Czytelnia Medyczna » Nowa Pediatria » 1/2006 » Ocena długości i masy ciała noworodków opolskich w kolejnych dekadach od 1947 do 1997 roku

- reklama -

Fitomed
kosmetyki ziołowe

Usługi na jak najwyżym poziomie - serwis narciarski Warszawa

- reklama -

Romana Pawlińska-Chmara

Ocena długości i masy ciała noworodków opolskich w kolejnych dekadach od 1947 do 1997 roku

Evaluation of body length and body mass neonates from Opole in consecutive decades of 1947-1997

z Katedry Biotechnologii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Opolskiego w Opolu
Kierownik Katedry: prof. dr hab. Adam Latała

Streszczenie
The objective of the study was a comparative analysis of two somatometric characters in neonates of both sexes, born in consecutive decades from 1947 till 1997; the neonates came form Opole an nearby villages.
The material included 1840 neonates: 964 male and 876 female (tab. 1).
Mean values of the two charakters were significantly higher in female than male infants in all decades (tabs 2-3, figs 1-2).

Słowa kluczowe: neonates, somatometric characters.

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Jak pielęgnować dziecko z chorobą zakaźną

Zarys pediatrii

Autyzm Na granicy zrozumienia

Celem pracy była analiza porównawcza dwóch cech somatometrycznych noworodków obojga płci urodzonych w Opolu oraz w sąsiednich wsiach w kolejnych dekadach od 1947 do 1997 r.

Materiał pochodził z archiwum oddziałów ginekologiczno-położniczych Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zespołu Opieki Zdrowotnej nad Matką i Dzieckiem w Opolu. Stanowiły go karty położnicze z kolejnych dekad. Materiał obejmował 1840 noworodków, w tym 964 płci męskiej i 876 płci żeńskiej (tab. 1).

Tabela 1. Liczebność noworodków płci męskiej (M) i żeńskiej (Ż) od roku urodzenia.

Rok urodzenia	Płeć		Razem
Rok urodzenia	M	Ż	Razem
1947	188	123	311
1957	156	149	305
1967	167	159	326
1977	145	151	296
1987	159	147	306
1997	149	147	296
Razem	964	876	1840

Rozkład liczebności chłopców i dziewcząt w każdym roczniku był zbliżony, z niewielką na ogół od 2 do 4% przewagą rodzących się chłopców, z wyjątkiem 1947 r., w którym 20% przeważały noworodki płci męskiej.

W pracy zastosowałam proste metody statystyczne. Dla dwóch badanych cech antropometrycznych: długości i masy ciała chłopców lub dziewcząt obliczyłam średnie arytmetyczne (c), odchylenia standardowe (S), a także współczynnik zmienności (V). Różnicę między wartościami średnich arytmetycznych (c) badanych cech antropometrycznych oceniłam testem t-Studenta.

Wartości średnich arytmetycznych (c) dwóch cech istotnie różniły noworodki płci męskiej od płci żeńskiej w kolejnych dekadach (tabl. 2-3).

Tabela 2. Charakterystyki statystyczne długości ciała (cm) noworodków płci męskiej (M) i żeńskiej (Ż) w dekadach.

Rok urodzenia	Płeć
	M			Ż
	c	S	V	c	S	V
1947	50,9	1,65	3,2	50,5	1,48	2,4
1957	51,8**	2,07	4,0	51,5***	1,84	3,6
1967	53,2***	2,54	4,8	52,4**	2,62	5,0
1977	55,6***	2,39	5,3	54,7***	2,61	4,8
1987	53,9***	3,43	6,4	53,8*	2,07	5,5
1997	54,6*	3,03	5,6	53,4*	3,11	5,8

*pŁ0,05; **pŁ0,01; ***pŁ0,001; brak istotności

Tabela 3. Charakterystyki statystyczne masy ciała (g) noworodków płci męskiej (M) i żeńskiej (Ż) w dekadach.

Rok urodzenia	Płeć
	M			Ż
	c	S	V	c	S	V
1947	3375	0,40	11,98	3233	0,39	12,35
1957	3384	0,46	13,80	3254	0,42	13,17
1967	3466*	0,45	13,17	3292*	0,41	12,70
1977	3579*	0,51	14,49	3450***	0,45	13,05
1987	3491	0,54	15,47	3328**	0,45	13,67
1997	3494	0,54	15,41	3259**	0,46	14,06

*pŁ0,05; **pŁ0,01; ***pŁ0,001; brak istotności

Wyższe wartości cech charakteryzowały noworodki płci męskiej (tabl. 2-3, ryc. 1-2).

Długość ciała noworodków płci męskiej i żeńskiej w 1947 r. była najmniejsza w stosunku do następnych dekad; w 1997 r. noworodki płci męskiej są dłuższe od swych poprzedników o ok. 4 cm, a noworodki żeńskie o ok. 3 cm (tabl. 2, ryc. 1).

Ryc. 1. Zmiany sekularne długości ciała noworodków.

Wyraźną tendencję do zwiększania się długości ciała w kolejnych dekadach można tłumaczyć poprawą warunków społeczno-ekonomicznych.

Najniższe średnie wartości masy ciała mają noworodki obu płci urodzone w 1947 r., co spowodowały ogólnie gorsze warunki środowiskowe, które w sposób istotny warunkowały rozwój wewnątrzmaciczny płodu. Do czynników tych można zaliczyć trudne warunki społeczno-ekonomiczne, często niedożywienie i ciężką pracę fizyczną matek, ogólny stan zdrowia oraz niski poziom wiedzy i opieki medycznej.

W następnych dekadach (1957 i 1967) wzrost urodzeniowej masy ciała noworodków obu płci można tłumaczyć stopniową poprawą warunków społeczno-ekonomicznych.

Wyraźny jest przyrost masy ciała i to zarówno u noworodków męskich jak, i żeńskich w latach 1967-1987. Przyrost tej masy o ok. 1580 g (pŁ0,01) jest większy u noworodków męskich o ok. 84 g, u noworodków żeńskich o ok. 190 g (tabl. 3, ryc. 2). Prawdopodobnie poprawa jakości życia w tych dekadach wiąże się równocześnie z zatrudnieniem kobiet w przemyśle ciężkim, a tym samym z większą ekspozycją na zanieczyszczenia przemysłowe, co mogło istotnie wpłynąć na zwiększenie częstości urodzeń dzieci z niską masą urodzeniową ciała (6).

Ryc. 2. Zmiany sekularne masy ciała noworodków.

Otrzymane wyniki dotyczące różnic płciowych noworodków opolskich porównałam ze zbliżonymi pod względem lat różnicami dotyczącymi noworodków pochodzących z różnych rejonów Polski (tabl. 4).

Tabela 4. Różnice w masie ciała i długości ciała między noworodkami płci męskiej i żeńskiej, urodzonymi w latach 1941-1984 w dużych miastach Polski (5).

Różnice między noworodkami męskimi i żeńskimi
Lata urodzeń, miasta	W masie ciała (g)	W długości ciała (cm)	Autorzy, rok
1941-1944, Poznań	101,0	0,60	Kornacki, 1948
1946-1947, Warszawa	140,0	-	Frühaufowa, 1948
1949, Kraków	99,6	0,38	Bałsz i in., 1968
1949, Wrocław	156,0	0,30	Kornafel, 1974
1952-1954, Katowice	120,0	0,70	Wawryk i in., 1956
1959-1962, Kraków	159,6	0,70	Bałsz i in., 1968
1960, Wrocław	144,3	0,47	Woźniczko, 1986
1960-1964, Poznań	150,4	0,90	Fołtyn i in., 1962 Kaliszewska, 1965 Gizło i in., 1966
1962, Kraków	177,0	0,82	Mayer, 1968
1964-1966, Lublin	142,0	0,30	Wolański i in., 1970
1966, Olsztyn	138,1	0,00	Rasteński, 1971
1966, Białystok	99,0	0,26	Bogusłowicz, 1979
1970-1971, Wrocław	145,0	0,70	Kornafel, 1974
1971-1976, Łódź	125,0	0,70	Bieńkiewicz, 1982
1973, Warszawa	110,0	0,20	Kiepurska i in., 1976
1973-1974, Szczecin	143,0	0,70	Prochorow i in., 1976
1978, Warszawa	218,3	0,83	Młodziejowska, 1980
1980-1981, Wrocław	131,7	0,40	Kornafel (nie publ.)
1984, Wrocław	104,8	0,75	Habaniak, 1986
1977, Opole	129,0	0,90	Pawlińska - Chmara 2000

*pŁ0,05; **pŁ0,01; ***pŁ0,001; NS – brak istotności

Długość ciała noworodków opolskich płci męskiej urodzonych w 1977 r. była większa o ok. 0,88 cm od tej samej płci noworodków głogowskich z 1947 r. (4), o ok. 1,32 cm od noworodków wrocławskich z okresu 1980-1981 r. (6), o ok. 2,31 cm od noworodków warszawskich (7), o ok. 1,88 cm od noworodków urodzonych w 1976 r. w Białymstoku (1) oraz o ok. 3,38 cm od noworodków poznańskich z 1976 r. (3). Różnice były istotne statystycznie.

Noworodki płci żeńskiej także okazały się dłuższe od noworodków głogowskich, warszawskich, białostockich i poznańskich, a różnice mieściły się w granicach od 0,92 do 3,42 cm. Różnice także i w tym przypadku były istotne statystycznie.

Noworodki męskie, urodzone w Opolu, okazały się o ok. 127,13 g, a opolskie noworodki żeńskie o ok. 216,54 g cięższe od noworodków urodzonych w 1978 r. w Warszawie (7) oraz o ok. 179,03 g (noworodki męskie) i o ok. 50,14 g (noworodki żeńskie) cięższe od noworodków poznańskich z 1976 r. (3). Różnice te okazały się statystycznie istotne.

W 1987 r. opolskie noworodki męskie i żeńskie okazały się cięższe jedynie od noworodków głogowskich z 1984 r., przy czym płci męskiej o ok. 42,57 g, a płci żeńskiej o ok. 28,23 g (4).

W porównaniu z odpowiedniej płci noworodkami wrocławskimi urodzonymi w 1988 r., noworodki płci męskiej były o ok. 26,43 g, a noworodki płci żeńskiej o ok. 19,67 g lżejsze (8).

Analiza dwóch cech somatometrycznych noworodków opolskich urodzonych w pięciu dekadach (1947-1957-1967-1977-1987) pozwoliła na sformułowanie następujących wniosków:

1. Rozkład liczebności chłopców i dziewcząt w badanych rocznikach był zbliżony, z wyjątkiem 1947 r., w którym w 20% przeważały noworodki męskie (tabl. 1).

2. Noworodki męskie wykazywały na ogół większe wartości cech niż noworodki żeńskie (tabl. 2-3, ryc. 1-2).

3. W badanym okresie (1947-1997) wystąpił istotny przyrost długości ciała (tabl. 2, ryc. 1), natomiast masa ciała wykazywała istotne, ale ujemne, wartości zamian (tabl. 3. ryc. 2).

4. Analiza porównawcza wykazała, iż noworodki opolskie okazały się dłuższe i cięższe.

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Dziecko nadpobudliwe

Uczeń z zespołem Aspergera

Dziecko autystyczne z zespołem Aspergera

Piśmiennictwo

1. Bogusłowicz W., Gładykowska-Rzeczka J.: 1979, Badania antropologiczne noworodków białostockich w latach 1966-1976, Przegląd Antropologiczny, t. 45. 2. Gawryś E.: 1996, Porody przedwczesne według gradientu urbanistycznego w latach 1980-1990, Acta Univ. Look. Folia Anthr., t. 3. 3.Górnicki B., et al.: 1995, Pediatria, PZWL,Warszawa. 4.Halarewicz T.: 1986, Wielkość noworodków głogowskich w zależności od wybranych cech matek, Biblioteka Katedry Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego (mpis). 5. Kornafel D.: 1990, Masa i długość ciała noworodków urodzonych w dużych miastach Polski w latach 1941-1984. Pediatria Polska, nr 5-6, s. 53-59. 6.Kornafel D.: 1995, Czynniki determinujące urodzeniową masę ciała człowieka, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław. 7. Młodziejowska R.: 1980, Dziedziczenie i środowiskowe uwarunkowania cech morfologicznych noworodka, Przegląd Antropologiczny, t. 46. 8.Nestorowicz M., 1991, Wrocławskie noworodki urodzone siłami natury i w wyniku cesarskiego cięcia, Biblioteka Katedry Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego (mpis).

Nowa Pediatria 1/2006
Strona internetowa czasopisma Nowa Pediatria

Powrót na górę strony

Pozostałe artykuły z numeru 1/2006:

- reklama -