Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografie? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis - wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 3/2002, s. 135-139
Marek Bladowski
Stomatologia zachowawcza w znieczuleniu ogólnym. Tryb ambulatoryjny. Błędy zespołu stomatologicznego
Dental surgery in general anaesthesia one day. dental surgery. operator errors
z Centrum Stomatologii SC Research Centre for Laser Dentistry, Olsztyn
Kierownik Centrum: dr n. med. Marek Bladowski
Błędy popełniane podczas zabiegów stomatologicznych wykonywanych w znieczuleniu ogólnym mają różną etiologię. Zwykle wynikają z nieodpowiedniego przeszkolenia, braku doświadczenia, a także ze zmęczenia. Część błędów popełnianych jest w wyniku rutynowego niedbalstwa i tych trzeba szczególnie unikać. Każdy popełniony błąd, chociaż nie jest zwykle postępowaniem zamierzonym, zawsze wprowadza dezorganizację i zawsze opóźnia czas zabiegu. Błędy popełniane przez zespół stomatologiczny dotyczą każdego z jego członków, a więc operatora, I i II asysty i wynikają także z braku kooperacji między członkami zespołu.
Na podstawie wieloletnich własnych doświadczeń klinicznych w przeprowadzaniu zabiegów w zakresie stomatologii zachowawczej w znieczuleniu ogólnym w różnych technikach pracy wykazano grupę błędów i ich przyczyn, jakie najczęściej są popełniane przez poszczególnych członków zespołu stomatologicznego we wszystkich aspektach wykonywanych czynności.
Każde postępowanie kliniczne może być prawidłowe lub błędne. Prawidła zawarte w pewnych normach o różnej tolerancji dyktuje szereg nauk, takich jak ergonomia, mechanika, logika, a nawet filozofia, a także doświadczenie oparte na podstawie szeregu doznań empirycznych, w tym prób i błędów.
Jeżeli podczas jakiegokolwiek zabiegu uznamy czas jako nadrzędny czynnik odwoławczy, to każde postępowanie opóźniające, czyli wbrew czasowi, będzie w większym lub mniejszym stopniu błędem. Dotyczy to wszystkich zachowań i czynności. Nie jest oczywiście możliwe stworzenie sztywnych norm, chociażby ze względu na to, że każdy pacjent jest inny, a więc i każdy zabieg, pomimo szeregu wykonywanych rutynowo czynności, jest również inny. Możliwe jest jednak, na podstawie szeregu przesłanek i doświadczeń, wykazanie, pogrupowanie, a w konsekwencji zatem wskazanie najczęściej popełnianych błędów (schemat 1 – str. 136).
BŁĘDY OPERATORA (ryc. 1 – str. 136)
Błędy w pozycji pracy operatora:
1) Kąt zawarty między linią tułowia i linią ud wynosi 90°.
2) Kąt zawarty między linią tułowia i linią ud jest większy od 105°.
3) Kąt zawarty między linią tułowia i linią ud jest mniejszy niż 90° (dotyczy lekarzy bardzo wysokich).
Za pozycję prawidłową uważa się, kiedy wysokość siedzenia operatora względem podłogi jest taka, że kąt zawarty między linią tułowia i linią ud wynosi 105° (1, 2, 3).
4) Praca z wyciągniętymi rękoma. Pozycja prawidłowa tułowia i kończyn operatora jest zachowana. Zwiększona jest natomiast odległość od opracowywanego zęba. Kąt między ramieniem i przedramieniem operatora jest bardzo rozwarty. Taka pozycja nie pozwala na maksymalną kontrolę ruchu palców (1).
5) Praca poniżej godz. 9.00:
– powoduje uniesienie lewego ramienia i odwiedzenia go od tułowia;
– wywołuje zgięcie boczne w prawo z rotacją kręgosłupa piersiowego i szyjnego;
– zmusza II asystę i zespół anestezjologiczny do zmiany miejsca i zbędnych ruchów;
– wprowadza zamieszanie i wydłuża czas zabiegu.
Operator przeprowadzający zabiegi zachowawcze w znieczuleniu ogólnym powinien w zdecydowanej większości przypadków znajdować się między godz. 12.00 i 10.00 (1, 3).
Schemat 1.
Ryc. 1. Według J. Morita Corporation, z modyfikacją Z. Kaliniewicza, UWM Olsztyn.
Błędy wynikające z nieprawidłowej pozycji pacjenta
Błędy te związane są z następującymi ułożeniami pacjenta:
– wierzchołek głowy pacjenta nie jest w jednej płaszczyźnie z krawędzią podgłówka fotela. U operatora występuje wtedy przodopochylenie tułowia, czyli wyprostowanie lordozy lędźwiowej oraz nadmierne zgięcie kręgosłupa piersiowego i szyjnego. W konsekwencji prowadzi to do utraty podparcia na oparciu krzesełka, a więc zmniejszona jest kontrola ruchu palców i straty czasowe;
– pacjent jest ułożony za nisko. W tym przypadku operator zmuszony jest do pochylenia tułowia do przodu, co powoduje nadmierne zgięcie kręgosłupa szyjnego i piersiowego oraz wyprostowanie kręgosłupa lędźwiowego. Regulacja funkcjami wysokości unitu w zakresie II zmiany ruchu należy do I lub II asysty, albo do operatora. Pacjent powinien być w takiej odległości od poziomu podłogi, aby operator zachował optymalną dla siebie odległość roboczą, a przez to dobry dostęp wizualny i manualny do danego sektora jamy ustnej, a w konsekwencji ubytków w poszczególnych zębach tego sektora;
– pacjent nie znajduje się w pozycji leżącej spoczynkowej. Kąt ułożenia pacjenta jest mniejszy niż 180°. Innymi słowy im więcej oparcie fotela jest podniesione, tym bardziej operator znajdujący się zwykle między godz. 10.00 a 12.00 zmuszony jest do większego pochylenia tułowia, a więc wyprostowania kręgosłupa lędźwiowego i zgięcia kręgosłupa piersiowego i szyjnego. W wyniku tak błędnego ułożenia pacjenta operator nie jest w pozycji pełnej kontroli ruchu palców. Również jego odległość robocza jest inna. Wynikiem tego jest zwiększony dyskomfort pracy, a więc wydłużony czas zabiegu. Pozycję pacjenta w stosunku do maksymalnie komfortowej pozycji operatora ustala sterownikami unitu I lub II asysta, a czasami sam operator;
– brak ruchu głową pacjenta w zakresie III i IV zmiany. Wymusza to zgięcie boczne i rotację kręgosłupa piersiowego i szyjnego operatora i zaburza relację odległości roboczej, a więc precyzję wykonania poszczególnych postępowań klinicznych w jamie ustnej pacjenta. Praktycznie, pacjent będący w znieczuleniu ogólnym jest adaptowany do III i IV zmiany ruchu przez I lub II asystę, albo przez operatora. Z własnych doświadczeń klinicznych wynika, że odpowiednia adaptacja śpiącego pacjenta jest zawsze możliwa tak, aby nie wywoływać przeciążeń w układzie mięśniowo-szkieletowym, nerwowym i wzrokowym operatora.
Błędy w przekazywaniu instrumentów popełniane przez operatora
Błędy w przekazywaniu instrumentów popełniane przez operatora
Błędy popełniane przez operatora są wynikiem braku przygotowania merytorycznego, koncentracji, zmęczenia, a także niedostatecznego doświadczeniem klinicznego. Ignorowanie zasad ergonomii wynikłe z różnych przesłanek zawsze wpływa negatywnie na kooperację zespołu stomatologicznego, co w rezultacie opóźnia przebieg całego zabiegu (1, 2, 3, 4, 5).
– Po skończeniu pracy jednym instrumentem, operator zamiast wykonać niewielki ruch prawą ręką w stronę lewej ręki asysty wykonuje ruch do siebie. Zmusza to asystę do wykonania ruchu lewą ręką w stronę operatora i cała wymiana odbywa się nad twarzą pacjenta.
– Operator ignoruje asystę oczekującą z następnym instrumentem w lewej ręce i odkłada użyty na bok. Jest to zwykle stolik instrumentowo-materiałowy unitu. Instrument przeznaczony w następnej kolejności do użycia jest wtedy „odebrany” z ręki asysty.
– Operator ignoruje zasadę równoległego przekazywania, kierując użyty instrument końcem niepracującym w stronę I asysty. Zmusza to asystę do wykonania niepotrzebnych ruchów adaptacyjnych nadgarstkiem, w celu przejęcia instrumentu.
– Operator kieruje instrument końcem roboczym do asysty. Instrumenty, zwłaszcza inwazyjne, w tym głównie chirurgiczne, powinny być przekazywane rękojeścią w kierunku asysty.
BŁĘDY I ASYSTY
Błędy w pozycji pracy (ryc. 2)
Pozycja prawidłowa I asysty nie różni się podczas znieczulenia ogólnego od pozycji w stomatologii konwencjonalnej i powinna być tym bardziej przestrzegana ze względu na wielokrotnie zwiększony wydatek energetyczny, związany głównie ze specyfiką samego zabiegu.
– I asysta znajduje się w pozycji siedzącej na godz. 3.00.
– Uda asysty są równoległe do lewej linii uszno-ramiennej pacjenta znajdującego się w pozycji leżącej spoczynkowej.
– Linia wzroku I asysty powinna być 15-20 cm powyżej linii wzroku operatora (ryc. 3).
– Linia łącząca oczy asysty z ustami pacjenta powinna być jak najbardziej pionowa w stosunku do płaszczyzny poziomej, czyli kąt zawarty między tą linią a poziomem, im bardziej zbliżony do 90° tym korzystniej. Zwykle jednak optymalny kąt nie przekracza 60° (ryc. 4). (1).
Jedynie taka pozycja według badań (1, 3, 4) pozwala na pełną kontrolę wzrokową pola zabiegowego w każdym sektorze jamy ustnej pacjenta.
Błędy w pozycji I asysty zawsze zaburzają ustalony rytm pracy i opóźniają postępowanie kliniczne oraz mają istotny wpływ na czas trwania całego zabiegu.
Ryc. 2. Prawidłowa pozycja pracy asysty przy pacjencie znajdującym się w pozycji leżącej spoczynkowej.
Ryc. 3. Według Bladowskiego - "Atlas techniki pracy na cztery ręce" (1).
Ryc. 4. Według Bladowskiego - "Atlas techniki pracy na cztery ręce" (1).
Błędem jest kiedy:
– asysta siedzi za nisko, czyli linia jej wzroku pokrywa się z linią wzroku operatora lub jest poniżej;
– I asysta siedzi za daleko od pacjenta;
– I asysta siedzi pod złym kątem w stosunku do pacjenta.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz innych artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 20 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Bladowski M.: Atlas techniki pracy na 4 ręce w stomatologii ogólnej. Euro-Direct-Media, Gliwice, 1999. 2. Iwanowska-Sosnowska M. i wsp.; Ergonomia pracy zespołów stomatologicznych. Techniki zespołowe pracy w stomatologii ogólnej. Stomatologia Współczesna 1999, 2:18-24. 3. Paul E.J.: Team Dentistry. Wyd. Martin Dunitz, 1991. 4. Chasteen J.E.: Four-handed dentistry in clinical practice. The C.V. Mosby Company, Saint Louis, 1978. 5. Schön F. et al.: 8 errors in dental practice as causes of body injuries. Quintessenz. Aug. 1986, 37(8):1419-29. 6. Bladowski M.: Technika pracy na 6 rąk w stomatologii ogólnej – film naukowo-szkoleniowy. Centrum Stomatologii, Olsztyn 1997.
Nowa Stomatologia 3/2002
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia