Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografie? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis - wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

© Borgis - Nowa Medycyna 1/2002
ELEKTROLITY A CIŚNIENIE KRWI
Analizując różne czynniki wpływające na ciśnienie krwi nie można pominąć roli stężenia elektrolitów we krwi oraz spożycia jonów: sodowego, potasowego, wapniowego oraz magnezowego.
Największa rola jest przypisywana jonowi sodowemu spożywanemu w postaci chlorku sodu, czyli soli kuchennej. Zależność między wysokim spożyciem NaCl a podwyższeniem ciśnienia krwi wykazywano zarówno u zwierząt doświadczalnych, jak i u ludzi z nadciśnieniem tętniczym pierwotnym. U szympansów następowała znacząca zwyżka ciśnienia krwi po około 20 miesiącach stosowania diety bogatosodowej. Po 84 tygodniach stosowania diety bogatosodowej ciśnienie krwi wzrastało o 33/10 mmHg w porównaniu z grupą kontrolną. Wzrost ciśnienia krwi był odwracalny po 6 miesiącach od zaprzestania diety (8).
U ludzi dane o zależności pomiędzy wysokim spożyciem soli kuchennej a wzrostem ciśnienia krwi pochodzą z badań epidemiologicznych oraz prób klinicznych (18). Wśród tych badań najważniejsze jest „The International Study of Salt and Blood Pressure” (INTERSALT), które objęło ponad 10 000 ludzi (w wieku od 20 do 59 lat) zamieszkujących 52 miasta na całym świecie. Badano dobowe wydalanie sodu z moczem oraz ciśnienie krwi. Wykazano, że wrażliwość poszczególnych populacji na spożycie soli kuchennej nie jest taka sama. Zależność pomiędzy ciśnieniem krwi a spożyciem soli kuchennej występuje już u dzieci i młodzieży. Badania przeprowadzone na 476 noworodkach holenderskich wykazały, że niższe ciśnienie krwi stwierdzano w grupie otrzymującej dietę zawierającą mniej soli kuchennej. Zależność ta była widoczna już w ciągu pierwszych 6 miesięcy życia (17). Tendencja ta utrzymywała się w ciągu 15 lat obserwacji grupy dzieci otrzymującej dietę niskosodową. Szacuje się, że wśród osób z nadciśnieniem tętniczym 30-50% wykazuje sodowrażliwość. Również pewien niewielki procent osób z prawidłowym ciśnieniem krwi jest sodowrażliwy.
Zmniejszenie ciśnienia krwi w następstwie stosowania diety niskosodowej jest wyraźniejsze u osób z nadciśnieniem tętniczym niż u osób z prawidłowym ciśnieniem krwi. Wyraźny efekt obniżający ciśnienie krwi jest możliwy do stwierdzenia po około 5 tygodniach stosowania diety.
Oprócz jonu sodowego pewną rolę w regulacji ciśnienia krwi odgrywa jon potasowy (6, 42). Dwie metaanalizy badań klinicznych potwierdziły, że doustny suplement potasu 60-120 mEq/dobę powoduje obniżenie ciśnienia krwi, przy czym w większym stopniu u osób z nadciśnieniem tętniczym, niż u osób z prawidłowym ciśnieniem krwi. Analiza 19 prób klinicznych obejmujących chorych z nadciśnieniem tętniczym wykazała obniżenie ciśnienia krwi w następstwie stosowania suplementu potasu o średnio 8,2/4,5 mmHg. Natomiast druga analiza obejmująca 33 próby kliniczne wykazała obniżenie ciśnienia krwi o 1,8/1,0 mmHg u osób z prawidłowym ciśnieniem oraz 4,4/2,5 mmHg u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.
Podobnych danych dostarczyły metaanalizy badające wpływ suplementacji wapniem na ciśnienie krwi. Suplementacja 1000-2000 mg wapnia na dobę powodowała obniżenie ciśnienia skurczowego u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym o 1,7-4,3 mmHg.
Wpływ suplementacji magnezem nie jest dostatecznie dokładnie zbadany. Pojedyncze doniesienia mówią o możliwości obniżenia ciśnienia rozkurczowego u kobiet stosujących 20 mmol magnezu na dobę przez 6 miesięcy. Ciśnienie skurczowe w badanej grupie nie ulegało zmianom.
Interesujących danych dostarczyło badanie DASH („Dietary Approaches to Stop Hypertension”) oceniające wpływ diety u 459 pacjentów z wysokim prawidłowym ciśnieniem krwi oraz łagodnym nadciśnieniem tętniczym (1). Stosowano dietę o niskiej zawartości tłuszczu będącą jednocześnie dietą bogatą w warzywa i owoce. Stwierdzono obniżenie ciśnienia krwi skurczowego i rozkurczowego o 2,8/1,1 mmHg u osób stosujących dietę bogatą w owoce i warzywa oraz obniżenie ciśnienia o 5,5/3,0 mmHg w grupie stosującej dietę niskotłuszczową i bogatą w warzywa i owoce. Największy efekt wystąpił u osób z nadciśnieniem tętniczym, u których notowano obniżenie ciśnienia krwi o 11,4/5,5 mmHg w porównaniu z osobami o prawidłowym ciśnieniu, u których obniżenie ciśnienia wynosiło średnio 3,5/2,1 mmHg.
Wyniki badania DASH potwierdzają, że właściwe postępowanie dietetyczne jest ważnym elementem leczenia nadciśnienia tętniczego.
Nowa Medycyna 1/2002
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna