Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 1/2006, s. 27-33
*Michał Ganowicz1, Elżbieta Pierzynowska1, Marcin Zawadziński1, Izabela Strużycka1, Ewa Iwanicka-Grzegorek1, Franciszek Szatko2, Elżbieta Dybiżbańska1, Maria Wierzbicka1, Elżbieta Jodkowska1
Ocena stanu uzębienia i stomatologicznych potrzeb leczniczych młodzieży w wieku 18 lat w Polsce w 2004 roku
Evaluation of the dental status and treatment needs of the 18-year-olds in Poland in 2004
1z Zakładu Stomatologii Zachowawczej Instytutu Stomatologii AM w Warszawie
Kierownik Zakładu: dr hab. n. med. Elżbieta Jodkowska
2z Zakładu Higieny i Promocji Zdrowia Katedry Higieny i Epidemiologii AM w Łodzi
Kierownik Zakładu: dr hab. n. med. Franciszek Szatko
Systematyczne badania epidemiologiczne stanu zdrowia jamy ustnej populacji polskiej zapoczątkowane w 1997 roku, prowadzone po dziś dzień, obejmują kolejno różne grupy wiekowe społeczeństwa. Korzyści z nich wynikające są ogromne. Uzyskane dane umożliwiają między innymi porównanie skuteczności polskiego systemu opieki stomatologicznej ze skutecznością opieki stomatologicznej w innych krajach, ocenę zaawansowania realizacji celu 18 Narodowego Programu Zdrowia czy ocenę skuteczności wprowadzanych programów profilaktycznych. Niniejsza praca, będąca ich kontynuacją, przedstawia wyniki badania przeprowadzonego w 2004 roku. Celem jej jest analiza stanu uzębienia i stomatologicznych potrzeb leczniczych młodzieży polskiej w wieku 18 lat.
Materiał i metoda
Badaniem epidemiologicznym objęto 3051 osób. Wśród osób badanych liczniej reprezentowane były kobiety niż mężczyźni, jak również mieszkańcy miast, niż wsi (tab. 1). Liczba osób zbadanych w poszczególnych województwach wahała się w granicach 147-198. Najwyższą liczbę osób (przekraczającą 185) objęto badaniami w województwach świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, zachodniopomorskim, małopolskim, śląskim, a najniższą (<165) w województwach wielkopolskim, podlaskim i pomorskim.
Tabela 1. Młodzież w wieku 18 lat. Liczba zbadanych osób w poszczególnych województwach z uwzględnieniem płci i lokalizacji miejsca zamieszkania.
WojewództwoLiczba zbadanych
OgółemMężczyźniKobietyMiastoWieś
dolnośląskie18199828794
kujawsko-pomorskie180541268694
lubelskie167471208978
lubuskie1791097010574
łódzkie181721099190
małopolskie188821069395
mazowieckie18191908695
opolskie1836012310578
podkarpackie181341479586
podlaskie162281348280
pomorskie16487778084
śląskie188611279296
świętokrzyskie1981316711979
warmińsko-mazurskie198117819999
wielkopolskie14758897671
zachodniopomorskie1907611489101
grupa szczególnego ryzyka18311271183 
ogółem30511318173316571394
W badaniu stomatologicznym stosowano ujednolicone metody i kryteria oceny stanu zdrowia jamy ustnej według wytycznych WHO (1, 2). Określono odsetek młodzieży z zachowanym pełnym uzębieniem, średnią liczbę zębów obecnych w jamie ustnej, odsetek osób bez próchnicy. Dokładnej analizie poddano wskaźnik DMFT i jego składowe, ze szczególnym uwzględnieniem komponenty MT oraz przedstawiono potrzeby lecznicze uzębienia młodzieży.
Wyniki badań
Obserwowany w obecnych badaniach odsetek osób w wieku 18 lat z zachowanym pełnym uzębieniem wynosił 74,5%. Braki w uzębieniu częściej stwierdzano u kobiet niż mężczyzn oraz u mieszkańców wsi niż miast (tab. 2). Najniższe odsetki młodzieży z zachowanym pełnym uzębieniem (poniżej 70%) występowały w województwach kujawsko-pomorskim, lubelskim, małopolskim, podkarpackim, pomorskim oraz w grupie szczególnego ryzyka (tab. 3). Średnia u osoby liczba zębów spostrzegana u badanej w kraju młodzieży w wieku 18 lat wynosiła 28,2 i była wyższa u mężczyzn niż u kobiet (tab. 2). Różniła się ona również w różnych województwach. Najniższą wartość średniej stwierdzono w województwach mazowieckim, lubelskim, zachodniopomorskim i małopolskim, a najwyższą (29,3) w województwie warmińsko-mazurskim (tab. 3).
Tabela 2. Młodzież w wieku 18 lat. Odsetek osób z pełnym uzębieniem, odsetek osób z próchnicą oraz średnia liczba zębów obecnych w jamie ustnej z uwzględnieniem płci i lokalizacji miejsca zamieszkania.
 Odsetek osób z pełnym uzębieniemOdsetek osób z próchnicąŚrednia liczba zębów obecnych w jamie ustnej
mężczyźni76,296,428,5
kobiety73,398,228,0
miasto77,397,228,3
wieś71,297,728,2
ogółem74,597,428,2
Tabela 3. Młodzież w wieku 18 lat. Odsetek osób z pełnym uzębieniem, odsetek osób z próchnicą oraz średnia liczba zębów obecnych w jamie ustnej u młodzieży (w poszczególnych województwach).
WojewództwoOdsetek osób z pełnym uzębieniemOdsetek osób z próchnicąŚrednia liczba zębów obecnych w jamie ustnej
dolnośląskie84,097,828,4
kujawsko-pomorskie68,997,228,0
lubelskie66,598,227,6
lubuskie73,297,228,6
łódzkie83,497,228,4
małopolskie68,698,427,9
mazowieckie80,797,227,7
opolskie78,793,428,3
podkarpackie68,098,328,3
podlaskie74,7100,028,2
pomorskie68,3100,028,0
śląskie78,797,928,4
świętokrzyskie74,295,528,1
warmińsko-mazurskie82,397,529,3
wielkopolskie72,894,628,6
zachodnio-pomorskie84,297,927,9
grupa szczególnego ryzyka57,498,428,0
ogółem:74,597,428,2
Około 97% badanych osób miało zęby uszkodzone przez próchnicę (tab. 2, 3). Nieco wyższy odsetek osób z próchnicą notowano wśród kobiet niż mężczyzn. W województwach podlaskim i pomorskim stwierdzono próchnicę u wszystkich badanych. Najwyższy odsetek młodzieży bez próchnicy wystąpił w województwie opolskim i wynosił 6,6%.
Średnio u badanej osoby stwierdzono 2,2 zęby z ubytkiem próchnicowym, 0,4 zęba usuniętego z powodu próchnicy i 5,4 zęby z wypełnieniami (ryc. 1). Łączna liczba zębów objętych próchnicą wynosiła 8,0. Średnia liczba zębów objętych próchnicą była o blisko 1 ząb wyższa u kobiet niż u mężczyzn. Średnio więcej zębów uszkodzonych przez próchnicę miała też młodzież wiejska w porównaniu z mieszkańcami miast. Najwyższe wartości wskaźnika próchnicy DMFT (przekraczające 8,0) stwierdzono w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, małopolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim i w grupie specjalnego ryzyka (ryc. 2). Najniższe wartości DMFT (<7,0) obserwowano natomiast w województwach wielkopolskim, warmińsko-mazurskim i mazowieckim.
1. Średnie wartości wskaźnika DMFT i jego składowych u osób w wieku 18 lat z uwzględnieniem płci i lokalizacji miejsca zamieszkania.
2. Średnie wartości wskaźnika DMFT i jego składowych u osób w wieku 18 lat w poszczególnych województwach i w grupie szczególnego ryzyka.
Najniższą (<1,5) średnią liczbę zębów z nieleczonymi ubytkami próchnicowymi (DT) stwierdzono w województwach opolskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim i wielkopolskim, a najwyższą przekraczającą 2,5 zęba w województwach kujawsko-pomorskim, podkarpackim i u osób z grupy specjalnego ryzyka. Średnia liczba usuniętych zębów (MT) wynosiła w badanej populacji 0,4. Nie stwierdzono różnic w wielkości średniej zależnych od płci i miejsca zamieszkania. Spostrzegane różnice w wielkości średniej MT występowały na poziomie województw.
Więcej niż 0,5 zęba usuniętego (MT) średnio u osoby obserwowano w województwach lubelskim, małopolskim, pomorskim i w grupie szczególnego ryzyka. Wskaźnik leczenia zachowawczego próchnicy był wysoki i wynosił średnio 0,71. U kobiet wartości tego wskaźnika były wyższe niż u mężczyzn.
Niższą od 0,70 wartość tego wskaźnika stwierdzono w województwach kujawsko-pomorskim, lubelskim, mazowieckim, podkarpackim, zachodniopomorskim oraz w grupie szczególnego ryzyka (ryc. 3). Najwyższą wartość wskaźnik ten osiągnął w województwie opolskim (0,93).
3. Średnie wartości wskaźnika leczenia zachowawczego u osób w wieku 18 lat w poszczególnych województwach i w grupie szczególnego ryzyka.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Oral Health Surveys, Basic Data. WHO, Geneva, 1997. 2.Oral Status Euro (Tool for Collection of Data on Oral Health Status). WHO, Geneva, 1997. 3.Szoke J., Petersem P.E.: Oral Heath of 18-year-old adolescents in Hungary. Fogorv. Sz., 2001, 5, 185-190. 4.Lo G.L., Bagramian R.A.: Declining prevalence of dental caries in school children in Singapore. Oral. Dis., 1997, 3, 121-125. 5.The Third National Health and Nutritional Examination Survey. USA, 1988-1991. www.whocollab.od.mah.se/amro/usa/data/usacar.html. 6.Adult Dental Health Survey. Oral Health in the United Kingdom 1998, Office for National Statistics, UK, 1998. 7.Moritz M., Sax G.: Austrian Health Institute, Personal Communication. www.whocollab.od.mah.se/euro/austria/data/austriacar.html. 8.Wang Hong Ying, et al.: The second national survey of oral health status of children and adults in China. Int. Dent. J., 2002, 52, 283-290. 9.National Board of Health, Copenhagen, Denmark. www.whocollab.od.mah.se/euro/denmark/data/denmarkcar.html. 10. National Data 1985-2002, Swedish National Board of Health and Welfare, Socialstyrelsen, S-106 30 Stockholm, Sweden. 11. Jańczuk Z.: Stan narządu żucia polskiej populacji. Nowa Stoma., 1997, 3, 45-48. 12. Jańczuk Z., Ciągło A.: Podstawy epidemiologii chorób narządu żucia. CEM. Warszawa, 1999. 13. Intensyfikacja profilaktyki próchnicy zębów i chorób przyzębia u dzieci, młodzieży oraz kobiet ciężarnych. PZH, Warszawa, 1998. 14. Ogólnokrajowy Monitoring Zdrowia Jamy Ustnej i Jego Uwarunkowań. Polska 2004. M. Z. 2004. 15.Global goals for oral health in the year 2000. FDI. Int. Dent. J.,1982, 32, 74-77. 16.Hobdell M., et al.: Global goals for oral health 2020. Int. Dent. J., 2003, 53, 285-288.
otrzymano: 2006-01-12
zaakceptowano do druku: 2006-02-22

Adres do korespondencji:
*Michał Ganowicz
Zakład Stomatologii Zachowawczej IS AM w Warszawie
ul. Miodowa 18, 00-246 Warszawa
tel. (0-22) 502-20-31
e-mail: M.Sobczak@mediclub.pl

Nowa Stomatologia 1/2006
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia