Czytelnia Medyczna » Nowa Stomatologia » 2/2002 » Ocena stomatologicznych potrzeb leczniczych dzieci uczęszczających do szkoły specjalnej

- reklama -

Fitomed
kosmetyki ziołowe

Mamy sprzęt do ręcznej obróbki krawędzi i ślizgów - serwis narciarski Warszawa

- reklama -

Aneta Adamowicz, Maciej Kaczmarek

Ocena stomatologicznych potrzeb leczniczych dzieci uczęszczających do szkoły specjalnej

Evaluation of dental treatment necessities of handicapped children who attend to the school of special education

z SKN przy Zakładzie Stomatologii Dzieci i Młodzieży IS AM im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Kierownik: prof. dr hab. Maria Borysewicz-Lewicka
Opiekun Koła: dr n. med. Maria Kruszyńska-Rosada

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Choroby błony śluzowej jamy ustnej i przyzębia

Choroby zawodowe lekarzy stomatologów

Zbiór wskaźników stomatologicznych klasyfikacji i testów

Z piśmiennictwa znanych jest szereg opracowań poświęconych zagadnieniom opieki stomatologicznej nad dziećmi z upośledzeniem umysłowym (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9).

Autorzy wymieniają wiele przyczyn, które prowadzą do zaniedbań w zakresie profilaktyki i leczenia jamy ustnej w tej grupie, spośród nich wymienia się najczęściej utrudniony kontakt z pacjentem powodujący niechęć i obawy lekarzy przed przeprowadzeniem zabiegów stomatologicznych, problemy finansowe związane ze zwiększonym nakładem czasu, pracy i środków wykorzystywanych podczas leczenia osób niepełnosprawnych.

Celem niniejszej pracy było określenie stanu jamy ustnej oraz stomatologicznych potrzeb dzieci uczęszczających do szkoły specjalnej.

Materiały i metody

Badaniami objęto 66 dzieci obojga płci w wieku 8-18 lat, uczęszczających do szkoły specjalnej w małym ośrodku miejskim (Szamotuły koło Poznania). Populację uczniów szkoły stanowi 49 dzieci z upośledzeniem umysłowym o stopniu lekkim (17 dziewcząt i 32 chłopców) oraz 17 o stopniu umiarkowanym (8 dziewcząt i 9 chłopców).

Badanych podzielono na dwie grupy wieku: 8-14 lat oraz 15-18 lat. Pierwsza grupa liczyła 42 dzieci (15 dziewcząt i 27 chłopców), natomiast druga 24 dzieci (9 dziewcząt i 15 chłopców).

Przeprowadzono badania kliniczne jamy ustnej z użyciem instrumentów diagnostycznych stosowanych w stomatologii (lusterko, zgłębnik stomatologiczny posiadający dwie końcówki – sondę kalibrowaną do oceny stanu przyzębia i zgłębnik do oceny stanu zębów), w sztucznym oświetleniu, sadzając pacjentów na krześle z podgłówkiem w celu stabilizacji głowy. Oceniano zęby nie oczyszczone i wilgotne, tym samym spełniając warunki wymagane podczas badań epidemiologicznych. Kryteria oceny stanu uzębienia i przyzębia oparto o wytyczne WHO (10, 11).

Zebrane informacje umieszczono w autorskiej karcie badań uwzględniającej:

– stan uzębienia – liczba zębów, wzkaźnik frekwencji próchnicy, średnia liczba puw/PUW, wskaźnik leczenia próchnicy;

– CPITN – wskażnik periodontologicznych potrzeb leczniczych.

Wyniki

Analiza uzyskanych wyników wykazała, że frekwencja próchnicy w badanej grupie dzieci wynosiła 97%.

Ogółem oceniony został stan 1690 zębów (w tym 1361 stałych i 329 mlecznych). Liczba zębów z próchnicą wynosiła 23,3% u chłopców w wieku 8-14 lat, do 31,0% u chłopców w grupie 15-18-latków (tab. 1) a u dziewcząt w wieku 8-14 lat 24,2% oraz 28,0% w grupie wiekowej 15-18 lat.

Tabela 1. Liczba badanych zębów.

wiek	8-14 lat		15-18 lat
płeć	dziewczynki	chłopcy	dziewczynki	chłopcy
liczba zębów	380	665	240	410
liczba zębów z próchnicą	92	155	67	126
% zębów z próchnicą	24,2	23,3	28,0	31,0

Na podstawie uzyskanych danych obliczono wskaźniki intensywności próchnicy wyrażonej średnią liczbą puw/PUW i leczenia próchnicy. Wskaźnik puw/PUW miał wartość 1,15/6,1 w grupie 8-14-latków oraz 8,4 w grupie 15-18-latków (tab. 2).

Tabela 2. Intensywność próchnicy u dziewcząt i chłopców w badanych grupach wieku - wskaźnik PUW.

wiek	8-14 lat		15-18 lat
płeć	dziewczynki	chłopcy	dziewczynki	chłopcy
p/P	2/72	1/130	58	110
u/U	8/2	25/7	8	4
w/W	18	1/23	5	16
puw/PUW	1,0/6,2	1,3 / 6,0	7,5	8,7
ogółem	1,15/6,1		8,4

Wskaźnik leczenia próchnicy był stosunkowo niski i wynosił odpowiednio 0,12 w grupie dzieci młodszych oraz 0,11 w grupie starszej wiekiem. Tylko 34 z 66 badanych dzieci było w przeszłości leczonych przez lekarza stomatologa o czym świadczy obecność zębów wypełnionych i/lub usuniętych w obrębie uzębienia stałego.

Ocena stanu przyzębia w grupie 15-18-latków wg wskaźnika CPITN, który jest podstawą do ustalania toku leczenia, postępowania kontrolnego i prewencyjnego wykazała, że tylko 3,7% chłopców i 0% dziewcząt nie ma zmian zapalnych w obrębie przyzębia w badanych sekstantach (tab. 3).

Tabela 3. Odsetek 15-18-latków o określonej wartości wskaźnika CPITN.

płeć	KODY CPITN
płeć	0	1	2	3	4
dziewczynki	-	20,0%	80,0%	-	-
chłopcy	3,7%	7,5%	88,88%	-	-

Określone przy pomocy wskaźnika CPITN potrzeby lecznicze mówią, że w przypadku 88,8% dziewcząt i 80,0% chłopców w wieku 15-18 lat istnieje konieczność profesjonalnego oczyszczenia powierzchni zębów z osadu i kamienia nazębnego oraz przeprowadzenia instruktażu higieny jamy ustnej (tab. 3).

Omówienie wyników

Z przeprowadzonych badań oraz danych z piśmiennictwa wynika, że grupę dzieci upośledzonych charakteryzują wyższe wskaźniki próchnicy oraz potrzeb leczniczych w zakresie przyzębia, w porównaniu do populacji dzieci zdrowych w tym samym wieku (3, 4).

Uzyskane rezultaty pozostają w zgodzie z obserwacjami poczynionymi przez innych autorów (1, 2, 5, 6, 7, 8, 9).

Wnioski

Wyniki tej pracy wskazują na konieczność objęcia dzieci upośledzonych planowaną i systematyczną opieką stomatologiczną.

Szczególny nacisk należałoby położyć na profilaktykę próchnicy i chorób przyzębia, poprzez wdrożenie prawidłowych zasad higieny jamy ustnej w tej grupie pacjentów.

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Choroby błony śluzowej jamy ustnej i przyzębia

Protetyka stomatologiczna podręcznik dla studentów

Stomatologia zachowawcza Zarys kliniczny

Piśmiennictwo

1. Borysewicz-Lewicka M. i wsp.: Ocena stanu uzębienia uczniów szkoły specjalnej. Czas. Stomat. 1996, 12, 813-816. 2. Haber-Milewska T., Anholcer H.: O wymogach opieki stomatologicznej nad dziećmi upośledzonymi. Pozn. Stomat. 1977, 69-73. 3. Jańczuk Z., Szymaniak E.: Próchnica zębów. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1994. 4. Szpringer-Nodzak M.: Stomatologia wieku rozwojowego 1993. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1993. 5. Wójciak L. i wsp.: Narząd żucia u dzieci ze szkół podstawowych i specjalnych, a profilaktyka fluorkowa i leczenie planowe. Czas. Stomat. 1986, XXXIX, 10, 639-641. 6. Wójciak L. i wsp: O konieczności zwiększenia opieki stomatologicznej nad dziećmi umysłowo upośledzonymi. Czas. Stomat., 1980, XXXIII, 2, 99-105. 7. Wójciak L., Żywica D.: Higiena jamy ustnej u dzieci i młodzieży o ograniczonym rozwoju umysłowym a stan przyzębia. Pozn. Stomat. 1979, 75-78. 8. Wójciak L.: Problemy opieki stomatologicznej nad dziećmi niepełnosprawnymi (handicapped). Pozn. Stomat. 1985, 67-69. 9. Wójciak L.: Wybrane zagadnienia stomatologii wieku rozwojowego dotyczące dzieci specjalnej troski (handicapped). Czas. Stomat. 1979, XXXII, 8, 769-773. 10. Jańczuk Z., Ciągło A.: Podstawy epidemiologii chorób narządu żucia. Centrum Edukacji Medycznej, Warszawa 1999. 11. WHO: Oral Health Surveys, Basic Methods of Edition 1986.

Nowa Stomatologia 2/2002
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia

Powrót na górę strony

Pozostałe artykuły z numeru 2/2002:

- reklama -

Strona główna | Reklama | Kontakt