© Borgis - Nowa Medycyna 5/1999, s. 21-22
Dariusz Woźniak, Zbigniew Szymczak, Jan Dudek
Unieruchomienia czynnościowe w ortopedii i traumatologii z zastosowaniem syntetycznych opatrunków firmy 3M
z Centrum Rehabilitacji w Konstancinie im. prof. Mariana Weissa
Dyrektor Centrum: dr n. med. Janusz Garlicki
Polecane
książki z księgarni medycznej BORGIS:
Unieruchomienia kończyn i kręgosłupa w ortopedii i traumatologii przy pomocy opatrunków syntetycznych sztywnych (ScotchCast Plus) firmy 3M stosujemy od 1996 roku. Od 1998 roku zaczęliśmy stosować opatrunki półsztywne SoftCast i CombiCast.
Opatrunek ScotchCast Plus zastosowaliśmy w ponad 200 przypadków unieruchomienia w latach 1996-99. Po odbytym szkoleniu u Jana Schurena ? autora książki "Opatrunki półsztywne-SoftCast" i uzyskaniu certyfikatu, zaczęliśmy stosować opatrunki SoftCast i CombiCast. Od 1998 roku założyliśmy ponad 100 tego typu unieruchomień.
Opatrunki półsztywne SoftCast pozwalają utrzymać kontrolowany i bezpieczny zakres ruchu i zapewniają konieczną stabilizację kończyny. Gdy zachodzi konieczność pełnej stabilizacji wykonujemy odcinkowe wzmocnienia zaopatrzenia za pomocą longety wykonanej ze SchotchCastu Plus. Takie unieruchomienie nazywamy CombiCast, które łączą w sobie sztywność konieczną do utrzymania stabilności opatrunku z giętkością. Zapewnia to pacjentowi wygodę, komfort życiowy i pozwala na skrócenie czasu leczenia. Obserwowaliśmy wielokrotnie, że pacjent wracał do pracy jeszcze w opatrunku unieruchamiającym, gdy z powodów życiowych było to konieczne.
Łatwe zdejmowanie opatrunku SoftCast i CombiCast za pomocą nożyczek lub noża również ma duże znaczenie, szczególnie u dzieci, które boją się odgłosu piły elektrycznej.
Opatrunek syntetyczny firmy 3M zakładamy w rękawiczkach. Skórę zabezpieczamy pończochą trykotową (SoftCast i CombiCast) lub watą syntetyczną (SchotchCast). Dodatkowo w miejscach występów kostnych naklejamy warstwę samoprzylepnej pianki ? Microfoam. Daje to dodatkową ochronę skóry w tych miejscach.
Ważne jest aby po założeniu opatrunku owinąć go mokrym bandażem elastycznym. Zapewnia to dokładne sklejenie warstw syntetycznego gipsu między sobą, zwiększając jego wytrzymałość.
Opatrunki półsztywne SoftCast i CombiCast stosowaliśmy w obrębie kończyn górnych i dolnych oraz jako gorsety u pacjentów po operacjach w obrębie kręgosłupa.
Na kończyny górne zakładaliśmy opatrunki półsztywne w przypadkach: zapaleniach pochewek ścięgnistych, złamaniach typu "loco typico", u dzieci w złamaniach typu zielonej gałązki" dalszej przynasady przedramienia, zwichnięciach stawu łokciowego i barkowego, jako opatrunek Dessaulta.
W przypadku złamań typu Collesa stosujemy opatrunek półsztywny z wykorzystaniem 1 rolki ScotchCastu i 1 rolki SoftCastu. Zakładamy go po ok. 2 tygodniach od złamania jako drugie unieruchomienie, na życzenie pacjenta. Związane to jest z niewygodą tradycyjnego opatrunku gipsowego lub koniecznością dokonania ponownej repozycji.
Opatrunek półsztywny stosowaliśmy przez okres 3-4 tygodni. Unieruchomienie to pozwala na wczesne rozpoczęcie ćwiczeń palców, a po 2-3 tygodniach, po zmniejszeniu bólu na ruchy nadgarstka w zakresie sprężystości opatrunku. Inną zaletą tego typu unieruchomienia jest możliwość wykonania rtg i oceny zrostu, bez zdejmowania opatrunku.
W przypadku zwichnięć stawu łokciowego po repozycji stosowaliśmy 2 rolki SoftCastu (7,5 cm) niekiedy wzmacniając 1 rolką ScotchCast Plus (5 cm). Opatrunek taki pozwala wykonywać ruchy w stawie łokciowym w zakresie sprężystości. Okres unieruchomienia wynosi 3-4 tygodnie.
Opatrunek Dessaulta stosowaliśmy po zabiegach operacyjnych oko- licy barku i jako stabilizację po repozycji zwichnięcia stawu ramiennego, przez okres 4 tygodni. W tego typu unieruchomieniu konieczne jest użycie podściółki z waty syntetycznej i 5 rolek SoftCastu (12,5 cm).
W obrębie kończyny dolnej stosowaliśmy w przypadku urazów i złamań oraz po zabiegach operacyjnych ortopedycznych, najczęściej w przypadkach skręceń stawów skokowego i kolanowego; osteotomiach podkolanowych i rekonstrukcjach paluchów koślawych, a także po zespoleniu kości podudzia i udowej.
Opatrunek na stopę z ujęciem stawu skokowo-goleniowego po zabiegach operacyjnych paluchów koślawych
Początkowo po tego typu operacjach stosowaliśmy unieruchomienie sztywne SchotchCast Plus, ale od roku stosujemy Combicast. Przy operacjach obu stóp umożliwia to założenie 2 opatrunków z użyciem 2 rolek SoftCastu (po jednej na każdą stopę) i 1 rolki SchotchCastu do wykonania longet na obie stopy. W ten sposób oszczędzamy 1 rolkę Scho-tchCastu, co ma znaczenie ekonomiczne dla pacjenta. Tego typu opatrunek zapewnia pacjentowi wygodę i komfort chodzenia przez okres 1 miesiąca.
Przy niewielkich skręceniach stawu skokowo-goleniowego wystarcza 1 rolka SoftCast zakładana na 2-3 tygodnie. Przy cięższych obrażeniach, z uszkodzeniem więzadeł pobocznych lub w złamaniach kostki bocznej, konieczne jest założenie opatrunku marszowego.
Wykonuje się go z 2 opasek SoftCastu założonych na trykotową pończochę, wzmocnionych longetą w kształcie litery U" wykonaną ze ScotchCastu. Tego typu opatrunek umożliwia ruchy stawu skokowego w płaszczyźnie strzałkowej jednocześnie zabezpieczając przed ruchami w płaszczyźnie czołowej. Umożliwia to wczesne rozpoczęcie chodzenia z pełnym obciążaniem kończyny. Zwykle pacjent jest w stanie założyć but na tak wykonane unieruchomienie marszowe, co przy zastosowaniu gipsu tradycyjnego, a nawet opatrunku ze ScotchCastu jest niemożliwe.
Opatrunki udowe stosowaliśmy jako opatrunek stopowo-udowy lub tutor na kolano. W większości przypadków stosowaliśmy Combicast, co umożliwia objęcie unieruchomieniem tylko niezbędnego odcinka kończyny. Opatrunek stopowo-udowy wymaga zastosowania 1 rolki ScotchCastu (10 cm) i 3 rolek SoftCastu (10 cm). Stosowaliśmy go po osteotomii podkolanowej oraz uszkodzeniach więzadeł stawu kolanowego, a także w doleczaniu złamań podudzia przez okres 6 tygodni.
Tutor stosowaliśmy po zabiegach operacyjnych na stawie kolanowym najczęściej w meniscectomiach (SoftCast), skręceniach i zapaleniach błony maziowej (CombiCast) kolana.
Opatrunek gipsowy biodrowy stosowaliśmy po zabiegach operacyjnych zespolenia trzonu kości udowej. Dużą zaletą w porównaniu z tradycyjnym opatrunkiem jest jego nieduży ciężar nawet przy tak dużym opatrunku jakim jest gips biodrowy.
Gorsety stosowaliśmy u pacjentów po operacjach w obrębie kręgosłupa. Zakładany był on na stojąco, w ustawieniu kręgosłupa zależnym od rodzaju wykonanej operacji.
Wykonuje się go z SoftCastu ze wzmocnieniami w postaci podłużników ze ScotchCastu. Jedna longeta opasuje tułów na wysokości bioder, a druga położona prostopadle do niej sięga od szpary pośladkowej do górnej krawędzi gorsetu. Konieczne jest użycie 1-2 opasek ScotchCastu (12,5 cm) i 4-5 opasek SoftCastu (12,5 cm). Gorset zakładaliśmy na 3 miesiące a następnie zmieniamy na gorset Jeveta. Pacjenci byli zadowoleni z możliwości chodzenia w gorsecie, który jest lekki i wygodny i jednocześnie stabilizował kręgosłup.
Reasumując unieruchomienie czynnościowe przy zastosowaniu opatrunków półsztywnych SoftCast firmy 3M jest leczeniem nowoczesnym, zapewnia wygodę i komfort dla pacjenta, stwarza możliwość szybkiego powrotu do pracy (nawet w opatrunku) skracając znacznie czas leczenia pacjenta.
Polecane
książki z księgarni medycznej BORGIS:

Pozostałe artykuły z numeru 5/1999: