Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Anestezjologia Intensywna Terapia 2/2001
opracowanie: Witold Jurczyk i Marek Sikorski
Anestezjologia w Wielkopolsce
z Instytutu Anestezjologii i Intensywnej Terapii AM w Poznaniu
Anestezjologia i intensywna terapia stała się specjalnością interdyscyplinarną, bo i taki jej rodowód: dentystyka, położnictwo i chirurgia. Wraz z tą ostatnią dyscypliną została zaliczona do nauk lekarskich i warunkując jej rozwój sama, na zasadzie sprzężenia zwrotnego, rozkwitła do tego stopnia, że w krótkim okresie stała się macierzą, z której wyrastają nowe kierunki działalności lekarskiej.
Anestezjologia rozwinęła się w naszym kraju wpierw w ośrodkach akademickich i obejmowała przede wszystkim czynności związane z przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem znieczulenia ogólnego i miejscowego oraz z pooperacyjną nad nim opieką.
Wielkopolanie zaczęli swoją nowożytną erę znieczulenia zaledwie cztery miesiące po historycznym, pierwszym zastosowaniu eteru dwuetylowego jako środka anestetycznego. Odbyło się ono w Bostonie (USA) w dniu 14 października 1846 r.; w Polsce zastosował je w dniu 6 lutego 1847 r. poznaniak (ur. w 1801 r.), kierownik krakowskiej kliniki chirurgicznej profesor Ludwik Bierkowski. Zasłużony dla naszej ziemi Karol Marcinkowski biorący udział w 1830 r. w powstaniu listopadowym zastosował chyba po raz pierwszy na ziemiach polskich przetoczenie krwi rannym powstańcom. W tym czasie w Poznaniu w jego miejsce ordynatorem oddziału chirurgicznego i dyrektorem założonego w 1823 r. szpitala Sióstr Miłosierdzia (Szpital Przemienienia Pańskiego) został dr Józef Antoni Jagielski. W 1847 zastosował on do znieczulenia ogólnego po raz pierwszy w Poznaniu chloroform. Grono wybitnych chirurgów stanowili wówczas Teodor Teofil Matecki, Piotr Secki i Ignacy Zielewicz. W tym czasie systematycznie wzrastała w Poznaniu liczba operacji wykonywanych w znieczuleniu ogólnym.
Zasługą Mateckiego było nowoczesne spojrzenie na narkozę. Uważał on, że „zarówno podający narkozę jak i instrumentariusz muszą być lekarzami; pierwszy aby dostrzegł chorego, drugi zaś aby niemal w każdej chwili odgadywał myśli operatora i ciągłą był mu pomocą”.
Na Mateckim kończy się epoka poznańskiej chirurgii zapoczątkowana przez Karola Marcinkowskiego. Nowoczesną chirurgię w powstałym wielkim Księstwie Poznańskim zapoczątkował Ignacy Zielewicz (rodzina żony prof. Szulca). W 1877 r. założył on Szpital Dziecięcy Sióstr Miłosierdzia przy ul. Św. Józefa. Dzieci operowano w znieczuleniu chloroformem sposobem kroplowym otwartym. Pochlebne publikacje o korzystnym zastosowaniu eteru spowodowały, że dr Zielewicz zastosował ten anestetyk z powodzeniem u 50 chorych. Jednak chloroform dominował. Stosował go również kolejny wybitny chirurg poznański Tomasz Drobnik, uczeń Jana Mikulicza-Radeckiego. Obok wymienionych anestetyków do praktyki klinicznej wszedł chlorek etylu – stosowany zarówno do krótkotrwałych znieczuleń ogólnych jak i znieczuleń miejscowych. Po spostrzeżeniach klinicznych Klikowicza, polskiego lekarza praktykującego początkowo w Petersburgu, a potem profesora w Witebsku, profesor Heliodor Święcicki skonstruował w 1886 r. i zastosował w klinice aparat do znoszenia bólu porodowego za pomocą mieszaniny podtlenku azotu i tlenu.
Na przełomie XIX i XX wieku w Poznaniu praktykowało wielu uzdolnionych chirurgów, jak Józef Pomorski, Leon Mieczkowski, Eugeniusz Parczewski, Kazimierz Nowakowski i Ireneusz Wierzejewski. Ten ostatni podczas Powstania Wielkopolskiego awansowany do stopnia generała został szefem sanitarnym powstającej armii wielkopolskiej, zaś Kazimierz Nowakowski był komendantem Powstańczego Szpitala Wojskowego w Poznaniu. W szpitalach powstańczych stosowano do znieczulenia eter dwuetylowy, który podawano sposobem otwartym używając w tym celu maski Schimmelbuscha.
W dniu 7 maja 1919 r. utworzono Wszechnicę Piastowską (Uniwersytet Poznański). Nie było w nim Wydziału Lekarskiego, klinicystów zatrudniono bowiem w tym czasie w powstaniu. Dopiero w 1920 roku utworzono Wydział Lekarski, a w nim Klinikę Chirurgiczną, której kierownictwo powierzono wielkopolaninowi Profesorowi Antoniemu Juraszowi, wówczas dyrektorowi Szpitala św. Marii we Frankfurcie nad Menem. Przywiązywał on dużą uwagę do znieczulenia rdzeniowego. W 1932 r. wygłosił on podczas IX Międzynarodowego Kongresu Towarzystw Chirurgicznych referat o wynikach 3535 znieczuleń podpajęczynówkowych. Omówił też techniki dostępu do jamy ponadrdzeniowej na dowolnej wysokości.
Warto przy tej okazji podkreślić rolę, którą w rozwoju znieczulenia przewodowego odegrał nasz wielkopolski filozof i literat Stanisław Przybyszewski. Twórcą współczesnego znieczulenia przewodowego był jego przyjaciel Carl Ludwig Schleich, chirurg berliński. Uważał on opracowanie tego znieczulenia za swój największy sukces życiowy w czym jak pisze – „iskrą rozniecającą mnie był Stanisław Przybyszewski, jego wywody i znakomite rysunki anatomiczne”.
Nowoczesne znieczulenie w okresie 20-lecia międzywojennego rozwijało się w pięciu działających wówczas Katedrach Chirurgii Polskich Uniwersytetów m.in. w Poznaniu. Pojawiają się rozprawy doktorskie, poruszające zagadnienia znieczulenia. Jan Grantowicz z poznańskiej Kliniki Chirurgicznej przedstawia podczas XXVII Zjazdu Chirurgów Polskich w 1933 roku referat na temat wynalezienia przez prof. Wesse i zastosowania klinicznego przez prof. Killiana dożylnego ewipanu pt. „O narkozie dożylnej z zastosowaniem ewipanu natrium”.
W okresie międzywojennym poszukiwanym przez wybitnych wielkopolskich chirurgów narkotyzerem był profesor Paweł Gantkowski – humanista, popularyzator nauk medycznych i od 1901 r. wzięty lekarz poznański. Został powołany przez ówczesnego arcybiskupa Stablewskiego do poznańskiego Seminarium Duchownego na stanowisko docenta medycyny pastoralnej. Nie było prywatnej operacji w Poznaniu w polskiej praktyce lekarskiej, w której by nie dawał narkozy dr Gantkowski. Wspominał go ciepło nauczyciel jednego z nas prof. Dr Kazimierz Nowakowski, Ordynator Oddziału Chirurgicznego Szpitala Miejskiego im. J. Strusia w Poznaniu.
Przerwane w okresie II wojny światowej kontakty naszego kraju ze światem spowodowały zahamowanie rozwoju metod znieczulenia na ziemiach polskich. Kontynuowane one były jednak w polskich szpitalach wojennych na zachodzie, głównie w utworzonej w 1941 r. polskiej szkole medycznej przy Uniwersytecie w Edynburgu. Był to Wydział Lekarski, który powstał na wniosek prof. dr Antoniego Jurasza, poznańskiego chirurga, który był jego dziekanem.
Po raz pierwszy w dziejach polskich struktur akademickich w skład Rady Wydziału wszedł dr Roman Reithar jako wykładowca anestezjologii. Był on absolwentem z 1933 r. poznańskiego wydziału lekarskiego i asystentem u prof. Jurasza. Polski Wydział Lekarski w Edynburgu kształcił w czasie wojny lekarzy wojskowych, którzy musieli posiąść sztukę prostych metod znieczulenia wykorzystywanych później na polach bitew. Taką czynność podczas bitwy pod Monte Cassino spełniał m.in. Olech Szczepski – późniejszy profesor pediatrii, dziekan i rektor poznańskiej Uczelni medycznej.
Wkrótce po zakończeniu działań wojennych II wojny światowej wraca z zachodu do kraju grupa polskich lekarzy, którzy rozwój dyscyplin zabiegowych uzależniają od wprowadzenia nowoczesnych metod znieczulenia. Potrafią je początkowo stosować nieliczni. Wśród nich należy wymienić Stanisława Pokrzywnickiego, Mieczysława Justynę, Antoniego Arońskiego i Bolesława Rutkowskiego.
W latach czterdziestych wielką akcję zwalczania gruźlicy w Polsce zaczęli lekarze skandynawscy, wśród nich profesor torakochirurgii Uniwersytetu Królewskiego w Sztokholmie, Crawford. Ucząc polskich chirurgów operacji na tkance płucnej wykonywał operacje w Instytucie Gruźlicy w Warszawie. Towarzyszył mu wówczas jego anestezjolog, uczeń profesora Torstena Gordha, dr Ole Friberg – tuż przed śmiercią biskup kościoła protesetanckiego w Szwecji. Obok kursów torakochirurgicznych odbył się kurs z zakresu podstaw anestezjologii, których absolwentami pierwszych z nich byli w 1948 r. m.in. z Poznania Jan Moll i dr Bogdan Bogacki, nauczyciele jednego z nas.
We wszystkich poznańskich szpitalach rozwijająca się chirurgia korzystała z usług nowoczesnej anestezjologii. Zajmowali się nią równolegle z dyscyplinami zabiegowymi w I Klinice Ortopedycznej Irena Bowbelska i Kazimiera Brodzińska, w II Klinice Jan Fibak i Kazimierz Wójcicki, w III Klinice Witold Jurczyk, Krzysztof Stengert, Laura Wołowicka i Andrzej Lewandowski, na Oddziale Torakochirurgicznym dr Łukomska i dr Dionizy Warszawski, w Klinice Neurochirurgicznej dr Jan Solawa, w Klinice Ortopedycznej – dr Jerzy Garstka. W późnych latach sześćdziesiątych w Klinice Laryngologicznej anestezjologią zajęli się Stanisław Woźniak i Roman Szulc.
Irena Bowbelska, Jan Fibak i Barbara Łukomska jako pierwsi w Poznaniu lekarze uzyskali specjalizację z anestezjologii. Jednak do naukowego rozwoju anestezjologii, inspirowanego przez prof. Adama Piskorza, następcy zmarłego w 1959 r. docenta Jerzego Borszewskiego przy współudziale wybitnego klinicysty doc. Mieczysława Justyny (ucznia prof. Torstena Gordha ze Sztokholmu) i doc. Stanisława Pokrzywnickiego (ucznia prof. Macintosha) doszło tylko w III Klinice Chirurgicznej. W 1956 r. braliśmy czynny udział w ratowaniu rannych w czasie wypadków poznańskich. W 1962 r. utworzono jeden z pierwszych w kraju oddział intensywnej terapii. Nasze doświadczenia opierały się na kilkuletniej działalności ośrodka leczenia ciężkich postaci tężca (dr Andrzej Lewandowski) i przydały się w 1968 roku w czasie epidemii poliomyelitis.
Rada Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Poznaniu podczas posiedzenia, które odbyło się w dniu 20 czerwca 1962 r. pozytywnie zaopiniowała wniosek ówczesnego Kierownika III Katedry i Kliniki Chirurgicznej prof. dr Adama Piskorza o powołanie Zakładu Anestezjologii. Jednomyślną w tej sprawie uchwałę podjął też Senat Uczelni na swym posiedzeniu w dniu 28 czerwca 1962 r., co z kolei upoważniło ówczesnego prorektora prof. dr A. Zakrzewskiego do zwrócenia się z pismem z dnia 7 lipca 1962 r. do Ministerstwa Zdrowia o wyrażenie zgody na utworzenie Zakładu Anestezjologii. Uzyskano ją pismem prof. dr Wiesława Tysarowskiego, ówczesnego Dyrektora Departamentu Szkolnictwa Wyższego i Nauki MZiOS z dnia 17 października 1962 r. Kierownictwo powstałego Zakładu Anestezjologii powierzono dr Witoldowi Jurczykowi. Zakład działał początkowo przez dwa lata przy III Katedrze Chirurgii (1962-1964), a od 1964 do 1968 przy I Katedrze Chirurgii. W roku 1968 decyzją Rektora Zakład został przez wyłączenie z Katedry Chirurgii usamodzielniony, a jego siedzibę przeniesiono na teren Państwowego Szpitala Klinicznego im. H. Święcickiego. Z dniem 30.09.1978 r. Zakład przekształcono w Instytut, który od 21.09.1982 r. nosi nazwę Instytutu Anestezjologii i Intensywnej Terapii.
Z chwilą powołania w 1962 r. Zakład mimo szczupłej wówczas obsady kadrowej rozwinął działalność usługową, dydaktyczną i naukową.
Działalność usługowa objęła początkowo chorych leczonych tylko w III Klinice Chirurgicznej, później (do 1969) w I Klinice Chirurgicznej AM. Od 1968 r. działalność tę rozszerzono na wszystkie Kliniki Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej. Od początku na działalność usługową składały się: wykonywanie znieczuleń i leczenie chorych w bezpośrednim okresie pooperacyjnym, a także intensywna terapia u chorych w stanie zagrożenia życia. Ta część działalności stała się możliwa już w 1962 roku przez przystosowanie na ten cel pomieszczeń łóżkowych w Szpitalu Miejskim im. J. Strusia, a później także w Państwowym Szpitalu Klinicznym im. Pawłowa. Te ostatnie pomieszczenia zostały w 1968 r. znacznie poszerzone i przebudowane. Utworzono wówczas Ośrodek Reanimacji, a później Oddział Intensywnej Terapii Zakładu, który od 1968 r. jest siedzibą I Kliniki Intensywnej Terapii Instytutu.
W celu usprawnienia działalności usługowej, Rektor Akademii Medycznej powołał w 1969 r. na terenie wszystkich Państwowych Szpitali Klinicznych oddziały Anestezjologii i Intensywnej Terapii wchodzące w skład Zakładu Anestezjologii, Kierownictwo tych oddziałów powierzono doświadczonym pracownikom Zakładu. Z chwilą powołania Instytutu Anestezjologii i Intensywnej Terapii oddziały te przekształcono w Zakłady i Kliniki. Obecnie Instytut, który z dniem 1.X.2001 zostaje przekształcony w Katedrę Anestezjologii i Intensywnej Terapii tworzą: Zakład Anestezjologii Klinicznej (PSK nr 2 im. H. Święcickiego), Zakład Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Położnictwie i Ginekologii (PSK nr 3), Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Pediatrycznej (PSK nr 5), Zakład Anestezjologii i Leczenia Bólu (PSK nr 4), I Klinika Intensywnej Terapii PSK nr 1 im. Przemienienia Pańskiego, Zakład Anestezjologii Doświadczalnej (ul. M. Magdaleny), a także Zakład Dydaktyki Anestezjologii i Intensywnej Terapii.
Kończy się rozpoczęta budowa pawilonu w PSK nr 2, w którym będzie się mieściła II Klinika Intensywnej Terapii. O nowe pomieszczenia dla potrzeb intensywnego leczenia poszerza się też jednostki działające na bazie klinik ortopedycznych oraz klinik położniczych.
Rocznie pracownicy Instytutu wykonują około 18 tysięcy znieczuleń do operacji planowych. W I Klinice Anestezjologii i Intensywnej Terapii oraz w Klinice Anestezjologii i Intensywnej Terapii Pediatrycznej leczy się około 400 chorych rocznie. W ambulatorium Zakładu Anestezjologii i Leczenia Bólu wykonywało się ponad 8.000 zabiegów.
Działalnością dydaktyczną z zakresu resuscytacji i podstaw anestezjologii objęto początkowo studentów w ramach ćwiczeń i wykładów z chirurgii. Od roku akademickiego 1969/70 stworzono dla studentów V roku wydziału lekarskiego samodzielny program nauczania z anestezjologii, który obejmował 10 godzin wykładów i 20 godzin ćwiczeń z tego zakresu. Obecnie obowiązkowym nauczaniem anestezjologii i intensywnej terapii objęci są studenci wszystkich wydziałów Akademii Medycznej. Zajęcia prowadzą pracownicy Instytutu z tym, że od 1982 r. na wydziale pielęgniarskim zajęcia przejęła Katedra Pielęgniarstwa Klinicznego. Aktualnie realizuje się w Instytucie program w wymiarze 43 godzin wykładów i 96 godzin ćwiczeń oraz 32 godzin seminaryjnych. Od 1981 r. dzięki prof. Jackowi Łuczakowi wprowadzono dla studentów pierwszych lat studiów obydwu wydziałów lekarskich nauczanie zasad doraźnej pomocy.
Rocznie zajęciami prowadzonym w Instytucie objętych jest około 1200 studentów. W obrębie Instytutu Anestezjologii od początku istnienia (jeszcze jako Zakładu) studenci zorganizowani w kole naukowym realizują osobny program nauczania uzupełniającego, a także na miarę swych możliwości program naukowy.
Do działalności dydaktycznej należy też kształcenie specjalistyczne i podyplomowe zarówno lekarzy jak i pielęgniarek. Ma ono miejsce w odniesieniu do własnej kadry Instytutu i/lub uczelni, a także w ramach kształcenia podyplomowego zalecanego przez Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego oraz w związku z pełnieniem nadzoru specjalistycznego. Jest ono częściowo realizowane przez II Wydział Lekarski naszej uczelni.
Od 1963 r. wówczas Zakład, a obecnie Instytut Anestezjologii jest organizatorem różnych kursów: dłuższych podstawowych i krótszych doskonalących, informacyjnych, kursokonferencji. Dotąd wzięło w nich udział ponad 2500 lekarzy i pielęgniarek z terenu Polski – głównie jednak z regionu Wielkopolskiego.
W Chodzieży odbyło się w pierwszych dniach sierpnia 1967 r. międzynarodowe sympozjum nt. szkolenia specjalistycznego. Wzięli w nim udział: prof. E. Rużyłło ówczesny dyrektor Centrum Doskonalenia Lekarzy, prof. St. Pokrzywnicki, specjalista krajowy i Prezes Towarzystwa Anestezjologów Polskich oraz pierwsi na świecie profesorowie anestezjologii: prof. Harry Beecher z Bostonu (USA), Sir Robert Macintosh (Oxford – UK) oraz ówczesny Prezes Światowej Federacji Towarzystw Anestezjologicznych prof. Francis Foldes (Nowy Jork USA).
Te wieloletnie doświadczenia sprawiły, że w 1995 r. utworzono na bazie Instytutu Regionalne Centrum Podyplomowego Szkolenia Anestezjologów działające pod patronatem Unii Europejskiej. Te osiągnięcia dały podstawę do przyznania w 1997 r. przez Europejską Akademię Anestezjologii i Komisję Unii Europejskiej Instytutowi Anestezjologii AM w Poznaniu europejskiej akredytacji szkolenia anestezjologów. Na tej podstawie uzyskaliśmy też przywilej organizowania w Poznaniu sprawdzianu testowego do egzaminu Europejskiej Akademii Anestezjologii.
Przez 15 lat Poznań był siedzibą krajowego nadzoru specjalistycznego (1975-1990) a przez ponad 30 lat siedzibą Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Anestezjologów (1962-1983) oraz Komisji Patofizjologii Anestezji PAN (1975-1990).
Pod kierunkiem pracowników Instytutu specjalizację II i I stopnia z zakresu Anestezjologii i Intensywnej Terapii uzyskało ponad 500 lekarzy.
Od 1963 r. pracownicy Instytutu sprawują nadzór specjalistyczny dla województw poznańskiego, zielonogórskiego i przejściowo bydgoskiego. Po reformie administracyjnej kraju był też sprawowany przez pracowników Instytutu nadzór regionalny. Przez 14 lat z Poznania sprawowano nadzór krajowy z zakresu anestezjologii (przewodniczący zespołu) i regionalny (członek zespołu Specjalisty Krajowego). Przez 4 lata (1995-1999) Instytut był też siedzibą specjalisty krajowego ds. medycyny stanów nagłych i katastrof.
Pracownicy Instytutu brali udział w działalności Towarzystwa Anestezjologów Polskich. Pełnili w nim funkcje prezesa, wiceprezesa, sekretarza generalnego, sekretarza, skarbnika i członka zarządu głównego oraz przejściowo prezesa-elekta. Byli też przewodniczącymi Oddziału Wielkopolskiego TAP oraz przewodniczącymi sekcji. Dwukrotnie zorganizowano w Poznaniu zjazdy krajowe TAP (1967 i 1983), jeden Kongres Międzynarodowy (1967), Kongres Europejskiej Akademii Anestezjologii (1992) oraz wiele sympozjów i konferencji o zasięgu krajowym.
Działalność naukowa wyraża się liczbą publikacji, udziałem w zjazdach naukowych, a także liczbą uzyskanych stopni i tytułów naukowych oraz udziałem w Towarzystwach Naukowych. Pracownicy Instytutu opublikowali w piśmiennictwie lekarskim ponad 900 prac tak w kraju, jak i zagranicą. Miały one charakter kliniczny i doświadczalny. Wykonanie tych ostatnich stało się możliwe przez powołanie pracowni a potem Zakładu Anestezjologii Doświadczalnej (profesorowie L. Wołowicka i L. Drobnik). Głównymi kierunkami badawczymi są patofizjologia i leczenie wstrząsu, a także ostrej niewydolności oddechowej, zespoły chorobowe poresuscytacyjne, zmiany immunologiczne w anestezji i intensywnej terapii, zagadnienia sztucznego odżywiania i inne.
W Instytucie realizowano też problem węzłowy (zastosowanie helu w medycynie) oraz problem resortowy (patologia i intensywne leczenie mnogich obrażeń wielonarządowych i wielomiejscowych).
Wielokrotnie prezentowano wyniki badań podczas kongresów względnie posiedzeń naukowych w kraju i zagranicą. Jak już wspomniano Instytut był także siedzibą Komisji Patofizjologii Anestezji i Intensywnej Terapii Komitetu Patofizjologii Klinicznej PAN (przewodniczący, sekretarz oraz członkowie) oraz Komisji Nauk Medycznych, Oddziału PAN w Poznaniu.
Znaczący jest też udział pracowników Instytutu i powołaniu w jej działalności Europejskiej Akademii Anestezjologii: członkostwie Senatu (w 1978 do 1986) a także członkostwie rzeczywistym (4 osoby) i stowarzyszonym (3 osoby).
Poza tym odnotować należy, że pracownicy Instytutu są członkami zwyczajnymi Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (2 osoby), Polskiego Towarzystwa Chirurgów (1 osoba), Polskiego Towarzystwa Laryngologicznego (2 osoby), Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego (1 osoba), Polskiego Towarzystwa Kardiologów (2 osoby).
Udział pracowników Instytutu w działalności międzynarodowej został wyróżniony członkostwem honorowym Towarzystw Anestezjologicznych Polski, Jugosławii, RFN, Czechosłowacji, Bułgarii, Węgier i członkostwem korespondencyjnym Towarzystwa Austrii.
Od 1962 r. 10 pracowników ukończyło przewody habilitacyjne ( W. Jurczyk, K. Stengert, K. Brodzińska, R. Szulc, L. Wołowicka, J. Łuczak, J. Garstka, Z. Kruszyński, L. Drobnik, M. Gaca i K. Kusza, a ponad 50 lekarzy przeprowadziło przewody doktorskie.
Tytuły naukowe profesora uzyskali: W. Jurczyk (1970), K. Stengert (1974), K. Brodzińska (1983), L. Wołowicka (1986), R. Szulc (1987), J. Garstka (1992), Z. Kruszyński (1997) i L. Drobnik (1998).
Obecnie stanowiska profesora zwyczajnego zajmuje 3 pracowników, zaś pozostali zajmują stanowiska profesora nadzwyczajnego. Pełniono też lub są pełnione funkcje administracyjne w uczelni: (rektor od 1999), (prorektor 1969-1975), (dziekan) (prodziekan od 1984-1987).
Za działalność naukowo-badawczą i dydaktyczno-wychowawczą pracownicy Instytutu otrzymali wiele odznaczeń państwowych.
W 1969 roku prof. Krzysztof Stengert objął stanowisko kierownika reaktywowanego Zakładu Anestezjologii AM w Łodzi, zaś prof. Laura Wołowicka została kierownikiem Kliniki Intensywnej Opieki Medycznej na Wydziale Pielęgniarskim AM w Poznaniu, gdzie przez dwa lata pełniła też funkcję kierownika Katedry Pielęgniarstwa oraz dziekana tego Wydziału.
Prof. Łuczak jest wybitnym działaczem leczenia hospicyjnego i prowadzi w ramach Katedry Onkologii Klinikę Anestezjologii i Intensywnej Opieki Paliatywnej.
Przez 6 lat prof. L. Drobnik pełnił równolegle funkcję kierownika Zakładu Anestezjologii AM w Szczecinie a prof. Z. Kruszyński analogiczną funkcję w Bydgoszczy. Od 1997 r. dr hab. Michał Gaca jest kierownikiem Zakładu Medycyny Katastrof w naszej uczelni. Pozostali (z wyjątkiem prof. K. Brodzińskiej i prof. J. Garstki, którzy przeszli na emeryturę) są kierownikami klinik i zakładów. Dydaktykę prowadzi dr A. Łakomy.
Wszyscy „samodzielni” biorą udział w życiu naukowym uczelni. W Instytucie przewiduje się w najbliższym czasie ukończenie 2 przewodów habilitacyjnych w zakresie anestezjologii, realizację szeregu przewodów doktorskich oraz ukończenie prac badawczych planowanych i wspieranych przez uczelnię. Przekształcane też są formy pracy dydaktycznej przeddyplomowej, a przede wszystkim podyplomowej. W tym miejscu należy podkreślić wagę szkolenia podyplomowego realizowanego przez Fundację działającą w ramach Unii Europejskiej.
Należy też wyrazić głęboką wdzięczność wszystkim samodzielnym pracownikom nauki, głównie profesorom Kazimierze Brodzińskiej, Laurze Wołowickiej, Romanowi Szulcowi i Jerzemu Garstce, którzy swoją działalnością spowodowali rozkwit Instytutu – jednostki wielkopolskiego środowiska naukowego.
Dalszy rozwój anestezjologii, jako samodzielnej zawodowo, naukowo i organizacyjnie specjalności nie tylko w naszym kraju zależy od pozycji, którą zajmować będą jednostki akademickie. Należy wspierać działalność struktur akademickich bez naruszania ich suwerennej pozycji. Z zadowoleniem środowisko lekarskie przyjmuje do wiadomości stale rosnący wysoki poziom usług anestezjologicznych. Bez anestezjologii akademickiej – rozwój tej specjalności podporządkowany innym dyscyplinom lekarskim rokuje jak najgorzej.
Wielkopolska anestezjologia jest mocną pozycją w kraju tak w zakresie solidnej działalności zawodowej jak i osiągnięć społecznych i naukowych. Cieszymy się że jako wielkopolanie możemy służyć rozwojowi polskiej medycyny.
Anestezjologia Intensywna Terapia 2/2001