Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 4/2000, s. 52-55
Elżbieta Mierzwińska-Nastalska, Krystyna Rusiniak, Robert Gontek, Piotr Okoński
Wpływ higieny uzupełnień protetycznych na powstawanie infekcji grzybiczej błony śluzowej jamy ustnej
The influence of denture hygiene on the oral candidiasis
z Katedry Protetyki Stomatologicznej Instytutu Stomatologii Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik Katedry: dr n. med. Elżbieta Mierzwińska-Nastalska
Pacjenci użytkujący ruchome uzupełnienia protetyczne są narażeni na występowanie zakażeń grzybiczych błony śluzowej jamy ustnej. Dane z piśmiennictwa oraz doświadczenia własne wskazują na występowanie stanów zapalnych podłoża protetycznego zwanych stomatopatią protetyczną u 11-67% pacjentów użytkujących rozległe protezy. Jednym z czynników sprawczych zmian podłoża protetycznego jest, według wielu autorów, zakażenie grzybicze błony śluzowej jamy ustnej. Grzyby drożdżopodobne izoluje się od 50-100% pacjentów ze zmianami klinicznymi podłoża protetycznego (3, 12, 17, 25, 26, 27). Różnice w przedstawianych wynikach częstości występowania grzybów mogą być związane z zastosowaną metodą i miejscem pobrania materiału do badań mikologicznych. Wspólny dla wszystkich badań jest natomiast fakt obecności w jamie ustnej grzybów drożdżopodobnych, głównie z rodzaju Candida, a w szczególności z gatunku Candida albicans.
Candida albicans są gatunkiem najbardziej inwazyjnym wśród grzybów drożdżopodobnych bytujących w jamie ustnej, a ich dominacja w kolonizacji błony śluzowej jest wynikiem powstania sprzyjających warunków zależnych od właściwości komórek grzyba, komórek nabłonka błony śluzowej oraz czynników miejscowych i ogólnych, które powodują namnażanie się dotychczas saprofitycznych grzybów drożdżopodobnych i nabranie przez nie własności chorobotwórczych (4, 14, 16, 19).
Użytkowanie uzupełnień protetycznych, zwłaszcza osiadających o rozległej płycie, stwarza niefizjologiczne warunki w środowisku jamy ustnej. Dochodzi do zaburzeń w metabolizmie tkankowym i ograniczeń w dostępie tlenu do błony śluzowej. Płyta protezy, głównie całkowitej górnej, utrudnia samooczyszczanie przez ślinę, a występujący wzrost temperatury i wilgotności predysponują do rozwoju bakterii i grzybów. Zaniedbania w higienie jamy ustnej i protez prowadzą do zalegania resztek pokarmowych stanowiących doskonałą pożywkę dla bakterii i grzybów oraz gromadzenia się płytki protez (denture plaque). Mikroflora płytki protez charakteryzuje się dużą różnorodnością. Występują znamienne różnice osobnicze w dominujących gatunkach bakterii i ich proporcjach, zależnych od składu śliny, diety, higieny jamy ustnej oraz mikrobiologicznych zjawisk synergistycznych i antagonistycznych. Zawarte w płytce komórki blastosporowe lub pączkujące grzybów występują zwykle jako struktury izolowane, ale stwierdza się również zdolność wzrostu od ich podstawy do form groniastych i łańcuchów tworzących pseudostrzępki (30). Tworzywo akrylowe, z którego wykonane są protezy osiadające, charakteryzuje się mikroporowatą strukturą, w związku z czym łatwo gromadzą się w nim drobnoustroje.
CEL PRACY
Celem pracy była ocena wpływu higieny użytkowanych uzupełnień protetycznych na powstawanie zakażenia grzybiczego błony śluzowej jamy ustnej.
MATERIAŁ I METODY
Badania przeprowadzono w grupie 94 pacjentów Katedry Protetyki Stomatologicznej IS AM w Warszawie w wieku 45-84 lata (w tym 51 kobiet, 43 mężczyzn) użytkujących całkowite ruchome uzupełnienia protetyczne, u których stwierdzono obecność grzybów drożdżopodobnych w badaniu mikologicznym (tab. 1).
Tabela 1. Podział 94 pacjentów z dodatnim wynikiem badania mikologicznego z uwzględnieniem wieku i płci.
Wiek (w latach)Płe棹cznie
KobietyMężczyźni
< 50325
51 - 599615
60 - 69201838
70 - 79181634
>80112
Łącznie514394
Badania mikologiczne przeprowadzono metodą wymazu bezpośredniego z błony śluzowej jamy ustnej oraz metodą repliki protez (23). Dokonano jakościowej i ilościowej oceny wyników badań mikologicznych z określeniem wzrostu liczby kolonii grzybów. W zależności od stopnia nasilenia wzrostu kolonii grzybów w badaniu mikologicznym pacjentów podzielono na trzy grupy. Do grupy A zaliczono pacjentów u których stwierdzono kilka kolonii (<10). Grupa B to pacjenci, gdzie występowały liczne kolonie (10-100). W grupie C obserwowano obfity wzrost kolonii grzybów (>100).
Badania klinicze oparto na ocenie stanu higieny użytkowanych uzupełnień protetycznych. Badania przeprowadzono w oparciu o zmodyfikowany indeks płytki dla protez całkowitych górnych według Ambjörnsena (1). Sprawdzano obecność płytki w pięciu polach protezy: powierzchnia dośluzowa płyty protezy (okolice fałdów podniebiennych, środkowa część podniebienia, okolice guzów wyrostka), powierzchnia przedsionkowa protezy, okolica pierwszych zębów trzonowych. Zastosowano następujące kryteria: higiena dobra – brak płytki w badaniu wzrokiem i przy zeskrobywaniu instrumentem (0), higiena niezadowalająca – umiarkowane nagromadzenie płytki widoczne wzrokiem, pokrywające częściowo protezę (1), higiena zła – powierzchnia protezy obficie pokryta widocznym nalotem płytki (2);
Dla określenia stopnia związku istniejącego pomiędzy występowaniem grzybów drożdżopodobnych w badaniu mikologicznym a stanem higieny protez wykonano obliczenia współczynników korelacji między badanymi zmiennymi wg Spearmana. Istotność statystyczną różnic określono przy użyciu testu T-Studenta. Różnice pomiędzy porównywanymi danymi uznano za istotne statystycznie przy p<0,05.
WYNIKI
W badanej grupie 94 pacjentów użytkujących całkowite ruchome uzupełnienia protetyczne, u których stwierdzono obecność grzybów drożdżopodobnych w 95,7% przypadków wyhodowano C.albicans, w 3,2% C.tropicalis, w 1,1% C.albicans i C. tropicalis. Świadczy to o dominującym udziale Candida albicans we florze mikologicznej jamy ustnej.
Obfity wzrost grzybów drożdżopodobnych stwierdzono w 49 (52,1%) przypadkach, obecność licznych kolonii (do 100) w 17 (18,1%) i wzrost kilku kolonii (do 10) w 28 (29,8%) przypadkach. W grupie osób z obfitym wzrostem kolonii grzybów (C) znalazło się 53,1% kobiet i 46,9% mężczyzn. Natomiast w grupie A i B wyniki przedstawiały się odpowiednio: 53,6% i 46,4% oraz 58,8% i 41,2% (tab. 2).
Tabela 2. Podział badanej grupy 94 pacjentów w zależności od stopnia nasilenia wzrostu kolonii grzybów.
Wynik badania mikologicznegoLiczba pacjentów (odsetek)Płeć
KobietyMężczyźni
A - kilka kolonii (<10)28 (29,8%)15 (53,6%)13 (46,4%)
B - liczne kolonie (10-100)17 (18,1%)10 (58,8%)7 (41,2%)
C - obfity wzrost (>100)49 (52,1%)26 (53,1%)23 (46,9%)
Łącznie94 (100%)51 (54,3%)43 (45,7%)
W badanej grupie pacjentów dobrą higienę protez stwierdzono w 12,8% przypadków, natomiast w 42,5% obserwowano higienę niezadowalającą i w 44,7% higienę złą, z obfitą ilością płytki na powierzchni protez. Oznacza to, że aż 87,2% pacjentów nie utrzymywało swoich protez w należytej higienie.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Ambjörnsen E., et al.: Assessment of an additive index for plaque accumulation on complete maxillary dentures. Acta Odontol. Scand. 1982, 40: 203-208. 2. Budtz-Jörgensen E.: Clinical aspects of Candida infection in denture wearers. JADA 1978, 96: 474-479. 3. Budtz-Jörgensen E.: Etiology, pathogenesis, therapy and prophylaxis of oral yeast infection. Acta Odontol. Scand. 1990, 48: 61-69. 5. Budtz-Jörgensen E., Theilade J.: Method for studying the development, structure and microflora of denture plaque. Scan. J. Dent. Res. 1981, 89: 149-155. 6. Catalan A.: Denture plaque and palatal mucosa in denture stomatitis -scanning electron microscopic and microbiologic study. J. Prosthet. Dent. 1987, 57: 581-588. 7. Frączak B., i wsp.: Stan błony śluzowej i higieny u pacjentów użytkujących uzupełnienia protetyczne stałe i ruchome na podstawie badań klinicznych i ankietowych. Prot. Stom. 1995, 1: 17-19. 8. Hoad G.: Oral pathology and prostheses – re they related? Investigations in an elderly population. J. Oral. Rehab. 1989, 16: 75-87. 9. Iacopino A., Wathen W.: Oral candidal infection and denture stomatitis: a comprehensive –review. J. Am. Dent. Assoc. 1992, 123: 46-51. 10. Jaworowska-Szczesiul E.: Stan higieny ruchomych protez osiadających u pacjentów leczonych protetycznie. Prot. Stom. 1994, 1: 32-34. 11. Jeganathan S., Chong Lin C.: Denture stomatitis – a review of the aetiology, diagnosis and management. Austral. Dent. J. 1992, 37: 107-114. 12. Majewski S.: Badania nad rolą grzybów drożdżopodobnych w etiopatogenezie Stomatitis Prothetica. Praca habilitacyjna. AM Kraków 1978. 13. Mikołajczyk A., Klukowska Z.: Problem higieny jamy ustnej u pacjentów korzystających z częściowych protez ruchomych. Prot. Stom. 1988, 6: 249-252. 14. Odds F.: Candida and candidosis. 2nd. London, Balliere Tindall 1988. 15. Oksala E.: Factors predisposing to oral yeast infections. Acta Odontol. Scand. 1990, 48: 71-74. 16. Olsen I.: Oral adhesion of yeasts. Acta Odontol. Scand. 1990, 48: 45-53. 17. Pietruski J., i wsp.: Zakażenie grzybicze u pacjentów ze stomatopatią protetyczną. Prot. Stom. 1997, 4: 197-202. 18. Rantanen T., et al.: Effect of instruction and motivation on dental knowledge and behavior among wearers of partial dentures. Acta Odontol. Scand. 1980, 38: 9-12. 19. Ray T.: Oral candidiasis. Dermatologic Clinics 1987, 5: 651-662. 20. Renner R., et al.: The role of C.albicans in denture stomatitis. Oral. Surg. Oral Med. Oral Pathol. 1979, 47, 323-328. 21. Rusiniak-Kubik K., i wsp: Stan higieny protez pacjentów geriatrycznych z terenu Warszawy. Prot. Stom. 1995, 5: 285-289. 22. Samaranayake L., Mac Farlane T.: Factors affecting the in vitro adherence of Candida albicans to acrylic surface. Arch. Oral Biol. 1980, 25: 603-609. 23. Santarpia R., et al.: An in vivo replica method for the site-specific detection of Candida albicans on the denture surface in denture stomatitis patients. Correlation with clinical disease. J. Prosthet. Dent. 1990, 63: 437-453. 24. Spiechowicz E., i wsp.: Badania nad dimorfizmem C. albicans na powierzchniach protezy i błony śluzowej pacjentów ze stomatopatią protetyczną. Prot. Stom. 1994, 2: 65-70. 25. Spiechowicz E., Weyman-Rzucidło D.: Candida albicans als eine der Ursachen der protetischen Stomatopathien. Mycosen 1971, 14: 419-424. 26. Stenderup A.: Oral mycology. Acta Odontol. Scand. 1990, 48: 3-10. 27. Tamamoto M. et al.: Frequency and distribution of Candida species form denture wearers. Hiroshima J. Med. Sciences 1986, 35: 39-43. 28. Tejchman H., i wsp.: Rola higieny w leczeniu protetycznym. Prot. Stom. 1991, 6: 261-266. 29. Theilade E., Budtz-Jorgensen E.: Electron microscopic study of denture plaque. J. Biol. Buccale 1980, 8: 287-297. 30. Walter B., Frank R.: Ultrastructural relationship of denture surfaces, plaque and oral mucosa in denture stomatitis. J. Biol. Buccale 1985, 13: 145-151.
Nowa Stomatologia 4/2000
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia