Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografie? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis - wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

© Borgis - Nowa Medycyna 1/2002
NADCIŚNIENIE TĘTNICZE PIERWOTNE
Nadciśnienie tętnicze pierwotne rozpoznaje się u około 95% wszystkich chorych z nadciśnieniem tętniczym. U pozostałych 5% chorych rozpoznaje się nadciśnienie tętnicze wtórne. Nadciśnienie tętnicze pierwotne w postaci utrwalonej dotyczy na ogół osób w średnim wieku, jednakże istnieją charakterystyczne okoliczności, które mogą zwiastować trwałe nadciśnienie w późniejszych latach (19). Do okoliczności tych należą:
  • niska waga urodzeniowa połączona z dużymi rozmiarami łożyska,
  • nadmierny wzrost ciśnienia krwi podczas wysiłku lub stresu,
  • wartości ciśnienia krwi na górnej granicy normy,
  • obecność innych czynników ryzyka choroby wieńcowej, takich jak otyłość, palenie papierosów czy nadmierne spożywanie alkoholu.
  • Kilkakrotne, stwierdzenie podwyższonego ciśnienia krwi powoduje na ogół wdrożenie leczenia hipotensyjnego. Nieleczone nadciśnienie lub nieregularnie czy nieskutecznie leczone prowadzi do wystąpienia powikłań narządowych. Obecnie niektóre z tych powikłań, jak na przykład faza przyspieszona nadciśnienia, występują bardzo rzadko. Wyjściowe dla zaistnienia większości powikłań narządowych są patologiczne zmiany w tętniczkach oporowych, które określane są mianem przebudowy i przerostu. Wysokie ciśnienie krwi powoduje ponadto przyspieszenie rozwoju miażdżycy. W nadciśnieniu utrwalonym aorta i tętnice średniej wielkości ulegają zmianom w podobny sposób jak serce. Natomiast w małych tętnicach oraz tętniczkach wskutek wzrostu oporu obwodowego dochodzi do zwężenia naczyń. Światło naczynia ulega zmniejszeniu wskutek przebudowy ściany, a zwłaszcza włókien mięśniowych oraz elementów tkanki łącznej. Utrwalone zwężenie światła tętniczek prowadzi do zmniejszenia rezerwy naczyniowej, która może powodować niedostateczną perfuzję tkankową. Z powodu podwyższonego oporu obwodowego dochodzi również do zmian w sercu. Początkowo zmiany polegają na zwiększeniu czynności skurczowej lub upośledzeniu czynności rozkurczowej, co przejawia się zwolnieniem szybkości napełniania lewej komory. Długotrwałe zaburzenia czynności skurczowej oraz rozkurczowej sprzyjają powstaniu zastoinowej niewydolności serca.
    Utrzymujące się stale podwyższenie oporu obwodowego może w późniejszym okresie trwania choroby prowadzić do przerostu lewej komory oraz wzrostu jej masy. Wyróżnia się przerost koncentryczny, obejmujący wolną ścianę lewej komory i przegrodę międzykomorową oraz przerost asymetryczny, dotyczący tylko przegrody międzykomorowej. Gorsze rokowanie związane jest z przerostem koncentrycznym. Stopień przerostu lewej komory może być dokładnie określony za pomocą badania echokardiograficznego. Jest ono kilkakrotnie dokładniejsze w ocenie przerostu niż badanie ekg. Dokładna ocena stopnia przerostu lewej komory ma duże znaczenie, ponieważ pacjenci z tym powikłaniem nadciśnienia tętniczego są w większym stopniu narażeni na wystąpienie zawału serca, udaru mózgu oraz zaburzeń rytmu serca w porównaniu z osobami bez przerostu.
    Leczenie hipotensyjne może spowodować regresję przerostu lewej komory. Najsilniejsze działanie zmniejszające masę lewej komory zanotowano podczas leczenia inhibitorami konwertazy angiotensyny (o 13%) oraz antagonistami wapnia (o 9%). Natomiast leczenie beta- -blokerami powodowało zmniejszenie masy lewej komory o 6%, a podczas stosowania leków moczopędnych zmniejszenie masy wynosiło 7%. Dotychczas nie ma jednoznacznego potwierdzenia czy regresja masy lewej komory poprawia rokowanie terapeutyczne.
    Chorzy z nadciśnieniem tętniczym są bardziej narażeni na wystąpienie niedokrwienia mięśnia sercowego oraz zawału serca. U kilku procent chorych, zwłaszcza w podeszłym wieku, z wieloletnim nadciśnieniem, można stwierdzić tętniaki aorty brzusznej. U osób starszych innym groźnym i częstym powikłaniem nadciśnienia są udary mózgowe lub przemijające niedokrwienie mózgu. Powikłanie to występuje zwykle w godzinach porannych. Wiąże się to ze zwyżką ciśnienia krwi, jaka występuje po pionizacji lub ze spadkami ciśnienia krwi, jakie mają miejsce w godzinach nocnych.
    Oprócz serca i mózgu uszkodzeniu narządowemu ulegają nerki. Zmiany w nerkach polegają na zeszkliwieniu i stwardnieniu ścian tętniczek doprowadzających. Jednym z pierwszych objawów klinicznych zajęcia nerek jest nykturia, wynikająca z upośledzenia zdolności do zagęszczania moczu. W badaniach dodatkowych proces ten objawia się mikroalbuminurią.
    U każdego chorego z nadciśnieniem tętniczym należy ocenić stopień zagrożenia lub zaawansowania zmian narządowych, ma to bowiem duże znaczenie prognostyczne. Poza różnorodnością w nasileniu zmian narządowych przebieg nadciśnienia może być odmienny w różnych grupach chorych. Do grup charakteryzujących się pewnymi odrębnościami w przebiegu nadciśnienia należą chorzy w podeszłym wieku, kobiety, osoby rasy czarnej oraz chorzy na cukrzycę (16).
    Nowa Medycyna 1/2002
    Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna