Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografie? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis - wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 1/2001, s. 25-28
Barbara Gawrońska-Szklarz
Ocena farmakokinetyczna preparatów roślinnych ze szczególnym uwzględnieniem dostępności biologicznej
Pharmacokinetic and bioavailability evaluation of herbal remedies
Zakład Farmakokinetyki i Terapii Monitorowanej Katedry Farmakologii, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin
Summary
Herbal remedies should be examined as for efficacy and toxicity. One of the methods is pharmacokinetic evaluation and assessment of biovailability. Pharmacokinetics describes plasma/serum concentration changes versus time of main constituents of herbal products (or active group of cons-tituents). The pharmacokinetic parameters e.g. biova-ilability, volume of distribution, clearance, elimination half-life are determined by using the exponential equations (mathematical models). Studies on the pharmacokinetics contribute to effective and save dosing of herbal remedies. Determination of pharmacokinetics of herbal extracts, especially of complex multiherbal preparations is sometimes difficult, because of paucity of analytical methods to assess concentration of those compounds in biological fluids.
Key words: leki roślinne.
Jeszcze do niedawna, wiedza na temat preparatów roślinnych stosowanych w lecznictwie opierała się głównie na doświadczeniu i tradycji medycyny ludowej. Z biegiem czasu, dzięki wprowadzeniu nowoczesnych metod analitycznych i farmakodynamicznych, służących do oceny substancji leczniczych, dostarczano coraz więcej danych na temat działania i skuteczności terapeutycznej samych roślin leczniczych oraz środków pochodzenia roślinnego. Znalezione w roślinach leczniczych układy strukturalne były często modelem do syntezy chemicznej nowych leków, które uznano za niezbędne w medycynie. Jako przykład substancji izolowanych z roślin można wymienić m.in.: atropinę, kodeinę, kofeinę, digoksynę, ergotaminę, morfinę, rezerpinę, skopolaminę, chininę (1). W XX wieku, mimo ogromnych osiągnięć w zakresie syntezy chemicznej, wielu naukowców oraz lekarzy praktyków zwróciło się ku fitoterapii, która stała się jedną z metod leczenia. Pod pojęciem fitoterapii, kryje się nauka, zajmująca się zastosowaniem środków leczniczych pochodzenia roślinnego. Mogą to być całe rośliny lub ich części (łodyga, korzeń, kwiat, kora), w postaci świeżej lub wysuszonej, a także otrzymane z nich soki, odwary, maceraty, syropy, kapsułki, tabletki, olejki eteryczne, wyciągi wodne, alkoholowe, olejowe i inne (2). Preparaty te powinny być przygotowane odpowiednimi metodami, które pozwolą na uzyskanie największych ilości substancji biologicznie czynnych, występujących w tym surowcu oraz innych związków im towarzyszących. Do ważniejszych grup związków czynnych zawartych w roślinach należą: cukry proste i złożone (inulina, celuloza), śluzy roślinne, glikozydy: saponinowe, goryczkowe, irydoidowe, fenolowe, cyjanogenne, alkaloidowe i inne, a poza tym alkaloidy (tropianowe – atropina, skopolamina, izochinolinowe – papaweryna, fenantrenowe – morfina, purynowe – metyloksantyny, pirydynowe i piperydynowe – nikotyna, i lobelina, chinolinowe – chinidyna), garbniki, antrazwiązki, saponiny, flawonoidy, antocyjany, kumaryny oraz olejki eteryczne. Istotny wpływ na zawartość ciał czynnych w preparacie roślinnym ma sposób uprawy oraz zbierania surowców roślinnych, ich przechowywanie, suszenie, sposób ekstrakcji, polarność rozpuszczalników itp. (3). Przed oceną skuteczności i toksyczności, preparaty lecznicze pochodzenia roślinnego powinny być poddane standaryzacji i kontroli jakości (4). W związku z tym produkt roślinny należy zbadać pod względem:
a) oceny zadeklarowanego składu, dowodów jakości produktu,
b) restrykcji odnośnie zawartości składników potencjalnie niebezpiecznych,
c) określenia warunków prawidłowego i odpowiedniego dawkowania,
d) zobligowania posiadaczy licencji do przekazywania informacji o możliwości wystąpienia działania niepożądanego.
Zgodnie z przepisami amerykańskiej organizacji do oceny leków i środków leczniczych Food and Drug Administration (FDA), metody badań przewidziane w celu dopuszczenia leku do obrotu takie jak: ocena skuteczności i bezpieczeństwa farmakoterapii, są obowiązkowe i jednakowe zarówno dla leków syntetycznych, jak i fitoterapeutyków (5). Jedną z takich metod jest ocena farmakokinetyczna leków oraz badanie dostępności biologicznej preparatów leczniczych.
Farmakokinetyka zajmuje się badaniem losów leku w organizmie, a przede wszystkim ilościową, matematyczną oceną procesów wchłaniania, dystrybucji, biotransformacji (metabolizmu) i wydalania. Stanowi ona bardzo ważną dziedzinę wiedzy farmakologicznej, gdyż pozwala na podstawie analizy matematycznej pomiarów stężeń danego leku we krwi lub moczu, ustalić parametry farmakokinetyczne, które zostaną wykorzystane w racjonalnej i bezpiecznej farmakoterapii. Efekt farmakologiczny może wystąpić tylko wtedy, jeżeli sam lek lub jego aktywny metabolit osiąga odpowiednie stężenie w miejscu właściwego działania.
Oznaczenie stężenia leku roślinnego w płynach biologicznych (krew, mocz, osocze, surowica), w przypadku preparatów roślinnych, często nastręcza duże trudności, ponieważ rośliny nie zawierają jednorodnych substancji. Skutek terapeutyczny wielu preparatów ziołowych jest zwykle wypadkową działania wielu substancji biologicznie czynnych, mających różnorodne działanie farmakologiczne (2).
Przed przystąpieniem do badań farmakokinetycznych oraz klinicznych, ekstrakty i preparaty ziołowe poddaje się ocenie jakościowej i w miarę możliwości analizie ilościowej, która pozwala określić stężenie substancji czynnych. Metody te służą również do standaryzacji leków ziołowych. W tym celu ekstrakty roślinne i preparaty ziołowe podzielono na trzy grupy: pierwszą stanowią ekstrakty lub preparaty roślinne, w których znane są substancje czynne biologicznie, do drugiej zaliczono ekstrakty lub preparaty o nieznanym składzie, a do trzeciej złożone preparaty (mieszanina), zawierające kilka leków lub ekstraktów (5).
OCENA JAKOŚCIOWA I ILOŚCIOWA EKSTRAKTÓW LUB PREPARATÓW ROŚLINNYCH O ZNANYCH SKŁADNIKACH CZYNNYCH BIOLOGICZNIE
Do identyfikacji substancji czynnych w badanym preparacie ziołowym stosuje się metody chromatograficzne (analiza jakościowa), a następnie analizę ilościową zidentyfikowanych związków metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) lub chromatografii gazowej (GC). Do tej grupy substancji można zaliczyć wiele aktywnych i toksycznych preparatów ziołowych np.: opium (Papaver somniferum), korzeń rauwolfi (Rauvolfia serpentina), liście belladonny (Atropa bella-donna) czy liście naparstnicy (Digitalis lanata) i liście senny. Ocena terapeutyczna opiera się na analizie składu chemicznego i właściwości farmakokinetycznych tych preparatów określonych na podstawie stężenia aktywnego składnika lub jego metabolitu w płynie biologicznym. Porównuje się również szybkość rozpuszczania przygotowanej postaci leku w wodzie lub w innych roztworach. Test rozpuszczalności przeprowadza się metodą HPLC (6).
EKSTRAKTY I PREPARATY ZIOŁOWE O NIEZNANYM SKŁADZIE

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz innych artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 20 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Samochowiec L.: Kompendium fitoterapii dla lekarzy i farmaceutów oraz studentów medycyny. (ed.) Volumed, Wrocław, 1995. 2. Harnischfeger G.: Qualitatskontrolle von Phytopharmaka. (ed.) G.Thieme Verlag, Stuttgart, 1985. 3. Nahrstedt A.: Phytopharmaka: Zubereitungsformen und Inhaltsstoffe. Z. Phytother. 1989, 10: 83-86. 4. Bauer R. et al.: Qualitatsanspruche an rational anwendbare Phytopharmaka. Dtsch. Apoth. Ztg. 1993, 133: 4105-4108. 5. Bauer R., Tittel.: Quality assassment of herbal preparations as a precondition of pharmacological and clinical studies. Phytomed. 1996, 2: 193-198. 6. Schulz HU. et al.: Untersuchung zum Freisetzungsverhalten und zur Bioaquivalenz von Silymarin-Praparaten. Arzneim.-Forsch./Drug Res. 1995, 45: 61-64. 7. Bauer R., Wagner H.: Echinacea Species as Potential Immunostimulatory Drugs. In: Economic and Medicinal Plant Research. Vol. V, 253-321, Academic Press, London, 1991. 8. Bauer R.: Echinacea-Drogen – Neue Ergebnisse zur Frage der Wirksubstanzen. Natur und Ganzheitsmedizin 13-22, 1993. 9. Funfgeld EW.: Rokan, Ginkgo biloba. Recent Results in Pharmacology and Clinic. (ed.) Springer-Verlag, 1988. 10. Wójcicki J. et al.: Comparative pharmacokinetics and bioavailability of flavonoid glycosides of Ginkgo biloba after a single oral administration of three formulations to healthy volunteers. Materia Medica Polona. 1995, 27: 141-146. 11. De Smet P., Brouwers J.: Pharmacokinetic Evaluation of Herbal Remedies. Basic Introduction, Applicability, Current Status and Regulatory Needs. Clin. Pharmacokinet. 1997, 32: 427-436. 12. Steinijans V. et al.: Controversies in Bioequivalence Studies. Clin. Pharmacokinet. 1992, 22: 247-253.
Postępy Fitoterapii 1/2001
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii