Czytelnia Medyczna » Nowa Stomatologia » 4/1999 » Wpływ zwyczajów żywieniowych dzieci na występowanie próchnicy zębów (badania pilotażowe)*
- reklama -
© Borgis - Nowa Stomatologia 4/1999, s. 12-14
Iwona Sobiech, Jadwiga Sobol-Kober, Aleksander Remiszewski, Piotr Sobiech
Wpływ zwyczajów żywieniowych dzieci na występowanie próchnicy zębów (badania pilotażowe)*
Children nutrition customs influence on caries incidence (initially studies)
z Zakładu Stomatologii Dziecięcej Instytutu Stomatologii Akademii Medycznej w Warszawie
p.o. kierownika: dr n. med. Aleksander Remiszewski
p.o. kierownika: dr n. med. Aleksander Remiszewski
Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:
 Radiologia Stomatologiczna |
 Chirurgia ogólna dla stomatologów |
 English for dentistry + CD |
Wyniki badań chorób i wad narządu żucia, przeprowadzonych w ramach resortowego programu badawczego (1987 i 1995) wykazały, że frekwencja i intensywność próchnicy w uzębieniu dzieci z regionu warszawskiego są bardzo wysokie. W związku z tym postanowiono zbadać zachowanie losowo wybranej grupy dzieci szkolnych dotyczące częstości spożywania produktów próchnicotwórczych i skonfrontować je ze stanem uzębienia.
Celem pracy było zbadanie zależności między zwyczajami żywieniowymi dzieci a występowaniem próchnicy zębów.
Materiał i metoda
Zbadano stan uzębienia, stan higieny jamy ustnej u 32 dzieci w wieku od 10 do 11 lat, uczniów klas V Szkoły Podstawowej Nr 15 w Warszawie. Jednocześnie przeprowadzono badania ankietowe dotyczące zwyczajów żywieniowych dzieci, posługując się kartą kontroli żywienia (tab. 1) i kartą kontroli spożycia cukrów (tab. 2). Badania odbyły się w ramach zajęć dydaktycznych ze studentami drugiego roku stomatologii.
Tabela 1. Karta kontroli żywienia.
| Składniki pokarmu | Nigdy | 1 x w miesiącu | 2 x w miesiącu | 1 x tygodniowo | 2 x tygodniowo | 1 x dziennie | 2 x dziennie | Więcej niż 2 x dziennie | Suma |
| Soki naturalne owocowe | |||||||||
| Soki słodzone | |||||||||
| Lody/budynie | |||||||||
| Słodycze ogólnie | |||||||||
| Czekolada | |||||||||
| Cukierki "Irys" | |||||||||
| Miód | |||||||||
| Odżywki owocowe słodzone | |||||||||
| Dżemy | |||||||||
| Ciasta, herbatniki |
Tabela. 2. Karta kontroli spożycia cukrów.
| Cukier w roztworze | Słodycze retencyjne | Słodycze stałe | |||||||
| Między posiłkami | W czasie posiłków | Po posiłku | Między posiłkami | W czasie posiłków | Po posiłku | Między posiłkami | W czasie posiłków | Po posiłku | Suma |
W ocenie stanu zdrowego uzębienia obliczono średnią liczbę zębów próchnicowych (PUWz/puwz) oraz średnią liczbę powierzchni próchnicowych (PUWp/puwp).
Higienę jamy ustnej oceniono przy użyciu wskaźnika OHI.
W ocenie spożycia pokarmów próchnicotwórczych i cukrów przyjęto punktację od 3 do 21 zależnie od częstości ich spożywania. Obliczono wskaźnik diety (WD) i wskaźnik spożycia cukrów (WS) wg wzoru:
Dane uzyskane z badań klinicznych i ankietowych wykorzystano do oceny wpływu diety na występowanie próchnicy.
Dzieci podzielono na dwie grupy zależnie od intensywności próchnicy, którą oceniano na podstawie wskaźników PUW/puw oraz PUWp/puwp. Przy obu wskaźnikach granicą podziału była wartość 3. Grupę pierwszą z wartością mniejszą lub równą 3 wskaźnika PUW/puw stanowiło 7 dzieci, a PUWp/puwp – 6 dzieci. Grupę drugą z wartością większą od 3 wskaźnika PUW/puw – 25 dzieci, a PUWp/puwp – 26 dzieci.
Wyniki badań i ich omówienie
W grupie pierwszej wskaźnik diety (WD) wahał się od 1,43 do 8,43 dla obu wskaźników i wyniósł średnio przy PUW/puw – 4,86 (ryc. 1) i dla PUWp/puwp – 4,76 (ryc. 2).
W grupie drugiej wskaźnik diety (WD) wahał się od 2,28 do 13 dla obu wskaźników i wyniósł średnio dla PUW/puw – 6 (ryc. 1) i dla PUWp/puwp – 5,98 (ryc. 2).
Wskaźnik spożycia cukrów (WS) u dzieci w grupie pierwszej wahał się od 2 do 6 (średnio 4,63) dla PUW/puw (ryc. 3) i od 3 do 6 (średnio 5,07) dla PUWp/puwp (ryc. 4).
W grupie drugiej wskaźnik spożycia cukrów (WS) wahał się od 3 do 7,43 (średnio 5,51) dla PUW/puw (ryc. 3) i od 2 do 7,43 (średnio 5,37) dla PUWp/puwp (ryc. 4).
Ryc. 1. Wpływ diety na liczbę PUW/puw.
Ryc. 2. Wpływ diety na liczbę PUWp/puwp.
Ryc. 3. Wpływ spożycia cukrów na liczbę PUW/puw.
Ryc. 4. Wpływ spożycia cukrów na liczbę PUWp/puwp.
Badanie stanu higieny jamy ustnej wykazało stan niezadowalający – jedynie 26% dzieci miało higienę dobrą, 58% – higienę średnią i 16% dzieci higienę złą (ryc. 5).
Ryc. 5. Ocena higieny jamy ustnej.
Badania były przeprowadzone na stosunkowo małej grupie dzieci, mimo to wynikły zależności między częstością spożywania produktów próchnicotwórczych, a intensywnością próchnicy. Wyniki badań potwierdziły fakt, że na występowanie próchnicy mają wpływ niewłaściwe zachowania prozdrowotne w obrębie jamy ustnej.
Wielu autorów podkreśla fakt, że częste spożycie produktów próchnicotwórczych i cukrów zwiększa podatność twardych tkanek zęba na rozwój próchnicy, dotyczy to szczególnie młodych zębów niedojrzałych (1, 2, 5, 9, 11, 12, 13, 15, 17). Z licznych doniesień wynika, że dieta obfitująca w sacharozę i nieprawidłowa higiena jamy ustnej dziecka często jest związana z brakiem świadomości prozdrowotnej w społeczeństwie (4, 5, 6, 7, 8, 9, 16). Prace wielu autorów donoszą o redukcji próchnicy po przeprowadzonych badaniach instruktażowych dotyczących zmian nawyków żywieniowych, prawidłowego szczotkowania zębów i profilaktyki fluorkowej (7, 9). W piśmiennictwie stomatologicznym są również prace autorów twierdzących, że na intensywność próchnicy ma większy wpływ higiena jamy ustnej niż dieta (14). Wyniki badań autorów tej pracy sugerują jednak, że zarówno dieta obfitująca w produkty próchnicotwórcze jak i zaniedbania higieniczne odgrywają znaczną rolę w powstawaniu ognisk próchnicy. Konieczna jest więc intensyfikacja stomatologicznej oświaty zdrowotnej i działań profilaktycznych aby uzyskać redukcję próchnicy w uzębieniu dzieci i młodzieży.
* Praca wykonana pod kierunkiem prof. Marii Szpringer-Nodzak.
Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:
 Choroby błony śluzowej jamy ustnej i przyzębia |
 Stomatologia wieku rozwojowego |
 Stomatologia wieku rozwojowego |
Piśmiennictwo
1. Birkhed D. et al.: Per capita consumption of sugar-containing products and dental caries in Sweden from 1960 to 1985. Community Dent. Oral Epidemiol., 1989, 17:41-43. 2. Borysewicz-Lewicka M. i wsp.: Spożycie słodyczy przez dzieci w świetle wypowiedzi ankietowych rodziców regionu poznańskiego. Przegląd Stomat. Wieku Rozwojowego 2/3 1996 (14/15). 3. Curzon M.E., Ten Cate J.M.: Eds.: Diet nutrytion and dental caries: proceedings of the 2nd European congress on Diet, Nutrytion and Dental Caries Held in York on July 9-11. Caries Res., 24, Supplement 1. 4. Giermakowska A. i wsp.: Wpływ higieny i diety na występowanie próchnicy dzieci po 3 roku życia. Mag. Stomat., 9 (39), 19-23. 5. Jensen M.E. et al.: In dwelling pH electrodes: analysis of human dental plaque responses at different sites. In: Foods, Nutrition anddental Health, 1981, 3:105-115. Ed: Hefferen J.J., Pathotox Publishers Inc., Illinois. 6. Krebel L.M. et al.: Report on caries reduction in French school children 3 years aftere the introduction of a prevenyative program Community Dent. Oral Epidemiol., 1985, 13:201-204. 7. Klimer J. et al.: Effect of a preventive program based on professional teeth cleaning and fluoride applications on caries and gingivitis. Ibid. 295-298. 8. Konig K.G. et al.: An apparatusfor frequency-controlled feeding of small rodents and its use in dental caries experiments. Arch. Oral Biol., 1968, 13:13-26. 9. Konig K.G.: Changes in the prevalence of dental caries: how much can be attributed to changes diet? Caries Res., 1990, 24 (Supplement 1):16-18. 10. Lisiecka K.: Próchnica zębów u dzieci 12-letnich w Polsce w świetle badań epidemiologicznych przeprowadzonych w Polsce w latach 1987-1995. Przegl. Stomat. Wieku Rozwojowego 2/3, 1996 (14/15). 11. Majewska A.: Wadliwe żywienie u podstaw patologii tkanek jamy ustnej. Przegl. Stomat. Wieku Rozwojowego 2/3, 1996 (14/15). 12. Mundorff S.A. et al.: Cariogenic potential of foods 1 Caries in a rat model. Caries Res., 1990, 24:344-355. 13. Nutrition, diet and oral health. Report of an FDI working. Int. Dent. J. 1994, 44:599-612. 14. Remiszewski A. i wsp.: Wpływ zwyczajów żywieniowych dzieci z klas szóstych i siódmych na częstość występowania próchnicy zębów. Czas Stomat. 1992, XLV, 8. 15. Rugg-Gunn A.J. et al.: Relationsheap between dietary habits and caries increment assessed over two years in 405 English adolescent schoolchildren. Arch. Oral Biol., 1984, 983-992. 16. Stephen R.M.: Changes in concentration on tooth sutfaces and in carios lesions. J. Amer. Dent. Assoc., 1940, 27:718-723. 17. Woodward M., Walker A.R.P.: Sugar consumption and dental caries: evidence from 90 countries. Brit Dent. J., 1994, 176:297-302.
Pozostałe artykuły z numeru 4/1999:
- Analiza wyników badań radiologicznych narządu żucia bezzębnych pacjentów
- AtridoxR – nowy preparat w leczeniu miejscowym zapalenia przyzębia dorosłych
- Cytotoksyczność materiałów złożonych i pośrednich systemów wiążących na podstawie piśmiennictwa
- Łuszczyca – molekularne aspekty zmian w błonie śluzowej jamy ustnej – przegląd piśmiennictwa
- Najnowsze osiągnięcia techniki laserowej dla stomatologii
- PerioChip(r) – nowy lek wspomagający miejscowe leczenie zapalenia przyzębia dorosłych
- Postępowanie w niektórych stanach pourazowych zębów przednich u pacjentów w wieku rozwojowym
- Roczna ocena utrzymania laku Jonosit-Seal w zębach trzonowych i przedtrzonowych
- Wgląd do jamy ustnej
- Zawartość magnezu w szkliwie zębów stałych u dzieci z Białegostoku i Szczecina (badania in vitro)
- Zespół endodontyczno-periodontalny w świetle piśmiennictwa
- reklama -
Strona główna |
Reklama |
Kontakt
Wszelkie prawa zastrzeżone © 1990-2012 Wydawnictwo Medyczne Borgis Sp. z o.o.