© Borgis - Nowa Stomatologia 2/2005, s. 66-69
Małgorzata Klichowska-Palonka, Teresa Bachanek, Ewa Wolańska, Dariusz Samborski
Zastosowanie jednoskładnikowego systemu łączącego Prompt L-Pop, a czas pracy w gabinecie stomatologicznym
Application of mono-component bonding system Prompt L-Pop, and work speed in dentist surgery
z Katedry i Zakładu Stomatologii Zachowawczej Akademii Medycznej w Lublinie im. Prof. Feliksa Skubiszewskiego
Kierownik Katedry: prof. zw. dr hab. n. med. Teresa Bachanek
Polecane
książki z księgarni medycznej BORGIS:
Rozwój technologii materiałów do wypełnień powoduje pojawianie się na rynku nowych generacji materiałów mających poprawić estetykę, jakość, a ostatnio również usprawnić i przyspieszyć pracę lekarza stomatologa (1). Współczesne trendy rozwoju najnowszych systemów wiążących upraszczają sposoby ich zakładania, zmniejszając liczbę składników systemu czynią je bardziej użyteczne i przyjazne. Patrząc na rozwój systemów łączących jaki dokonał się w ostatniej dekadzie można mieć nadzieję, że już wkrótce wrażliwość pozabiegowa, niecałkowite uszczelnienie brzeżne, przedwczesna degradacja bondu, brak biokompatybilności z otaczającymi tkankami nie będą problemami związanymi z używaniem systemów łączących (2).
W chwili obecnej istnieje duża różnorodność systemów łączących tkanki zęba z materiałami złożonymi, a różnice polegają głównie na liczbie komponentów wchodzących w skład zestawu i sposobie wykorzystania warstwy zębiny mazistej. Najnowsze systemy łączące są jednoskładnikowe, łącząc funkcję wytrawiania z penetracją substancji łączących w szkliwie i zębinie. Do grupy tych systemów należy Prompt-L-Pop. Dostępny jest w opakowaniach typu blister, składających się z trzech przedziałów. Przedział 1(czerwony): metakrylanowy ester kwasu fosforowego, Bis-GMA, fotoinicjatory i stabilizatory. Przedział 2 (żółty): woda, HEMA, kompleksy fluorkowe i stabilizatory. Przedział 3: mikroszczoteczka. System ten należy do grupy systemów rozpuszczających warstwę mazistą zębiny i jak zapewnia producent satysfakcjonujące połączenie zarówno z zębiną jak i ze szkliwem (1, 3).
Celem pracy była ocena czasu trwania klinicznych procedur przygotowania zęba do wypełnienia materiałem światłoutwardzalnym, systemem jednoskładnikowym Prompt L-Pop w porównaniu z systemem dwuskładnikowym (wytrawiacz i jednoskładnikowy primer i bond).
MATERIAŁ I METODA
Wykonano 46 wypełnień z materiału kompozytowego Filtek Z 250 z użyciem systemu łączącego Prompt L-Pop i 22 wypełnień z wykorzystaniem systemu Single Bond. Wypełnienia obejmowały ubytki wszystkich klas wg Blacka. Ubytki opracowywano oszczędnie, usuwając tkankę próchnicową, nie stosując dodatkowych zaczepów retencyjnych. W wypadku rozpoznania próchnicy głębokiej zakładano pierwszy podkład z preparatu na bazie wodorotlenku wapnia, a następnie cement karboksylowy.
System łączący Prompt L-Pop używano zgodnie z zaleceniami producenta:
1. łączono poszczególne składniki systemu przez naciśnięcie czerwonego zakończenia opakowania,
2. dokładnie zwilżoną końcówką aplikatora nanoszono system Prompt-L Pop i wcierano go przez 15 sek. w powierzchnię ubytku,
3. strumieniem powietrza rozprowadzano system łączący,
4. przez 10 sek. utwardzano Prompt L-Pop światłem lampy halogenowej (2).
System łączący Single Bond aplikowano następująco:
1. wytrawiano powierzchnię ubytku przez 15 sek.,
2. usuwano wytrawiacz strumieniem wody przez 15 sek.,
3. za pomocą powietrza osuszano ubytek 1-2 sek.,
4. pędzelkiem nanoszono preparat Single Bond i wcierano dwukrotnie w powierzchnię ubytku,
5. osuszano ubytek powietrzem od 2-5 sek.
6. przez 10 sek. utwardzano Single Bond światłem lampy halogenowej.
Czas potrzebny do wykonania powyższych procedur mierzono przy pomocy stopera.
Systemy łączące oceniano pod względem łatwości rozprowadzania w ubytku i czasu ich aplikacji. Oceniano również wrażliwość pozabiegową pacjentów po okresie tygodnia i miesiąca. Jakość wykonanych wypełnień sprawdzano według skali Rydge´a.
OMÓWIENIE WYNIKÓW. DYSKUSJA.
Jednoskładnikowy system łączący Prompt L – Pop zastosowano w 8 wypełnieniach ubytków klasy I wg. Blacka, z rozpoznaniem próchnicy średniej; 9 wypełnieniach ubytków klasy II i 6 klasy IV z rozpoznaniem próchnicy średniej i głębokiej; 6 wypełnieniach ubytków klasy III z rozpoznaniem próchnicy średniej i głębokiej i atypowej; 11 wypełnieniach klasy V z rozpoznaniem próchnicy powierzchownej, średniej, głębokiej i atypowej, oraz 6 wypełnieniach ubytków o charakterze abrazji i erozji. Zestawienie liczby ubytków w poszczególnych klasach i czasu aplikacji systemu Prompt L-Pop przedstawia tabela 1.
Tabela 1. Aplikacja systemu Prompt L-Pop.
| Rozpoznanie | Klasa ubytku | Ząb | Czas w sekundach |
| Caries media sec. | I | 25 | 84 |
| Caries media | I | 35 | 65 |
| Caries media | I | 36 | 91 |
| Caries media | I | 26 | 70 |
| Caries media | I | 38 | 70 |
| Caries media | I | 26 | 60 |
| Caries media | I | 27 | 45 |
| Caries media | I | 14 | 50 |
| Caries atypica | II | 16 | 90 |
| Caries profunda | II | 45 | 90 |
| Caries media | II | 45 | 120 |
| Caries media | II | 16 | 60 |
| Caries media | II | 15 | 100 |
| Caries profunda | II | 45 | 53 |
| Caries profunda | II | 16 | 65 |
| Caries profunda | II | 16 | 45 |
| Caries media | II | 24 | 45 |
| Caries media | III | 33 | 85 |
| Caries media | III | 21 | 78 |
| Caries media | III | 21 | 60 |
| Caries profunda | III | 11 | 60 |
| Caries media | III | 21 | 90 |
| Caries media | IV | 33 | 55 |
| Caries profunda sec. | IV | 32 | 63 |
| Caries media sec. | IV | 43 | 70 |
| Caries media | IV | 42 | 55 |
| Caries media | IV | 14 | 60 |
| Caries profunda | IV | 11 | 67 |
| Caries media | V | 43 | 63 |
| Caries media | V | 44 | 65 |
| Caries media | V | 45 | 70 |
| Caries media | V | 45 | 90 |
| Caries atypica | V | 34 | 55 |
| Caries media | V | 22 | 62 |
| Caries superficialis | V | 43 | 59 |
| Caries profunda | V | 23 | 69 |
| Caries media | V | 12 | 70 |
| Carioes media | V | 46 | 70 |
| Caries media | V | 13 | 50 |
| Starcie patologiczne | | 42 | 55 |
| Starcie patologiczne | | 32 | 55 |
| Starcie patologiczne | | 31 | 55 |
| Usure cuneiformens | | 14 | 43 |
| Usure cuneiformens | | 13 | 48 |
| Usure cuneiformens | | 12 | 41 |
Tabela 2 przedstawia liczbę wypełnionych ubytków poszczególnych klas wg Blacka i czas aplikacji systemu Single-Bond. System ten zastosowano przy wypełnianiu 3 ubytków klasy I wg Blacka, z rozpoznaniem próchnicy średniej i atypowej; 7 ubytkach występujących na powierzchniach stycznych (klasa II i ubytki MOD); 3 ubytkach klasy III: klasy IV i 5 klasy V. Były to ubytki średnie i głębokie. System Single –Bond zastosowano również do odbudowy tkanek zmineralizowanych – 2 ubytki erozyjne i 1 złamania korony zęba (II klasa wg Ellisa).
Tabela 2. Aplikacja systemu Single-Bond.
| Rozpoznanie | Klasa ubytku | Ząb | Czas w sekundach |
| Caires media sec. | I | 17 | 140 |
| Caries atypica | I | 34 | 85 |
| Caries media | I | 24 | 110 |
| Caries atypica sec. | II | 46 | 135 |
| Caries profunda | II | 45 | 145 |
| Caires profunda | II | 14 | 93 |
| Caries profunda | II | 46 | 70 |
| Caries media | II | 45 | 70 |
| Caries profunda sec. | MOD | 16 | 157 |
| Caries profunda | MOD | 27 | 147 |
| Caries profunda sec. | III | 11 | 146 |
| Caries media | III | 11 | 160 |
| Caries media | III | 12 | 120 |
| Caries media | IV | 11 | 110 |
| Caries atypica | V | 23 | 120 |
| Caries media | V | 24 | 122 |
| Caries media | V | 45 | 100 |
| Caries media | V | 14 | 158 |
| Caries media | V | 11 | 152 |
| Fractutra coronae dens | II Ellisa | 42 | 115 |
| Erosio enameli | | 46 | 140 |
| Erosio enameli | | 43 | 135 |
Tabela 3 przedstawia średnie czasy zakładania systemu Prompt L-Pop w ubytkach wszystkich klas wg Blacka. Najkrótszy czas aplikacji uzyskano w klasie IV, a najdłuższy w klasie III. Średni czas dla ubytków kl. I wynosił 66,88 sek., klasy II 74,22 sek., dla klasy V 65,73 sek., dla ubytków niepróchnicowego pochodzenia 49,50 sek. Średni czas aplikacji systemu Promp L – Pop wyniósł 64, 76 sek. w porównaniu z 124,09 sek. aplikacji systemu Single Bond. Czas zakładania systemów wiążących zależał od umiejscowienia ubytku i jego dostępności - najkrótszy czas aplikacji w ubytkach tkanek zmineralizowanych niepróchnicowego pochodzenia i ubytkach próchnicowych klasy IV wg Blacka. Po żadnym z wykonanych zabiegów nie pojawiła się wrażliwość po zabiegowa. Inni autorzy w swych pracach piszą o mniejszej wrażliwości po stosowaniu systemów samowytrawiających (4).
Tabela 3. Średni czas aplikacji systemu Prompt L-Pop w ubytkach próchnicowych wg Blacka.
| Klasa ubytku wg Blacka | Liczba ubytków | Średni czas aplikacji w sekundach |
| I | 8 | 66,88 |
| II | 9 | 74,22 |
| III | 6 | 75,17 |
| IV | 6 | 61,67 |
| V | 11 | 65,73 |
| Erozje i abrazje | 6 | 49,50 |
| Razem | 46 | 64,76 |
Mechanizm łączenia systemu Prompt L-Pop z tkankami zęba został opisany przez prof. dr Reinharda Hickel z Uniwersytetu w Monachium. Uwodniony ester kwasu fosforowego rozpuszcza powierzchowną warstwę szkliwa i zębiny przez obniżenie pH środowiska podobnie jak kwas fosforowy z tą jednak różnicą, że nie musi być spłukiwany. Efektem jest uzyskanie mikro-mechanicznego połączenia z materiałem wypełniającym, a głębokość demineralizacji odpowiada głębokości penetracji monomeru polimeryzacyjnego.
W trakcie procesu wytrawiania pH estru fosforo-wego rośnie, kończąc proces demineralizacji. Estry fosforowe łączą się jonami wapnia apatytów i są polimeryzowane w matrix pod wpływem lampy halogenowej (5, 6).
W badaniach porównawczych systemów jednoskładnikowych Prompt L-Pop wytwarzał w zębinie warstwę hybrydową grubości 2,5-5micrometrów i całkowicie rozpuszczał nawet grubą warstwę mazistą (7). W doświadczeniach in vitro hamował wzrost i rozwój bakterii próchnicotwórczych (8).
W badaniach klinicznych stwierdzono, że systemy samowytrawiające powinny być zakładane w dwóch aplikacjach. Pierwsza i druga aplikacja powinny być osobno naświetlane, gdyż umożliwia to głębszą polimeryzację również w kanalikach zębinowych (9).
W badaniach nad adaptacja brzeżną samowytrawiających systemów adhezyjnych w ubytkach II klasy stwierdzono konieczność zastosowania systemu łączącego Prompt L-Pop przed założeniem formówki (10).
Brackett stosował system Prompt L Pop przed wypełnieniem ubytków erozyjnych (niepowikłanych próchnicą) bez ich mechanicznego opracowywania. Po roku zanotowano utratę 35% wypełnień (11). Podobnie w naszych badaniach zaobserwowano utratę wypełnienia w jednym ubytku niepróchnicowego pochodzenia po upływie miesiąca od złożenia.
WNIOSKI:
1. Prompt L-Pop firmy 3M Espe jest systemem łączącym, znacznie skracającym czas zabiegu.
2. W czasie miesiąca obserwacji nie stwierdzono wrażliwości pozabiegowej u pacjentów po zastosowaniu systemu łączącego Prompt L-Pop.
Polecane
książki z księgarni medycznej BORGIS:
Piśmiennictwo
1. Perdigao J. et. al.: New trends in dentin/enamel adhesion. Am. J. Dent. 2000, 13,25D-30D. 2.Tay F.R., Pashley D.H.: Dental adhesives of the future. J. Adhes. Dent. 2002, 4:91-103. 3. Frey O.: Niezawodna technologia adhezyjna Wszystko w jednym. Dent-Trend wrzesień 2000, rok III, 2. 4. Ibarra G., Vargas M.A., Armstrong S.R., Cobb D.S.: Microtensile bond strenght of self-etching adhesives to ground and unground enamel. J. Adhes. Dent. 2002, 4:115-124. 5.Bosch R., Richter R., Spitzbart P.: Spełniamy Państwa życzenia 3M ESPE Prompt L-Pop wygodniejszy w użyciu niż dotychczas. Dent-Trend wrzesień 2001, 5. 6.Leinfelder K.F.: Rozwój materiałów łączących z zębiną. Wielki postęp w ostatnio produkowanych materiałach. Mag. Stom., 1993, 11:16-17. 7.Tay F.R., Pashley D.H.: Aggressiveness of contemporary self-etching systems. I: Depth of penetration beyond dentin smear layers. Dental. Materials 2001, 17 (4), 296-308. 8.Cehreli Z.C., Stephan A., Sener B.: Antymicrobial properties of self-etching primer-bonding systems. Oper. Dent. 2003, 28(2), 143-8. 9.Pashley E.L., Agee K.A., Pashley D.H., Tay F.R.: Effects of one versus two applications of an unfille, all-in-one ahesive on dentine bonding. J. Dent., 2002, 30 (2-3), 83-90. 10.Ernst C.P., Streicher S., Willershausen B.: Marginal adaptation of self-etching adhesives in class II cavities. J. Adheses. Dent. 2002, 4:223-231. 11.Brackett W.W., Covey D.A., St Germain H.A. Jr.: One-year clinical performance of a self-etching adhesive in class V resin composites cured by two methods. Oper. Dent.,2002, 27(3) 218-22.

Adres do korespondencji:
Katedra Stomatologii Zachowawczej Akademii Medycznej Zakład Stomatologii Zachowawczej
20-081 Lublin, u. Karmelicka 7
Nowa Stomatologia 2/2005Strona internetowa
czasopisma Nowa StomatologiaPozostałe artykuły z numeru 2/2005: