Wydawnictwo Medyczne Borgis
Czytelnia Medyczna » Nowa Pediatria » 4/2006 » Powiększenie gruczołów piersiowych u dzieci
- reklama -
Babuszka.pl
rosyjski online
z lektorem
Mamy sprzęt do ręcznej obróbki krawędzi i ślizgów - serwis narciarski Warszawa


- reklama -
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
© Borgis - Nowa Pediatria 4/2006, s. 95-96
*Artur Gadomski

Powiększenie gruczołów piersiowych u dzieci

MAMMARY GLANDS ENLARGEMENT IN CHILDREN
Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny w Warszawie
Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. med. Michał Matysiak
Streszczenie
Reasons of mammary glands enlargement in children can be: hormonal disorders, inflammatory processes of bacterial aetiology. Occasionally, benign tumours can be the reason. Malicious forms of tumours in children are found very rarely.
Polecane książki z księgarni medycznej udoktora.pl:
Cukrzyca typu II, Cabot Sandra, Jasinska Margaret
Cukrzyca typu II
Kuchnia domowa dla diabetyków, Bowling Stella
Kuchnia domowa dla diabetyków
Zdrowa prostata,
Zdrowa prostata
Wstęp
Powiększenie gruczołów piersiowych u dzieci często budzi niepokój u rodziców i pediatrów z obawy przed zachorowaniem na choroby nowotworowe. Powiększenie gruczołów sutkowych u dzieci może być objawem patologicznym nie tylko po okresie dojrzewania. Wraz z wiekiem wzrasta częstość zachorowań na choroby piersi. U dzieci i młodych kobiet choroby gruczołów piersiowych nie są częste. U kobiet przed 20 rokiem życia występowanie nowotworów złośliwych zdarza się bardzo sporadycznie.
Przyczyną powiększenia gruczołów piersiowych u dzieci mogą być:
– przyczyny hormonalne w okresie noworodkowym,
– zaburzenia rozwoju gruczołu piersiowego,
– procesy zapalne,
– guzy piersi.
Powiększenie gruczołów sutkowych u noworodków
U wielu noworodków obojga płci pomiędzy 3 a 5 dniem życia dochodzi do symetrycznego powiększenia gruczołów sutkowych, często towarzyszy temu wydzielanie substancji podobnej do siary – „mleko czarownic”. Obrzmienie i czynność wydzielnicza sutków jest spowodowana działaniem hormonów łożyska i prolaktyny. Zjawisko to występuje bez względu na płeć i ustępuje w pierwszych tygodniach życia kiedy gruczoły sutkowe powracają do stanu jak przy urodzeniu (1).
Zaburzenia rozwojowe gruczołu piersiowego
Przedwczesny rozwój sutków często jest związany z przedwczesnym dojrzewaniem, tzn. pojawieniem się wtórnych cech płciowych przed 8 rokiem życia u dziewcząt (2). Szczególnie łagodne postacie przedwczesnego dojrzewania, w przebiegu których może wystąpić izolowane, jedno- lub obustronne powiększenie gruczołów sutkowych bez innych cech dojrzewania wymaga różnicowania z guzami piersi. Thelarche praecox jako izolowane powiększenie piersi, bez innych cech dojrzewania płciowego najczęściej obserwuje się między 1 a 4 rokiem życia. Brodawka i otoczka sutka nie powiększają się. Wiek kostny jest odpowiedni do wieku chronologicznego (2, 3).
Powiększenie gruczołów piersiowych u dziewcząt może być spowodowane przerostem sutków (mastodynia), uwarunkowanym prawdopodobnie czynnikami konstytucjonalnymi lub może mieć związek z podawanymi estrogenami lub niektórymi lekami np. D-penicyllamnina. Opisywany przerost sutków określany jest jako dziewiczy przerost sutków i występuje sporadycznie. Piersi mogą wymagać plastycznej operacji redukcyjnej. Asymetria sutków może być uznawana jak powiększenie jednego z gruczołów piersiowych. Najczęściej zdarzają się niewielkie różnice w wielkości piersi w okresie pokwitania. Nierzadko początkowo rozwija się jeden sutek, a po kilku miesiącach drugi. Do czasu zakończenia pokwitania zjawisko to nie wymaga leczenia i szczegółowej diagnostyki (4).
Stany zapalne gruczołu piersiowego
Stan zapalny gruczołu sutkowego (mastitis) występuje u dorastających dziewcząt z rozwiniętymi gruczołami piersiowymi. Zapalenie gruczołu najczęściej jest związane z infeckcją poprzez ciągłość ze skórą. Najczęstszym patogenami są bakterie, głównie Staphylococcus aureus, rzadziej bakterie beztlenowe lub Proteus sp. Bakterie dostają się do gruczołów sutkowych przez brodawkę lub przez uszkodzoną skórę. Sporadycznie możliwa jest droga krwiopochodna. Występujący okołoprzewodowy stan zapalny może prowadzić do powstania ropnia (1, 4).
Guz piersi
Guzy piersi u dzieci niezależnie od ich charakteru występują rzadko. Częstość ich występowania wzrasta w okresie pokwitania, gdzie do czynników patologicznych dołączają się czynniki hormonalne, mające wpływ na powstanie patologii. Ze względu na bardzo małe ryzyko nowotworu złośliwego najczęściej jest stosowane leczenie zachowawcze u kobiet do 20 roku życia. W przypadku guzów wyczuwalnych palpacyjnie, o szybkim wzroście oraz podejrzanych o przemianę złośliwą należy je usuwać (4, 5).
Najczęstszym guzem piersi w wieku młodzieńczym jest gruczolakowłókniak (fibroadenoma –FA). FA jest to łagodny nowotwór nabłonkowo-łącznotkankowy, dobrze ograniczony, posiadający własną torebkę, najczęściej o średnicy 1-3 cm. Gruczolakowłókniak ma charakterystyczny ultrasonograficzny obraz. Granice guza są wyraźne w stosunku do otaczających tkanek, ma homogenną budowę i jest hipoechogeniczny. FA nie złośliwieje, tylko w bardzo rzadkich przypadkach może w jego obrębie rozwinąć się rak. Nieusunięty FA może z czasem ulegać włóknieniu i szkliwieniu, metaplazji, zawałom krwotocznym oraz uwapnieniu. Poniżej 10% guzów o typie FA może ulec samoistnej regresji lub ich wzrost zostaje zahamowany. Zalecaną metodą postępowania jest chirurgiczne miejscowe usunięcie guza z torebką. FA może dawać nawroty i wznowy miejscowe (4, 5).
Szczególną odmianą FA jest gruczolakowłókniak młodzieńczy lub olbrzymi (juvenile fibroadenoma, giant fibroadenoma). Najczęściej jest rozpoznawany u dorastających dziewcząt pomiędzy 11 a 20 rokiem życia. Guz może osiągać duże rozmiary, o średnicy powyżej 5 cm, powodując znaczne zniekształcenie piersi. Zalecanym postępowaniem jest usunięcie guza z torebką (4, 5, 6).
Guz liściasty (tumor phyllodes) to nowotwór rzadko spotykany poniżej 20 roku życia. Budowa nabłonkowo-łącznotkankowa. Może osiągać duże rozmiary 5-10 cm, zniekształcając sutek. Charakterystyczny obraz ultrasonograficzny jest związany z budowa guza – torbiele i policykliczne guzy. Guz liściasty może być łagodny lub złośliwy (zależy od podścieliska). W ok. 10% daje przerzuty drogą naczyń krwionośnych. Zalecanym postępowaniem jest szerokie usunięcie zmiany z marginesem zdrowych tkanek lub nawet prosta mastectomia, ze względu na duże ryzyko wznowy miejscowej (4).
Złośliwe postacie guzów często spotykane u dorosłych kobiet jak rak piersi (carcinoma mammae) są bardzo rzadko rozpoznawane w wieku młodzieńczym. Częstość występowania raka u kobiet poniżej 25 roku życia wynosi 0,2% (7).
Powiększenie piersi u dzieci może być spowodowane obecnością łagodnych nowotworów jak tłuszczaki (lipoma), lub torbiele, które u dzieci nie zwiększają ryzyka rozwoju raka piersi, co może wystąpić u dorosłych kobiet z nawracającymi lub grubościennymi torbielami (4).
Omówienie
Powiększenie piersi u dzieci bardzo rzadko ma charakter nowotworowy, zwykle o łagodnym charakterze. Objaw ten najczęściej jest związany z zaburzeniami dojrzewania u dziewczynek. Takie przypadki wymagają diagnostyki endokrynologicznej i wykluczenia obecności guzów nowotworowych hormonalnie czynnych, które należą do rzadkich nowotworów u dzieci. Powiększenie gruczołów sutkowych u chłopców poza okresem noworodkowym najczęściej jest objawem ginekomastii w przebiegu otyłości. Ze względu na brak tkanki gruczołowej u chłopców nie obserwujemy łagodnych ani złośliwych zmian w gruczołach piersiowych. Bardzo przydatną metodą obrazowania zmian w obrębie gruczołów piersiowych jest badanie USG. Obrazowanie ultrasonograficzne jest szczególnie przydatne w różnicowaniu zmian w obrębie gruczołu piersiowego u dzieci ze względu na wielkość piersi i typy najczęściej występujących patologicznych zmian. Leczenie chirurgiczne guzów piersi u starszych dziewcząt może być prowadzone w ośrodkach dla dorosłych, które mają większe doświadczenie w technikach operacyjnych.
Piśmiennictwo
1. Hertl M.: Pediatryczna Diagnostyka Różnicowa. Warszawa 1983. PZWL, 20-21. 2. Małecka-Tendea E.: Przedwczesne powiększenie gruczołów piersiowych (thelarche praecox) – szara strefa przedwczesnego dojrzewania. Endokrynologia, Diabetologia i Choroby Przemiany Materii Wieku Rozwojowego. 2000; 6: 1, 31-36. 3. Komorowski J.: Przedwczesne i opóżnione dojrzewanie płciowe. Ginekologia Wieku Rozwojowego. Red. A. Komorowska, L. M. Walczak. PZWL 2000. 4. Kubik J.: Najczęstsze choroby i zaburzenia rozwojowe piersi u dzieci i młodych kobiet. Onkologia Współczesna. 2004. 6 (53): 288-295. 5. Czekanowski R.: Choroby Gruczołu Sutkowego. Menopauza. Hormonalna Terapia Zastępcza. Roz., Łagodne dysplazje sutka według WHO. Warszawa 2003, Borgis. 6. Wechselberger G., Schoeller T.: Piza-Katzer H. Juvenile fibroadenoma of the breast. Surgery 2002; 132 (1): 106-107. 7. De la Rochefordiere A., et al.: Age as a prognostic factor in premenopausal breast carcinoma. Lancet. 1993, 34, 1039-1043.
otrzymano: 2006-12-08
zaakceptowano do druku: 2006-12-20

Adres do korespondencji:
*Artur Gadomski
Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii
Uniwersytet Medyczny w Warszawie
ul. Marszałkowska 24, 00-576 Warszawa
tel. (0-22) 629-06-44
e-mail: agped@amwaw.edu.pl

Nowa Pediatria 4/2006
Strona internetowa czasopisma Nowa Pediatria

Zamów prenumeratę

Serdecznie zapraszamy do
prenumeraty naszego czasopisma.

Biuletyn Telegram*

W celu uzyskania najnowszych informacji ze świata medycyny oraz krajowych i zagranicznych konferencji warto zalogować się w naszym
Biuletynie Telegram – bezpłatnym newsletterze.*
*Biuletyn Telegram to bezpłatny newsletter, adresowany do lekarzy, farmaceutów i innych pracowników służby zdrowia oraz studentów uniwersytetów medycznych.
Strona główna | Reklama | Kontakt
Wszelkie prawa zastrzeżone © 1990-2014 Wydawnictwo Medyczne Borgis Sp. z o.o.
Chcesz być na bieżąco? Polub nas na Facebooku: strona Wydawnictwa na Facebooku
polityka cookies