Ocena rozwoju somatycznego noworodków opolskich

Materiał opracowania stanowią pomiary antropometryczne noworodków wykonane w ramach procedury położniczej w Samodzielnym Publicznym Specjalistycznym Zespole Opieki Zdrowotnej nad Matką i Dzieckiem w Opolu w latach 2003-2004. Uwzględniono wyłącznie noworodki żywo urodzone, z porodów fizjologicznych, z ciąży pojedynczej, trwającej 34-42 tygodni. Wyłączono noworodki z wadami genetycznymi i rozwojowymi, pochodzące od matek chorych na cukrzycę oraz bez wiarygodnego wywiadu położniczego dotyczącego trwania ciąży. Łącznie badaniami objęto 1335 noworodków w tym 668 męskich i 667 żeńskich.

W opracowaniu przedstawiono parametry stanu rozwoju fizycznego noworodków dla dwóch cech antropometrycznych: urodzeniowej masy ciała i długości ciała. Ze względu na inne metody pomiaru nie analizowano wartości obwodu głowy i klatki piersiowej.

Pomiary antropometryczne badanych cech zostały wykonane przez położne po bezpośrednim przekazaniu noworodka z sali porodowej. Masa ciała została zarejestrowana na wadze lekarskiej z dokładnością do 10 g. Całkowitą długość ciała (v-pl) mierzono taśmą centymetrową od wierzchołka głowy (vertex) do punktu na powierzchni stopy (plantare) leżącego na przedłużeniu osi anatomicznej podudzia.

Proces wzrastania cech somatycznych w okresie rozwoju wewnątrzmacicznego opisany charakterystycznymi statystycznymi przedstawiają tabele 1-3.

Dla scharakteryzowania proporcji budowy ciała noworodków obliczono:

1. wskaźnik Quételeta

masa ciała [g]/długość ciała [cm]

2. wskaźnik masy ciała – BMI

masa ciała [kg]/(długość ciała)² [m²]

3. wskaźnik Rohrera

(masa ciała [kg]/(długość ciała)³ [m³]) x 100

Charakterystyki liczbowe wskaźników zamieszczono w tabelach 4-6.

Metodą oceny stanu rozwoju fizycznego noworodka są siatki centylowe. Obejmują one zakres zmienności badanych cech w populacji. Przedziały centylowe stanowią postawę do określenia zróżnicowania noworodków pod względem urodzeniowej masy ciała. Według terminologii wprowadzonej przez Amerykańską Akademię Pediatrii w 1967 roku wyróżniamy noworodki z masą urodzeniową:

1. między 10. a 90. centylem określone jako AGA (Appropriate for Gestational Age);

2. powyżej 90. centyla – LGA (Large Gestational Age);

3. poniżej 10. centyla – IUGR (Intrauterine Growth Retardation) lub jako SGA (Small for Gestational Age);

Wartości centylowe (C₅, C₁₀, C₂₅, C₅₀, C₇₅, C₉₀, C₉₅) badanych cech antropometrycznych przedstawiają ryciny 1-2, natomiast ryciny 3-4 prezentuje wskaźnik wagowo-wzrostowy noworodków męskich i żeńskich.