Czytelnia Medyczna » Nowa Stomatologia » 1/2001 » Czy ślina może być porównywalnym z krwią materiałem diagnostycznym w wykrywaniu przeciwciał przeciwko Helicobacter pylori?

- reklama -

Fitomed
kosmetyki ziołowe

Profesjonalny, stricte ręczny serwis narciarski Warszawa

- reklama -

Sylwia Małgorzata Słotwińska¹, Robert Słotwiński², Elżbieta Pierzynowska¹

Czy ślina może być porównywalnym z krwią materiałem diagnostycznym w wykrywaniu przeciwciał przeciwko Helicobacter pylori?

Can saliva be used as a diagnostic material, comparable to blood, in the detection of antibodies to Helicobacter pylori?

¹ z Zakładu Stomatologii Zachowawczej Instytutu Stomatologii Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Maria Wierzbicka
² z Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej, Gastroenterologicznej i Żywienia Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik Katedry: prof. dr hab. Ireneusz Wojciech Krasnodębski

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Onkologia dla stomatologów

Stomatologia zachowawcza tom 2

Stomatologia zachowawcza Zarys kliniczny

Częste i powszechne występowanie oraz sugerowany związek z wieloma chorobami wskazują na dużą potrzebę prowadzenia badań epidemiologicznych dotyczących zakażenia Helicobacter pylori u ludzi (2, 4, 6, 10-18)^* . Jedną z szeroko stosowanych i polecanych metod diagnostycznych jest badanie występowania przeciwciał przeciwko bakteriom z gatunku Helicobacter pylori we krwi (1, 3, 5). Wielokrotnie podejmowano również próby wykorzystania do tego typu badań – śliny, jako materiału diagnostycznego (7, 8, 9, 19).

Celem prezentowanej pracy była ocena przydatności testu Quick Vue One-Step H. pylori do badania występowania przeciwciał przeciwko Helicobacter pylori w ślinie. Jest to diagnostyczny test immunologiczny służący do jakościowej oceny przeciwciał IgG przeciwko Helicobacter pylori w surowicy, osoczu i pełnej krwi (3).

MATERIAŁ I METODY

Badania wykonano u 74 osób, w tym u 44 pacjentów z chorobą wrzodową lub niewrzodową dyspepsją w wieku 18-72 lata (30 kobiet i 14 mężczyzn) oraz u 30 osób klinicznie zdrowych, bez chorób ogólnych i jakichkolwiek dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego w wieku 22-52 lata (17 kobiet i 13 mężczyzn). Występowanie przeciwciał IgG przeciwko antygenom Helicobacter pylori oceniano przy pomocy fabrycznie gotowego specjalistycznego testu firmy Quidel-Quick Vue One-Step H. pylori Test. U każdego pacjenta wykonywano jednoczasowo dwa badania. Oceniano równolegle krew pobraną z opuszki palca oraz ślinę spoczynkową, którą pobierano pipetką z dna jamy ustnej, 2 godziny po posiłku. W skład zestawu Quick Vue wchodzi kasetka zawierająca podłoże z czystym antygenem Helicobacter pylori oraz kalibrowana pipetka służąca do nanoszenia badanej próbki. Materiał należy nakroplić na kasetkę w odpowiednio oznaczone okienko. Jeżeli przeciwciała są obecne w próbce to następuje połączenie z antygenem, co uwidacznia się w formie czerwonej linii. Kontrolę poprawności przeprowadzonego testu stanowi niebieski pasek, który zawsze powinien uwidocznić się w okienku kasetki. Jeżeli przeciwciała nie są obecne lub są obecne w zbyt małej ilości w próbce, uwidoczni się jedynie linia niebieska. Wyniki testu odczytywano po 10 minutach.

WYNIKI BADAŃ

Badania wykonano łącznie u 74 osób. Obecność przeciwciał przeciwko Helicobacter pylori w ślinie i/lub pełnej krwi stwierdzono u 46 osób, co stanowiło 62,16% badanych. Brak tych przeciwciał wykazano u 28 osób (37,84%) (tab. 1).

Tabela 1. Liczba i odsetek osób w zależności od wyniku przeprowadzonego testu Quick Vue dla wszystkich badanych, n = 74.

WYNIK TESTU		KREW
WYNIK TESTU		Dodatni (+)	Ujemny (-)
ŚLINA	Dodatni (+)	40 (54,05%)	-
ŚLINA	Ujemny (-)	6 (8,11%)	28 (37,84%

Tabela 2. Liczba i odsetek osób w zależności od wyniku badania Quick Vue dla pacjentów z wywiadem wrzodowym i dyspeptycznym, n = 44.

WYNIK TESTU		KREW
WYNIK TESTU		Dodatni (+)	Ujemny (-)
ŚLINA	Dodatni (+)	30 (68,18%)	-
ŚLINA	Ujemny (-)	6 (13,64%)	8 (18,8%)

Tabela 3. Liczba i odsetek osób w zależności od wyniku badania Quick Vue dla pacjentów z grupy kontrolnej, n = 30.

WYNIK TESTU		KREW
WYNIK TESTU		Dodatni (+)	Ujemny (-)
ŚLINA	Dodatni (+)	10 (33,33%)	-
ŚLINA	Ujemny (-)	-	20 (66,67%)

Ryc. 1. Łączny odsetek wyników dodatnich i ujemnych testu Quick Vue identycznych dla krwi i śliny u tego samego pacjenta w poszczególnych grupach badanych.

Tabela 2 przedstawia wyniki przeprowadzonych badań w grupie osób z wywiadem wrzodowym i dyspeptycznym. Obecność przeciwciał przeciwko Helicobacter pylori w ślinie i/lub pełnej krwi w tej grupie pacjentów, stwierdzono u 36 osób, co stanowiło 81,82% badanych, przy czym dodatnie wyniki zarówno dla krwi, jak i dla śliny stwierdzono u 30 osób (68,18%). W tej grupie chorych u 6 osób uzyskano wyniki dodatnie dla krwi, a ujemne dla śliny, co stanowiło 13, 64% tej populacji. W tabeli 3 umieszczono wyniki dla osób klinicznie zdrowych bez wywiadu wrzodowego i dyspeptycznego, które stanowiły grupę kontrolną. Wśród osób zdrowych, u 10 badanych (33,33%) stwierdzono równoległe występowanie zarówno w ślinie, jak i pełnej krwi przeciwciał przeciwko Helicobacter pylori. Rycina 1 przedstawia zestawienie wszystkich dodatnich i ujemnych wyników, przeprowadzonych testów Quick Vue, które były takie same równolegle dla krwi i dla śliny u badanych osób, w poszczególnych grupach obserwacji. Najwyższą zgodność wyników przeprowadzonych badań – 100%, uzyskano w grupie kontrolnej. Natomiast analiza uzyskanych wyników dla wszystkich 74 badanych osób wykazała występowanie zgodności powyżej 90%. U osób chorych, leczonych z powodu choroby wrzodowej lub dolegliwości dyspeptycznych, zgodność wyników była nieco niższa i wyniosła 86,36%.

DYSKUSJA

W badaniach diagostycznych, mających na celu wykrycie zakażenia Helicobacter pylori wykorzystywanych jest wiele metod. Między innymi stosuje się: mocznikowy test oddechowy, badania serologiczne i immunoenzymatyczne oraz badania endoskopowe (1, 3, 6). Często są to badania drogie i trudne do przeprowadzenia w warunkach masowej diagnostyki epidemiologicznej. Dlatego też niezwykle obiecujące są wszelkie próby oceny obecności przeciwciał przeciwko Helicobacter pylori w ślinie (7, 8, 9, 19). Materiał ten jest łatwy do pobrania, a badanie jest nieinwazyjne i bardziej przydatne w epidemiologii, a w przypadku młodocianych pacjentów nie wymagana jest zgoda rodziców. Jednak opinie na ten temat są zróżnicowane. Większość autorów uważa, że wykrywanie przeciwciał przeciwko Helicobacter pylori w ślinie ma ograniczone zastosowanie w porównaniu z badaniami w surowicy, osoczu i pełnej krwi (7, 8, 19). Jednak badania przeprowadzone przez Luzza w 1997 r. u dzieci zakażonych Helicobacter pylori wykazały, że ślina może być porównywalnym z krwią materiałem diagnostycznym (9).

W prezentowanych badaniach własnych prowadzonych u pacjentów z chorobą wrzodową i/lub dolegliwościami typu dyspeptycznego oraz u osób klinicznie zdrowych – bez objawów choroby wrzodowej i dyspepsji, materiał diagnostyczny stanowiły równolegle pobierane do badań próbki śliny i pełnej krwi. Wyniki tych badań przede wszystkim potwierdziły fakt znany z piśmiennictwa, że u osób z chorobą wrzodową i/lub dolegliwościami dyspeptycznymi przeciwciała przeciwko Helicobacter pylori występują kilkakrotnie częściej w porównaniu z osobami klinicznie zdrowymi, bez tego typu schorzeń i dolegliwości. Ponadto wykazano, że metoda pobierania śliny jako materiału do oceny występowania przeciwciał przeciwko Helicobacter pylori jest porównywalna z analizą pełnej krwi, w przypadku zastosowania do tego typu postępowania diagnostycznego – testu Quick Vue One-Step H. pylori Test.

* Dokładne informacje na ten temat zamieszczono w numerze 4-2000 Nowej Stomatologii.

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Protetyka stomatologiczna podręcznik dla studentów

Stomatologia zachowawcza tom 1

Periodontologiczno implantologiczna chirurgia plastyczna

Piśmiennictwo

1. Bolton F.I., Hutchison D.N.: Evaluation of three Campylobacter pylori antigen preparations for screening sera from patients undergoing endoscopy. J. Clin. Path. 1989, 42:723-726. 2. Correa P.: Helicobacter pylori and gastric carcinogenesis. Am. J. Surg. Pathol. 1995, 19:37-43. 3. Enroth H., Engstrand L.: Rapid detection of Helicobacter pylori infection in serum and whole-blood samples. APMIS 1997, 105, 12:951-955. 4. Gasparrini A. et al.: Association of Helicobacter pylori infection with Raynaud´s phenomenon. Lancet 1996, 348:866-867. 5. Kasper G., Dickgiesser N.: Klinische Bedeutung Epidemiologie und Laboratoriums-diagnostic von Campylobacter pyloridis. Immunitat. Infect. 1986, 14:58-62. 6. Klein P.D. et al.: Noninvasive detection of Helicobacter pylori in clinical practice: the 12C-urea breath test. Am. Gastroenterol. 1996, 91:90-94. 7. Loeb M.B. et al.: Evaluation of salivary antibodies to detect infection with Helicobacter pylori. Can. J. Gastroenterol. 1997, 11, 5:437-440. 8. Luzza F. et al.: Salivary-specific immunoglobulin G in the diagnosis of Helicobacter pylori infection in dyspeptic patients. Am. J. Gastroenterol. 1995, 90, 10:1820-1823. 9. Luzza F. et al.: Salivary immunoglobulin G assay to diagnose Helicobacter pylori infection in children. J. Clin. Microbiol. 1997, 35, 12:3358-3360. 10. Marshall B.J., Warren J.R.: Udentified curved bacilli in the stomach of patients with gastric and peptic ulceration. Lancet 1984, 1:1311-1317. 11. Marshall B.J. et al.: Pyloric Campylobacter infection and gastroduodenal disease. Med. J. austr. 1985, 142:439-444. 12. Mendall M.A. et al.: Relation of Helicobacter pylori infection and coronary heart disease. Br. Heart J. 1994, 71:437-439. 13. Morgando A. et al.: Helicobacter pylori seropositivity in myocardial infraction. Lancet 1995, 345:1380-1399. 14. NIH Consensus Conference: Helicobacter pylori in peptic ulcer disease. JAMA 1994, 272:65-69. 15. Patel P. et al.: Association of Helicobacter pylori and Chlamydia pneumoniae infections with coronary heart disease and cardiovascular risk factors. BMJ 1995, 311, 7007:711-714. 16. Ponzetto A. et al.: Association of Helicobacter pylori infection with coronary heart disease. Study confirms previous findings. BMJ 1996, 312, 7025:251. 17. Price A.B. et al.: Campylobacter pyloridis in peptic ulcer disease: microbiology, pathology and scanning electron microscopy. Gut. 1985, 26:1183-1188. 18. Qvist N. et al.: Helicobacter pylori – associated gastritis and dyspepsia. Scand. J. Gastroenterol. 1994, 29:133-137. 19. Simor A.E. et al.: Evaluation of enzyme immunoassay for detection of salivary antibody to Helicobacter pylori. J. Clin. Microbiol. 1996, 34, 3:550-553.

Nowa Stomatologia 1/2001
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia

Powrót na górę strony

Czy ślina może być porównywalnym z krwią materiałem diagnostycznym w wykrywaniu przeciwciał przeciwko Helicobacter pylori?

Pozostałe artykuły z numeru 1/2001: