennej diety. Konsumpcja warzyw i owoców jest powiązana z niższym ryzykiem występowania nowotworów płuc, prostaty, pęcherzyka, przełyku i żołądka. To pożywienie zawiera witaminy, minerały, błonnik pokarmowy, mogące zmniejszyć ryzyko nowotworów. Owoce i warzywa są dobrym źródłem chemicznych substancji pochodzenia roślinnego, które mogą bronić organizm przed infekcjami. Do tej kategorii zaliczamy indole w kapuście, komponenty siarkowe w czosnku i porze, izoflawonoidy w soi i karotenoidy w wielu warzywach. Roślinne chemiczne substancje mogą pobudzać system immunologiczny, przyczyniać się do zmniejszenia toksycznych szkodliwych chemicznych produktów, wpływać na poziom hormonów, kontrolować wzrost komórkowy. Szczególne znaczenie ma antyoksydacyjne działanie owoców i warzyw.
4. Jedz większe ilości jedzenia bogatego w błonnik pokarmowy, takiego jak zboże, gruboziarnista mąka pszenna i rośliny strączkowe. Błonnik pokarmowy przyczynia się do zmniejszenia raka okrężnicy. Otręby i chleb razowy zawierają duże ilości błonnika nierozpuszczalnego w płynach, namoczone – puchną i zwiększają masy kałowe. To przyczynia się też do zmniejszenia szkodliwych kwasów żółciowych i innych potencjalnych czynników w tworzeniu nowotworów. Owies, otręby i wiele warzyw zawiera rozpuszczalny błonnik. Ten rodzaj błonnika nie powoduje wzrostu mas kałowych, ale formuje galaretowatą strukturę pobudzającą do eliminacji kwasów żółciowych i innych komponent, które są potencjalnie szkodliwe dla okrężnicy. Dlatego tak ważne jest spożywanie diety bogatej w zboże, chleb razowy, owoce i warzywa.
5. Całkowicie zredukuj konsumpcję tłuszczów. Od 1940 roku mądry pionier zasugerował, że tłuszcz w diecie odgrywa ważną rolę w powstawaniu nowotworów. The American Health Foundation (AHF) z Nowego Jorku pokazała dramatyczne różnice w zasięgu występowania raka piersi pomiędzy amerykańskimi a japońskimi kobietami. Amerykańskie kobiety średnio spożywały 40% tłuszczów z całodziennej kaloryczności, natomiast japońskie kobiety spożywały 10-20 % tłuszczów z całodziennej kaloryczności. Włoskie kobiety mają niższą zapadalność na nowotwory, jednakże dieta jest stosunkowo bogata w tłuszcze. Odległe badania wskazują, że duże ilości używania tłuszczów zwierzęcych i wielonienasyconych olei, takich jak krokosz barwierski lub olej kukurydziany mogą zwiększyć syntezę kwasów żółciowych, to z kolei może zwiększyć ryzyko występowania raka okrężnicy. Omega-3 kwasy tłuszczowe obecne w olejach ryb i w niektórych warzywach, mogą zmniejszyć zapadalność na raka piersi i okrężnicy. Oleje jednonienasycone, takie jak oliwa z oliwek mają neutralne działanie. Prawdopodobnie olej rzepakowy wraz z innymi olejami roślinnymi zmniejszają ryzyko występowania chorób nowotworowych. Olej ten bogaty jest w jednonienasycone kwasy tłuszczowe i może też zawierać pewne ilości omega-3 kwasów tłuszczowych. Olej z siemienia lnianego jest bogaty w omega-3 kwasy tłuszczowe. Jednonienasycone kwasy tłuszczowe i omega-3 kwasy tłuszczowe mogą chronić przed kardiopatią oraz tłumaczą niższe ryzyko występowania nowotworów i kardiopatii w południowych Włoszech i w Grecji. Nawet, jeśli te diety są bogate w tłuszcze, to w tych krajach używane są tłuszcze należące do rodziny jednonienasyconych i omega-3 kwasów tłuszczowych.
6. Ogranicz konsumpcję alkoholu. Duże picie alkoholu zwiększa ryzyko rozwinięcia się różnych guzów ust, krtani i przełyku. Palenie papierosów zwiększa też ryzyko występowania tych nowotworów.
7. Ogranicz konsumpcję soli lub żywności konserwowanej wraz z azotynami. Taka żywność może zwiększać ryzyko występowania raka przełyku i żołądka w krajach, gdzie używa się ich w dużych ilościach.
Medycyna alternatywna
Diety przeciwnowotworowe i odżywki suplementacyjne należą do najstarszych i najchętniej stosowanych przez pacjentów metod terapii alternatywnej. Według piśmiennictwa niekonwencjonalne diety stosuje ponad 61% brytyjskich pacjentów oddziałów onkologicznych (7).
Alternatywne propozycje są często promowane jako naturalne i nietoksyczne, odgrywające ogromną rolę w trosce o pacjentów. Często objaśniane są w następujący sposób: (a) nowotwór jest symptomem, nie chorobą; (b) symptomy powodowane są przez dietę, stres lub środowisko; (c) właściwa kondycja, odżywianie i psychiczna postawa pozwala biologicznie i umysłowo obronić się przed rakiem; (d) konwencjonalna terapia osłabia rezerwy ciała i leczy bardziej symptomy niż chorobę (3).
American Institute for Cancer Research (AICR) Terapia Dietą
The American Institute for Cancer Research (AICR) została założona w 1982 roku i skupia się na podstawowych dowodach prowadzonych badań powiązanych z dietą oraz na prewencji nowotworów. AICR kładzie nacisk na to, że pierwszorzędną żywnością są rośliny; skupia się głównie na owocach i warzywach z przeważającą ilością o jasnych kolorach, takich jak czerwony, zielony, żółty i purpurowy. W 1997 roku the World Cancer Research Fund i AICR wspólnie opublikowali sprawozdanie pod tytułem „Jedzenie, odżywianie i prewencja raka: ogólnoświatowa perspektywa” do edukacji profesjonalistów i społeczeństwa. W 2001 roku the World Cancer Research Fund upoważnił drugą część badań do publikacji w 2006, gdzie relacjonowane są dalsze dowody i rozwój badań powiązanych z chorobą nowotworową i terapią dietą (4).
Badania AICR nad dietą, odżywianiem i rakiem dostarczają wskazówek dla edukacyjnego programu do pomocy w tworzeniu zmian w obniżaniu występowania ryzyka chorób nowotworowych i działaniu na rzecz zwiększania świadomości społeczeństwa. Edukacja jest bardzo pomocną bronią w prewencji chorób nowotworowych oraz ulepsza jakość życia tym, u których zdiagnozowano chorobę (4).
Program edukacyjny AICR przedstawia następujące zalecenia:
(a) wybieraj dietę bogatą w rozmaite rośliny;
(b) jedz dużo warzyw i owoców;
(c) utrzymuj zdrową masę ciała i bądź aktywny fi-
zycznie;
(d) pij alkohol tylko z umiarem, jeśli w ogóle;
(e) wybieraj jedzenie zawierające niskie ilości tłusz-
czu i soli;
(f) przygotowywuj i przechowuj jedzenie bezpiecznie (4).
Wskazówki AICR wywodzą się z trwających naukowych badań. Pacjenci chorzy na raka i ich rodziny skorzystały w praktyce z łatwych wskazówek i rad dotyczących diety z całkowitym powodzeniem. Wskazówki AICR są przeznaczone do holistycznego mówienia o znaczeniu innych chorób, które są połączone z dietą oraz są przeznaczone do uaktywniania nowych narastających dowodów. Zalecenia te wpływają pozytywnie na nasze zwyczaje dietetyczne (4).
Dieta Livingston-Wheeler
Virginia C. Livingston przedstawiła punkt widzenia w wiarę, że rak jest powodowany przez bakterię, którą nazwała Progenitor cryptocides i ona staje się karcynogenna, kiedy odpowiedź immunologiczna jest nieprawidłowa. Livingston twierdzi, że walka z bakterią odbywa się przez: wzmacnianie systemu immunologicznego szczepionkami (wykonywane z moczu pacjentów); detoksykację lewatywami; enzymy trawienne; dietę wegetariańską, ale unikać należy kurczaków, jaj i cukru; witaminy i suplementy mineralne; wizualizację i zmniejszenie stresu. Wheeler reprezentowała, że zostały osiągnięte bardzo wysokie wskaźniki odzyskania zdrowia, ale nie potwierdzają tego żadne kliniczne dane. Naukowcy z the University of Pennsylvania Cancer Center dowiedli, że pacjenci leczeni metodą Livingston-Wheeler posiadali większe trudności z apetytem, bólem oraz posiadali niższą jakość życia. Nie udowodniono, że ten proces leczenia był widoczny i wpłynął na średnią przeżycia tych pacjentów (3).
Dieta Gersona
Max Gerson urodzony w Niemczech lekarz, w 1945 roku opisał swoje podstawowe zasady leczenia nowotworów i innych chorób zwyrodnieniowych (8). Skupiał się on na roli minerałów, enzymów, hormonów i innych dietetycznych czynników, aby przywrócić stan zdrowia i dobre samopoczucie pacjenta (4). Program Gersona jest jedną z najstarszych i najbardziej popularnych pseudo zachodnich propozycji leczenia raka (3).
Po śmierci Gersona w 1959 roku, jego córka Szarlotta Gerson Strauss podjęła kontynuację promowania leczenia swego ojca. Terapia Gersona jest dostępna za pośrednictwem the Gerson Institute w Bonicie, w Tijuanie w Meksyku, w Centro Hospitalario Internacional del Pacifico w Meksyku oraz jest oferowana przez the Hospital de Baja California (3, 4, 8). Aktualny koszt wynosi 4000$ za tydzień plus 200$ lub więcej za tydzień za wykonywanie testów laboratoryjnych (4). Strauss i literatura promująca ten sposób leczenia twierdzi, że średni powrót do zdrowia wynosi 50% dla osób, które nie mają żadnych szans powrotu do zdrowia po ortodoksyjnym leczeniu (8). Norman Fritz wiceprezydent the Gerson Institute uważa, że pacjenci z czerniakiem i rakiem płuc z wczesnymi przerzutami mają od 70 do 90% szans na powrót do zdrowia, zaś z guzem mózgu mogą wyleczyć się w 30% (8).
Podstawowa zasada terapii nowotworów to detoksykacja ciała przy zastosowaniu lewatyw z kawy, postępując przy tym zgodnie ze specjalną dietą. Zalecenia dietetyczne zawierają regulamin, gdzie nie można spożywać soli i tłuszczu, można spożywać małe ilości białka zwierzęcego, dieta ma zawierać wysokie ilości potasu, ma być bogatym źródłem węglowodanów, ma zawierać dużo płynów, należy spożywać odwodnioną i odtłuszczoną wątrobę w postaci kapsułek oraz należy przyjmować zastrzyki z surowego ekstraktu wątroby. Później Gerson polecił jeszcze małe ilości oleju lnianego (8).
Terapia Gersona składa się z 13 szklanek świeżo przygotowanego soku z warzyw lub owoców (należy spożywać jedną szklankę na godzinę przez cały dzień) (2). Pacjenci otrzymują różne suplementy, włącznie z roztworem jodyny (krople płynu Lugola), roztworem potasu, leatrile, hormony tarczycy, niacynę, enzymy trzustki, mleczko pszczele, olej rycynowy, witaminę B12 zmiksowaną z wątrobą, do wstrzyknięcia surowy ekstrakt z wątroby, łyżki stołowe oleju lnianego oraz szczepionki zrobione z zabitych bakterii Staphylococcus aureus i z wirusa grypy (3, 4, 8). Lewatywy z kawy, rumianku lub olejku rycynowego są podawane większości pacjentom (4, 8). Zachęcanie do codziennych lewatyw ma na celu poradzenie sobie z bólem, ma stymulować jelita i wątrobowe enzymy aby zwiększyć uwalnianie się toksyn z organizmu (4). Niektórzy pacjenci mogą mieć podawaną doustnie i/lub doodbytniczo wodę utlenioną oraz doodbytniczo ozon (8). Zabronione jest jedzenie zawierające sól, olej, kawę, jagody, orzechy, rafinowane, oczyszczone i zamrożone jedzenie, a także picie wody oraz wszystkich napojów z butelki i puszki (2). Nie używa się aluminiowych sztućców i naczyń podczas przygotowania pożywienia czy soków (8).
Podczas pierwszych czterech tygodni diety Gersona pacjenci otrzymują małe ilości białka zwierzęcego lub też wcale. Pacjenci z silnym bólem mogą dostawać megadawki witaminy C i niacynę. Doradza się pacjentom, aby kontynuowali ten sposób leczenia w domu, dłużej niż rok (8).
Pacjenci podczas leczenia mogą odczuwać objawy grypopodobne, stracić apetyt, odczuwać słabość, mieć zawroty głowy, pot może stać się cuchnący, może pojawić się wysypka oraz opryszczka na ustach. Masy guza mogą stać się bolesne oraz pacjenci mogą doświadczyć wysokiej gorączki, skurczów jelitowych, biegunki i wymiotów. Niektórzy cierpią na poważne infekcje oraz mogą umrzeć z powodu braku równowagi elektrolitów przez stosowanie codziennie lewatyw. U niektórych pacjentów z przerzutami do wątroby suplementy tarczycy mogą być przyczyną silnych krwotoków (4, 8).
Między 1980 a 1986 rokiem zostało dowiedzione, że 13 pacjentów leczonych terapią Gersona w obszarze szpitala w San Diego zachorowało na sepsę spowodowaną Campylobacter fetus, co miało związek z iniekcjami wątrobowymi. Żaden pacjent nie był wyleczony z nowotworu, jeden zmarł z powodu zjadliwego charakteru choroby w przeciągu tygodnia. Pięciu pacjentów było w stanie śpiączki wskutek niskiego poziomu sodu, przypuszczalnie jako wynik niestosowania sodu w dietetycznych zasadach Gersona. To przyczyniło się, że personel medyczny Gersona zmodyfikował techniki podawania surowych produktów wątroby i produktów biologicznych. Jednakże terapia Gersona czyni nadal znaczne szkody w organizmie człowieka, ponieważ informowano o poważnych infekcjach i śmierci pacjentów z powodu braku elektrolitów wskutek używania lewatyw z kawy (3, 8).
Proponowane zasady żywienia w metodzie Gersona nie są wskazane populacjom, takim jak pacjenci z nowotworami, u których występują liczne skutki uboczne spowodowane chorobą i konwencjonalnym sposobem leczenia, przyczyniającym się do zmniejszenia apetytu (3).
Żadne badania opublikowane w przeglądzie literatury nie dostarczają sensownych dowodów, że terapia Gersona jest efektywna w procesie leczenia nowotworów (8).
Revici Cancer Control
Revici Cancer Control, którą stworzył Emanuel Revici (metoda ta nazywana jest też terapią lipidową i biologiczną wskazówką chemioterapii), opiera się na przedstawieniu, że rak jest powodowany przez brak równowagi między konstrukcyjnymi (anabolicznymi) i destrukcyjnymi (katabolicznymi) procesami ciała. Alkohole tłuszczowe, cynk, żelazo i kofeina zostały sklasyfikowane jako środki anaboliczne, natomiast kwasy tłuszczowe, siarka, selen i magnez zostały sklasyfikowane jako kataboliczne. Sformułowane poglądy przez tego twórcę zostały oparte na jego interpretacji przyciągania ziemskiego, pH (kwasowości) i powierzchni napięcia pojedynczych próbek moczu pacjentów. Naukowcy, którym zaproponowano ocenę metody Revici nie osiągnęli porozumienia z Emanuelem Revici co do procedury zapewnienia przekonujących badań (3).
Zielona herbata
Herbata jest drugim najczęściej spożywanym napojem na świecie. Zielona herbata stanowi w przybliżeniu jedną z pięciu wszystkich herbat i jest spożywana w Japonii, Chinach, Indii, w części Bliskiego Wschodu oraz Północnej Afryce. Wierzy się, że zielona herbata odgrywa rolę w prewencji nowotworów, szczególnie nowotworów złośliwych dotyczących przewodu pokarmowego. W siedemnastu przeprowadzonych badaniach oceniających wpływ zielonej herbaty na raka, we wszystkich przypadkach badania kontrolne nie oszacowały przeżycia lub reakcji na chorobę u osób poddanych tym obserwacjom. Kilka różnych badań zademonstrowały ochronny efekt. Toczące się nadal badania zdefiniują w przyszłości rolę zielonej herbaty w prewencji chorób nowotworowych (3).
Herbata pau d´arco
Herbata pau d´arco sprzedawana jest w sklepach ze zdrową żywnością oraz drogą mailową, i jest nazywana taheebo, lapacho, lapacho morado, ipe roxo lub ipes. Istnieje przekonanie, że herbata ta była lekarstwem dla starożytnych Indian – Inków, przygotowywuje się ją z wewnętrznej kory różnych gatunków Tabebuia, wiecznie zielonego drzewa rosnącego w Zachodnich Indiach oraz Centralnej i Południowej Ameryki (3, 8).
Zwolennicy twierdzą, że herbata pau d´arco działa efektywnie przeciw rakowi, anemii, reumatyzmowi, wrzodom, dolegliwościom wątrobowym, rzeżączce, grzybicy skóry a nawet przepuklinie. Sprzymierzeńcy twierdzą, że to medyczne założenie skupiło swoją uwagę po tym jak lekarz z południowej Ameryki wykonał napar z kory dla ratowania życia swojego brata, który umierał na raka. Według sprawozdania w czasopiśmie „The Spotlight”, które często popiera wątpliwe terapie, okazało się, że ból u pacjenta zniknął. Pacjent po miesiącu został zwolniony ze szpitala bez poszlak istnienia nowotworu. Sprawozdanie twierdziło też, że lekarze w miejskim szpitalu w Santo Andre w Brazylii regularnie używają pau d´arco do leczenia białaczki, jak również do innych typów raka (8).
Drzewo Tabebuia zawiera lapachol, który wykazał antynowotworową działalność w kilku guzach podczas badań na zwierzętach. Jakkolwiek niepublikowane badania pokazały znaczący efekt działania lapacholu na nowotwory u ludzi (8). Aktywność lapacholu testowano przeciwko mięsakorakowi Walker 256, rakowi 755, białaczce L-1210, P-1534 i mięsakowi 180. Mięsakorak Walker 256 pokazał znaczącą wrażliwość na lapachol, szczególnie, kiedy był podawany doustnie (8).
Prowadzone badania w 1970 roku z użyciem lapacholu wykazały, że nie jest on z łatwością absorbowany przez ludzi, jak i przez szczury oraz dość wysoki poziom w osoczu wpływa na nowotwory, którym mogą towarzyszyć antykoagulacyjne skutki. Nawet niskie dawki powodują mdłości, wymioty oraz mogą interferować ze skrzepniętą krwią. Dlatego badania zostały zawieszone i zamknięte przez the Inwestigational New Drug (3, 8). Niektórzy badacze uważają, że lapachol powinien być badany dalej, używając przy tym witaminy K do powstrzymania antykoagulacyjnego działania oraz, że jego antynowotworowa aktywność może być rozłączona z jego antykoagulacujną działalnością (3, 8).
Profesor farmakognozji Varro E. Tyler z Uniwersytetu w Purdue, który jest najważniejszym autorytetem w medycynie roślinnej, wskazał, że stosowanie pau d´arco przy braku udowodnionej skuteczności, potencjalnej toksyczności i wysokiego kosztu (od 12 $ do 50 $ za paczkę) jest niemądre i przesadne (8).
Karłowata palma
Jagoda palmy karłowatej jest najczęściej stosowanym ziołem w przypadku łagodnego przerostu prostaty u mężczyzn. Jagoda ta zawiera lipidy sterolowe i inne kwasy tłuszczowe, które rzekomo zmniejszają częstotliwość oddawania moczu oraz zapobiegają zatrzymaniu moczu w łagodnym przeroście prostaty. Poszczególne badania oceniły efekt palmy karłowatej na poziomie hormonów. Dwa nie ujawniły żadnej zmiany na poziomie hormonów, jedno zrelacjonowało zahamowanie estrogenów. Istnieją natomiast skutki uboczne, takie jak: ból głowy, mdłości, wymioty, zawroty głowy, skurcze przedwczesne serca, angina, tachykardia, bezsenność, zaparcia oraz ból jąder. Wymagane są jednak dodatkowe badania, aby rozpoznać jak ten czynnik może być użyty w populacji osób chorych na nowotwór (3).
Terapia Metaboliczna Kelley/Gonzalez
W 1960 roku William Donald Kelley, ortodonta z Teksasu, rozpoczął promocję metabolicznego procesu leczenia dietą przeciw rakowi. Dr Kelley twierdził, że rak wskazuje na niedobór enzymów trzustkowych potrzebnych do zniszczenia komórek nowotworowych. Jego dieta otrzymała światową sławę, kiedy w 1979 roku aktor Steve McQueen zmarł po leczeniu w klinice mieszczącej się w Plaza Santa Maria w południowej Tijuanie (8).
Program dr Kelley´ego składa się z poszczególnych części. Po pierwsze, prowadzony jest u pacjentów rozległy kwestionariusz. Twierdzi się, że może zostać określony „indeks raka”, który wskaże miejsce, tempo wzrostu, wiek guza, jak również informacje o leczeniu i prognozie. Następnie, pacjenci poddawani są detoksykacji okrężnicy, głodówce, płukaniom nosa, głębokim oddychaniom, otrzymują leki moczopędne, biorą kąpiele i są zewnętrznie oczyszczani. Po detoksykacji pacjenci przechodzą na dietę ograniczającą. Dietę zmienia się według metabolicznego typu pacjenta, który jest określany przez test. Część tej diety zawiera spożycie wielu suplementów, bo aż 300 tabletek a koszty utrzymania wynoszą 1000 $ za miesiąc (8).
Prowadzone badania nad recenzjami najlepszych przypadków dr Kelley´a przez the Office of Technology Assessment nie znalazły żadnych dowodów, że metoda ta jest efektywna przeciw nowotworom (8).
Dr Gonzalez z Nowego Yorku twierdzi, że jego dieta jest prawie taka sama jak dr Kelley. Składa się ona z ograniczonej diety i zawiera 10 podstawowych diet z 90 możliwościami, a w niektórych typach metabolicznych może być zawarta duża ilość czerwonego mięsa. Zalecane są duże ilości suplementów odżywczych (powyżej 150 pigułek na dzień) w podzielonych dawkach od 10 do 12. Dieta ta zawiera enzymy trawienne, gruczoły zwierząt i witaminy. Natomiast detoksykacja osiągana jest za pomocą lewatyw z kawy, stosowanych podobnie jak w terapii Gersona (3, 8).
Terapia Metaboliczna Manner – Terapia Metaboliczna
Herold Manner profesor zoologii z Uniwersytetu Loyola, zdobył popularność w medycynie alternatywnej, kiedy poinformował, że nastąpiła regresja guza u myszy po zastosowaniu iniekcji z witaminy A, leatrile i enzymów trawiennych (8).
Terapia metaboliczna została zdefiniowana przez dr Manner jako użycie naturalnych produktów żywności i witamin w zapobieganiu i leczeniu choroby przez budowanie silnego systemu immunologicznego. Dr Manner zmarł w 1988 roku, ale jego proces leczenia jest nadal dostępny w the Clinica Cydel (znanej też jako Clinica Manner) w Tijuanie. Aktualny koszt wynosi 7000 $ za trzy tygodnie (8).
Zwolennicy terapii metabolicznej uważają, że rak, artretyzm, skleroza i inne choroby degeneracyjne są wynikiem metabolicznego braku równowagi spowodowanego przez nienazwane i niezmienione substancje toksyczne w ciele. Proces leczenia angażuje usuwanie toksyn i rzekomo wzmacnia system immunologiczny tak, że ciało potrafi samo się uzdrawiać (3).
Metaboliczne leczenie dietą zmienia się wraz z wyobraźnią każdego lekarza i może zawierać naturalne pożywienie w diecie (surowe mleko); post dwudniowy, w czasie którego pije się tylko sok owocowy; lewatywy z kawy; witaminy i minerały (często w szkodliwych dawkach); substancje gruczołowe; enzymy; DNA; RNA; kwas pangamowy; leatrile i różne inne lekarstwa, które nie są legalnie sprzedawane w Stanach Zjednoczonych (3, 8). Pacjenci, którzy nie mają przynajmniej dwóch wypróżnień na dzień otrzymują środki przeczyszczające (8). Witamina C jest podawana w ilościach coraz większych dopóki u pacjenta nie rozwinie się biegunka. Dawka ta może osiągnąć 85 g na dzień, wtedy zmniejsza się do 2 g na dzień. Witamina A jest dawana w dawkach powyżej jednego miliona IU na dzień. Niektóre suplementy podaje się pozajelitowo w „Koktajlu Menner´a”, infuzja zawiera witaminę A i C, leatrile i dimetylosulfoksyd (DMSO) (8).
Dr Manner wywnioskował, że jego metoda była w 70% efektywna przeciw rakowi. Jednak żadne badania nie potwierdzają teorii Manner´a (8).
PC-SPES
PC (rak prostaty)-SPES (latynoska nadzieja) jest ziołową miksturą składającą się z chryzantem, urzetu barwierskiego, lukrecji, Gandorema lucidum, Panax pseudoginseng, Rabdosia rubescens, palmy karłowatej i tarczycy. PC-SPES jest dostępna na rynku do leczenia raka prostaty jako bezestrogenowy sposób leczenia. Ostatnio w badaniach testowano aktywność estrogenową PC-SPES na drożdżach, myszach i mężczyznach z rakiem prostaty, gdzie ujawniono, że czynnik ten miał potężną aktywność estrogenową. Z badań wywnioskowano, że nieregularne użycie mieszaniny ziół może wprowadzić zamieszanie w wynikach standardowej terapii doświadczalnej oraz może powodować niekorzystne skutki (3).
Dieta wegetariańska
Dieta wegetariańska jest bardzo popularna w dzisiejszych czasach i jest to kulturowy, etyczny, ekonomiczny, ekologiczny sposób zachowania, który szanuje życie i środowisko oraz życie innych. Osoby wybierające tą dietę nie piją alkoholu, nie palą papierosów, nie biorą narkotyków, codziennie utrzymują aktywność fizyczną i ich styl życia dąży do utrzymania idealnej masy ciała. Mięso jest wykluczane z codziennej diety, a na jego miejsce są owoce, warzywa, zboża, rośliny strączkowe, nasiona i orzechy. Niektórzy wegetarianie spożywają mleko, produkty nabiałowe oraz jaja (1).
Niektóre badania pokazują jak większe spożycie błonnika, owoców i warzyw a niskie spożycie tłuszczów, cholesterolu i kofeiny zmniejsza zachorowalność na raka okrężnicy i zawał serca (1).
Wegetarianie chorują mniej niż osoby spożywające mięso. Badania nad rakiem są coraz bardziej skomplikowane, ponieważ wiele czynników wpływa na występowanie nowotworów i trudno jest dowieść prawdziwego efektu tylko jednego czynnika. Przypuszcza się, że wegetarianie mają zmniejszoną śmiertelność, ponieważ są mniej otyli, praktykują aktywność fizyczną, palą mniej papierosów i często poddają się badaniom medycznym. Mniejsza ilość osób palących papierosy jest jednym z powodów, dlaczego wegetarianie rzadziej chorują na raka płuc. Dieta wegetariańska posiada czynniki chroniące przed rakiem (1):
1. Większe spożycie błonnika pokarmowego. Wegetarianie jedzą dwa lub trzy razy więcej błonnika pokarmowego niż osoby niestosujące tej diety. Wegetarianie spożywają 30-45 g błonnika dziennie, gdzie w zachodniej kulturze spożywa się tylko 15 g błonnika dziennie a zalecane jest 20-40 g błonnika dziennie.
2. Zmniejszone spożycie tłuszczu. Dieta laktoowowegetarian zawiera około 10% mniej tłuszczu niż dieta osób konsumujących mięso, a dieta wegańska jest o 20% uboższa w tłuszcze. Dieta z wysokim udziałem tłuszczu może powodować wzrost ryzyka zachorowania na raka okrężnicy, piersi i prostaty. Ponadto wiele wegetarian przestrzega diety przekraczającej 30% wartości tłuszczów ustalonych przez the National Cancer Institute.
3. Niespożywanie mięsa. Zwłaszcza wołowina może tworzyć komponenty nowotworowe, kiedy gotuje się ją w wysokiej temperaturze. Przemiana tych komponent jest czynnikiem ryzyka dla rozwoju raka.
4. Mniejszy nakład rezerw żelaza. Wysoki stopień żelaza zwiększa ryzyko raka, ale jest to nadal przypuszczenie. Nadmierna ilość żelaza może sprzyjać reaktywacji wolnych rodników, które potrafią uszkadzać komórki.
5. Większe spożycie antyoksydantów. Antyoksydanty wspierają w neutralizacji wolnych rodników i do nich należą takie witaminy jak β-karoten, witamina C i witamina E. Wegetarianie spożywają o 50% więcej witaminy C niż osoby niebędące wegetarianami, również spożywają dwa razy więcej witaminy E i β-karotenu.
Ziołowa Terapia Hoxsey
Lekarstwa Harry Hoxsey składają się z leków do stosowania zewnętrznego i wewnętrznego. Medykamenty zewnętrzne używa się do nowotworów zewnętrznych i zawierają one czerwony proszek, w skład którego wchodzi antymon trójsiarczkowy, chlorek cynku, krwiowiec kanadyjski nazywany inaczej „krwawym korzeniem” oraz żółty proszek, składający się z siarczku arsenu, siarki i talku. Te produkty są dość żrące, niszczą tkanki ciała podczas kontaktu z tymi składnikami i nie odróżniają zdrowej tkanki od chorej na raka. Nie mają one praktycznej wartości w leczeniu nowotworu (8).
Leki wewnętrzne używane są do nowotworów wewnętrznych w postaci płynów i zawierają one lukrecję, czerwoną koniczynę, korzeń łopianu, korzeń Stillingia, berberys pospolity, Cascara, korę jesionu kolczastego, korę kruszyny i jodek potasu. Jodek potasu może być dodawany do „różowego toniku” oraz do napoju mlecznego z pepsyną. Ponadtlenek dysmutazy (SOD), witamina B12, Gerovital (mikstura z prokainą chlorowadorku i witaminami), „Prolobin liver”, TST-100, rozeta kaktusa mogą być też zalecane. Mildred Nelson wzorująca się na terapii Hoxsey´a otworzyła klinikę, która nazywa się the Bio-Medical Center w Tijuanie w Meksyku, gdzie aktualny koszt leczenia wynosi od 4000 $ do 5000 $ (8).
Hoxsey twierdził, że wewnętrzna forma leków działa przez normalizację płynów ciała, które były chemicznie niezrównoważone. Natomiast Nelson twierdzi, że one pomagają w przywróceniu równowagi kwasowo- -zasadowej i „zajmują się DNA”. Żadne badania nie dostarczyły dostatecznych dowodów, że wewnętrzne leki Hoxsey´a były skuteczne (8).
Antyneoplastony (ANP)
Antyneoplastony są mieszaniną peptydów aminokwasów i innych prostych substancji organicznych, które mają pobudzać naturalną obronę przeciwnowotworową. ANP stosowane są w prywatnej klinice Stanisława Burzyńskiego do leczenia guzów mózgu u dzieci. Brakuje wiarygodnych danych potwierdzających skuteczność tych substancji. Wstępne badania kliniczne nie wykazały efektu terapeutycznego, a badania II fazy dały wyniki skrajnie rozczarowujące (9). Mimo braku dowodów na działanie przeciwnowotworowe terapia ta cieszy się dużą popularnością (7). Antyneoplastony A 10 i AS2-1 dopuszczono do badań klinicznych II fazy, a wstępne wyniki zaprezentowano na 11. Międzynarodowym Sympozjum Neuroonkologii Dziecięcej w Bostonie w 2004 roku, gdzie przedstawiono w pojedynczych przypadkach stabilizację choroby, mimo że wyniki są niejednoznaczne (10).
Terapia Megawitaminowa i Ortomolekularna
Terapia megawitaminowa i ortomolekularna opiera się na wierze, że ogromne dawki witamin (minerałów lub innych środków odżywczych) mogą uleczyć chorobę (3). Linus Pauling wymyślił termin ortomolekularny, co oznacza właściwa cząsteczka. Uważa on, że potrzeby żywienia różnią się i zależą od indywidualnych potrzeb oraz że wiele ludzi potrzebuje spożycia witamin i minerałów powyżej zalecanego RDA (the Recommended Dietary Allowances) do zachowania dobrego zdrowia. Dr Pauling podkreśla, że duże dawki witaminy C są efektywne w prewencji i leczeniu przeziębienia oraz nowotworów (3, 8). Twierdzi on też, że suplementacja witaminą C mogłaby zmniejszyć częstotliwość i śmiertelność na raka w 75% (8). Ewan Cameron, szkocki lekarz, twierdzi, że grupa 100 nieuleczalnie chorych na raka, osób leczonych 10 g witaminy C dziennie, przetrwała znacznie dłużej niż pacjenci, którzy nie otrzymywali witaminy C (8).
Poszczególne badania wykazują, że nadmiar witaminy C może być szkodliwy dla pacjentów chorych na raka, ponieważ może promować formację guza przez uszkodzenie protein i kwasów nukleinowych (8).
Sławny wśród lekarzy Robert F. Cathcart z San Mateo z Kalifornii stosujący tę terapię, zaleca witaminę C w rozmaitych chorobach, wliczając w to raka i AIDS. Doradza on swoim pacjentom branie coraz to większych dawek witaminy C, aż pojawi się biegunka, a następnie stopniowe redukowanie dawki witaminy aż biegunka się zmniejszy (8).
The National Cancer Institute bada witaminę C, różne składniki pokarmowe i ich biologiczne skutki w prewencji nowotworów jako możliwe środki wspomagające terapię. Aktualnie mało istotne badania przedstawiają, że witamina C ma efektywne działanie w leczeniu nowotworów (4).
Naukowe badania nie potwierdzają żadnych korzyści z terapii ortomolekularnej u osób chorych na nowotwór lub inne choroby. Jakkolwiek ociąga się debata na temat leczenia raka i witaminy C, czy witamina C ulepsza czy podważa wiele standardowych terapii nowotworowych (3).
Terapia ziołowa
Coraz większa liczba związków chemicznych klasyfikowana jest pod nagłówkiem „ziołowej” terapii. Wiele z tych lekarstw są sprzedawane bez jakiejkolwiek wiedzy na temat ich mechanizmu działania. Legalnie występujące związki chemiczne nie są propagowane jako środki leczące choroby. Wiele z tych produktów sprzedawanych jest jako suplementy dietetyczne z dodatkowym zasugerowaniem ich znaczenia (3). Producenci przedstawiają je zwykle jako produkty o właściwościach przeciwnowotworowych lub stymulujących układ odpornościowy.
Essiac
Essiac jest ziołowym lekarstwem, który został wypromowany w latach 50-tych przez Rene M. Caisse, kanadyjską pielęgniarkę. Essiac – nazwisko propagatorki czytane od końca jest szeroko używanym środkiem, a jego sprzedaż coroczna szacuje się na 8 000 000 $ (3). Herbata ta jest jedną z najczęściej stosowanych przez pacjentów cierpiących na nowotwory (dzieci i dorosłych), preparatów ziołowych w Ameryce Północnej (5). Wczesne badania na zwierzętach pokazały zbawienne zmiany u myszy leczonych tą substancją. Dalsze badania tej komponenty zostały zwołane przez naukowców z Memorial Sloan – Kettering Cancer Center i the National Cancer Institute. Caisse odmówiła ujawnienie receptury Essiac i zatrzymała dalsze badania. W 1980 roku the Canadian Bureau of Human Prescription Drugs przeprowadziło badania w oparciu o streszczenia lekarzy nad pacjentami Caisse poddających się dobrowolnie leczeniu. U 86 pacjentów wystąpiła subiektywna poprawa, 5 osób żądało mniej leków przeciwbólowych a jedynie u 3 osób stan nie zmienił się; wszyscy pacjenci poddani byli poprzednio leczeniu konwencjonalnemu (3).
Wkrótce przed śmiercią, Caisse zmieniła recepturę i produkcję w firmie kanadyjskiej, która zaopatrywała pacjentów zgodnie z warunkami umowy z kanadyjskimi urzędnikami zajmującymi się zdrowiem. W skład tej receptury wchodzi: korzeń łopianu, korzeń rzewienia, liście szczawiu polnego i kora wiązu czerwonego (3).
Herbata Essiac jest łatwo dostępna zarówno w Kanadzie, jak i USA, mimo że sprzedaż tego preparatu jest nielegalna. Prowadzone badania dowiodły, że Essiac nie ma działania przeciwnowotworowego (7). Środek ten jest dostępny również w Polsce i można znaleźć ulotki reklamowe w ośrodkach onkologicznych, gdzie opisywane jest jego działanie przeciwnowotworowe.
Iscador
Preparat ten uzyskuje się z jemioły stosowanej w medycynie ludowej w Europie jako lek przeciwnowotworowy. Przeprowadzone badania nad tym środkiem nie potwierdziły działania przeciwnowotworowego. Występują informacje, że u osób stosujących Iscador może pojawić się wiele objawów niepożądanych oraz mogą wystąpić interakcje wraz z chemioterapeutykami. Badania dowiodły, że Iscador w warunkach in vitro może stymulować rozwój komórek białaczkowych (10).
Leatrile
Leatrile jest naturalnie występującym glikozydem otrzymywanym m.in. z pestek moreli. Substancja ta stosowana jest w leczeniu nowotworów w różnych metodach medycyny alternatywnej. Badania kliniczne na chorych z zaawansowaną i nieuleczalną postacią nowotworów nie wykazały działania antynowotworowego tego preparatu. Jedynie u 1 pacjenta na 179 chorych stwierdzono tylko częściową odpowiedź na leczenie leatrile (9).
Chrząstka rekina
Chrząstka rekina jest od ponad 10 lat chętnie stosowana w Stanach Zjednoczonych przez pacjentów z chorobami nowotworowymi i przewlekłymi chorobami zapalnymi. Ocenia się, że do połowy XX wieku preparatu tego używało 50 tys. Amerykanów chorych na nowotwory. Sugerowane mechanizmy działania chrząstki rekina obejmują bezpośrednie i pośrednie działanie antyangiogenne (10).
Sproszkowana chrząstka rekina zawiera białko, które hamuje wzrost nowych naczyń krwionośnych potrzebnych do wzrostu nowotworu. Mimo, że obserwowano niewielki antyangiogeniczny efekt w eksperymentach laboratoryjnych, to niezaobserwowano udzielania się chrząstki rekina u ludzi, aby w znaczący sposób hamowała angiogenezę. Również, jeśli bezpośrednie stosowanie było efektywne to doustne podanie nie było produktywne, ponieważ białko mogło zostać przetrawione i nie zostało absorbowane w nienaruszonym stanie do ciała (3).
Przeprowadzone badania na kubańskich pacjentach w końcowym stadium raka, którzy otrzymywali preparaty z chrząstki rekina doniosły, że czuli się lepiej po tym procesie leczenia niż przed rozpoczęciem przyjmowania tego preparatu. Jednak nie udowodniono, że chrząstka rekina jest skuteczna u osób chorych na nowotwór (3). The National Cancer Institute zrecenzował te dane i wywnioskował, że były one niekompletne i nieimponujące (3).
W 1997 roku badacze donieśli, że chrząstka rekina ma nieefektywne działanie przeciw zaawansowanemu nowotworowi u osób dorosłych ze średnią długością życia (co najmniej 12 tygodni) (3). Badanie przeprowadzono na 58 pacjentach, którzy otrzymywali doustnie dawki chrząstki rekina jako ich jedyną formę antynowotworowego procesu leczenia. Po 12 tygodniach, u 10 osób nie nastąpiła progresja raka, a 2 osoby były podatne na poprawę jakości życia. Nie świadczy to jednak, że chrząstka rekina była odpowiedzialna za progresję raka. Badacze wywnioskowali, że chrząstka rekina była obojętna u pacjentów w zaawansowanym stadium raka, szczególnie raka piersi, okrężnicy, płuc i prostaty (3).
Istnieją inne badania na pacjentach kubańskich, które wskazują 60% przeciwnowotworową skuteczność chrząstki rekina. Jednak wynik ten może być niewiarygodny, ponieważ wystąpiły uchybienia formalne projektu badawczego, brak kontroli nad projektem oraz nie zastosowanie standardowych kryteriów oceny odpowiedzi na leczenie (10).
Niewytłumaczony pozostaje fakt, że chrząstka rekina daje korzystne rezultaty w połączeniu z konwencjonalnym leczeniem przeciwnowotworowym lub jako terapia adjuwantowa, stosowana we wczesnych stadiach choroby. Natomiast jako pojedynczy czynnik nie jest skuteczny u pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową i nie wpływa istotnie na poprawę jakości życia (10).
Dieta Makrobiotyczna
Termin macrobiotics odnosi się do filozoficznej wiary popierającej dietę semiwegetariańską. „Macrobiotic” wywodzi się z greckiego słowa macros (długi, duży) i bios (życie). Dieta makrobiotyczna promuje twierdzenie, że utrzymuje ogólne zdrowie, zapobiega nowotworom oraz innym chorobom (3).
Makrobiotyczny styl życia został rozwinięty przez japońskiego filozofa Georga Ohsawa (1893-1966), który wierzył, że zdrowa żywność prowadzi do pokoju i harmonii na świecie. Dieta makrobiotyczna została spopularyzowana w 1960 roku w USA przez studenta Ohsawy, Michio Kushi, który wypromował zdrowie jako klucz do pokoju (11).
Standardowa dieta makrobiotyczna dostarcza składników, które są modyfikowane zależnie od wieku, płci, poziomu aktywności fizycznej, potrzeb personalnych i środowiska. Dieta ta ma wzgląd na tradycjonalną żywność, występowanie sezonowe i klimatyczne żywienia oraz personalną i socjologiczną działalność. Dieta makrobiotyczna dostosowuje się do indywidualnych potrzeb i raczej nie odzwierciedla sztywnych reguł (11).
Standardowa dieta makrobiotyczna kładzie nacisk na wysoką zawartość węglowodanów złożonych a niską zawartość tłuszczów. Badania nad 50 osobami spożywającymi dietę makrobiotyczną odnotowały, że tłuszcze wynoszą 23% spożywanej energii, węglowodany 65% energii, tłuszcze nasycone 4,5% energii, a wielonienasycone kwasy tłuszczowe stanowiły 7,1% energetyczności. Spożycie cholesterolu wynosiło średnio 76 mg/d, mimo że dieta makrobiotyczna nie jest ścisłą dietą wegetariańską a jedynie spożywa się małe ilości mięsa zwierzęcego (11).
W diecie tej zaleca się, aby żywność była naturalnie rosnąca i minimalnie przetworzona. Dieta makrobiotyczna składa się z: 1) 40-60% stanowią zboża, które zawierają brązowy ryż, jęczmień, proso, owies, pszenicę, kukurydzę, żyto, grykę, mniej powszechne zboża oraz produkty z nich wykonane, takie jak kluski, makaron i chleb; 2) 20-30% warzyw raczej lokalnie rosnących, przygotowanych na różne sposoby, mogących zawierać mniejsze ilości surowych lub piklowanych warzyw; 3) 5-10% różnych typów fasoli, takich jak azuki, groch włoski, soczewica oraz produkty z nich wykonane, takich jak tofu, tempeh, natto; 4) roślin morskich, które należy regularnie spożywać, gotowane z fasolą lub jako oddzielne danie; 5) okazjonalne jedzenie należy spożywać kilka razy na tydzień lub rzadziej i tutaj zaliczamy owoce, białe mięso ryb, nasiona i orzechy (11).
W standardowej diecie makrobiotycznej ogólnie unika się mięsa i drobiu, tłuszczu zwierzęcego, takiego jak słonina lub masło, jaj, produktów nabiałowych, cukru rafinowanego i jedzenia zawierającego sztuczne słodziki lub inne chemiczne dodatki (4). Nie są zalecane oczyszczone ziarna, ponieważ zwiększają one ryzyko występowania chorób nowotworowych (11). Spożywanie genetycznie modyfikowanego jedzenia też jest odradzane. W kontekście nowotworu ograniczenia te mogą być absolutne przez jakiś okres czasu aż pojawi się jakaś poprawa. Z początku ograniczeniu może ulec żywność zwierzęca i owoce, a następnie produkty te są stopniowo wprowadzane (11). Osoby mieszkające w klimacie umiarkowanym powinny unikać owoców tropikalnych (8).
Przy diecie nr 7 należy zachować szczególną ostrożność, gdyż składa się ona w 100% ze zbóż, głównie brązowego ryżu i niewielkiej ilości wody, wyklucza się cukier, mięso i wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego (8, 12). Ohsawa utrzymywał, że jest to najlepsza dieta do leczenia chorób, głównie raka oraz uważał, że jest to jedna z najłatwiejszych chorób do leczenia (8).
Kushi utrzymuje, że konwencjonalna terapia nad nowotworem jest „gwałtowna i sztuczna”, poleca on swoim pacjentom zmianę stylu życia oraz zachęca, aby dieta makrobiotyczna została przez nich wybrana. Zalecenia dietetyczne różnią się wraz z typem nowotworu i przyczyną. W niektórych nowotworach dostarcza się w diecie duże ilości produktów zbożowych, kiedy w innych wymagane są większe ilości sałaty i lekko ugotowanych warzyw. Często zaleca też zmianę stylu życia i daje porady, aby zmienić zwyczaje podczas spania, ubierania się, kąpania się i podczas ćwiczeń. Poza tym autor twierdzi, że dieta makrobiotyczna i konwencjonalny sposób leczenia nie powinny być ze sobą połączone (8).
Michio Kushi wprowadził piramidę żywieniową w diecie makrobiotycznej, którą przedstawia rycina 1. Różni się ona od piramidy żywieniowej dla wegetarian i diety śródziemnomorskiej tym, że wprowadzone zostały rośliny morza (11).
Ryc. 1. Piramida żywieniowa w diecie makrobiotycznej dla klimatu umiarkowanego (11).
Dieta makrobiotyczna może przyczynić się u pacjentów chorych na nowotwór do straty masy ciała i może być nieodpowiednia dla osób, które są wyniszczone (3, 8). Zwolennicy tej diety twierdzą, że przyczynia się ona do polepszenia zdrowia, ale mogą pojawić się niedobory pokarmowe, jeśli wybrane pożywienie jest za bardzo restrykcyjne (4, 8). Poza tym, żywność powinna być w dużej mierze odżywcza, ale wiele specyficznego jedzenia nie dostarcza odpowiedniej ilości kalorii, białka i płynów (4). Zasugerowano, że takie własności diety makrobiotycznej odpowiedzialne są w części za kancerostatyczne i terapeutyczne potencjały tej diety (13). Wiele pacjentów nie potrafi zachować planu spożywania produktów z powodu braku dostępności pożywienia i efektów ubocznych leczeniem choroby nowotworowej (4). Udowadnia to jak trudna jest ta dieta dla pacjentów ze zmniejszonym apetytem na skutek leczenia choroby. Poza tym, czasochłonne przygotowanie żywności i w dużym stopniu wysoki koszt naturalnego jedzenia dodatkowo poddaje wyzwaniu pacjentów do trzymania się planu diety (4).
The American Cancer Society nie znalazł dowodów, że dieta makrobiotyczna jest efektywna w leczeniu nowotworów (8).
Podsumowanie
Coraz bardziej powszechne jest stosowanie terapii alternatywnych w chorobach nowotworowych. Obecnie nie ma alternatywnych metod leczenia, które dawałyby podobny efekt do leczenia konwencjonalnego. W wielu przypadkach stosowanie niekonwencjonalnej terapii jest szkodliwe. Obecnie, dzięki rosnącej liczbie badań prowadzonych na świecie, coraz częściej jest możliwe udzielenie informacji popartej naukowymi doniesieniami. Na dzień dzisiejszy żadna z tych metod nie jest poparta wystarczającymi danymi klinicznymi a pacjenci poddający się tego typu leczeniu mogą odczuwać skutki uboczne.
Piśmiennictwo
1. Divisi D, Di Tommaso S, Salvemini S, et al.: Diet and cancer. Acta Biomed 2006; 77: 118-123. 2. Lerner IJ, Kennedy BJ: The prevalence of questionable methods of cancer treatment in the United States. CA Cancer J Clin 1992; 42: 181-191. 3. Cunningham RS, Herbert V: Nutrition as a component of alternative therapy. Seminars in Oncology Nursing 2000; 16 (2): 163-169. 4. Maritess C, Small S, Waltz-Hill M: Alternative nutrition therapies in cancer patients. Seminars in Oncology Nursing 2005; 21 (3): 173-176. 5. Fernandez CV, Stutzer CA, Mac William L, et al.: Alternative and complementary therapy use in pediatric oncology patients in British Columbia: prevalence and reasons for use and nonuse. J Clin Oncol 1998; 16: 1279-1286. 6. Butrum RR, Clifford CK, Lanza E: NCI dietary guidelines: rationale. Am J Clin Nutr 1988; 48: 888-895. 7. Cassileth BR, Chapman CC: Alternative and complementary cancer therapies. Cancer 1996; 77: 1026-1034. 8. Questionable methods of cancer management: "nutritional” therapies. CA Cancer J Clin 1993; 43 (5): 309-31. 9. Vickers A: Alternative cancer cures: "Unproven” or "Disproven”? CA Cancer J Clin 2004; 54: 110-118. 10. Dulęba K, Wysocki M, Styczyński J: Terapia alternatywna i komplementarna u dzieci z chorobą nowotworową – fakty i mity. Adv Clin Ex Med 2006; 15 (4): 695-703. 11. Kushi LH, Cunningham JE, Hebert JR, et al.: The macrobiotic diet in cancer. JN The Journal of Nutrition 2001; 131 (11): 3056-3064. 12. Zen Macrobiotic Diet: CA Cancer J Clin 1972; 22: 372-375. 13. Weisburger JH: A new nutritional approach in cancer therapy in light of mechanistic understanding of cancer causation and development. J Am Coll Nutr 1993; 12: 205-208.
otrzymano: 2008-04-07
zaakceptowano do druku: 2008-05-06

Adres do korespondencji:
*Małgorzata Kardasz
ul. Kalinowa 15 m 34, 15-809 Białystok
tel. 0-85 654-31-73, 0 667-698-501
e-mail: malgorzata-kardasz@wp.pl


Nowa Medycyna 2/2008
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna

Zamów prenumeratę

Serdecznie zapraszamy do
prenumeraty naszego czasopisma.

Biuletyn Telegram*

W celu uzyskania najnowszych informacji ze świata medycyny oraz krajowych i zagranicznych konferencji warto zalogować się w naszym
Biuletynie Telegram – bezpłatnym newsletterze.*
*Biuletyn Telegram to bezpłatny newsletter, adresowany do lekarzy, farmaceutów i innych pracowników służby zdrowia oraz studentów uniwersytetów medycznych.
- reklama -

Jak
stawałem się
chirurgiem
nowość!



Strona główna | Reklama | Kontakt
Wszelkie prawa zastrzeżone © 1990-2014 Wydawnictwo Medyczne Borgis Sp. z o.o.
Chcesz być na bieżąco? Polub nas na Facebooku: strona Wydawnictwa na Facebooku
polityka cookies