Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Postępy Fitoterapii 3-4/2002, s. 78-80
Bogdan Kędzia
Nowości bibliograficzne
IRiPZ
Sangwinaryna hamuje aktywność MAO
Lee S.S., Kai M., Lee M.K.: Inhibitory effects of sanguinarine on monoamine oxidase activity in mouse brain. Phytother. Res. 2001, 15, 167-169.
Sangwinaryna należy do grupy alkaloidów benzofenantrydynowych i występuje głównie w gatunku Chelidonium majus. Znana jest z działania przeciwdrobnoustrojowego, przeciwzapalnego i lekko narkotycznego. Jest także inhibitorem acetylocholinesterazy i 5-lipooksygenazy.
Ostatnio stwierdzono, że alkaloidy izochinolinowe, takie jak berberyna, palmatyna i higenamina hamują aktywność monoaminooksydazy (MAO). Enzym ten odgrywa ważną rolę w katabolizmie katecholamin i serotoniny, czego następstwem jest pobudzenie psychiczne, a szczególnie poprawa nastroju. Autorzy postanowili przebadać pod tym względem sangwinarynę i chelidoninę, oceniając działanie tych alkaloidów w mózgu myszy, używając jako substratu aminowego – kynuraminy.
Badania wykazały, że sangwinaryna jest silnym inhibitorem MAO. W stężeniu 25 mM hamowała ona aktywność MAO w 53,4%, a w stężeniu 50 mM w 81,6%. Dla porównania iproniazyd hamował aktywność MAO w stężeniu 10 mM w 49,1%. Chelidonina okazała się nieaktywna wobec MAO. Otrzymane wyniki wskazują, że sangwinaryna odznacza się działaniem regulującym poziom katecholamin w mózgu zwierząt doświadczalnych, co może być w przyszłości wykorzystane w praktyce medycznej.
Przeciwbakteryjne działanie honokiolu i magnololu
Ho K.-Y., Tsai C.-C., Chen C.-P. i wsp.: Antimicrobial activity of honokiol and magnolol isolated from Magnolia officinalis. Phytother. Res. 2001, 15, 139-141.
Honokiol i magnolol są głównymi składnikami kory Magnolia officinalis, rośliny występującej w Chinach. Związki te są pochodnymi difenolowymi kwasu cynamonowego. Wykazują działanie przeciwzakrzepowe, przeciwzapalne, przeciwarytmiczne i hamują aktywność ośrodkowego układu nerwowego. Odznaczają się także działaniem przeciwbakteryjnym.
Autorzy przebadali siłę działania tych związków na bakterie tlenowe i beztlenowe wywołujące zakażenie przyzębia, takie jak Actinobacillus actinomycetemcomitans, Porphyromonas gingivalis, Prevotella intermedia, Staphylococcus aureus, Micrococcus flavus, Serratia marcescens, Klebsiella pneumoniae i inne. Stwierdzono, że zarówno honokiol, jak i magnolol, działały na wymienione drobnoustroje w granicach stężeń 25-100 mg/ml, co stwarza nadzieję na praktyczne ich zastosowanie do leczenia zakażeń przyzębia o podłożu bakteryjnym, w sytuacji stałego narastania oporności drobnoustrojów na powszechnie stosowane antybiotyki.
Monoterpeny leczą ostre zapalenie oskrzeli
Matthys H., de Mey C., Carls C. i wsp.: Efficacy and tolerability of Myrtol standardized in acute bronchitis. Arzneim.-Forsch./Drug Res. 2000, 50, 700-711.
W wieloośrodkowych, randomizowanych badaniach z podwójnie ślepą próbę i kontrolowanych za pomocą placebo, porównywano lecznicze właściwości Gelomyrtolu (destylatu olejkowego zawierającego głównie mieszaninę trzech monoterpenów: a-pinenu, d-limonenu i 1,8-cyneolu), Cefuroximu i Ambroxolu. W badaniach uczestniczyło 676 chłopców i dziewcząt poniżej 18 roku życia, cierpiących na ostre zapalenie oskrzeli. Pacjenci podzieleni na 4 grupy: Gelomyrtol (170), Cefuroxim (171), Ambroxol (163) i placebo (172) byli leczeni przez 6-14 dni, przyjmując doustnie wymienione leki lub placebo w postaci kapsułek.
W trakcie leczenia objawy ostrego zapalenia oskrzeli cofały się we wszystkich grupach, z tym, że najwolniej ustępowały one w grupie placebo. Gelomyrtol był dobrze tolerowany w porównaniu do antybiotyku (Cefuroxim) i mukolityku depolimeryzującego (Ambroxol), co zostało potwierdzone wieloma kryteriami pulmonologicznymi. Na podstawie przeprowadzonych badań autorzy stwierdzają, że Gelomyrtol nie ustępuje w niczym antybiotykom i mukolitykom pod względem sku-teczności leczenia ostrego zapalenia oskrzeli, odznaczając się, w porównaniu do nich, mniejszą toksycznością i brakiem powstawania oporności drobnoustrojów na jego działanie.
Wyciąg z Uncaria tomentosa jako adiuwant
Lamm S., Sheng Y., Pero R.: Persistent response to pneumococcal vaccine in individuals supplemented with a novel water soluble extract of Uncaria tomentosa, C-Med-100. Phytomedicine 2001, 8, 267-274.
Oceniano wpływ wodnego wyciągu z Uncaria tomentosa (koci pazur) na wzrost uodpornienia chorych po podaniu szczepionki pneumokokowej. Szczepionkę podawano 23 chorym w wieku 40-60 lat celem zabezpieczenia ich przed wystąpieniem zapalenia płuc.
Chorzy otrzymywali przez 2 miesiące po 350 mg wodnego wyciągu z Uncaria tomentosa, oznaczonego jako C-Med-100, lub placbo. Po miesiącu od rozpoczęcia badań wszyscy chorzy otrzymali szczepionkę pneumokokową. Poziom przeciwciał w surowicy krwi określano po miesiącu i 5 miesiącach od podania szczepionki.
Badania wykazały, że podawanie wodnego wyciągu z Uncaria tomentosa w wyraźny sposób spowodowało wzrost poziomu przeciwciał w surowicy krwi chorych w porównaniu do grupy kontrolnej. Po 5 miesiącach od podania szczepionki poziom przeciwciał pneumokokowych u tych chorych był na poziomie, jaki obserwowano po 2 miesiącach u pacjentów, którzy nie otrzymywali wyciągu. Na tej podstawie autorzy sądzą, że wodny wyciąg z kociego pazura wspomaga wytwarzanie przeciwciał przeciwko pneumokokom, a także przez długi czas utrzymuje ich wysoki poziom w surowicy krwi.
Selen i cynk w chorobie nowotworowej jelit
Federico A., Iodice P., Federico P. i wsp.: Effects of selenium and zinc supplementation on nutritional status in patients with cancer of digestive tract. Eur. J. Clin. Nutr. 2001, 55, 293-297.
Badaniom klinicznym poddano 60 chorych leczonych z powodu nowotworów jelit w wieku 46-61 lat. Chorym przez 2 miesiące podawano doustnie tabletki zawierające 50 mg selenu (200 mg/dzień) i 7 mg cynku (21 mg/dzień). Wszyscy pacjenci wykazywali niedożywienie, zarówno na początku badań, jak i w trakcie ich trwania. Grupie kontrolnej 60 chorych nie podawano w tym czasie selenu i cynku.
Wykazano, że stan chorych otrzymujących selen i cynk w 70% utrzymywał się na zadowalającym poziomie. Nie obserwowano u nich dalszego osłabienia, a u większości nastąpił wzrost apetytu. Ponadto u 80% pacjentów, w porównaniu do grupy kontrolnej, po 60 dniach suplementacji selenem i cynkiem nie stwierdzono obniżenia takich parametrów, jak prealbuminy, cholesterol, transferyna, ogólny poziom białka, stosunek albumin do globulin, ogólny poziom wolnych kwasów tłuszczowych, zawartość lipidów, stosunek sodu do potasu, ogólna ilość wody w surowicy, stosunek wody zewnątrzkomórkowej do wewnątrzkomórkowej, poziom metabolitów i masa ciała pacjentów. A zatem wzbogacanie diety u chorych na nowotwory przewodu pokarmowego w selen i cynk jest w pełni uzasadnione.
Withania somnifera zapobiega powstawaniu nowotworów u myszy
Prakash J., Gupta S.K., Kochupillai V. i wsp.: Chemopreventive activity of Withania somnifera in experimentally induced fibrosarcoma tumours in swiss albino mice. Phytother. Res. 2001, 15, 240-244.
Badania miały na celu sprawdzenie, w jakim stopniu wodno-alkoholowy wyciąg z korzeni Withania somnifera zapobiega powstawaniu mięsaka włókniakowego u myszy. Nowotwory u zwierząt wywoływano za pomocą 20-metylocholantrenu rozpuszczonego w dimetylosulfotlenku (DMSO). Na tydzień przed injekcją tego środka myszom podawano doustnie 400 mg/kg masy ciała wyciągu z Withania somnifera. Następnie wyciąg ten podawano jeszcze przez 15 tygodni. Jedna z grup myszy stanowiła kontrolę (otrzymywała DMSO), inna otrzymywała środek karcinogenny rozpuszczony w DMSO.
Po zakończeniu badań stwierdzono, że w grupie kontrolnej przeżyło 100% myszy, w grupie otrzymującej środek karcinogenny – 56% myszy, a w grupie otrzymującej środek karcinogenny i wyciąg z Withania somnifera – 88% myszy. Oznaczenia biochemiczne wskazują, że efekt przeciwnowotworowy wodno-alkoholowego wyciągu z Withania somnifera jest związany z jego działaniem przeciwutleniającym i detoksykacyjnym.
Baikaleina skuteczna w leczeniu zapalenia jelit
Hong T., Jin G.-B., Cho S., Cyong J.-C.: Evaluation of the antiinflammatory effect of baicalein on dextran sulfate sodium induced colitis in mice. Planta Med. 2002, 68, 266-268.
Choroba zapalna jelit, włączając w to zarówno wrzodziejące zapalenie okrężnicy, jak i chorobę Crohna, zaliczana jest do głównych przewlekłych chorób przewodu pokarmowego u ludzi. Do leczenia stanów zapalnych jelit stosuje się przede wszystkim glukokortykoidy i sulfasalazynę, jednak leki te obarczone są wieloma działaniami ubocznymi. Stąd poszukiwania leków bardziej bezpiecznych. Duże nadzieje wiąże się z flawonoidami o działaniu przeciwzapalnym, między innymi występującymi w chińskiej roślinie Scutellaria baicalensis: baikaleinie, baikalinie i wogoninie. Ocenę ich działania sprawdzono na modelu mysim. U zwierząt tych ostre zapalenie jelit wywoływano za pomocą siarczanu dekstranu, a następnie przez 10 dni podawano doustnie wodne roztwory baikaleiny, baikaliny i wogoniny (20 mg/kg masy ciała) oraz jako substancję referencyjną – sulfasalazynę (50 mg/kg masy ciała).
Okazało się, że baikaleina, podobnie jak sulfasalazyna, usuwała wszystkie symptomy zapalenia jelita u myszy, takie jak spadek masy ciała zwierząt, poziomu hemoglobiny we krwi, krwawienia z odbytnicy i inne parametry histologiczne i biochemiczne. Natomiast baikalina i wogonina pozbawione były takiego działania. Powyższe badania stwarzają możliwość uzyskania leku pochodzenia roślinnego do walki z chorobą zapalną jelit, pozbawionego działań ubocznych, towarzyszących preparatom obecnie stosowanym do tego celu.
Postępy Fitoterapii 3-4/2002
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii