Wydawnictwo Medyczne Borgis
Czytelnia Medyczna » Nowa Medycyna » 1/1999 » Ocena kliniczna i cytologiczna nedokromilu sodu w postaci preparatów Tilarin – aerozol do nosa i Tilavist – krople do oczu w sezonowym alergicznym nieżycie nosa
- reklama -
Babuszka.pl
rosyjski online
z lektorem
Mamy sprzęt do ręcznej obróbki krawędzi i ślizgów - serwis narciarski Warszawa


- reklama -
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
© Borgis - Nowa Medycyna 1/1999, s. 10-13
Bożena Tarchalska-Kryńska1, Edward Zawisza2, Urszula Samolińska-Zawisza2, Hanna Baltaziuk2, Gabriela Wójcik-Łoś2

Ocena kliniczna i cytologiczna nedokromilu sodu w postaci preparatów Tilarin – aerozol do nosa i Tilavist – krople do oczu w sezonowym alergicznym nieżycie nosa

Clinical and cytological assessment of sodium nedocromil in preparations Tilarin aerosol for nasal instillation and Tilavist ophthalmic drops in seasonal allergic rhinitis
1Katedry i Zakładu Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Andrzej Członkowski
2Poradni Alergologicznej CSK Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik Poradni: prof. dr hab. n. med. Edward Zawisza
Pierwszym lekiem z grupy kromonów był kromoglikan disodowy wprowadzony do lecznictwa w 1965 roku, jego pochodną jest nedokromil sodowy (ryc. 1). Kromony są lekami stosowanymi miejscowo. Działają zapobiegawczo i w odróżnieniu od glikokortykosteroidów, pozbawione są istotnych działań niepożądanych. Podstawowym mechanizmem działania kromonów jest hamowanie wyzwalania histaminy oraz innych mediatorów z mastocytów w czasie reakcji antygen-przeciwciało. Hamowanie degranulacji mastocyta przez te leki związane jest z hamowaniem przepuszczalności błony komórkowej dla jonów wapniowych do wnętrza komórki. Leki te dodatkowo uszczelniają drobne naczynia krwionośne i hamują chemotakcję komórek zapalnych.
Ryc. 1.
Nedokromil sodowy uważany jest powszechnie za lek bardziej skuteczny niż kromoglikan sodowy w leczeniu astmy. Jego mechanizm działania wiąże się z hamowaniem kanałów chlorkowych kontrolujących napływ wapnia do komórki i pośrednio biorących udział w aktywacji komórek zapalnych. Hamuje aktywację mastocytów, eozynofilów, neutrofilów oraz uwalnianie cytokin z różnych komórek, w tym nabłonka dróg oddechowych. Działanie nedokromilu utrzymuje się jedynie przy systematycznym stałym przyjmowaniu. Podobnie jak kromoglikan disodowy pozbawiony jest znaczących działań niepożądanych.
Biodostępność nedokromilu po podaniu miejscowym jest niska, lek jest wydalany niezmieniony przez nerki, jego okres półtrawania wynosi 3,3 h.
Celem badań była ocena skuteczności klinicznej preparatów nedokromilu sodowego do stosowania do nosa – Tilarin i do oczu – Tilavist (firmy Rhone-Poulenc Rorer) podawanych w sezonowym alergicznym nieżycie nosa (pyłkowicy). Oceniono również wpływ preparatu do nosa na obraz cytologiczny błony śluzowej nosa u chorych z pyłkowicą.
Materiał i metody
Badania przeprowadzono w warunkach ambulatoryjnych u chorych z alergicznym nieżytem nosa (pyłkowicą) leczonych w Poradni Alergologicznej AM w Warszawie w okresie pylenia traw w 1998 r. (ryc. 2 – monitor pyłkowy). Badania uzyskały zgodę Komisji Etycznej przy Akademii Medycznej i przeprowadzone były zgodnie z kryteriami „GCP”.
Ryc. 2. Monitor pyłkowy
Do badań zakwalifikowano 46 chorych (34 mężczyzn i 12 kobiet) w wieku od 14 do 51 lat ( mediana 25 lat) z pozytywnymi testami skórnymi na alergeny traw i objawami alergicznego nieżytu nosa i zapalenia spojówek. Ocenę kliniczną prowadzono w otwartej próbie przez okres 4 tygodni. Z badań wyłączono kobiety w ciąży i w okresie laktacji, chorych ze znaną reakcją uczuleniową na kromony lub substancje konserwujące znajdujące się w preparatach (chlorek benzalkonium, wersenian disodowy, chlorek sodu), chorych przyjmujących glikokortykosteroidy wziewnie lub doustnie, chorych przyjmujących doustne leki obkurczające błonę śluzową nosa, chorych z objawami ostrej infekcji górnych dróg oddechowych.
Nedokromil sodu w postaci preparatu Tilarin – aerozol do nosa przyjmowany był przez chorych 4 razy dziennie, po jednym podaniu do każdego przewodu nosowego, a w postaci Tilavist – 2% krople do oczu 2 razy dziennie (z możliwością zastosowania do 4 razy dziennie). W przypadku chorych bez objawów ocznych stosowany był wyłącznie preparat Tilarin.
Badania kliniczne
Chorzy byli badani przez lekarza 2 razy, pierwsze badanie wstępne i drugie po zakończeniu badań. W czasie badania lekarskiego lekarz określał w skali 4-stopniowej (od 0 do 3) nasilenie objawów pyłkowicy: kichanie, świąd nosa blokada nosa, wyciek z nosa, świąd podniebienia, świąd/ pieczenie oczu, zaczerwienienie oczu i łzawienie. W czasie badania lekarskiego chory oceniał (zaznaczał) swoje ogólne samopoczucie na skali 10 cm (skala VAS). W czasie drugiego badania chory oceniał prowadzoną terapię jako: bardzo dobrą, dobrą, słabą, bez efektu. Lekarz odnotowywał zgłaszane przez chorych objawy niepożądane.
Przez cały okres przyjmowania leków chory prowadził dzienniczek samooceny nasilenia objawów ze strony nosa: wyciek, zatkanie, świąd, kichanie i objawów pozanosowych (głównie ocznych): łzawienie, świąd/ pieczenie oczu, zaczerwienienie, świąd uszu/ podniebienia. Nasilenie tych objawów chorzy określali w skali 4-stopniowej od 0 do 3.
Na kartach codziennej obserwacji chorzy odnotowywali częstość przyjmowania Tilavistu (krople oczne) i leku wspomagającego jakim był lek przeciwhistaminowy, najczęściej cetiryzyna (Zyrtec). Lek dodatkowy – wspomagający był przyjmowany przez chorego jeśli terapia miejscowa nedokromilem sodu była nie dość skuteczna.
Analiza statystyczna otrzymanych wyników badań klinicznych była wykonana przy pomocy testu nieparametrycznego Wilcoxona.
Badanie cytologiczne błony śluzowej nosa
Ocenę cytologiczną przeprowadzono u 15 chorych spośród 46, u których prowadzono ocenę kliniczną. Ocenę przeprowadzono dwukrotnie, przed zastosowaniem preparatu Tilarin i po 4 tygodniach stosowania leku.
Badanie przeprowadzono stosując metodę cytologii złuszczeniowej. Materiał pobierany był z powierzchni małżowiny nosowej dolnej przy pomocy ezy mikrobiologicznej (stale przez tą samą osobę), następnie utrwalany w utrwalaczu – Cytofix i barwiony hamatoksyliną i eozyną. Preparaty oceniane były w mikroskopie świetlnym metodą ślepą.
W preparatach cytologicznych oceniano występowanie komórek nabłonkowych i napływowych. Z komórek nabłonkowych oceniano komórki walcowate (urzęsione i nieurzęsione), kubkowe, podstawne i płaskie, a z komórek napływowych neutrofile i eozynofile. Poszczególne komórki w cytogramach przedstawiano w odsetkach ich występowania.
Analizę statystyczną otrzymanych cytogramów przeprowadzono przy pomocy testu nieparametrycznego Wilcoxona.
Wyniki badań klinicznych
Wyniki badań klinicznych przedstawione są w tabelach 1-8. 8 chorych terapię nedokromilem sodu prowadziło krócej (18-21 dni), ponieważ preparat Tilarin wystarczył im jedynie na taki czas, z tego powodu ocenę nasilenia objawów na podstawie kart samooceny chorego przeprowadzono jedynie do 18 dnia terapii (tab. 3, 4).
Średnia ocena nasilenia objawów pyłkowicy (nosowych i pozanosowych) u 31 chorych przed (badanie I) i po (badanie II) stosowaniu terapii nedokromilem sodu przez okres 4 tygodni przeprowadzona przez lekarza, w skali 4-stopniowej. Ocena statystyczna – test Wilcoxona.
Wyniki badań cytologicznych
Nedokromil sodu podawany w postaci preparatu Tilarin do nosa, stosowany przez 4 tygodnie nie wywoływał istotnych zmian statystycznych w obrazie cytologicznym błony śluzowej nosa u chorych z sezonowym alergicznym nieżytem nosa (tab. 8).
Omówienie i wnioski
Przeprowadzone badania, w próbie otwartej oceny klinicznej kromonu – nedokromilu sodu w postaci preparatów do stosowania miejscowego do nosa (Tilarin) i preparatu do podawania do oczu (Tilavist) wykazały skuteczność tych leków w sezonowym alergicznym nieżycie nosa (pyłkowica). Według ocen lekarzy badających występowało istotne zmniejszenie nasilenia objawów pyłkowicy, podobną ocenę stwierdzono na podstawie kart codziennej samooceny chorych. Istotne statystycznie zmniejszenie dotyczyło objawów nosowych i ocznych (tab. 4 i 5). Ogólne samopoczucie chorych oceniane na skali wizualnej (VAS) ulegało istotnej statystycznie poprawie (tab. 2).
Chorzy ocenili miejscową terapię nedokromilem sodu jako dobrą i bardzo dobrą w 80%. U 47.83% terapia miejscowa nedokromilem sodu była wystarczająca, chorzy ci nie stosowali żadnego leku wspomagającego doustnie (przeciwhistaminowego). Tylko 23,9% stosowało lek przeciwhistaminowy systematycznie.
4 chorych zwiększyło sporadzycznie dawkowanie preparatu do oczu Tilavist do 3-4 razy dziennie, jeden chory stale przyjmował krople oczne 4 razy dziennie.
Działania niepożądane występowały najczęściej sporadycznie i były związane z działaniem miejscowym leku zaraz po podaniu (pieczenie, świąd nosa, kichanie). U jednego chorego lek został odstawiony z powodu nasilonych objawów miejscowych. U jednego chorego występował gorzki smak w ustach po preparacie Tilarin i u jednego wystąpiła wysypka skórna (u tego chorego leki zostały odstawione).
Ocena cytologiczna błony śluzowej nosa nie wykazała istotnego wpływu nedokromilu sodu (preparatu Tilarin) na obraz cytologiczny. W badaniu po leczeniu zaznaczał się spadek neutrofilów, wzrost komórek walcowatych i komórek płaskich w porównaniu z badaniem przed podaniem leku. Jednak zmiany te nie były istotne statystycznie.
Wnioski
1. Nedokromil sodu w postaci preparatu Tilarin – aerozol do nosa podawany 4 razy dziennie jest lekiem skutecznie zmniejszającym objawy nosowe alergicznego sezonowego nieżytu nosa.
2. Nedokromil sodu w postaci preparatu Tilavist – krople do oczu podawany 2 razy dziennie jest lekiem skutecznie zmniejszającym objawy oczne występujące w czasie alergicznego sezonowego nieżytu nosa (pyłkowicy).
3. U niektórych chorych z sezonowym alergicznym nieżytem nosa w czasie większego nasilenia objawów (okresowo) stosowane leki były niewystarczające do istotnego złagodzenia objawów, można w takich sytuacjach stosować leczenie wspomagające doustnymi lekami przeciwhistaminowymi.
4. Lek w postaci donosowej i ocznej jest dobrze tolerowany.
5. Preparat Tilarin nie wykazywał istotnego działania na obraz cytologiczny błony śluzowej nosa.
Tabela 1.
Badanie I
Przed leczeniem
Badanie II
Po leczeniu
Istotność statystyczna
12,582,61S.R.=510; p<0,00001
Tabela 2. Średnia oceny ogólnego samopoczucia oceniana przez 33 chorych na skali wizualnej (VAS) przed i po leczeniu nedokromilem sodu. Ocena statystyczna – test Wilcoxona
Badanie I
Przed leczeniem
Badanie II
Po leczeniu
Istotność statystyczna
21,2170,21S.R.=599; p<0,0001
Tabela 3. Średnie nasilenie objawów nosowych pyłkowicy na podstawie kart codziennej samooceny chorego w pierwszym dniu oceny i w 2, 7, 10, 14 i 18 dniu terapii nedokromilem sodowym (Tilarin) – aerozol do nosa. Ocena statystyczna (test Wilcoxona); * p<0,01, ** p<0,0001, *** p<0,00001 – od 2 dnia terapii istotne zmniejszenie objawów w stosunku do pierwszego dnia oceny.
Dzień terapiiLiczba ocen (kart)Nasilenie objawów
(średnia punktacja)
Pierwszy465,96
2 dzień464,70 *
7 dzień464,07 **
10 dzień453,71 ***
14 dzień453,20 ***
18 dzień453,36 ***
Tabela 4. Średnie nasilenie objawów ocznych pyłkowicy na podstawie kart codziennej samooceny chorego w pierwszym dniu oceny i w 2, 7, 10, 14 i 18 dniu terapii nedokromilem sodowym (Tilavist) – krople oczne. Ocena statystyczna (test Wilcoxona); *p<0,01, **p<0,0001, *** p<0,00001 – od 2 dnia terapii istotne zmniejszenie objawów w stosunku do pierwszego dnia oceny
Dzień terapiiLiczba ocen (kart)Nasilenie objawów
(średnia punktacja)
Pierwszy414,78
2 dzień413,12 *
7 dzień412,63 **
10 dzień402,30 ***
14 dzień402,47 **
18 dzień402,17 ***
Tabela 5. Ocena terapii nedokromilem sodu dokonana przez chorych po zakończeniu cyklu badawczego.
Bardzo dobraDobraSłabaBez efektu
27,5 % (11/40)52,50% (21/40)15% (6/40)5% (2/40)
32 chorych na 40 oceniających przeprowadzoną terapię oceniło ją jako bardzo dobrą i dobrą, co stanowi 80%.
Tabela 6. Zgłaszane działania niepożądane, które wystąpiły w czasie stosowania nedokromilu sodu w postaci aerozolu do nosa – preparat Tilaren i kropli do oczu – preparat Tilavist
Działanie niepożądaneLiczba zgłoszeń
Świąd nosa2
Kichanie1
Pieczenie w nosie2
Gorzki smak1
Ból nosa po podaniu1
Pieczenie/kłucie w obrębie spojówek2
Wysypka1
Przerwano terapię po tygodniu stosowania nedokromilu sodu u 2 chorych, u jednego z powodu nasilonych objawów miejscowych, a u drugiego z powodu wystąpienia wysypki skórnej.
Tabela 7. Analiza przyjmowania leku wspomagającego – leku przeciwhistaminowego, na podstawie kart samooceny chorych w czasie stosowania terapii nedokromilem sodu miejscowo do nosa i oczu (Tilarin, Tilavist).
Przyjmowanie sporadyczne (1-8 dni) Przyjmowanie systematyczne
(11-28 dni)
Średnio 3 dnimmmmmmmmmmmmm Średnio 6 dniŚrednio 21 dni
8 chorych/46mmmmmmmmmmmmm5 chorych/4611 chorych/46 (23,9%)
W grupie 46 chorych, u których prowadzono terapię pyłkowicy nedokromilem sodu (preparat donosowy – Tilarin i preparat oczny Tilavist) 24 stosowało lek przeciwhistaminowy jako lek wspomagający, co stanowi 52,17%. 22 chorych nie przyjmowało leku wspomagającego, co stanowi 47,83%.
Tabela 8. Cytogramy błony śluzowej nosa u 15 chorych z pyłkowicą przed leczeniem i po 4 tygodniach stosowania nedokromilu sodu 4 razy dziennie do nosa w postaci preparatu Tilaren. Ocena statystyczna – test nieparametryczny Wilcoxona.
KomórkiBadanie wstępne
- przed leczeniem
Badanie końcowe
- po leczeniu
Istotność statystyczna
Neutrofile30,67%20,73%P=0,2
Eozynofile20,6717,67P=0,3
Walcowate13,0718,6P=0,2
Kubkowe6,41,6P=0,2
Podstawne1,874,07P=0,2
Płaskie24,833,53P=0,2
Nowa Medycyna 1/1999
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna

Zamów prenumeratę

Serdecznie zapraszamy do
prenumeraty naszego czasopisma.

Biuletyn Telegram*

W celu uzyskania najnowszych informacji ze świata medycyny oraz krajowych i zagranicznych konferencji warto zalogować się w naszym
Biuletynie Telegram – bezpłatnym newsletterze.*
*Biuletyn Telegram to bezpłatny newsletter, adresowany do lekarzy, farmaceutów i innych pracowników służby zdrowia oraz studentów uniwersytetów medycznych.
Strona główna | Reklama | Kontakt
Wszelkie prawa zastrzeżone © 1990-2014 Wydawnictwo Medyczne Borgis Sp. z o.o.
Chcesz być na bieżąco? Polub nas na Facebooku: strona Wydawnictwa na Facebooku
polityka cookies