Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Nowa Medycyna 7/1999, s. 53-55
Justyna Wesołowska, Juosas Śliażas
Ocena mocy beztlenowej amleczanowej u mężczyzn uprawiających piłkę ręczną
z Zakładu Lekkiej Atletyki Instytutu Kultury Fizycznej Uniwersytetu Szczecińskiego
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Juosas Śliażas
Streszczenie
The evaluation of anluteal anaerobic power of the men who practise handball. The test, carried out by our team, allows for the evaluation of anaerobic power and force within phosphocreatine scope of activity. The top values have been achieved by handball players, league competitors, whereas the bottom values by a control group.
Wstęp
Stopień udziału poszczególnych mechanizmów w energetyce pracy fizycznej zależy głównie od jej intensywności oraz czasu jej trwania. Podczas pierwszych kilku sekund wysiłku o maksymalnej intensywności energia czerpana jest z procesów beztlenowych niemleczanowych: z zasobów ATP i rozkładu fosfokreatyny. Zasoby komórkowe ATP w wysokości od 4 do 5 mmol/kg wilgotnej tkanki wystarczają do niewielkiej liczby skurczów. Rozkład fosfokreatyny, której zasoby komórkowe wynoszą od 15 do 20 mmol/kg wilgotnej tkanki są w tym czasie głównym procesem wykorzystywanym do resyntezy ATP.
Aby prawidłowo ocenić moc anaerobową w fosfokreatynowym obszarze pracy istotny jest taki dobór testu, aby wysiłek wykonywany był w jak największym stopniu w oparciu o beztlenowe procesy energetyczne, a udział procesów anaerobowych mleczanowych oraz procesów tlenowych był ograniczony do minimum. W tym celu badane osoby należy poddać próbie – wysiłkowi bardzo intensywnemu i krótkotrwałemu (od 2 do 5 sekund).
Maksymalna moc anaerobowa jest to największa możliwa do osiągnięcia moc wysiłku dynamicznego. Wielkość jej zależy od udziału włókien mięśniowych typu FT, ich siły, sprawności mechanizmów aktywacji jednostek motorycznych oraz zawartości w komórkach mięśniowych ATP i fosfokreatyny (2, 3).
Cel pracy
Celem pracy była:
– analiza wykonanej pracy (A, J) w fosfokreatynowym obszarze energetycznym;
– ocena mocy (N, W i W/kg) osiągniętej w obszarze beztlenowym amleczanowym;
– oraz ocena prędkości grawitacyjnej (Vg, m/s) i wskaźnika spadku mocy (k%,%) osiągniętego przez mężczyzn uprawiających piłkę ręczną.
Materiał i metody badań
Badania wykonano na 49 mężczyznach w wieku od 18 do 30 lat. Podzielono ich na trzy grupy:
– zawodników grających w piłkę ręczną – 15 osób,
– osoby grające rekreacyjnie w piłkę ręczną – 16 osób,
– i na grupę kontrolną – 18 osób.
Moc anaerobowa i praca zostały ocenione za pomocą zmodyfikowanych i przedstawionych przez nas wzorów i testu (1).
Wyniki badań i omówienie
Charakterystykę liczbową badanych parametrów poszczególnych grup przedstawia tabela 1 (ich średnie wartości oraz błędy standardowe). Przeprowadzone przez nas badania wskazują, że zawodnicy grający w piłkę ręczną są osobami o najwyższej wydolności anaerobowej. Potwierdzają to uzyskane przez nich parametry: prędkość grawitacyjna Vg =1,44 m/s, moc N=1059 W oraz moc przypadająca na 1kg N=14,1 W/kg. Wszystkie analizowane wskaźniki u osób stanowiących grupę kontrolną były najniższe. Prędkość grawitacyjna wyniosła jedynie 1,26 m/s, moc 999 W, a moc przypadającą na 1 kg masy ciała tylko 12,3 W/kg. Różnice pomiędzy wynikami uzyskanymi przez zawodników grających w piłkę ręczną i grupą kontrolną są istotne statystycznie. Jedynie przy rozpatrywaniu poziomu mocy wyrażonej w Wattach nie zauważono istotnych różnic statystycznych. Wynika to z dużych różnic w masie ciała badanych grup.
Tabela 1. Charakterystyka liczbowa badanych parametrów (masy M, prędkości grawitacyjnej Vg, wskaźnika spadku mocy k%, mocy N oraz pracy A) poszczególnych grup (X ? DSx).
Parametr
Grupa
M
kg
Vg
m/s
k% %NA
J
WW/kg
Zawodnicy grający w piłkę ręczną751,44?0,0496,6?2,41059?2614,1?0,48348?209
Osoby grające rekreacyjne w piłkę ręczną761,38?0,0394,4?2,41029?2613,5?0,38459?211
Grupa kontrolna811,26?0,0389,5?2,2999?2512,3?0,39027?226
U piłkarzy amatorów stwierdzono niższe wartości badanych parametrów charakterystycznych dla beztlenowej amleczanowej mocy niż u zawodników grających w piłkę ręczną. Nie są to różnice istotne statystycznie. Są one jednak znacznie wyższe niż w grupie kontrolnej (Vg =1,38 m/s, N=1029 W, N=13,5 W/kg). Najwidoczniej ukazuje to wskaźnik spadku mocy (k%) dla poszczególnych grup: piłkarze ręczni ligowi k% = 96,6%, piłkarze ręczni amatorzy k% = 94,4%, grupa kontrolna k% = 89,5%. Wyniki pomiędzy tymi grupami są istotne.
Odwrotną kolejność przyjęły wartości pracy (A), co wynika z wielkości masy ciała (M), która jest najwyższa w grupie kontrolnej a najniższa u piłkarzy ręcznych ligowych. I tak piłkarze ręczni ligowi przy M = 75,0 kg wykonali pracę A = 8348 J, piłkarze ręczni amatorzy M = 76,0 kg A = 8459 J oraz grupa kontrolna przy masie M = 81,1 wykonali pracę A = 9027 J. Przy rozpatrywaniu różnic pomiędzy grupami piłkarzy ręcznych, zarówno zawodników jak i amatorów nie możemy stwierdzić istotnych różnic statystycznych, które istnieją pomiędzy tymi grupami a grupą kontrolną.
Charakterystykę graficzną powyższych parametrów dla poszczególnych grup badanych osób przedstawia rycina 1.
V – prędkość grawitacyjna, m/s; k% – wskaźnik spadku mocy, %; N – moc, W; A – praca, J.
Ryc.1. Charakterystyka graficzna poziomu poszczególnych parametrów w badanych grupach.
Wnioski
1. Zastosowany przez nas test pozwala na ocenę pracy oraz mocy anaerobowej w fosfokreatynowym obszarze pracy.
2. Aktywność ruchowa sprzyja rozwojowi amleczanowej mocy beztlenowej.
3. Najlepsze wyniki badanych parametrów osiągnęła grupa piłkarzy ręcznych ligowych, nieco niższe piłkarzy ręcznych amatorów, a najniższe grupa kontrolna.
4. Różnice pomiędzy osiągniętymi wynikami przez zawodników grających w piłkę ręczną i osobami grającymi rekreacyjne w piłkę ręczną nie są istotne statystycznie. Różnice te są widoczne pomiędzy wyżej wymienionymi grupami piłkarzy ręcznych a grupą kontrolną.
Piśmiennictwo
1. Iwiński J. i wsp.: Ocena mocy anaerobowej mężczyzn uprawiających różne dyscypliny sportowe. Szczecin 1996. 2. Kozłowski S., Nazar K.: Wprowadzenie do fizjologii klinicznej. PZWL Warszawa 1985. 3. Śliażas J. et al.: Anaerobinio pajegumo nustatymo problema. Kaunas 1997.
Nowa Medycyna 7/1999
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna

Pozostałe artykuły z numeru 7/1999: