Dziecko w zakładzie diagnostyki obrazowej

Dziecko przestępując próg zakładu diagnostyki obrazowej znajduje się w świecie dla siebie obcym, jest otoczone nieznanymi ludźmi i sprzętem. Najczęściej przychodzący z nim rodzice również nie mają należytych wiadomości co dziecko czeka w najbliższych minutach i jak mają się zachować. Prawidłowy przebieg badania wymaga współdziałania rodziców i dziecka z personelem zakładu diagnostyki obrazowej. Im dziecko młodsze, tym rola rodziców wieksza. Aby rodzice wyszli po badaniu z poczuciem właściwego działania na rzecz chorego dziecka oraz zadowoleni z wykonanej usługi, konieczne jest właściwe zachowanie personelu medycznego. Aby dziecko współuczestniczyło w diagnostyce konieczne jest nawiązanie z nim kontaktu. A to wymaga wykształcenia w pełnieniu swojej funkcji przez każdą osobę z zespołu zakładu diagnostycznego i umiejętości kształtowania relacji w trókącie personel – dziecko – rodzice.

Szpital jest miejscem, które nie mogłoby funkcjonować bez pacjentów. Wydawałoby się, że pacjent jest najważniejszy, jednak tak się tylko wydaje. Jest to charakterystyczny system społeczny zawierający własną określoną strukturę, normy oraz zadania i problemy. W takim systemie chory znajduje się na najniższej pozycji.

Personel medyczny oczekuje od pacjenta aby:

– oddał swoje zdrowie w jego ręce,

– wykonywał polecenia,

– przestrzegał wcześniej ustanowionych norm, które zresztą nie są pacjentowi najczęsciej znane,

– podporządkował sposób zachowania oraz decyzje do oczekiwań personelu.

Osoby pracujące w szpitalu powinny być świadome tego, że mały pacjent może odczuwać lęk przed:

– diagnozą,

– bólem,

– upokorzeniem,

– leczeniem,

– samotnością,

– brakiem nadziei.

Szpital jest dla chorego dziecka głównym źródłem stresu.

Dla personelu szpital jest znanym miejscem, w którym wykonuje swoją pracę, które opuszcza o ustalonej godzinie, natomiast dla chorego dziecka, szpital stanowi ograniczenie jego aktywności życiowej, często zmianę dotychczasowego życia oraz miejsce, gdzie spodziewa się wraz z rodzicami wyleczenia i tym samym powrotu do zawieszonego na chwile życia codziennego (1).

Dziecko miesięczne i dziecko 14-letnie to zupełnie inni ludzie. Ale istnieje szereg zasad, które należy stosować w kontaktu z dzieckiem i jego rodzicami:

1. Lekarz kierujący na badanie powinien wyjaśnić cel tego badania w sposób nie budzący wątpliwości co do celowości jego wykonania. Często słyszane w pracowniach diagnostycznych pytanie stawiane przez rodziców: „Czy to badanie jest potrzebne?”, świadczy o braku kontaktu pomiędzy rodzicami a lekarzem kierującym, a może nawet o braku zaufania do niego. Utrudnia też kontakt personelu zakładu z rodzicami i dzieckiem, bo przecież nie oni posiadają konieczną wiedzę o pacjencie do rzetelnej odpowiedzi.

2. Chore dziecko powinno posiadać prawo do zadawania pytań i otrzymywania zrozumiałych odpowiedzi, to lekarz decyduje jak duży powinien być zakres informacji (1).

3. Rodzice/opiekunowie dziecka mają prawo zadawać pytania i otrzymywać na nie rzetelne odpowiedzi.

4. Jeśli badanie wymaga uprzedniego przygotowania, o jego sposobie winien informować lekarz kierujący, a w przypadku wątpliwości personel zakładu diagostyki obrazowej. Nie do przecenienia są przygotowane w sposób zrozumiały dla dzieci i rodziców informacje o przygotowaniu pacjenta, metodzie badania i korzyściach płynących z jego przeprowadzenia. Najlepiej, jeżeli są dostępne w wersji drukowanej.

5. Jeżeli dziecko w czasie badania mówi, że coś go boli, to należy mu wierzyć. Należy pamiętać, że ból może być fizyczny i psychiczny. Reakcja personelu powinna nastąpić i powinna być adekwatna co do oceny istoty dolegliwości.

6. Po zakończeniu badania należy poinformować rodziców o sposobie odbioru wyników. Nie należy udzielać niepewnych informacji o wyniku, które po analizie badania będziemy zmuszeni zmienić.

Krótkotrwała sedacja zastosowana u dzieci w trakcie badań obrazowych pozwala zmniejszyć uczucie lęku wywołanego stosowaną procedurą diagnostyczną. W badaniach wymagających dłuższego pozostania w bezruchu (Tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny), szczególnie u najmłodszych pacjentów, sedacja pozwala na szybsze wykonanie badania i mniejszą liczbę artefaktów. U pacjentów z utrudnionym kontaktem zastosowanie sedacji jest jedyną metodą, która pozwala na skuteczne i bezpieczne wykonanie badań obrazowych.