Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 2/2003, s. 70-72
Marta Tanasiewicz, Tomasz Kupka
Ubytki pochodzenia niepróchnicowego; przypadki marginalne czy poważny problem diagnostyczno-kliniczny?
Non-caries decays, sporadic cases or serious diagnosticall-clinical problem?
z Przychodni Profilaktyczno-Stomatologicznej „Wesoły Ząbek” w Rudzie Śląskiej
„Zęby twe jak stado owiec strzyżonych,
gdy wychodzą z kąpieli,
każda z nich ma bliźniaczą, nie brak żadnej”
(Pieśń nad pieśniami 4.2, 900 p.n.e.)
Wstęp
Poszukiwanie piękna i symetrii jest tak stare jak najdawniejsze cywilizacje. Sztuka dentystyczna, uwydatniając estetykę zębów i ust stanowiła od zawsze cząstkę tych dążeń (1). Już w materiałach pochodzących ze starszego paleolitu (3500-8000 przed Chrystusem) stwierdzano istnienie różnorodnych schorzeń dotyczących zębów i jamy ustnej, takich jak: kamień nazębny, uszkodzenia mechaniczne czy rozchwianie zębów, prowadzące w konsekwencji do ich późniejszego wypadania. Analizując znaleziska z początku mezolitu (8000 przed Chrystusem) spotykamy pierwsze symptomy świadczące o występowaniu u naszych przodków próchnicy. Pojawia się również znaczna liczba doniesień historycznych dotyczących częstotliwości i rodzaju zabiegów stosowanych w obrębie jamy ustnej i zębów (2). Dopiero jednak Awicenna, czerpiący swoją inspirację z pism al.-Farabiego (zm. 950), zwrócił uwagę na występowanie uszkodzeń zębów powstałych na skutek spożywania niektórych rodzajów pokarmów – twardych bądź kwaśnych, czyszczenia zębów środkami ściernymi czy częstych wymiotów (2).
W związku z tym, że każde zaburzenie struktury, kształtu i naturalnej doskonałości zębów prowadzi do dysharmonii i dyskomfortu pacjenta, bez względu na przyczyny tego zaburzenia, postanowiliśmy znaleźć odpowiedź na kilka pytań ważnych z punktu widzenia uszkodzeń twardych tkanek zęba.
Czy zastanawiamy się nad rzeczywistą przyczyną niedoskonałości kształtu i barwy zębów?
Czy funkcjonuje jednoznaczna, prosta klasyfikacja kliniczna ubytków pochodzenia niepróchnicowego?
Czy wreszcie ubytki niepróchnicowego pochodzenia stanowią znaczny odsetek w naszym postępowaniu diagnostyczno-klinicznym, wiodącym od prawidłowego ustalenia etiologii poprzez satysfakcjonujące leczenie odtwórcze aż do umiejętnego zapobiegania ich powstawaniu w przyszłości?
Doszliśmy do wniosku pozornie wydającego się być truizmem, potwierdzonego jednak już przez najdawniejsze jak i najświeższe spostrzeżenia, że jest wiele różnych rodzajów defektów twardych tkanek zęba nie będących skutkiem procesu próchnicowego, i co więcej, niepróchnicowe uszkodzenie zęba jest również normalnym procesem fizjologicznym zachodzącym przez całe życie (3). Problemy pojawiają się jednak wtedy, gdy stopień zniszczenia staje się nadmierny i stwarza pacjentowi problemy czynnościowe, estetyczne lub związane z wrażliwością (4).
Niezwykle istotnym wydało nam się przypomnienie generalnego podziału ubytków ze względu na ich etiologię i wyróżnienie uszkodzeń zęba o etiopatogenezie próchnicowej oraz tych, których powstawanie związane jest z szeroko rozumianą etiologią niepróchnicową. Założyliśmy, że ubytki pochodzenia niepróchnicowego mogą mieć charakter uszkodzeń wrodzonych związanych między innymi z defektami genetycznymi lub charakter uszkodzeń nabytych. Ze względu na sposób powstawania nabytych ubytków o charakterze niepróchnicowym, proponujemy wyróżnić te o etiologii traumatycznej ostrej i traumatycznej przewlekłej.
Ubytki niepróchnicowe będące wynikiem ostrych urazów, częstych szczególnie u dzieci, w których czynnik etiologiczny jest jednoznaczny, tzn. wybitnie akcydentalny, są podzielone zgodnie z obowiązującymi klasyfikacjami urazowych uszkodzeń zębów na podstawie stopnia defektu, determinującego z kolei rodzaj wykorzystanej metody terapeutycznej (4, 5, 6, 7, 8, 9). Powszechnie stosowane są klasyfikacje mające w założeniu pogrupowanie urazów ostrych ze względu na rozległość urazu i czas zadziałania czynnika uszkadzającego. Na ich podstawie podejmowane są decyzje dotyczące postępowania leczniczego. Przykładami tego typu klasyfikacji jest podział wg: Ellisa, Ellisa w modyfikacji Hargreaves´a i Craig´a, Barańskiej-Gachowskiej, wg Szpringer-Nodzak i wiele innych (5).
Po zapoznaniu się ze stosowną literaturą uświadomiliśmy sobie, że dużo bardziej niejednoznaczne są podziały dotyczące ubytków pochodzenia niepróchnicowego powstałych w wyniku traumatyzacji przewlekłej. W tych przypadkach rolę pierwszoplanową odgrywa etiologia uszkodzenia, gdyż skuteczne leczenie opiera się przede wszystkim na wykluczeniu czynnika etiopatogenetycznego, a w dalszej kolejności na postępowaniu stricte terapeutycznym, w znaczeniu odtworzenia i zastąpienia materiałami odtwórczymi uszkodzonych tkanek. Jeden z podziałów wyróżnia między innymi: abrazję (abrasio) występującą w wyniku starcia tkanek zęba w kontakcie z czynnikami zewnątrzpochodnymi, demastykację (demasticatio) polegającą na utracie zęba w procesach związanych z żuciem twardych pokarmów, atrycję (atritio) związaną z uszkodzeniem zębów na skutek ich wzajemnego kontaktu, erozję (erosio) spowodowaną działaniem kwasów pochodzenia zewnętrznego lub wewnętrznego, czy też resorpcję (resorptio) o charakterze fizjologicznym bądź patologicznym (6) (ryc. 1, 2).
Ryc. 1. Ząb 11 u pacjentki K.D., 37 lat, uszkodzony na skutek nawykowego nagryzania pestek słonecznika.
Ryc. 2. Ząb 11 u pacjentki K.D., lat 37, po odbudowie materiałem Miris.
Inny podział obejmuje natomiast: starcia, nadżerki, w którym ogólnie starcie patologiczne określane jest jako atritio lub abrasio. Zgodnie z proponowanymi definicjami atritio powstaje w wyniku tarcia pomiędzy powierzchniami zębów, wypełnieniami w wyniku żucia lub bruksizmu. Abrasio natomiast jest procesem ścierania zębów w rezultacie działania pokarmów lub ciał obcych np. szczotek do zębów, instrumentów muzycznych, nawyku nagryzania ołówków (7).
Czasem w celu uproszczenia zawiłości nomenklatury zjawiska erozji, abrazji i atrycji przyporządkowuje się do jednego wspólnego określenia – ubytków powstałych w wyniku ścierania zębów w tempie i nasileniu zależnym od odporności tkanek na tego typu uszkodzenia – tooth wear resistance, szczegółowymi określeniami posługując się w celu uwypuklenia i rozróżnienia czynników etiologicznych (4, 8).
Autorzy wszystkich funkcjonujących klasyfikacji ubytków niepróchnicowych powstałych w wyniku traumatyzacji przewlekłej podkreślają znaczenie uwzględnienia w rozpoznaniu, oprócz etiologii, również stopnia nasilenia zmian destrukcyjnych (starcia). Pomocne w tym mogą być podziały stopnia uszkodzenia zębów wg Martina, Thomy lub Grozowskiego (10).
CEL PRACY
Celem prezentowanej pracy, było przedstawienie wybranych przypadków pacjentów z ubytkami pochodzenia niepróchnicowego o przewlekłej etiopatogenezie, występujących w praktyce dentystycznej Wesołego Ząbka, próba sklasyfikowania wybranych przypadków oraz wykorzystanie nowego materiału do estetycznej odbudowy Miris firmy Coltene/Whaldent.
MATERIAŁY I METODY

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Barry D., Aschheim K.W.: Wstęp do estetyki w Stomatologia estetyczna, (Red.) Fetkowska-Mielnik K. Czelej, Lublin 1998, 1-4. 2. Baron A., Baron P.: Od czasów prehistorycznych po czasy średnie w Stomatologii w malarstwie, PAROL, Kraków 1999, 16-25. 3. Flint S., Scully C.: Ortofacial age changes and related disease. Dent. Update 1988, 15:337. 4. Bishop K. et al.: Ścieranie teraz? Aktualne dane na temat etiologii ścierania zębów. Quintessence 1998, VI, 6:347. 5. Szpringer-Nodzak M.: Urazowe uszkodzenie zębów w Stomatologia wieku rozwojowego, (Red.) Szpringer-Nodzak M. PZWL Warszawa 1993, 294-298. 6. Moss S.J.: Erozja zębów. Nowa Stomatologia 2001, 4:31. 7. Fijał D. i wsp.: Występowanie ubytków niepróchnicowego pochodzenia w populacji w wieku 15-80 lat w Krakowie. Czasopismo Stomatologiczne 2001, 10, LIV: 636. 8. Eccles J.D.: Tooth surface loss form abrasion, attrition and erosion. Dent. Update 1982, 35:373. 9. Kaczmarek U. i wsp.: Nawyki dietetyczne i higieniczne dzieci z erozjami zębów. Przegląd stomatologii wieku rozwojowego 2001, 33:22. 10. Knychalska-Karwan Z.: Ubytki niepróchnicowego pochodzenia w Stomatologia zachowawcza wieku rozwojowego (Red.) Knychalska-Karwan Z. Collegium Medicum, Kraków 1996, 112-115. 11. Croll T.T.: Złamanie zębów spowodowane „niszczącą kulą”: Opis dwóch przypadków. Quintessence 1999, 5, VII, 287. 12. Edelstein A.S. et al.: Challenges in nanomaterials desing. Progress in Materials Science 1997, 42:5. 13. Lippert H.: Jednostki SI w poszczególnych dziedzinach medycznych w Jednostki SI w medycynie, (Red.) Lippert H. PZWL, Warszawa 1980, 20-37.
Nowa Stomatologia 2/2003
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia