Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna 5/2000
Danuta Gidian-Jopa
Przeszkoda czynnościowa w odpływie moczu
Functional obstacle of urine flow
Medyczne Centrum Diagnostyki Urodynamicznej „URO-DYN” w Warszawie
Termin „czynnościowa przeszkoda w odpływie moczu” funkcjonuje stosunkowo od niedawna. Jego powstanie zawdzięczamy obserwacji i próbom leczenia dzieci z zaburzeniami mikcji i uszkodzeniem górnych dróg moczowych nieznanego pochodzenia. Dopiero w latach 70., w znacznym stopniu dzięki badaniom urodynamicznym, nastąpiło wyjaśnienie i zrozumienie tego problemu.
Już w 1915 r. Beer opisywał dzieci z odpływami pęcherzowo-moczowodowymi, nawrotowymi infekcjami dróg moczowych, z trudnościami w opróżnieniu pęcherza i zaleganiem po mikcji, u których nie stwierdzano przeszkody anatomicznej i nieprawidłowości neurologicznych. Przyczyna zaburzeń nie była znana ale autor sugerował, że ma związek z „dysharmonią pomiędzy wypieraczem i zwieraczem”.
W 1954 r. Williams przedstawił przypadki dzieci z typowymi objawami przeszkody w odpływie moczu, u których nie stwierdzono ani przeszkody anatomicznej ani zaburzeń neurologicznych. Prawdziwa przyczyna była ciągle nieznana.
W latach 60. Paquin opisał grupę dzieci z dużym pęcherzem, nawrotowymi infekcjami dróg moczowych, objawami częstomoczu, parć naglących, moczenia nocnego i dziennego. U wszystkich stwierdzano odpływy pęcherzowo-moczowodowe, bez przeszkody anatomicznej i zaburzeń neurologicznych. Przyczyna pozostała nieznana. W tym samym czasie po raz pierwszy użyto terminu „lazy bladder syndrom” przy opisie grupy dzieci z nawrotowymi infekcjami i dużym zaleganiem po mikcji (DeLuca).
Wszystkie te niewyjaśnione przypadki zaburzeń mikcji z różnego stopnia uszkodzeniem górnych dróg moczowych (odpływy, wodonercza, niewydolność nerek) w obrazie radiologicznym przypominały zmiany w układzie moczowym występujące u pacjentów z uszkodzeniem układu nerwowego. Pęcherz moczowy miał albo przerośniętą ścianę z licznymi pseudouchyłkami albo był znacznie powiększony, z dużym zaleganiem po mikcji. Ponieważ nie stwierdzano zaburzeń neurologicznych, przypadki te nazwano „nonneurogenic neurogenic bladder”.
W latach 70. Hinman zauważył, że u wyżej opisywanych dzieci zaburzenia mikcji mogą ustąpić po terapii sugestią w hipnozie. Wprowadził więc nową koncepcję – zmian behawioralnych. Dzięki badaniom urodynamicznym zrozumiano czynnościowy charakter zaburzeń mikcji i dzisiaj tzw. zespół Hinmana jest synonimem „nonneurogenic neurogenic bladder”.
Okazało się, że u dzieci z zespołem Hinmana w fazie mikcji zamiast pełnej relaksacji następuje wzrost aktywności Emg mięśni dna miednicy, stały lub przerywany. W przepływie cewkowym widoczne są charakterystyczne zmiany: relaksacja powoduje wzrost tempa przepływu, (szerszy strumień moczu), skurcz natomiast jego zwężenie. W skrajnych przypadkach mikcja jest wręcz kroplowa.
Opisaną wyżej nieprawidłowość nazywamy dzisiaj zaburzeniami koordynacji (korelacji) pomiędzy wypieraczem i zwieraczem zewnętrznym, czyli inaczej przeszkodą czynnościową w odpływie moczu. Angielski termin to „dysfunctional voiding”. W literaturze można również spotkać określenie „pseudo-dyssynergia”. Te same zaburzenia u pacjentów z uszkodzeniem układu nerwowego nazywane są dyssynergią wypieracz-zwieracz zewnętrzny.
Najważniejszą przyczyną zaburzeń korelacji u dzieci jest niestabilność wypieracza, czyli niekontrolowane skurcze w fazie wypełniania, związane z opóźnieniem dojrzewania układu nerwowego. W badaniu urodynamicznym widać, że podczas takiego skurczu następuje jednocześnie wzrost aktywności Emg zwieracza, ponieważ dziecko broni się przed niepożądaną mikcją. Powoduje to gwałtowny wzrost ciśnień w pęcherzu, co z kolei może być przyczyną powstania odpływów pęcherzowo-moczowodowych i przerostu ściany pęcherza. Jeśli niestabilność nie jest leczona to może dojść do wytworzenia nieprawidłowego, nawykowego odruchu: skurcz wypieracza wywołuje skurcz zwieracza, co zostaje zapamiętane i powtórzone w czasie mikcji. W cystografii mikcyjnej oprócz odpływów często uwidacznia się otwarta szyja pęcherza, co interpretowane bywa jako zwężenie ujścia zewnętrznego cewki, a faktycznie jest objawem niestabilności wypieracza. Dzieci te demonstrują trudności w oddawaniu moczu. Strumień jest wąski, przerywany, mikcja wspomagana tłocznią. Pęcherz nie opróżnia się do końca, co jest przyczyną nawrotowych infekcji. Z kolei infekcja nasila niestabilność. Powstaje błędne koło.
W nie leczonych przypadkach mikcje ze względu na trudności są coraz rzadsze, zaleganie coraz większe, słabnie czucie w pęcherzu, zanika dowolny skurcz wypieracza, a w badaniu urodynamicznym może już nie być niestabilności. Powstaje „leniwy pęcherz”, który jest końcowym etapem nie leczonej czynnościowej przeszkody w odpływie moczu, innymi słowy końcowym etapem nie leczonego zespołu Hinmana.
Typowy pacjent z czynnościową przeszkodą w odpływie moczu to dziewczynka z nawrotowymi infekcjami dróg moczowych, często z odpływem pęcherzowo-moczowodowym, która moczy się w nocy i popuszcza lub popuszczała mocz w ciągu dnia. Badanie urodynamiczne potwierdza czynnościowy charakter zaburzeń.
Leczeniem z wyboru są ćwiczenia biofeedback, czyli nauka świadomego kurczenia i rozluźniania mięśni dna miednicy i następnie nauka mikcji przy ich relaksacji, leki antycholinergiczne, hamujące niekontrolowane skurcze wypieracza oraz leczenie odkażające drogi moczowe.
Czynnościowa przeszkoda w odpływie moczu może powstać w wyniku infekcji dróg moczowych i mechanizm ten dotyczy zarówno dzieci jak i osób dorosłych. Ból w czasie mikcji powoduje skurcz zwieracza. Jeśli dysfunkcja jest zapamiętana dochodzi do utrwalenia i stopniowego nasilania zaburzeń mikcji.
Przyczyną może być również jednorazowe, traumatyczne cewnikowanie dziecka, albo cewnikowanie kobiety po porodzie lub sam urazowy poród.
Kobiety dotychczas zdrowe, bez zaburzeń w oddawaniu moczu i zmian w układzie moczowym, w wyniku wyżej wymienionych przyczyn zaczynają demonstrować trudności w opróżnieniu pęcherza, mają przerywany strumień moczu, zaleganie po mikcji i nawrotowe infekcje dróg moczowych. Często pierwszym leczeniem jest kalibracja cewki, co tylko nasila problem. Leczeniem z wyboru jest biofeedback i dokładne wyjaśnienie mechanizmu zaburzeń aby dolegliwości ustąpiły.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Appel R. et al.: Pelvic floor dysfunction. Investigation and treatment. C.E.S.I. Rome, 1999. 2. Beer E.: Chronic retention of urine in children. J.A.M.A., 1915, 65:1709. 3. Bourcier A.P, Bo K.: Conservative treatment in women. Proct. Perin. Dis., 1998, II, 2-3:334. 4. DeLuca F.G. et al.: Review of recurrent urinary – tract infection in infancy and early childhood. New Engl. J. Med., 1961, 268:75. 5. Fowler C. and al.: Abnormal elektromyografic activity of urethral sphincter, voiding dysfunction and policystic ovaries: A new syndrom? Br. Med. J., 1988, 297:436. 6. Griffiths D.J., Scholtmeijer R.J.: Detrusor/sphincter dyssynergia in nerologically normal children. Neurourol. Urodynam., 1983, 2:27. 7. Hanna M.K. et al.: Urodynamics in children. Part II. The pseudoneurogenic bladder. J. Urol., 1981, 125:534. 8. Hinman F. Jr.: Nonneurogenic neurogenic bladder (the Hinman syndrome) – 15 years later. J. Urol., 1986, 136:769. 9. Kondo A.: Cystourethrograms characteristic of bladder instability in children. Urolog., 1990, XXXV:242. 10. McGuire E.J., Savastano J.A.: Urodynamic studies in enuresis and and the nonneurogenic neurogenic bladder. J.Urol., 1984, 132:299. 11. Medtronic Interstim: Overview of sacral nerve stimulation for the treatment of voiding dysfuntions. Handout at the workshop: „Electrical stimulation of the pelvic floor”. ICS 96. 12. Paquin A.J. Jr. et al.: The megacystis syndrome. J. Urol., 1960, 83:634. 13. Seruga H.: Vesicoureteral reflux and voiding dysfunction: a prospective study. J. Urol., 1989, 142:494. 14. Spinelli M., Zanollo O.: Abstract reproduction form B-2, ICS 1999, Denver. 15. Staskin D.R.: Classifying voiding dysfunction in the female: a consideration of pelvic floor activity. Proc. Perin. Dis., 1998.
Nowa Medycyna 5/2000
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna