Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografie? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis - wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

© Borgis - Nowa Pediatria 4/2007, s. 82-88
*Iwona Dzieńdziora-Frelich
Występowanie Escherichia coli w płynach ustrojowych człowieka na przykładzie badań własnych
Occurrence of Escherichia coli in human systemic fluids on the basis of own research
Uniwersytet Opolski Wojewódzkie Centrum Medyczne w Opolu, Zakład Mikrobiologii
Streszczenie
Introduction. Escherichia coli is a very dangerous pathogenic factor for the human organism which causes many serious diseases.
Material and methods. Own researches concerning the occurrence of Escherichia coli in human systemic fluids such as urine, blood, breathing secretion, which were made on the fluid samples of men and women of different ages.
Researches were carried out using microbiological method basing on microscopic features, macroscopic features and VITEK system. The aim of the researches was to define the occurrence of Escherichia Coli in human systemic fluids. Researches were made on the patients of Wojewodzkie Centrum Medyczne (Regional Medical Center) in Opole in the Department of Microbiology.
Results. Having tested human systemic fluids it was found out that Escherichia coli is present in urine more frequently than in other human systemic fluids. Estimating the age of the examined patients it was found out that Escherchia coli is more frequent among people over 40 and in the age range 0-11.
Analysing the sex and separate human systemic fluids it was pointed out that among the majority of women Escherichia coli is present in the urine whereas among the majority of men this bacterium is present in breathing secretions and blood.
Conclusions: Escherichia coli is a very frequent etiological factor of infections attacking both children and adults. It is present both among man and women. The reasons of Echerichia coli presence are both factors resulting from anatomic differences between the sexes as well as the economic features influencing the society.
WSTĘP
Escherichia coli jest gatunkiem bardzo ważnym z punktu widzenia klinicznego i epidemiologicznego. W obrębie tego gatunku znajdują się bakterie chorobotwórcze dla człowieka jak również niepatogenne, wchodzące w skład flory przewodu pokarmowego. Bakteria E. coli jest przyczyną wielu chorób w zależności od rodzaju szczepu: biegunka, zespół hemolityczno- mocznicowy (hemolityc-uremic syndrome), krowtoczne zapalenie okrężnicy (hemorrhagic colitis), zakrzepowa plamica małopłytkowa (thrombotic thrombocytopenic purpura), zakażenie układu pokarmowego (1), jak również jest jednym z wielu czynników posocznicy. Należy ona do najczęściej izolowanych z materiałów biologicznych pobieranych od chorych (kał, mocz, plwocina, krew, ropnie, płyn mózgowo-rdzeniowy) (2).
MATERIAŁ I METODY
Badania dotyczące występowania E. coli w płynach ustrojowych człowieka zostały przeprowadzone w okresie od 01.01.2006 do 31.10.2006r. Materiałem badanym były; mocz (1834 pacjentów), krew (907 pacjentów) oraz wydzieliny z dróg oddechowych (265 pacjentów).
I Stwierdzenie obecności E. coli w moczu
a) posiew moczu
Mocz przed posianiem lekko wymieszano, opaloną kalibrowaną ezę (o objętości 0,01 ml lub 0,001) wprowadzono pionowo do pojemnika z moczem, następnie posiano na podłoże agarowe z krwią i agarowe MacConkeya rozprowadzając próbkę jednolicie po całej powierzchni płytki. Płytki z posianym moczem inkubowano 18-24 godz. w temperaturze 35-37°C w warunkach tlenowych. Po inkubacji policzono liczbę bakterii w 1 ml posianej próbki według wzoru (3)
A = n x v,
gdzie: A – liczba bakterii w 1 ml badanego moczu,
n – liczba kolonii na powierzchni posianej ezą,
v – odwrotność objętości ezy w ml.
Ocena ilościowa posianego moczu musi być zindywidualizowana, uwzględniono takie czynniki jak: wiek pacjenta, płeć pacjenta.
Po stwierdzeniu ilości E. coli w moczu stosuje się kryterium ilościowe i jakościowe bakteriurii (obecność bakterii w posiewie moczu).
b) kryterium ilościowe bakteriurii.
Za kryterium ilościowe w mikrobiologicznym posiewie moczu przyjmuje się następujące wartości:
? <102 CFU / ml – posiew moczu ujemny
?> 102 CFU / ml – znamienna bakteriuria w przypadku izolacji E. coli
?> 105 CFU / ml – bakteriuria znamienna w przypadku innych szczepów niż E. coli
?> 103 CFU / ml u dzieci, prawdopodobieństwo zakażenia
c) kryterium jakościowe bakteriurii.
W większości przypadków zakażenie układu moczowego wywołane jest przez jeden gatunek drobnoustroju. Wyhodowanie większej liczby drobnoustrojów przeważnie świadczy o nieprawidłowym pobraniu, przechowywaniu lub transporcie materiału.
II Stwierdzenie obecności E. coli we krwi
a) posiew krwi
Podczas stwierdzania obecności E. coli we krwi należy przestrzegać następujących zaleceń: Zalecana jest hodowla krwi w monitorowanych systemach automatycznych.
1. Zalecany jest posiew krwi na podłoża do hodowli bakterii tlenowych i beztlenowych.
Konieczne badanie w kierunku bakterii beztlenowych u pacjentów w stanie ogólnym ciężkim, po zabiegach w obrębie jamy brzusznej oraz po zabiegach ginekologicznych.
2. W przypadku podejrzenia fungemii należy wykonać posiew krwi na podłoża do hodowli grzybów.
b) kryterium ilościowe i jakościowe.
Kryterium oceny dokonano na podstawie wyglądu kolonii oraz karty identyfikacji GNI+/GNS(Fot.2). Karty GNI+/GNS – służą do badania wrażliwości na antybiotyki szybko rosnących bakterii gram – ujemnych tlenowych oraz/lub beztlenowych. Karta jest przeznaczona do użytku łącznie z systemem VITEK.
III. Stwierdzenie obecności E. coli w układzie oddechowym
Badany materiał obejmował:
a) plwocinę
b) wydzielinę oskrzelową
a) plwocina
Plwocina zawsze zawiera bakterie z górnych dróg oddechowych, dlatego ważne jest określenie przydatności próbki plwociny do badania bakteriologicznego. Wykonuje się wstępnej oceny plwociny w oparciu o preparat bezpośredni barwiony metodą Gramma.
1. W preparacie Grama stosując obiektyw 10x i powiększeniu 100x określono liczbę, typ i wzajemny stosunek obecnych w 10 kolejnych polach widzenia komórek (leukocyty, nabłonki).
2. Stosując obiektyw inwersyjny 100x i powiększeniu 1000x określono liczbę i morfologię komórek bakteryjnych.
Próbka plwociny nadająca się do posiewu powinna zawierać 25 lub więcej granulocytów i 10 lub mniej komórek nabłonkowych pod powiększeniem 100x.
Po ocenie wstępnej plwociny dokonuje się posiewu.
Do 2-3 ml plwociny dodano 0,5 ml mistabronu, wymieszano i pozostawiono na 30 minut w temperaturze pokojowej. Następnie tak przygotowany materiał posiano na odpowiednie podłoża (Ak – agar z 5% krwią baranią, MC – MacConcey, S – agar Sabouraund, CZ – agar czekoladowy).
b) wydzielina oskrzelowa
Wstępną ocenę przeprowadzono tak jak w przypadku plwociny na podstawie barwienia metodą Grama oraz na podstawie posiewu.
c) kryterium ilościowe i jakościowe materiałów pochodzących z układu oddechowego.
Kryterium oceny dokonano podobnie jak we krwi na podstawie wyglądu kolonii oraz kart identyfikacji GNI+/GNS
Metodykę przeprowadzono w oparciu o Pandro-Modrawska A. Procedury diagnostyki mikrobiologicznej w wybranych zakażeniach układowych, Continuo Warszawa 2004
WYNIKI BADAŃ I OMÓWIENIE
Materiałem badanym były mocz, krew i wydzieliny z dróg oddechowych.
Mocz
Na 1834 przebadanych pacjentów u 10 osób wyizolowano E. coli z moczu.
Wyk. 1. Występowanie E. coli w moczu ze względu na:
a) płeć
Ze wszystkich przebadanych osób, u których wyizolowano E. coli z moczu największy odsetek stanowiły kobiety (68,83%), natomiast mężczyźni stanowili (31,17%).
Największą ilość E. coli >105 stwierdzono u 45,15% kobiet i u 30,64% mężczyzn, natomiast E. coli >104 stwierdzono u 14,42% kobiet i u 9,79% mężczyzn.
b) ilość izolowanych bakterii E. coli
Wyk. 2. Występowanie E. coli w moczu ze względu na wiek
Największy odsetek pacjentów, u których stwierdzono obecność E. coli to osoby w wieku powyżej 51 roku życia (52,06%),oraz dzieci w wieku od 0-10 lat (19,52%). Osoby w wieku 41-50 lat stanowiły 7,41%, pacjenci w wieku 31-40 lat stanowili 8,84%, mniejszy odsetek to osoby w wieku 21-30 lat (6,57%),a najmniejszy pacjenci w wieku 11-20 lat (5,61%).
– Krew
Na 907 przebadanych pacjentów u 10 osób stwierdzono obecność E. coli we krwi.
Wyk. 3. Występowanie E. coli we krwi ze względu na płeć
Wyk. 4. Występowanie E. coli we krwi ze względu na wiek
Przeprowadzone badania wykazały, że E. coli wyizolowano z krwi u większości mężczyzn (60,99%), natomiast kobiety stanowiły 39,01% badanej populacji.
Z wykresu wynika, że największy odsetek osób, u których stwierdzono E. coli we krwi stanowiła populacja w wieku powyżej 40 roku życia (60,00%), oraz dzieci w wieku 0-10 lat (20,00%).Natomiast populacja w wieku od 21-30 lat, oraz populacja w wieku 31-40 lat stanowiła 10,00%.
Wydzieliny oddechowe
Na 265 przebadanych pacjentów u 21 osób stwierdzono obecność E. coli w wydzielinach oddechowych
Przeprowadzone badania na płynach układu oddechowego wykazują, że w przypadku plwociny kobiety jak i mężczyźni stanowili 9,52%, natomiast w przypadku wydzieliny oskrzelowej kobiety stanowiły 23,78%, natomiast mężczyźni 57,18% badanej populacji, u której wyizolowano E. coli z układu oddechowego.
Wyk. 5. Występowanie E. coli w układzie oddechowym z uwzględnieniem plwociny i wydzieliny oskrzelowej
Wyk. 6. Występowanie E. coli w układzie oddechowym (w plwocinie i wydzielinie oskrzelowej) ze względu na płeć
Wyk. 7. Występowanie E. coli w układzie oddechowym(w plwocinie i wydzielinie oskrzelowej) ze względu na wiek
Ze wszystkich przebadanych osób, u których stwierdzono obecność E. coli w układzie oddechowym największy odsetek stanowili mężczyźni (76,22%) kobiety natomiast stanowiły tylko23,78% badanej populacji.
Z powyższego wykresu wynika, że największy odsetek populacji, u której występowała E. coli w układzie oddechowym stanowiły osoby powyżej 51 roku życia(43,92%), oraz w przedziale wiekowym od 0-10 lat (34,67%). Pacjenci między 41 a 40 rokiem życia stanowili 9,51%.Natomiast populacja między 11 a 20 rokiem życia, oraz między 41 a 50 rokiem życia stanowiła tylko 5,95%.
DYSKUSJA WYNIKÓW
Mocz jest bardzo bogatym źródłem substancji odżywczych dla wielu mikroorganizmów, którym nie przeszkadza słabo kwasowe środowisko (pH 5-6) (4). Infekcje układu moczowego są jednym z najczęściej występujących zakażeń u ludzi. Infekcja układu moczowego może dotyczyć (5)
– górnych dróg moczowych, tzn. miąższu nerki lub moczowodów
– dolnych dróg moczowych, obejmujących pęcherz i cewkę moczową oraz gruczoł krokowy (prostatę) u mężczyzn.
Na podstawie wyników badań własnych stwierdzono, że 68,83% stanowiły kobiety, natomiast mężczyźni stanowili 31,17% badanej populacji, u której wyizolowano E. coli z moczu. Szacuje się, że zakażenia dróg moczowych występują częściej u kobiet niż u mężczyzn i 10 – 20% kobiet w ciągu życia na nie zapada. Prawdopodobnie wiąże się to z czynnikiem anatomicznym, mianowicie cewka moczowa u kobiet jest pięć razy krótsza niż u mężczyzn i znajduje się blisko okolicy odbytu stanowiącego źródło bakterii jelitowych, a także związane to jest z deformacjami cewki i pobliskiej okolicy u kobiet aktywnych seksualnie (6). Ponadto u mężczyzn wydzielina gruczołu krokowego wykazuje właściwości przeciwbakteryjne. Natomiast cewnikowanie ułatwia wprowadzenie bakterii do pęcherza u obu płci (10), czego nie stwierdzono na podstawie własnych badań gdyż nie posiadano danych na temat czy osobnicy byli cewnikowani czy nie. Występowanie E. coli ze względu na wiek przedstawia się, w sposób następujący: największy odsetek stanowili pacjenci w wieku powyżej 51 lat (52,06%), następnie dzieci w wieku od 0 do 10 lat (19,52%).Natomiast pacjenci w wieku 31 do 40 lat stanowili 8,83% badanej populacji, 6,57% to osobnicy z przedziału wiekowego między 21 a 30 rokiem życia. Najmniejszą grupą badanych, u których wyizolowano E. coli z moczu były osoby w wieku 41 do 50 lat, które stanowiły 7,41% badanej populacji,oraz osoby w wieku 11do 20 lat, stanowiące 5,61% Podobnie jak według. Zaremby(6) zakażenia dróg moczowych częściej występują u płci żeńskiej niż męskiej w każdym wieku. Ponadto u kobiet w wieku rozrodczym (2-5%) i u kobiet starszych (>10%) częstość ta jest najwyższa (6). Według Abigail i wsp.(4) na zakażenia szczególnie podatne są młode dziewczęta, kobiety w ciąży, oraz kobiety w przedziale wiekowym od 20 do 40 lat. Ponadto autor ten twierdzi, że 20% kobiet w wieku 20 - 40 lat zapada, co najmniej raz w roku na infekcję dróg moczowych.
Powód dla tego zróżnicowania zależnie od wieku nie jest znany. Można przypuszczać, że u młodych dziewcząt z niewielkimi nieprawidłościami w przebiegu cewki moczowej w pęcherzu mogą zalegać pewne ilości moczu, co czyni je bardziej podatne na infekcje.
Kolejnym czynnikiem występowania zakażenia u kobiet jest aktywność seksualna, zwiększająca ryzyko wprowadzenia bakterii do cewki moczowej, jak również stosowanie krążka domacicznego (4). W badaniach własnych nie ma danych na temat czy kobiety, u których wyizolowano E. coli w moczu stosowały krążek domaciczny, jak również tego czy były aktywne seksualnie. Można jednak przypuszczać, że część z tych kobiet wykazywała takie właśnie czynniki.
Podobnie jak według Sancewicz-Pach i Stec układ moczowy stanowi po układzie oddechowym drugie, co do częstości lokalizacji miejsce zakażeń bakteryjnych. Z uwagi na częstość występowania, jak i odległe następstwa, stanowi ważny problem diagnostyczny jak i terapeutyczny (7).
W badaniach własnych dzieci, u których wyizolowano E. coli z moczu stanowiły 19,52%, były na drugim miejscu co do częstotliwości występowania. Według Sancewicz-Pach i Stec (7) około 10% dzieci przechodzi przynajmniej jeden epizod zakażenia układu moczowego w swoim życiu. Podobnie jak u dorosłych zakażenie występuje częściej u płci żeńskiej niż męskiej, z wyjątkiem okresu noworodkowego i niemowlęcego, w którym chłopcy chorują częściej niż dziewczynki, co ma prawdopodobnie związek z ich mniejszą odpornością na zakażenia, głównie bakteriami gram – ujemnymi (7). Również w badaniach własnych chłopcy w okresie niemowlęcym stanowili większy odsetek niż dziewczynki.
Według badań Bieleckiego i wsp (8) częstość bezobjawowej bakteriurii u kobiet ciężarnych ocenia się na 2,5 – 11%, a związek przyczynowy, pomiędzy nieleczoną bakteriurią, stwierdzaną w pierwszym trymestrze ciąży, a późniejszym rozwojem odmiedniczkowego zapalenia nerek ocenia się na 20 – 40% (cyt. za 8). U kobiet ciężarnych częściej dochodzi do zakażenia dróg moczowych niż poza ciążą. Zakażenia dróg moczowych również wywołują pałeczki gram – ujemne a wśród nich E. coli. Czynnikiem sprzyjającym rozwojowi infekcji dróg moczowych w okresie ciąży może być zastój w odpływie moczu wywołany przez ucisk ciężarnej macicy na moczowód (9). Na podstawie własnych badań można tylko przypuszczać, że wśród kobiet, u których wystąpiło zakażenie moczu były również kobiety ciężarne. Oprócz oceny jakościowej wykonano również ocenę ilościową. Kobiety, u których liczba bakterii wynosiła>104 stanowiły 14,42%, natomiast mężczyźni stanowili 9,79% badanej populacji. Liczba bakterii> 105 wystąpiła w większości u kobiet (45,15%) niż u mężczyzn (30,64%). Jak już wspomniano bakteriuria jest znamienna jeśli liczba bakterii wynosi>104 w jednym ml moczu,(u mężczyzn>103 w 1 ml moczu) (10). Na podstawie tych wyników można stwierdzić, że u wszystkich przebadanych w tym czasie osób wystąpiła bakteriuria znamienna.
Przy omawianiu zakażeń dróg moczowych należy wspomnieć o zakażeniach szpitalnych. Jak podaje Zaremba (6) częstość występowania szpitalnego zakażenia dróg moczowych wynosi od 20-40% przypadków. Jednak w przypadku badań własnych nie można stwierdzić czy osoby przebadane były hospitalizowane czy nie, ponieważ nie odnotowano takich informacji.
Jak widać występowanie E. coli w moczu stanowi duże zagrożenie dla ustroju człowieka i prowadzi do wielu groźnych chorób jakimi są: zapalenie pęcherza moczowego, odmiedniczkowe zapalenie nerek i inne (6).
Krew jest bardzo ważnym płynem ustrojowym człowieka. Obecność żywych bakterii we krwi określa się mianem bakteriemii (5).
W kolejnym etapie badań własnych przebadano próbki krwi pochodzące od kobiet i mężczyzn w różnym wieku. Na podstawie wyników stwierdzono, że 39,01% badanej populacji stanowiły kobiety, natomiast 60,99% stanowiła populacja mężczyzn. Biorąc pod uwagę wiek pacjenta stwierdzono, że najwięcej E. coli we krwi wyizolowano u pacjentów powyżej 40 roku życia 60,00%, mniej, bo 20,00% badanej populacji stanowiły osoby w wieku 0 do 10 lat, osoby w wieku 21 do 30 lat jak również osoby w wieku31-40 lat stanowiły 10% badanej populacji. Na podstawie wyników nie można stwierdzić czy zakażenia te miały charakter szpitalny czy pozaszpitalny, co jest bardzo ważnym czynnikiem. Według Zaremby (6) szpitalne zakażenia krwi E. coli stanowią od 10 do30% [4], podobnie mogło być w przypadku wyników badań własnych. Jednak nie ma wystarczających danych na ten temat. Z badań własnych wynika, że największy odsetek stanowiły osoby powyżej 40 roku życia, prawdopodobnie ten wiek jest najbardziej narażony na zakażenia. Jak wcześniej stwierdzono, nie wiadomo czy osoby te były hospitalizowane, jednak w warunkach szpitalnych i poza szpitalnych bardzo ważnym czynnikiem predysponującym do ostrych, przewlekłych nawrotowych zakażeń są wrodzone lub nabyte defekty immunologiczne. W zależności od rodzaju niedoboru immunologicznego w zakażeniach tych inne drobnoustroje pełnią dominującą rolę. Przeważnie są to drobnoustroje oportunistyczne. Prawidłowe funkcjonowanie wielu elementów układu odpornościowego zależy od licznych czynników, m.in. od wieku, czynności układu wydzielniczego i stanu odżywiania, które mają istotne znaczenie w obronie przed zakażeniami (6). Podobnie mogło być w przypadku badań własnych, u 20,00% dzieci w wieku od 0 – 10 lat wyizolowano E. coli z krwi, czego przyczyną może być słabo rozwinięty układ immunologiczny, dlatego są one częściej podatne na zakażenia. Również w przypadku osób w wieku 31–40 lat, oraz osób w wieku 21-30lat, które stanowiły 10%. Jak widać z wyników badań większość populacji to mężczyźni (60,99%), prawdopodobnie płeć męska ma słabiej rozwinięty układ immunologiczny, o czym świadczy iż stanowią większość populacji, u której wyizolowano E. coli z krwi. W warunkach szpitalnych możliwość zakażenia się znacznie się zwiększa, ale dotyczy to głównie zakażenia się drobnoustrojami oportunistycznymi, opornymi na antybiotyki, do których również należy E .coli. Osobnikami również szczególnie podatnymi na zakażenia są osoby chore na kwasicę, cukrzycę, niewydolność nerek i wiele innych chorób wyniszczających (nowotwory, choroby krwi), czego nie można stwierdzić na podstawie własnych badań (6).
Zakażenie krwi może się przekształcić w infekcję uogólnioną o charakterze posocznicy, a potem wstrząs septyczny. Jak widać występowanie E. coli we krwi prowadzi do wielu poważnych i śmiertelnych chorób. Na podstawie wyników badań własnych nie można ocenić czy u osób, u których wyizolowano E. coli z krwi wystąpiła posocznica, ponieważ bakteria ta nie jest jedynym czynnikiem powodującym tą chorobę. Państwowy Zakład Higieny rejestruje w okresie od 16 – 31.12.2005r. zapadłość na choroby meningokokowe a w tym posocznicę. Na podstawie danych PZH posocznica wystąpiła w siedmiu województwach tj. Łódzkim, Małopolskim, Podkarpackim, Podlaskim, Pomorskim, Śląskim, Świętokrzyskim oraz Zachodniopomorskim. W każdym z tych województw liczba zachorowań wynosiła jeden tylko województwie Śląskim zanotowano dwa przypadki. Natomiast w województwie Opolskim nie odnotowano zachorowań na posocznicę. Analizując występowanie zakażeń E. coli należy zwrócić uwagę na to, że najwięcej chorób spowodowanych tą bakterią zarejestrowano na terenie województwa Śląskiego. Prawdopodobnie ze względu na to, że jest to jednym z najbardziej zanieczyszczonych województw ze względu na dużą liczbę występowania kopalń.
Jak podają badania prowadzone przez Bieleckiego i wsp. (8) dotyczące analizy epidemiologicznej wrodzonych bakteryjnych infekcji u noworodków, najczęstszym czynnikiem etiologicznym w roku 1997 zarówno u wcześniaków jak i u noworodków donoszonych była Escherichia coli. Najczęstszą postacią zakażenia wcześniaków były posocznice. U dzieci matek ze środowiska wiejskiego posocznice występowały w 58,3% i analogicznie u matek dzieci ze środowisk miejskich posocznice występowały w 29,4% przypadków. Stwierdzane w tych badaniach odmienności w klinice infekcji wewnątrzmacicznych wskazują na potrzebę uwzględniania czynnika środowiskowego w prognozowaniu terapii zakażeń u noworodków donoszonych i wcześniaków (2).
Wydzieliny z dróg oddechowych zostały przebadane na przykładzie plwociny i wydzieliny oskrzelowej. Z badań własnych wynika, że w przypadku plwociny populacja kobiet i mężczyzn stanowiła 9,52%. Wyizolowanie bakterii z płynu, jakim jest plwocina może świadczyć o ostrym zapaleniu oskrzeli, typowym zapaleniu płuc lub atypowym zapaleniu płuc (5), jednak na podstawie wyników nie można stwierdzić, jakie choroby wystąpiły u poszczególnych pacjentów. Biorąc pod uwagę wydzieliny oskrzelowe kobiety stanowiły 23,78% a mężczyźni 57,18% badanej populacji, być może czynnikiem decydujący jest rodzaj wykonywanej pracy, co powoduje, że mężczyźni są bardziej narażeni na zakażenia. Występowanie bakterii w wydzielinach oskrzelowych świadczyć może o ostrym zapaleniu oskrzeli (5). Oceniając wiek stwierdzono, że pacjenci powyżej 51 roku życia stanowili 43,92%, największą część badanej populacji, czego czynnikiem może być słaby układ odpornościowy u ludzi w podeszłym wieku. Dzieci w wieku od 0-10 lat stanowiły 34,67% badanej populacji.
Należy podkreślić, że zapalenie płuc u dzieci najczęściej wywołane jest przez wirusy i grzyby, natomiast bakterie a w tym E. coli są jedynie pomocne przy rozwoju choroby. Bakteryjne zapalenie płuc u dzieci występuje w zależności od wieku i środowiska (12), czego również nie można stwierdzić na podstawie badań własnych, gdyż nie wiadomo czy dzieci, u których wystąpiła E. coli w układzie oddechowym pochodzą z miasta czy ze wsi. Można jedynie przypuszczać, że dzieci ze środowiska miejskiego są bardziej narażone na zakażenia układu oddechowego, ze względu na większą liczbę populacji (4).
Wracając do badań własnych stwierdzono, że osoby w wieku 31 – 40 lat stanowiły 9,51%, pacjenci w wieku między 41 – 50 jak również osoby w wieku 11-20 lat stanowiły 5,95%, badanej populacji. Na podstawie tych badań można stwierdzić, że większość populacji, u której wyizolowano E. coli, należała do osób starszych. Zapalenie płuc u dorosłych nabyte poza szpitalem zależy od wielu czynników takich jak: palenie tytoniu, czy nadmierne spożywanie alkoholu. Jednak nie można wywnioskować czy osoby te były palaczami czy nie, jak również tego czy nadmiernie spożywały alkohol aczkolwiek możemy przypuszczać, że wśród tych osób były też takie.
Badania takich płynów jak krew, mocz i wydzieliny oddechowe nie zostały porównane z badaniami Państwowego Zakładu Higieny, ponieważ instytucja ta nie rejestruje takich danych a jedynie zwraca uwagę na zakażenia enterokrwotocznymi i enterotoksycznymi szczepami E. coli (11).
PODSUMOWANIE I WNIOSKI
Escherichia coli izolowana z różnych płynów ustrojowych człowieka wywołuje wiele groźnych jak i śmiertelnych chorób.
Na podstawie badań własnych wysnuto następujące wnioski:
Escherichia coli jest częstym czynnikiem etiologicznym zakażeń
– Biorąc pod uwagę płyny ustrojowe człowieka stwierdzono, iż bakteria ta najczęściej występuje w moczu.
– Wykazano, że E. coli wystąpiła w moczu u większości kobiet (68,83%) niż u mężczyzn (31,17%),co wynika z różnic anatomicznych układu moczowego obu płci.
– Jednocześnie w moczu stwierdzono, że największą ilość E. coli >105 wyizolowano u kobiet (45,15%).
– Analizując krew wykazano, że E. coli częściej występuje u mężczyzn(60,99%), niż u kobiet (39,01%),jednak nie znaleziono czynników wpływających na to zjawisko.
– Biorąc pod uwagę wydzieliny oskrzelowe stwierdzono, że E. coli również częściej występuje u populacji mężczyzn,(57,18%) czego przyczyną może być rodzaj wykonywanej przez nich pracy.
– Oceniając wiek badanych osób wykazano, że najbardziej narażoną grupą na zakażenia jest populacja powyżej 40 roku życia jak i populacja dzieci w przedziale wiekowym od 0 do11 lat.
– Ważnym czynnikiem decydującym o rozpoznaniu infekcji jest badanie bakteriologiczne, któremu powinien poddać się każdy z objawami obrazującymi zakażenie. Nie leczona lub nie zbadana infekcja może doprowadzić do wielu chorób jak i do śmierci. Aby zminimalizować częstość zakażeń układu moczowego należy dbać o higienę intymną szczególnie w przypadku kobiet i dzieci.
W przypadku zakażenia krwi oraz w przypadku infekcji układu oddechowego należy stosować odpowiednie szczepienia.
Piśmiennictwo
1. Konopka M.: Enterokrwotoczne szczepy Escherichia coli O157:H7-chorobotwórczość, diagnostyka i epidemiologia zakażeń, Nowa Medycyna, 2000, 10-14. 2.Puzanowska B., Prokopowicz D.: Zakażenia Escherichia coli w praktyce lekarskiej, Lekarz, 2005, 7-8, 45-50. 3.Przondo-Mordarska A.: Procedury diagnostyki mikrobiologicznej w wybranych zakażeniach układowych, Wrocław Continuo 2004, 7-29. 4. Abigail A.: Salyers Dixie D.Whitt, Mikrobiologia-Różnorodność, chorobotwórczość i środowisko, Warszawa PWN 2003. 5. Eligia M., Szewczyk: Diagnostyka bakteriologiczna Warszawa PWN 2006. 6.Zaremba M.L., Borowski J.: Mikrobiologia Lekarska Warszawa PZWL 1997. 7. http://www.dialped.pl/archiwum/teksty/zakażenia. 8.Bielecki M., et al.: Analiza epidemiologiczna wrodzonych bakteryjnych infekcji u noworodków, Ginekologia Położnicza 1999, 70, 2, 62-68. 9. Pisarek- Miedzińska D.: Zakażenia układu moczowego u ciężarnych kobiet, Gabinet prywatny2005, 8, 39-43. 10. http.//www.zum.org.pl./files/zum/pdf. 11. www.pzh.gov.pl/epimeld/2004_Ch2004.pdf. 12. http.//www.somerset.health.org.uk.
otrzymano: 2007-09-20
zaakceptowano do druku: 2007-10-08

Adres do korespondencji:
*Iwona Dzieńdziora-Frelich
ul. Wojska Polskiego 16/14, 47-400 Racibórz
e-mail: iwonafrelich@vp.pl


Nowa Pediatria 4/2007
Strona internetowa czasopisma Nowa Pediatria