© Borgis - Nowa Medycyna 2/1999, s. 33-34
Krzysztof Kuśmierski, Kazimierz Suwalski, Franciszek Majstrak, Piotr Żelazny, Tomasz Kaszczyński, Jan Heybowicz, Zbigniew Kacprzyk, Beata Gutowska, Ryszard Jackowski
Wczesne wyniki leczenia operacyjnego choroby wieńcowej u pacjentów z niską frakcją wyrzutową lewej komory
Early results of surgical treatment of coronary artery disease with patients with low ejection fraction
z II Kliniki Kardiochirurgii Instytutu Kardiologii w Warszawie
Kierownik Kliniki: doc. dr hab. n. med. Kazimierz Suwalski
Polecane
książki z księgarni medycznej BORGIS:
W ostatnich latach odsetek pacjentów kwalifikowanych do operacji z chorobą wieńcową i z niską frakcją wyrzutową lewej komory (EF) systematycznie zwiększał się. Dzięki dynamicznemu rozwojowi technik inwazyjnych w kardiologii coraz większa liczba pacjentów mogła być skutecznie leczona przy zastosowaniu mniej inwazyjnych technik takich jak przezskórna angioplastyka wieńcowa (PTCA). Pacjenci ze znacznym, pozawałowym uszkodzeniem funkcji lewej komory mając bardziej ograniczone wskazania do angioplastyki częściej kwalifikowani byli do leczenia operacyjnego (3). Dodatkowo rozwój techniki operacyjnej i doskonalenie metod protekcji śródoperacyjnej mięśnia sercowego pozwoliły istotnie obniżyć ryzyko zabiegu operacyjnego w tej grupie chorych (1).
Praca obejmuje retrospektywną analizę przebiegu śród- i pooperacyjnego grupy 673 pacjentów z chorobą wieńcową i z frakcją wyrzutową poniżej 30%, operowanych w II Klinice Kardiochirurgii IK w latach 1993-1998, w odniesieniu do grupy kontrolnej, którą stanowili pacjenci z prawidłową frakcją wyrzutową tj. 60-70%, operowani z powodu choroby wieńcowej. Do grupy badanej kwalifikowano chorych ze znacznym pozawałowym uszkodzeniem lewej komory (EF 15-29%) (10) z wyłączeniem pacjentów z pozawałowym tętniakiem lewej komory, wymagającym leczenia operacyjnego oraz pacjentów z towarzyszącymi wadami zastawkowymi. Frakcję wyrzutową oceniano na podstawie wentrykulografii i transtorakalnego badania echokardiograficznego. Ze względu na charakter zmian w naczyniach wieńcowych wszyscy pacjenci uprzednio zostali zakwalifikowani do operacyjnej rewaskularyzacji serca metodą wszczepienia pomostów aortalno-wieńcowych (9). Z klinicznego punktu widzenia wszyscy pacjenci zakwalifikowani zostali do IV gr. według międzynarodowej skali CCS. Siedemdziesiąt procent do IV, 30% do III gr. według NYHA.
Analizie klinicznej poddany został przebieg śród- i pooperacyjny obejmujący okres hospitalizacji z uwzględnieniem jego długości oraz późniejsza ocena kliniczna i echokardiograficzna ocena czynności skurczowej lewej komory w odniesieniu do parametrów przedoperacyjnych (2).
Pacjenci, po standardowym przygotowaniu do operacji, byli operowani z użyciem krążenia pozaustrojowego w hipotermii 28-30°C z zatrzymaniem akcji serca poprzez podanie płynu kardioplegicznego. Wstępnie podawano do opuszki aorty kardioplegię krwistą wysokopotasową a następnie wstecznie do zatoki wieńcowej kardioplegię niskopotasową. W następnym etapie, w sposób typowy, wszczepiano pomosty aortalno-wieńcowe. Liczba wszczepionych pomostów aortalno-wieńcowych od 2 do 7 (tab. 1). We wczesnym okresie pooperacyjnym, u części pacjentów, stosowano kontrpulsację wewnątrzaortalną (4) oraz dożylny wlew z katecholamin już od momentu zakończenia krążenia pozaustrojowego (tab. 2).
Tabela 1.
| Liczba pomostów aortalno-wieńcowych | Liczba operowanych pacjentów | % |
| 2 | 123 | 27 |
| 3 | 165 | 35 |
| 4 | 114 | 24 |
| 5 | 42 | 9 |
| 6 | 20 | 4 |
| 7 | 5 | 1 |
Tabela 2.
| | Liczba pacjentów ogółem | % |
| IABP | 298 | 63 |
| Katecholaminy | 350 | 74 |
| IABP + Katecholaminy | 227 | 48 |
Według wczesnej oceny pooperacyjnej średni okres pobytu w oddziale intensywnej terapii, w grupie badanej, był dłuższy o 3 dni w porównaniu z grupą kontrolną. Śmiertelność pooperacyjna w badanej grupie była wyższa o 3,6% w porównaniu z grupą badaną (5, 8).
Późna ocena pooperacyjna, do 12 m-cy po operacji, obejmowała analizę stanu klinicznego z uwzględnieniem klasyfikacji według NYHA oraz echokardiograficzną ocenę frakcji wyrzutowej lewej komory (6). Dziewięćdziesiąt osiem procent chorych zakwalifikowanych do III grupy według NYHA w ocenie pooperacyjnej zostało zakwalifikowanych do grupy II. Chorzy z IV gr. NYHA, po operacji zakwalifikowani zostali do gr. III (84%) i do gr. II (47%). W dalszej echokardiograficznej ocenie funkcji skurczowej lewej komory, zaobserwowano wzrost frakcji wyrzutowej o 5-10% u 43% chorych.
Zmniejszenie ryzyka operacji oraz korzyści wynikające z poprawy warunków życia pacjentów dzięki złagodzeniu lub całkowitym zniesieniu dolegliwości stanowi o coraz wyraźniej zarysowującej się przewadze leczenia chirurgicznego nad zachowawczym w tej grupie pacjentów (7). Wielu pacjentów ze znacznym, pozawałowym upośledzeniem funkcji lewej komory może być leczonych chirurgicznie z dobrym efektem.
Polecane
książki z księgarni medycznej BORGIS:
Piśmiennictwo
1. Cernaianu A. et al.: Comparison of antegrade with antegrade/retrograde cold blood cardioplegia for myocardial revascularisation. Tex-Heart-Inst-J, 1996, 23:9-14. 2. Chaitman B.R.: Left ventricular ejection fraction: an important but incomplete determinant of long-term outcome after coronary bypass surgery. Eur-Heart-J. 1996, 17:817-8. 3. Chan R. et al.: Prediction of outcome after revascularisation in patients with poor left ventricular function. Ann. Thorac. Surg. 1996, 61:1428-34. 4. Dietl C. et al.: Efficacy and cost-effectiveness of preoperative IABP in patients with ejection fractionof 0.25 or less. Ann. Thorac. Surg. 1996, 62:401-9. 5. Louagie Y. et al.: Myocardial revascularisation for severe left ventricular disfunction. Factors influencing early and late survival. Cardivasc. Surg., 1996, 4:607-16. 6. Mills R.Jr. et al.: Evaluation of heart failure patients: objective parameters to assess functional capacity. Clin. Cardiol. 1996, 19:455-60. 7. Rao V. et al.: Prediction of low cardiac output syndrome after coronary artery bypass. J. Thorac. Cardiovasc. Surg. 1996, 112:38-51. 8. Risum O. et al.: Mortality and morbidity after coronary artery bypass surgery related to pre-operative left ventricular ejection fraction: a follow-up study. Eur. Heart. J. 1996, 17:874-9. 9. Scheld H. et al.: Operations in limited left ventricular pump function. Z-Kardiol 1996, 85 Supp. 6, 287-301. 10. Wechsler A.: Coronary artery bypass grafting in patients with an ejection fraction of twenty percent or less. J. Thorac. Cardiovasc. Surg. 1996, 111:998-1000.

Pozostałe artykuły z numeru 2/1999: