Kondycja biologiczna noworodków z Kędzierzyna-Koźla urodzonych w 2004 roku

Celem pracy jest ocena stanu zdrowia oraz poziomu rozwoju morfologicznego noworodków urodzonych w Kędzierzynie-Koźlu w 2004 roku.

Kędzierzyn-Koźle to drugie, co do liczby mieszkańców (ok. 66 000) i pierwsze pod względem obszaru miasto województwa opolskiego. W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 roku w mieście tym urodziło się 783 dzieci, w tym 402 płci męskiej oraz 381 płci żeńskiej; 760 noworodków pochodziło z ciąży pojedynczej, 23 z ciąży mnogiej (10 par bliźniąt i trojaczki). Matki noworodków były mieszkankami Kędzierzyna-Koźla (ok. 62%) oraz okolicznych miasteczek i wsi.

Przedstawione w pracy wyniki dotyczą 742 zdrowych noworodków obojga płci, pochodzących z ciąży pojedynczej trwającej od 30 do 42 tygodni (tab.1). Dane o noworodkach uzyskano z kart położniczych znajdujących się w archiwum Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Kędzierzynie-Koźlu.

Oceny stanu zdrowia noworodków dokonano w oparciu o 10-stopniową skale Apgar (Klimek i Wolski 2003), a przy ocenie poziomu rozwoju morfologicznego uwzględniono pomiary masy i długości ciała oraz obwodów głowy i klatki piersiowej. Dla cech pomiarowych obliczono średnie arytmetyczne (M) oraz odchylenia standardowe (SD) w kategoriach wieku płodowego oraz łącznie dla noworodków donoszonych, czyli urodzonych w 38-42 tygodniu płodowym (Rybakowa 1995).

Z kart położniczych spisano również dane o kolejności urodzenia noworodków oraz wieku ich matek. Jak wynika z ryciny 1 największy odsetek stanowiły noworodki pierworodne a następnie urodzone jako drugie. Wiek rodzących kobiet wynosił od 15 do 44 lat, przy czym najliczniejszą grupą stanowiły kobiety w wieku 26-30 lat, a następnie 21-25 lat (tab. 2).

W grupie 742 noworodków 629 (84,8%) urodziło się o czasie, pozostałe pochodziły z ciąży niedonoszonej. Około 76% noworodków donoszonych płci męskiej oraz 85% płci żeńskiej urodziło się w sposób naturalny. W przypadku wcześniaków odsetki te wyniosły odpowiednio ok. 74% i 82% (tab. 3). Chłopcy w porównaniu do dziewcząt częściej rodzili się przez cesarskie cięcie oraz przy użyciu kleszczy. U noworodków donoszonych różnica okazała się istotna statystycznie (p<0,01). Tylko w 3 przypadkach rozwiązanie ciąży odbyło się za pomocą próżnociągu (vacuum).

Stan zdrowia większości noworodków był bardzo dobry, w stanie ciężkim urodziło się 15 noworodków (tab. 4, ryc. 2).

Masa urodzeniowa noworodków donoszonych wynosiła średnio 3551 g dla płci męskiej oraz 3388 g dla płci żeńskiej, natomiast długość ciała odpowiednio 53,2 i 52,4 cm (tab. 5 i 6). W kolejnych kategoriach wieku płodowego średnie wartości masy i długości ciała noworodków obu płci stopniowo wzrastają ale za wyjątkiem masy ciała chłopców, tylko niektóre przyrosty są istotne statystycznie (tab. 7).

W każdym tygodniu wieku płodowego oraz łącznie od 38 do 42 tygodnia, noworodki płci męskiej są średnio cięższe i dłuższe od noworodków płci żeńskiej. Różnice płciowe są w większości istotne statystycznie.

Dymorfizm płciowy na korzyść chłopców stwierdzono również dla obwodów głowy oraz klatki piersiowej (tab. 8 i 9).

Średnie wartości obwodu głowy noworodków urodzonych między 38 a 42 tygodniem płodowym wynoszą kolejno dla chłopców i dziewcząt 33,8 oraz 33,3 cm, a dla obwodu klatki piersiowej 33,5 oraz 33,1 cm. Dla obu cech istotne statystycznie różnice płciowe wykazano dla noworodków urodzonych po 40 tygodniu ciąży oraz dla całej grupy noworodków donoszonych, a ponadto dla obwodu głowy w 39 i 40 tygodniu płodowym. U obu płci średnie wartości opisywanych cech z reguły nie wykazują większych zmian z wiekiem (tab. 10).

Średnie wartości cech somatometrycznych badanych noworodków, które urodziły się o czasie w sposób naturalny oraz przez cesarskie cięcie są zbliżone i nie wykazują różnic istotnych statystycznie tab. (11 i 12). Z powodu małej liczebności w analizie nie uwzględniono noworodków urodzonych za pomocą kleszczy oraz próżnociągu.

Pomiary antropometryczne są ważnym kryterium w ocenie rozwoju noworodka. Uzyskane wartości pomiarów porównuje się z odpowiednimi układami odniesienia, czyli normami rozwojowymi. Według Kurniewicz-Witczak (2) średnia masa ciała noworodka wynosi 3,53±0,44 kg u chłopców i 3,37±0,40 kg u dziewczynek; długość ciała 55,4±2,5 cm u chłopców, 53,4±2,5 cm, u dziewczynek. Średni obwód głowy wynosi u chłopców 35,0±1,3 cm, a u dziewczynek 34,3±1,1 cm. Porównując wyniki uzyskane dla noworodków z Kędzierzyna-Koźla z danymi przedstawionymi przez wymienionych autorów nie stwierdzono różnic w średniej masie ciała noworodków. Różnice, na niekorzyść badanych przez nas noworodków, wystąpiły w przypadku pozostałych cech somatometrycznych.