Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 2/2002, s. 58-62
Sławomir Renk, Leszek Ilewicz, Tomasz Kupka, Małgorzata Skucha-Nowak, Marta Tanasiewicz
Chemomechaniczne opracowywanie ubytków – prezentacja systemu Carisolv
Chemo-mechanical treatment of carries lesions – a demonstration of the Carisolv system
z Katedry i Zakładu Stomatologii Zachowawczej i Chorób Przyzębia Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach
Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Leszek Ilewicz
Współcześnie, stomatolog dysponuje wieloma sposobami usuwania tkanek próchnicowych, od tych najprostszych i najtańszych, mamy tu na myśli tradycyjne wiertło stomatologiczne, po bardzo zaawansowane technicznie, a zarazem drogie. Są to metody ultradźwiękowe, laserowe, abrazyjno-powietrzne. Urządzenia te są coraz bardziej doskonałe. Zadajemy sobie zatem pytanie czy nieodłączny atrybut stomatologa, jakim stało się wiertło zniknie kiedyś z naszych gabinetów? Wydaje się to być niemożliwe chociaż, jak często tego doświadczamy, rozwój techniki wyprzedza naszą wyobraźnię.
Od skonstruowania w 1870 roku przez Morrisona pierwszej, ręcznie napędzanej wiertarki wiele się oczywiście zmieniło. Udoskonalono jej konstrukcję, zwiększono liczbę obrotów, wreszcie wprowadzono nowe rodzaje wierteł i materiały do ich produkcji. Jednak idea tej metody pozostawała ciągle ta sama – należy usunąć mechanicznie ostrzem wiertła tkankę próchnicową. Ale w jaki sposób usunąć tylko tkankę próchnicową nie naruszając zdrowej struktury? Jak zapanować nad wiertłem, aby pracowało wyłącznie tam gdzie jest to potrzebne? Tego problemu nigdy nie rozwiązano. Wymagało to zmiany sposobu myślenia i skierowania go w zupełnie inną stronę, w stronę chemii.
Upraszczając nieco sprawę można przyjąć, iż próchnicowa zębina składa się z dwóch warstw (1, 2): pierwsza – zewnętrzna, zdegradowana, jest silnie odwapniona, z zaburzonym układem włókien kolagenowych i nie ulega remineralizacji, druga – wewnętrzna, częściowo odwapniona, zdolna do fizjologicznej remineralizacji, z zachowanymi żywymi wypustkami odontoblastów. Jak wykazano w badaniach biochemicznych, zdolność do remineralizacji wynika z odwracalnego zmniejszenia ilości wiązań krzyżowych i zwiększenia przez to ich prekursorów (dihydroksynorleucyna i hydroksynorleucyna) (3). Możliwe jest rozróżnienie obu stref, poprzez zastosowanie barwników, np. eozyny lub 0,5% roztworu zasadowej fuksyny, przy czym wybarwieniu ulega tylko pierwsza warstwa (4, 5, 6). Bakterie mogą penetrować tylko warstwę pierwszą, w związku z czym całkowite jej usunięcie jest równoznaczne z opanowaniem infekcji (7); natomiast warstwa druga jest tylko częściowo odwapniona, stąd może ona, w wyniku odpowiedniego leczenia ulec całkowitej remineralizacji. Wiele doświadczeń przekonuje, iż ubytek uznany klinicznie za opracowany (test twardości dna po zarysowaniu zgłębnikiem) w istocie nie jest pozbawiony warstwy nie ulegającej remineralizacji (8, 9). Z drugiej zaś strony wykazano wątpliwą miarodajność testów barwnikowych, ponieważ okazało się, że wykazują one powinowactwo do odwapnionej zębiny, bez względu na przyczynę mniejszego wysycenia solami. Stąd też wybarwienie zdrowej, niezainfekowanej zębiny w sąsiedztwie granicy szkliwno-zębinowej lub przylegającej do miazgi (10, 11, 12). Zatem, w pełni obiektywna detekcja zębiny próchnicowej w ubytku pozostaje kolejnym dotąd nierozwiązanym problemem.
Skuteczna chemiczno-mechaniczna metoda to taka, która pozwoli na całkowite usunięcie pierwszej zainfekowanej warstwy bez naruszania warstwy drugiej. W zębinie próchnicowej włókna kolagenu ulegają częściowej degradacji wywołanej proteolityczną aktywnością drobnoustrojów. Rolę stabilizującą II- i IV-rzędową strukturę kolagenu stanowią wiązania wodorowe, których zniszczenie jest kluczem do destrukcji struktury zębiny i jej rozmiękczenia na tyle, że jej następowe usunięcie mechaniczne jest łatwe i nie wymaga użycia narzędzi rotujących. Pierwszą odkrytą substancją działającą w ten sposób była N-monochloroglicyna (NMG, GK-101), zmodyfikowana kilka lat później do N-monochloro-DL-2-aminomaślanu (NMAB, GK-101E), co stało się podstawą do rozpoczęcia produkcji w 1984 roku pierwszego systemu do chemo-mechanicznego usuwania próchnicy, o nazwie Caridex (National Patent Medical Products Inc., New Brunswick, New Jersey). Mechanizm działania chlorowanej glicyny polegał na chlorowaniu wolnych grup aminowych i amidowych łańcuchów białkowych, tworząc składniki N-chlorobiałkowe. Caridex działał także na ważny element stabilizujący strukturę kolagenu, a mianowicie na hydroksyprolinę (stanowiącą około 12% jego składu) i degradował ją do kwasu pirolo-2-karboksylowego (13). W ten sposób niszczono II- i IV-rzędową strukturę białka.
Caridex był systemem skomplikowanym, drogim i kłopotliwym w użyciu, dlatego też nie sprawdził się i został wycofany z produkcji.
W roku 1980 szwedzcy naukowcy rozpoczęli pracę nad stworzeniem nowego systemu do usuwania tkanek próchnicowych. Badania zainicjował biochemik Lars Stridh wraz z Christerem Hedwardem. Równocześnie w Malmö rozpoczęli prace Dan Ericson i Rolf Bronstein. Współpraca obu zespołów od roku 1990 zaowocowała odkryciem i opatentowaniem w Szwecji preparatu Carisolv. Producentem preparatu jest firma MediTeam Dentalutveckling AB z Göteborga. Początkowo Carisolv został wprowadzony na rynek szwedzki, a następnie sukcesywnie na inne rynki europejskie, w tym także polski (dostępny w sprzedaży od maja ´99, po uzyskaniu świadectwa rejestracyjnego Instytutu Leków). Jedynym oficjalnym dystrybutorem jest firma Polorto, która organizuje szkolenia teoretyczno-praktyczne w różnych ośrodkach akademickich w Polsce mające na celu zapoznanie lekarzy z właściwą techniką pracy, co pozwoli na uniknięcie błędów, a także rozczarowań w czasie stosowania Carisolvu w praktyce.
Charakterystyka systemu
Carisolv jest systemem do chemo-mechanicznego usuwania próchnicy, na który składa się substancja czynna oraz odpowiednie instrumenty (ryc. 1).
Ryc.1. System Carislov.
Substancja czynna powstaje poprzez zmieszanie dwóch roztworów, z których każdy znajduje się w specjalnej strzykawce w ilości 0,5 ml.:
1. Pierwsza biała, nieprzezierna strzykawka zawiera 0,5% roztwór podchlorynu sodu. Nieprzezierność strzykawki wynika z nietrwałości wystawionego na działanie promieni słonecznych podchlorynu sodu.
2. Druga przezroczysta strzykawka zawiera różowy płyn w skład którego wchodzą 3 aminokwasy (leucyna, lizyna i kwas glutaminowy), chlorek sodu, wodorotlenek sodu, karboksymetyloceluloza, jako środek zagęszczający oraz erytrozyna nadająca różową barwę.
Carisolv dostarczany jest w opakowaniach 10-strzykawkowych (po 5 sztuk każdego z dwóch rodzajów strzykawek). Należy przechowywać go w lodówce, natomiast przed użyciem wskazane jest jego wcześniejsze wyciągnięcie, aby osiągnął temperaturę pokojową. Okres trwałości preparatu wynosi 12 miesięcy i podyktowany jest stabilnością podchlorynu, który pełni kluczową rolę w procesie zmiękczania próchnicowej zębiny. Firma rozpoczęła także konfekcjonowanie materiału w opakowaniach typu Multimix. Jest to jedna dwukomorowa strzykawka wraz z odpowiednimi końcówkami mieszającymi. Naciskając na tłoczek składniki wydostają się do końcówki gdzie następuje ich dokładne zmieszanie. System ten przypomina znany sposób przygotowywania mas wyciskowych w opakowaniach typu cartrige. Ilość aktywnego składnika powinna wystarczyć na około 15 leczeń, oczywiście przy założeniu, że jednorazowo zostanie przygotowana tylko taka ilość preparatu jaka będzie potrzebna do przeprowadzenia zabiegu. Jest to duża zaleta tej metody pakowania żelu, gdyż pozwala w znacznym stopniu poprawić ekonomikę pracy. Przypominamy, iż w przypadku dwóch oddzielnych strzykawek, pozostała, niejednokrotnie znaczna ilość preparatu była po prostu wyrzucana. Niestety, otwarte opakowanie jest zdatne do użytku jedynie przez miesiąc.
Narzędzia

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Fusayama T. et al.: Relationship between hardness, discoloration and microbial invasion in carious dentin. J. Dent. Res. 45: 1033, 1966. 2. Kato S., Fusayama T.: Recalcification of aritificially decalcified dentin in vivo. J. Dent. Res. 49: 1061, 1970. 3. Kuboki Y. et al.: Collagen biochemistry of two layers of carious dentin. J.Dent.Res.56: 1019--1026, 1975. 4. Fusayama T.: Clinical guide for removing caries using caries detecting solution. Quintess. Int. 19,397,1988. 5. Fusayama T., Terashima S.: Diferentation of two layers of carious dentin by staining. J. Dent. Res. 51:866, 1972. 6. Sato Y., Fusayama T.: Removal of dentin guided by fuchsin staining. J. Dent. Res 55: 670-683, 1976. 7. Ohgushi K., Fusayama T.: Electron microscopic structure of the two layers of carious dentin. J. Dent. Res 54: 1019-1026, 1977. 8. Anderson M.H., Charbeneau G.T.: A comparison of digital and optical criteria for detecting carious dentin. J. Prosthet. Dent 53: 643-646, 1985. 9. Craig R.G. et al.: Relation of structure to the microhardness of human dentin. J. Dent. Res. 38: 624, 1959. 10. Kidd E.A.M. et al.: The use of caries detector dye during cavity preparation: a microbiological assessment. Br. Dent. J. 174: 245-248, 1993. 11. Kidd E.A.M. et al.: The use of caries detector dye during cavity preparation. Br. Dent. J. 167: 132-134, 1989. 12. Yip H.K. et al.: The specificy of caries detector dyes in cavity preparation. Br. Dent. J. 176: 417-421, 1994. 13. Schutzbank S.G. et al: A comparative in vitro study of GK-101 and GK-101E in caries removal. J. Dent. Res. 57: 861, 1978.
Nowa Stomatologia 2/2002
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia