Czytelnia Medyczna » Nowa Stomatologia » 1/2005 » Kliniczna ocena wypełnień z materiału Compoglass Flow po 5 latach

- reklama -

Fitomed
kosmetyki ziołowe

Mamy sprzęt do ręcznej obróbki krawędzi i ślizgów - serwis narciarski Warszawa

- reklama -

Mirosława Kasiak¹, Zofia Sozańska², Irena Bujwid-Jagielska²

Kliniczna ocena wypełnień z materiału Compoglass Flow po 5 latach

Clinical assessement of Compoglass Flow restorations after 5 years

¹z Zakładu Propedeutyki Stomatologii Katedry Stomatologii Zachowawczej i Dziecięcej AM we Wrocławiu
Kierownik Zakładu: dr n.med. Mirosława Kasiak
²z Katedry i Zakładu Stomatologii Zachowawczej i Dziecięcej AM we Wrocławiu
Kierownik Katedry: prof. dr hab. Urszula Kaczmarek

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Protetyka stomatologiczna

Endodoncja kliniczna

Ilustrowane kompendium endodoncji

WSTĘP

Kompomery są materiałami, które pojawiły się na początku lat dziewięćdziesiątych. Powstały z połączenia cementów szkłojonomerowych i materiałów złożonych. Zachodzą w nich dwa rodzaje reakcji: kwas-zasada, która jest charakterystyczna dla szkłojonomerów oraz fotopolimeryzacji materiałów złożonych, w wyniku których powstaje mocna siatka, twardniejąca natychmiastowo (1).

Compoglass Flow jest materiałem kompomerowym II generacji o półpłynnej konsystencji, z dobrą adaptacją do ścian ubytku (1). Fluor uwalniany jest ze szkła krzemowo-fluoro-glinowo-barowego, fluorku amonowego i trójfluorku iterbowego i ma za zadanie zapobiegać próchnicy wtórnej (1, 2, 3, 4, 5).

Compoglass Flow zalecany jest do wypełniania ubytków próchnicowych klasy III i V oraz niepróchnicowych, spowodowanych erozją lub abrazją, a także do ubytków w zębach mlecznych.

Celem pracy jest ocena wypełnień z materiału kompomerowego Compoglass Flow po upływie 5 lat.

MATERIAŁ I METODY

Po 5 latach oceniono ogółem 39 wypełnień założonych w zębach stałych, w tym Bl III-9 (12,85%), Bl V-30 (42,85%). Tkanki twarde zęba opracowywano oszczędnie, a technika zakładania wypełnień była zgodna z zaleceniami producenta (instrukcja z dnia 22.01.1998 r.), kiedy nie zalecano wytrawiania powierzchni ubytków a tylko system wiążący. Ocenę przeprowadzano za pomocą lusterka i zgłębnika w oświetleniu sztucznym. Reakcja miazgi badanych zębów na chlorek etylu była prawidłowa, a tkanki otaczające wypełnienie nie odbiegały od normy we wszystkich przypadkach.

W ocenie klinicznej wypełnień zastosowano czterostopniową skalę Ryge´a (6) uwzględniającą:

– strukturę powierzchni:

0 – powierzchnia wypełnienia gładka, prawidłowo dobrany kolor wypełnienia, brak przebarwień;

1 – powierzchnia lekko porowata, ale istnieje możliwość przywrócenia gładkości przez polerowanie, ewentualnie wypełnienie założone z nadmiarem i przy pierwszym badaniu kontrolnym udaje się ten mankament skorygować;

2 – powierzchnia mocno porowata, silnie przebarwiona, nie ma możliwości wykonania korekty wypełnienia;

3 – powierzchnia odłamana, bardzo silnie przebarwiona, wypełnienie do natychmiastowej wymiany,

– kształt anatomiczny:

0 – wypełnienie o odpowiednim kształcie anatomicznym, odtworzone guzki, zachowane brzegi sieczne, punkty styczne i kontakty okluzyjne;

1 – wymaga niewielkiej korekty;

2 – wymaga znacznej korekty, odroczona wymiana wypełnienia;

3 – natychmiastowa wymiana, wypełnienie wypadło,

– przyleganie brzeżne:

0 – brak przerwania ciągłości szpary brzeżnej;

1 – widoczne powierzchowne uszkodzenie brzegu wypełnienia;

2 – uszkodzenie brzegu wypełnienia, widoczna zębina lub podkład, ewentualne przebarwienie twardych tkanek zęba;

3 – próchnica wtórna brzeżna, konieczność natychmiastowej wymiany,

– retencję wypełnienia:

0 – całkowicie zachowana retencja;

1 – częściowa mała utrata;

2 – duża utrata retencji;

3 – wypełnienie wypadło.

W badaniu nie oceniano barwy wypełnienia, ponieważ do oceny stosowano Compoglass Flow koloru A3 wg skali Vita.

Parametry oceniano w skali od 0 do 3 na specjalnie opracowanej karcie badania pacjenta. Wypełnienia, które otrzymały ocenę 0 (bardzo dobra) i 1 (wymagające niewielkiej korekty) były akceptowane klinicznie. Wypełnienia z oceną 2 lub 3 nie były akceptowane i kwalifikowały się do natychmiastowej lub odroczonej wymiany.

Bezpośrednio po wykonaniu wypełnień wszystkie uzyskały ocenę zero w badanych parametrach wg skali Ryge´a.

WYNIKI

Po upływie 5 lat zbadano 42 wypełnienia, z których 3 całkowicie utraciły retencję, a zatem oceniono 39, co stanowi 92,86%. Większość wykonanych przez nas wypełnień została oceniona dobrze i bardzo dobrze.

Kształt anatomiczny i retencja wypełnień były akceptowane w 82,05%, a szczelność brzeżna w 64,1%. Do odroczonej wymiany kwalifikowało się 12,82% wypełnień z powodu niezadowalającej powierzchni, 7,69% ze względu na nieprawidłowy kształt anatomiczny i 17,95% z powodu nieszczelności brzeżnej.

W trzech przypadkach (7,69%) stwierdzono próchnicę wtórną towarzyszącą nieszczelności brzeżnej. Wypełnienia te wymagały natychmiastowej wymiany.

W pozostałych przypadkach (17,95%) wystąpiło przebarwienie na granicy szkliwa i wypełnienia, co zakwalifikowano do odroczonej wymiany (tab. 1, ryc. 1-4).

Tabela 1. Ocena kliniczna wypełnień z materiału Compoglass Flow po 5 latach.

Skala	Powierzchnia				Kształt anatomiczny				Przyleganie brzeżne				Retencja
Skala	0	1	2	3	0	1	2	3	0	1	2	3	1	2	3	4
n=39	23	7	5	4	2	30	3	4	15	10	7	7	15	17	3	4
%	58,97	17,95	12,82	10,26	5,13	76,92	7,69	10,26	38,46	25,64	17,95	17,95	38,46	43,59	7,69	10,26
RAZEM	76,92				82,05				64,10				82,05

Ryc. 1. Powierzchnia wypełnienia.

Ryc. 2. Kształt anatomiczny.

Ryc. 3. Przyleganie brzeżne.

Ryc. 4. Retencja.

OMÓWIENIE WYNIKÓW

Po 5 latach przeprowadzono kliniczną ocenę wypełnień wg czterostopniowej skali Ryge´a (6). Zgodnie z nimi oceniano powierzchnię, kształt anatomiczny, przyleganie brzeżne i retencję wypełnień.

Wykonane badania wykazały, że spośród skontrolowanych wypełnień 64,10% było klinicznie akceptowanych (ocena 0 i 1). Odroczonej wymiany wymagało 17,95%, tyle samo natychmiastowej (ocena 2 i 3). Trzy wypełnienia wypadły, a 1 zostało usunięte wraz z zębem. Spośród rozpatrywanych parametrów najlepiej został oceniony kształt anatomiczny i retencja, które były w pełni akceptowane w 82,05% przypadków.

Compoglass został również oceniony wysoko przez innych autorów (5, 7). Według badań Bachanek i wsp. przeprowadzonych po 12 miesiącach powierzchnia wypełnienia i kształt anatomiczny uzyskały ocenę 0 i 1 we wszystkich badanych przypadkach, a tylko w 3 stwierdzono utratę wypełnienia, co stanowiło 2,65% założonych wypełnień i pokrywało się z wynikami Fijał i wsp. (2,42% utraconych wypełnień). Badania Kierklo (8) przeprowadzone po 3 latach wykazały w 92,8% wypełnień poprawny kształt anatomiczny i brak szczeliny brzeżnej (ocena 0), a w 5,4% wypełnień istniała możliwość korekty kształtu (ocena 1). Dwa wypełnienia (1,8%) otrzymały ocenę negatywną z powodu ubytku masy i wyraźnej szczeliny brzeżnej.

Badania kliniczne innych autorów (9, 10, 11) dowiodły, że zastosowanie kwasu fosforanowego jako wytrawiacza umożliwia stworzenie trwalszych połączeń z tkankami zęba. Ferrari i wsp. wypełniali materiałem Compoglass zęby przeznaczone do ekstrakcji. Badania w mikroskopie elektronowym wykazały, że po upływie 3 miesięcy, w 30% wypełnień obecny był mikroprzeciek w zębach, w których zastosowano system łączący bez wytrawiania. W przypadku stosowania systemu łączącego, poprzedzonego wytrawianiem, stopień adhezji był porównywalny do materiałów złożonych (12, 13).

W naszych wcześniej opublikowanych badaniach po 6 miesiącach nie zaobserwowano wrażliwości pozabiegowej (14). Po 5 latach, prawdopodobnie dzięki uwalnianiu jonów fluorkowych z materiału, tylko wokół trzech wypełnienień (7,69%) rozwinęła się próchnica wtórna. Podobne obserwacje poczyniła Kierklo i wsp. (8). Autorki w swoich ocenach Compoglassu po 3 latach nie stwierdziły obecności próchnicy wtórnej.

Przedstawione wyniki długoterminowej oceny materiału Compoglass są zbliżone do danych uzyskanych z oceny krótkoterminowej po 6 miesiącach – 97,5% akceptowanych wypełnień (14), a po 12 miesiącach – 97,35% akceptowanych wypełnień (7) oraz do wyników badań Kierklo i wsp. (8), którzy po 3 latch jako idealną ocenili powierzchnię w 92,05% wypełnień, kształt anatomiczny w 98,68%, przyleganie brzeżne w 94,04%.

W dostępnym piśmiennictwie nie spotkano się z 5-letnią oceną tego materiału. Najczęściej badania przeprowadzane były w zębach mlecznych i stałych u dzieci maksymalnie po 3 latach (15, 16).

Na podstawie przeprowadzonych obserwacji klinicznych można stwierdzić, że materiał Compoglass- Flow spełnia wymagania stawiane materiałom stosowanym do wypełnień ubytków klasy V i III.

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Chirurgia szczękowo-twarzowa

Protetyka stomatologiczna podręcznik dla studentów

Zbiór wskaźników stomatologicznych klasyfikacji i testów

Piśmiennictwo

1. Wagner L.: Compoglass, kompomer II generacji. Stomat. Wsp.,1995, 2,5, 467-477. 2.Kierklo A. i wsp.: Materiały wypełnieniowe uwalniające fluor a profilaktyka próchnicy. Nowa Stomat., 1999, 1, 2, 14-1. 3.Jodkowska E. i wsp.: Materiały wypełniające zawierające związki fluoru oraz inne jony. Stomat., Wsp., 1994, 2:92. 4. Jodkowsa E., Karaś J.: Porównanie wytrzymałości na ścinanie wiązania zębinowego ze światłoutwardzalnymi cementami szklano-jonomerowymi i kompomerem. Stomat., Wsp., 1995, 2,6:544-547. 5.Fiał D., Kwapińska H.: Kliniczna ocena zastosowania materiału kompomerowego Dyrect i Compoglass. Somat. Kliniczna 1996/ 1997, 17:91-96. 6.Ryge G.: Clinical criteria. Int. Dent. J., 1980, 30, 347-358. 7.Bachanek T. i wsp.: Ocena kliniczna materiału kompomerowego Compoglass. Magazyn Stomat. 2000, 7, 8, 34-35. 8.Kierklo A. i wsp.: Kliniczna ocena kompomerów Dyrect i Compoglass na podstawie trzyletnich obserwacji. Czasopismo Stomat., 2000, 10, LIII, 623-628. 9.Borczyk D., Piątowska D.: Rola szkliwa w adhezji materiałów odtwórczych do tkanek szkliwa zęba na podstawie piśmiennictwa. Czasopismo Stomat. 2000, 3, LIII, 154-159. 10.Borczyk D., Piątowska D.: Rola zębiny w adhezji materiałów odtwórczych do tkanek zęba. Czasopismo Stomat. 2000, 6:337-334. 11.Ferrari M. et al.: Sealing ability of two compomers aplied with and without phosphoric acid treatment for class V restorations in vivo. J. Prosthet. Dent. 1998, 79, 2, 131-135. 12.Pedrigao J. et al.: Effect of conditioner and restorative resin on enamel bond strengths. Am. J. Dent., 2000 Apr., 13 (2):88-92. 13.Campanella L.C., Meiers J.C.: Microleakage of comosites and compomers in Class V restorations. Am. J. Dent., 1999 Aug., 12(4):185-189. 14. Bujwid-Jagielska I. i wsp.: Wstępna ocena kliniczna wypełnień z materiału Compoglass Flow. Mag. Stom. 2000, 3:34-35. 15.Attin T. et al.: Three- year follow up assessment of Class II restorations in a polyacid-modified composite resin and a hybrid composite. Am J. Dent., 2001 Jun., 14 (3):148-52. 16.Brackett W.W. et al.: Two - year clinical performance of poliacid- modified resin composite and a resin- modified glass - ionomer restorative material. Oper. Dent., 2001 Jan-Feb., 26 (1):12-16.

Nowa Stomatologia 1/2005
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia

Powrót na górę strony

Pozostałe artykuły z numeru 1/2005:

- reklama -