Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 4/2007, s. 130-133
*Marta Tanasiewicz1, Małgorzata Górnik-Durose2, Joanna Mateusiak2, Teresa Sikora2, Jacek Bednarski3, Patrycja Rudnicka4, Ewa Gwozdecka2, Ewa Wojtyna2
Psychologiczne aspekty satysfakcjonującej współpracy dentysty z pacjentem.
Poszukiwanie informacji
Psychological aspects of dentist-patient relationship.
Looking for information
1Katedra i Zakład Materiałoznawstwa i Propedeutyki Stomatologii, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Rajmund Orlicki
2Zakład Psychologii Zdrowia, Instytut Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Kierownik Zakładu: dr hab. hum. Małgorzata Górnik-Durose
3Koło Naukowe przy Katedrze i Zakładzie Stomatologii Zachowawczej z Endodoncją Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach
Opiekun Koła: dr med. Beata Wierucka-Młynarczyk
4Katedra Psychologii Pracy i Organizacji, Instytut Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Kierownik Katedry: prof. zw. dr hab. hum. Zofia Ratajczak
Relacja lekarz-pacjent jest jednym z najważniejszych – ale i najbardziej złożonych – elementów procesu terapeutycznego. Problem usystematyzowania tej relacji podjęto po raz pierwszy wraz z tworzonymi od XIX wieku kodeksami deontologicznymi. W opublikowanym w roku 1884 kodeksie „Zasady obowiązków i praw lekarzy” pojawiają się dwa istotne zapisy: pierwszy dotyczący zasad, sposobu i obowiązku informowania pacjenta o jego stanie oraz drugi głoszący konieczność bezdyskusyjnego poddania się pacjenta bezwzględnej woli lekarza. Na kolejne uregulowania prawne dotyczące relacji pacjent – lekarz trzeba było czekać aż do 1948 roku. Wtedy to Zgromadzenie Ogólne ONZ w „Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka” ujęło zapisy o partnerskim, a nie bezwzględnie paternalistycznym układzie pomiędzy terapeutą a jego podopiecznym (1).
Obecnie, świadomi istnienia aktów prawnych regulujących relację lekarz-pacjent, musimy budować z pacjentami relacje interpersonalne oparte na układach bądź partnerskich, bądź paternalistycznych – w zależności od wymagań sytuacji i wzajemnych oczekiwań. Optymalizację kontaktu z pacjentem – a tym samym procesu terapeutycznego – umożliwia odwołanie się do własnego doświadczenia, ale przede wszystkim do wiedzy, jaką przynoszą nauki behawioralne. Warto zatem przyjrzeć się niektórym ze współczesnych uwarunkowań satysfakcjonującej relacji lekarz-pacjent.
Jednym z najistotniejszych elementów skutecznej terapii jest umiejętność komunikowania się z chorym. Obejmuje ona komunikację werbalną oraz komunikację niewerbalną, czyli tak zwaną mowę ciała (mimika, gestykulacja, ton i brzmienie głosu). Przekaz informacji odbywa się na trzech różnych poziomach („to, co mówimy” – co stanowi ok. 7% przekazu, „to, jak mówimy” – 38%, „mowa ciała” – 55%), mających odmienne znaczenie i wpływ na odbiorcę. Umiejętne wykorzystanie możliwości każdego z tych poziomów decyduje o tym czy daną interakcję określimy jako efektywną, tzn. taką, w której pomiędzy jej uczestnikami istnieje kontakt intelektualny i emocjonalny (2).
Droga nabywania umiejętności budowania relacji z pacjentem powinna odbywać się już w trakcie studiów medycznych. Ważne jest tutaj nabywanie profesjonalnej wiedzy, wzbogaconej własnymi doświadczeniami w oparciu o podstawy i dorobek w dziedzinie psychologii ogólnej, lekarskiej, klinicznej i socjologii (3). Znaczącą rolę odgrywa tu modelowanie postaw i zachowań w stosunku do pacjentów przez nauczycieli akademickich, asystentów, mistrzów czy starszych kolegów prowadzących staż specjalizacyjny („uczeń od swego nauczyciela czerpie nie tylko wiedzę, lecz cały sposób traktowania chorych. Co więcej, tę zewnętrzną stronę sztuki uczeń przejmuje nawet łatwiej, niż wiedzę.” W. Biegański)(4).
W obecnych czasach szerokie zmiany w sferze społecznej oznaczają także konieczność zmian w relacjach międzyludzkich, także w relacjach lekarz-pacjent. Stąd wyuczone postawy i zachowania mogą wymagać weryfikacji i dostosowania do aktualnych potrzeb. Dotyczy to także sytuacji lekarzy dentystów i pacjentów poddawanych leczeniu stomatologicznemu. Rynek usług dentystycznych ulega bowiem znacznym przekształceniom zależnym od zmian w otaczającym świecie. Wiąże się to z oczekiwaniami pacjentów, by lekarze zaspokajali ich potrzeby w zakresie estetyki i poprawiania urody. Lekarze muszą zatem nieustannie wzbogacać i usprawniać swój warsztat pracy, przyswajać sobie nowe techniki postępowania, nabywać umiejętności pracy z nowymi materiałami. Istnieje również potrzeba umiejętnego poruszania się na rynku usług medycznych, co powoduje, że umiejętność „sprzedaży” własnych usług jest obecnie niezbędna.
Jest to szczególnie ważne w dzisiejszych czasach, gdy dostęp do informacji, w tym informacji na temat dostępnych usług dentystycznych jest powszechny i szeroki. Samo poszukiwanie wiedzy przez pacjentów jest jednym z istotnych aspektów dbania o własne zdrowie, w tym także o stan uzębienia. Proces ten może się odbywać przed, po oraz w trakcie leczenia, a jego celem jest uzyskanie szczegółowej wiedzy ułatwiającej pacjentowi podejmowanie decyzji i działań dotyczących danego problemu zdrowotnego. Informacje dotyczące zdrowia zdobywane są z wielu źródeł, zarówno profesjonalnych jak i nie mających takiego charakteru. Profesjonaliści – lekarze i farmaceuci, wciąż pozostają podstawowym i najważniejszym źródłem informacji dla 45%. Jednak zauważalnie rośnie rola telewizji i nowych mediów – w badaniach z 2003 roku respondenci uznali za podstawowe źródła informacji medycznej właśnie telewizję (20%), a następnie publikacje fachowe (8%), prasę (7%), osoby bliskie i znajomych (5%) oraz Internet (3,5%) (5). Pozaprofesjonalne źródła informacji najczęściej pozwalają zaspokoić pacjentom potrzebę potwierdzania informacji oraz uzupełnianie wiedzy, której nie uzyskano – z różnych powodów – od specjalisty.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Brzeziński T.: Etyka lekarska. Warszawa: PZWL; 2002. 67. 2. Hebanowski M., i wsp.: Poradnik komunikowania się lekarza z pacjentem. Warszawa: PZWL; 1999. 48-9. 3. Tanasiewicz M., i wsp.: Teaching medical humanities in Poland. 3rd European Meeting Association of Basic Science Teachers in Dentistry. Dublin 11-13th September 2006. 11. 4. Tatoń J.: Filozofia w medycynie. Warszawa: PZWL; 2003. 17-18. 5. Spadaro R.: European Union citizens and sources of information about health. European Opinion Research Group, Brussels 2003. Pobrano 9 listopada 2006 r. z http://ec.europa.eu/health/ph_information/indicators/pub_indic_data_en.htm. 6. Castells M.: Galaktyka Internetu. Poznań: Rebis; 2003. 39-42. 7. Schleyer T.K., et al.: The technologically well-equipped dental office. JADA 2003; 134: 30-41. 8. Fox S.: Online Health Search. Pew Internet & American Life Project, Washington 2006. Pobrano 9 listopada 2006 r. http://www.pewinternet.org/PPF/r/190/report_display.asp. 9. Internet jako medium promocji zdrowego stylu życia. Warszawa: Gemius SA, 2005. Pobrano 9 listopada 2006 r. z http://audyt.gemius.pl/zdrowie_1.php. 10. Chestnutt I.G., Reynolds K.: Perceptions of how the Internet has impacted on dentistry. Brit. Dent. J., 2006; 200: 161-165. 11. Baker L., et al.: Use of the Internet and e-mail for health care information. Results from a national survey. J. Am. Med. Ass., 2003; 289: 2400-2406. 12. Toffler A.: Trzecia fala. Warszawa: PIW; 1997. 19-20. 13. Van Raaij F.: Konsumpcja postmodernistyczna [w]: Lambkin M., Foxall G., van Raaij F., Heilbrunn B. Zachowanie konsumenta. Koncepcje i badania europejskie. Warszawa: PWN; 2001. 65. 14. Łojewska-Krawczyk M.: Wiedza o wartościach. [w]: Motycka A: Wiedza a wartości. Filozoficzne problemy wiedzy. Warszawa: IFiS PAN; 2001. 29. 15. Sęk H.: Założenia psychologii partycypacji w kulturze [w]: Nauka. Humanistyka. Człowiek. Prace dedykowane Profesor Krystynie Zamiarze w czterdziestolecie pracy naukowej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM; 2005. 23. 16. Alford B.L.: The Role of Affect in Consumer Satisfaction Judgments of Credence-based Services. J. Business Res., 1996; 37: 71-84. 17. Nęcki Z.: Atrakcyjność wzajemna. Kraków: Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu; 1996. 17-23. 18. Cialdini R.B.: Wywieranie wpływu na ludzi. Gdańsk: GWP; 2002. 34. 19. Buss D.M.: Psychologia ewolucyjna. Gdańsk: GWP; 2001. 25. 20. Kupka T., Tanasiewicz M.: Symboliczne znaczenie zębów. Magazyn Stomatol., 2004; 10: 76-79. 21. Eco U.: Historia piękna Poznań: Rebis; 2005. 145.
otrzymano: 2007-11-08
zaakceptowano do druku: 2007-11-25

Adres do korespondencji:
*Marta Tanasiewicz
Katedra i Zakład Materiałoznawstwa i Propedeutyki Stomatologii, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
Plac Akademicki 17, 41-902 Bytom
tel.: (0-32) 282 79 40 wew. 113
e-mail: martatanasiewicz@slam.katowice.pl

Nowa Stomatologia 4/2007
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia