漏 Borgis - Post阷y Fitoterapii 2/2004, s. 71-76
Wojciech Cisowski, Adam Kowalczyk, Joanna Jamontt
K艂膮cze imbiru – zastosowanie lecznicze oraz sk艂adniki czynne
Ginger root – medical application and active ingredients
Katedra i Zak艂ad Farmakognozji Akademii Medycznej we Wroc艂awiu
Kierownik Katedry i Zak艂adu: prof. dr hab. Wojciech Cisowski
Summary
The article presents ginger (Zingiber officinale Roscoe, Zingiberaceae) – a plant employed in natural medicine from ages and now more often used in pharmaceutical and cosmetic industry. We present the appearance of the plant and the stock, chemical composition (with regard to biological active compounds) and indications. A lot of interest is induced lately by the beneficial effect of ginger extract on the progress of osteoarthritis, but there are different opinions. In the article we present the mechanism of antiphlogistic and analgesic activity of ginger extract. This mechanism consists in repression of the arachidonic acid cascade and inhibition of production of cytokines like TNF-a and IL-1b, but also on agonistic influence on vanilloid receptor VR-1. We are talking also about performed clinical trials, side effects, contraindications and possible interactions.
Imbir lekarski (Zingiber officinale Roscoe, Zingiberaceae = imbirowate, synonimy: Amomum zingiber L., Zingiber blancoi Massk.) jest ro艣lin膮 zieln膮, o silnym k艂膮czu podzielonym na bulwiaste odcinki (ryc. 1). Ma p臋dy p艂one o wysoko艣ci do 1,5 metra z r贸wnow膮skolancetowatymi li艣膰mi o d艂ugo艣ci 5-30 cm i szeroko艣ci 8-20 cm. Kwiatostany osadzone s膮 na 艂uskowatych bezlistnych p臋dach o wysoko艣ci oko艂o 30 cm. Przysadki s膮 zgrubia艂e, zielone, o g贸rnym brzegu troch臋 ja艣niejszym. Kwiaty jasno偶贸艂te, war偶ka purpurowa, jasno punktowana (25, 36). Gatunek nie jest znany w stanie naturalnym; wywodzi si臋 prawdopodobnie z po艂udniowo-wschodniej Azji; jest uprawiany w wielu rejonach tropikalnych (Afryka, Chiny, Indie, Jamajka).
Ryc. 1. Ilustracja pochodzi z ksi膮偶ki: Köhler´s Medizinal – Pflanzen in naturgetreuen Abbildungen mit kurz erläuterndem Texte. Herausgegeben von G. Pabst. GERA. Friedrich von Zezschwitz vormals Fr. Eugen Köhler´s Botanischer Verlag. Band I, S. 171.
Surowcem jest k艂膮cze imbiru Zingiberis rhizoma, stanowi膮ce nieokorowane (tzw. czarny imbir) lub okorowane wysuszone k艂膮cza Zingiber officinale Roscoe o charakterystycznym aromatycznym zapachu i ostrym smaku. K艂膮cze imbiru znane jest pod wieloma nazwami potocznymi, stosowanymi w innych krajach, przytoczonymi w monografii WHO (16). S膮 to m.in. adrak, ajenjibre, ata-le jinja, gengibre, ginger root, Ingwer, kan chiang, shengiang, zingibil.
K艂膮cze imbiru zawiera 0,6-3% olejku eterycznego oraz substancje nielotne – 偶ywice. Sk艂ad olejku jest zr贸偶nicowany w zale偶no艣ci od pochodzenia surowca; sta艂e s膮 jednak g艂贸wne komponenty odpowiedzialne za aromat, do kt贸rych nale偶膮 w臋glowodory seskwiterpenowe, takie jak zingiberen, kurkumen, b-bisabolen (8, 26) (ryc. 2).
Ryc. 2. W臋glowodory seskwiterpenowe wyst臋puj膮ce w k艂膮czu imbiru.
Obecne s膮 tak偶e aldehydy, alkohole i w臋glowodory monoterpenowe: cytral (formy cis i trans), a- i b-felandren, limonen, linalol, kamfen, a- i b-pinen (ryc. 3).
Ryc. 3. Aldehydy, alkohole i w臋glowodory monoterpenowe wyst臋puj膮ce w k艂膮czu imbiru.
Za g艂贸wny no艣nik zapachu uwa偶any jest zingiberol b臋d膮cy mieszanin膮 izomer贸w cis i trans b-eudesmolu. G艂贸wnymi sk艂adnikami aktywnymi biologicznie w艣r贸d ostrych substancji nielotnych s膮 gingerole – po艂膮czenia typu z艂o偶onych pochodnych fenylopropanu – zidentyfikowane jako 1-(3´-metoksy-4´-hydroksyfenyl)-5-hydroksyalkan-3-ony (16). Podczas przer贸bki i przechowywania k艂膮cza powstaj膮 produkty dehydratacji gingeroli – shogaole (ryc. 4).
Ryc. 4. Gingerole, gingediole, zingeron, schogaol i gingerdiony wyst臋puj膮ce w k艂膮czu imbiru.
Gingerole w zale偶no艣ci od d艂ugo艣ci 艂a艅cucha bocznego, zawieraj膮ce 7-10, 12, 14 lub 16 atom贸w w臋gla okre艣lane s膮 jako (3-6), (8), (10) lub (12) – gingerole (16). Inne substancje ostre to: gingediole, gingerdiony oraz zingeron (ryc. 4). Sk艂ad chemiczny k艂膮cza imbiru mo偶e by膰 艂atwo rozpoznany za pomoc膮 ghromatografii HPLC, kt贸ra pozwala tak偶e na wyizolowanie poszczeg贸lnych substancji (8). W pi艣miennictwie zosta艂a opisana tak偶e stabilno艣膰 wyci膮g贸w imbiru przy r贸偶nych warto艣ciach pH (10).
Imbir jest ro艣lin膮 znan膮 i cenion膮 od tysi臋cy lat, stosowan膮 jako lek, przyprawa oraz afrodyzjak, opisywan膮 w medycynie chi艅skiej, tybeta艅skiej oraz w Ayurwedzie. W tradycyjnej japo艅skiej medycynie Kampo wyr贸偶nia si臋 Zingiberis rhizoma = Shokyo o dzia艂aniu przeciwymiotnym i przeciwgor膮czkowym oraz Zingiberis siccatum rhizoma = Kankyo, kt贸ry hamuje kaszel, up艂ynnia wydzielin臋 i ma dzia艂anie rozgrzewaj膮ce (41). Suszone k艂膮cze znajduje uwarunkowane tradycj膮 zastosowanie w r贸偶nych dolegliwo艣ciach dyspeptycznych, przy z艂ym trawieniu, braku apetytu, wzd臋ciach, przewlek艂ym zapaleniu jelit, a tak偶e w schorzeniach dr贸g moczowych (25, 26). Imbirowi przypisuje si臋 wiele w艂a艣ciwo艣ci; niekt贸re z nich zosta艂y potwierdzone badaniami laboratoryjnymi oraz klinicznymi:
l Dzia艂anie przeciwzapalne.
l Dzia艂anie 偶贸艂ciop臋dne oraz pobudzaj膮ce motoryk臋 przewodu pokarmowego przypisywane jest aktywnym sk艂adnikom olejku eterycznego zidentyfikowanym jako (6)-shogaol oraz (6)-, (8)-, (10)-gingerol (38, 39).
l Dzia艂anie profilaktyczne w chorobie lokomocyjnej (w Polsce preparat Avioplant, Lokomotiv); badania nad zastosowaniem w nudno艣ciach pooperacyjnych, a tak偶e w porannych nudno艣ciach u ci臋偶arnych (16).
l Dzia艂anie przeciwb贸lowe (5, 23), przeciwmigrenowe (19), przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze.
l Zapobieganie agregacji p艂ytek krwi przez hamowanie aktywno艣ci syntazy tromboksanu oraz zmniejszenie uwalniania serotoniny przez p艂ytki (2, 15, 29, 30).
l Obni偶anie poziomu cholesterolu w surowicy, zmniejszanie oksydacji frakcji LDL i wynikaj膮ce z tego dzia艂anie przeciwmia偶d偶ycowe (7).
l Dzia艂anie napotne, wykrztu艣ne.
l Dzia艂anie przeciwwrzodowe (40).
l Dzia艂anie przeciwrakowe – indukcja apoptozy przez (6)-paradol (11), dzia艂anie chemoprewencyjne (6)-gingerolu wynikaj膮ce z dzia艂ania antyoksydacyjnego oraz przeciwzapalnego (22, 34), blokowanie transformacji kom贸rek indukowanej przez EGF (Epidermal Growth Factor) (4).
l Dzia艂anie immunosupresyjne zwi膮zane z hamowaniem syntazy IL-2 wykazane w badaniach in vitro, potencjalne zastosowanie w transplantologii (37).
l Wykorzystywane w kosmetykach dzia艂anie przeciwzmarszczkowe.
Na rynku 艣wiatowym pojawi艂o si臋 wiele preparat贸w zawieraj膮cych wyci膮gi z k艂膮cza imbiru. Coraz wi臋ksz膮 popularno艣膰 zdobywa preparat Zinaxin stosowany wspomagaj膮co w leczeniu chor贸b reumatycznych, a w szczeg贸lno艣ci w regeneracji chrz膮stki kostno-stawowej. Kapsu艂ka dost臋pnego w Polsce preparatu zawiera 255 mg Ev. Ext 35 – standaryzowanego wyci膮gu z k艂膮cza imbiru1. Wcze艣niej dost臋pna by艂a r贸wnie偶 ma艣膰 zawieraj膮ca wyci膮gi z dw贸ch gatunk贸w Zingiberaceae: Zingiber officinale oraz Alpinia galanga.
Wiele o艣rodk贸w naukowych na ca艂ym 艣wiecie prowadzi badania nad skuteczno艣ci膮 preparat贸w imbiru w leczeniu choroby zwyrodnieniowej staw贸w i kr臋gos艂upa oraz reumatoidalnego zapalenia staw贸w. Choroby te leczy si臋 g艂贸wnie objawowo, a stosowane leki charakteryzuj膮 si臋 znaczn膮 liczb膮 dzia艂a艅 niepo偶膮danych, dlatego konieczne jest poszukiwanie nowych rozwi膮za艅.
Ju偶 na pocz膮tku bada艅 nad wyci膮giem z imbiru stwierdzono, 偶e hamuje on proces zapalny oraz kaskad臋 kwasu arachidonowego, zmniejszaj膮c ilo艣膰 produkt贸w jego utlenienia. Kwas arachidonowy jest utleniany przez cyklooksygenaz臋 COX oraz lipooksygenaz臋 LOX. W kaskadzie powstaj膮 prostaglandyny oraz leukotrieny, z kt贸rych PGE2 oraz LTB4 s膮 najwa偶niejszymi mediatorami stanu zapalnego (12, 31, 33). Pocz膮tkowo donoszono o inhibicji syntetazy prostaglandyn oraz 5-LOX (13). Nast臋pnie pojawi艂y si臋 dowody na hamowanie COX-2 przez sk艂adniki imbiru (8)-paradol oraz (8)-shogaol (University of Sydney, Australia) (35). Badania przeprowadzone na uniwersytecie w Regensburg (Niemcy) wykaza艂y przeciwzapalne dzia艂anie acetonowego wyci膮gu z k艂膮cza imbiru, przy czym nie zosta艂a ustalona zale偶no艣膰 mi臋dzy tym dzia艂aniem, a poszczeg贸lnymi sk艂adnikami. Wyci膮gni臋to wniosek, 偶e dzia艂anie przeciwzapalne uzale偶nione jest od kompleksowego sk艂adu wyci膮gu, a poszczeg贸lne substancje mog膮 wykazywa膰 efekt synergistyczny (27). Za g艂贸wny mechanizm dzia艂ania wyci膮gu z k艂膮cza imbiru uznaje si臋 hamowanie COX-2 bez wp艂ywu na COX-1 oraz inhibicj臋 wytwarzania prozapalnych cytokin TNF-a oraz IL-1ß.
Cytokiny uruchamiaj膮 szereg reakcji prowadz膮cych do niszczenia chrz膮stki i zmian w nasadach kostnych, z czym zwi膮zane jest uszkodzenie staw贸w, sztywno艣膰 oraz b贸l. Ostatnie badania przeprowadzone w John Hopkins University (Baltimore, USA) wykaza艂y hamuj膮cy wp艂yw wyci膮gu imbiru na ekspresj臋 TNF-a w ludzkich chondrocytach oraz synowiocytach, a tak偶e hamowanie aktywacji genu regulacyjnego NF-kß oraz degradacji IkB-a (6). Zmniejszenie poziomu TNF-a zwi膮zane jest z ochronnym wp艂ywem wyci膮gu z imbiru na chrz膮stk臋 stawow膮 w przebiegu choroby zwyrodnieniowej. Dzia艂anie przeciwb贸lowe mo偶e by膰 zwi膮zane z podobnym do kapsaicyny wp艂ywem (6)-shogaolu na zawieraj膮ce substancj臋 P w艂贸kna aferentne, co zosta艂o wykazane w badaniach na szczurach (23). Ostatnio pojawi艂o si臋 doniesienie o agonistycznym dzia艂aniu gingeroli na receptor waniloidowy VR1, co mo偶e mie膰 istotny zwi膮zek z leczniczym dzia艂aniem imbiru (5). Uwa偶a si臋, 偶e receptor VR1 integruje chemiczne oraz termiczne bod藕ce nocyceptywne. Z tego powodu bezpo艣redni wp艂yw na receptor VR1 w miejscu powstawania b贸lu (stan zapalny) mo偶e wywo艂a膰 obwodowe dzia艂anie przeciwb贸lowe. Agonistyczny wp艂yw na VR1 jest uwarunkowany zbli偶on膮 budow膮 gingeroli do kapsaicyny (ryc. 5).
Ryc. 5. Budowa chemiczna kapsaicyny i (8)-gingerolu.
Brak wp艂ywu na COX-1 jest niew膮tpliwie zalet膮 wyci膮gu z k艂膮cza imbiru. Wi臋kszo艣膰 stosowanych obecnie NLPZ nieselektywnie hamuje oba izoenzymy COX, a nawet w przewa偶aj膮cej mierze wp艂ywa na COX-1. Poniewa偶 izoenzym ten wyst臋puje w wielu narz膮dach, a produkty powstaj膮ce przy jego udziale pe艂ni膮 funkcje fizjologiczne, ca艂kowite zahamowanie jego aktywno艣ci wi膮偶e si臋 z wieloma dzia艂aniami niepo偶膮danymi, charakterystycznymi dla NLPZ pierwszej generacji, takimi jak uszkodzenie przewodu pokarmowego (owrzodzenia, krwawienia, perforacje), zmniejszenie przep艂ywu krwi przez nerki, zatrzymanie sodu i wody, wp艂yw na OUN (zaburzenia psychiczne). COX-2 jest form膮 indukowan膮 izoenzymu, powstaj膮c膮 przede wszystkim w stanach zapalnych. Nale偶y jednak pami臋ta膰, 偶e tak偶e pe艂ni ona funkcje fizjologiczne, m.in. dzia艂a nefroprotekcyjnie, uczestniczy w procesie gojenia owrzodze艅, w akcji porodowej oraz w syntezie prostacykliny; odgrywa rol臋 w p艂odno艣ci kobiet; wysokie st臋偶enia wyst臋puj膮 w m贸zgu (24). Przy stosowaniu lek贸w hamuj膮cych COX-2 nale偶y pami臋ta膰 o roli tego izoenzymu w organizmie. Ze wzgl臋du na mechanizm dzia艂ania wyci膮g z imbiru mo偶e by膰 por贸wnywany z selektywnymi inhibitorami COX-2, takimi jak celekoksib oraz rofekoksib. Zaznaczy膰 nale偶y, 偶e mechanizm dzia艂ania leku ro艣linnego jest bardziej z艂o偶ony.
Pomimo 偶e mechanizm dzia艂ania wskazuje na przydatno艣膰 wyci膮gu z k艂膮cza imbiru w leczeniu stan贸w zapalnych, w tym chor贸b reumatycznych, przeprowadzone badania kliniczne nie udowodni艂y jednoznacznie jego skuteczno艣ci. W doniesieniach naukowych pojawi艂y si臋 sprzeczne informacje i komentarze. W Stanach Zjednoczonych przeprowadzono (1) na grupie 261 pacjent贸w 6-tygodniowe, wieloo艣rodkowe badania przy wykorzystaniu podw贸jnie 艣lepej pr贸by oraz kontroli placebo – Acetaminofenu jako leku ratunkowego. By艂y to dotychczas najwi臋ksze badania wyci膮gu z k艂膮cza imbiru, kt贸re wykaza艂y statystyczny efekt zmniejszenia b贸lu u pacjent贸w z chorob膮 zwyrodnieniow膮 stawu kolanowego. Z dzia艂a艅 ubocznych odnotowano jedynie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego o 艂agodnym przebiegu (dyspepsje, nudno艣ci, zgaga, nieprzyjemny smak w ustach). Ze wzgl臋du na kr贸tki czas bada艅, niew艂a艣ciwe metody badawcze, ma艂e r贸偶nice mi臋dzy efektem uzyskanym w grupie otrzymuj膮cej wyci膮g oraz w grupie kontrolnej, badania te zosta艂y w krytycznym komentarzu innych naukowc贸w uznane za niewystarczaj膮ce dla udowodnienia skuteczno艣ci dzia艂ania wyci膮gu z imbiru (17).
Inne badania kliniczne (32) donosz膮 o odczuwanej przez pacjent贸w uldze w b贸lu i zmniejszeniu obrzmienia, a tak偶e braku efekt贸w ubocznych przy stosowaniu preparatu imbiru od 3 miesi臋cy do 2,5 lat. Zmniejszenie obrz臋ku zosta艂o udowodnione tak偶e na modelach zwierz臋cych. Doustne podawanie olejku z imbiru przez 26 dni szczurom, u kt贸rych wywo艂ano uprzednio zapalenie staw贸w, spowodowa艂o znacz膮ce zmniejszenie obrz臋ku staw贸w i 艂ap (28).
Badania przeprowadzone w Danii na pacjentach z chorob膮 zwyrodnieniow膮 stawu kolanowego i biodrowego wykaza艂y statystycznie znacz膮cy efekt wyci膮gu z imbiru jedynie w pierwszym okresie leczenia, natomiast w badaniach przekrojowych nie by艂o znacz膮cej poprawy w por贸wnaniu z placebo (3).
Przeprowadzone badania kliniczne wykaza艂y skuteczno艣膰 wyci膮gu z k艂膮cza imbiru w leczeniu chor贸b reumatycznych, jednak wi臋kszo艣膰 bada艅 dotyczy艂a ma艂ej grupy pacjent贸w i prowadzona by艂a przez kr贸tki okres. Przydatno艣膰 wyci膮gu mo偶naby jednoznacznie okre艣li膰 po wykonaniu bada艅 na wi臋kszej liczbie pacjent贸w, przy u偶yciu nowoczesnych metod badawczych. Obecnie preparaty imbiru stosowane s膮 jako leki pomocnicze. Je艣li we藕miemy pod uwag臋 mechanizm dzia艂ania oraz niewielkie dzia艂anie uboczne w por贸wnaniu do lek贸w syntetycznych, to nale偶y przyzna膰, 偶e wyci膮g z k艂膮cza imbiru stanowi nadziej臋 na polepszenie stanu zdrowia pacjent贸w cierpi膮cych na choroby reumatyczne.
Przy stosowaniu lek贸w pochodzenia ro艣linnego tak偶e nale偶y bra膰 pod uwag臋 mo偶liwe interakcje z innymi lekami oraz przeciwwskazania. Przeciwwskazaniem jest uczulenie na imbir. Nie zaleca si臋 stosowania preparat贸w imbiru u kobiet w ci膮偶y oraz karmi膮cych. W badaniach na zwierz臋tach wykazano brak efekt贸w teratogennych, jednak nie jest to wystarczaj膮ce (36). Pacjenci z chorobami p臋cherzyka 偶贸艂ciowego powinni skonsultowa膰 za偶ywanie wyci膮gu imbiru z lekarzem (16). Istnieje potencjalne zagro偶enie interakcji z lekami przeciwzakrzepowymi, poniewa偶 imbir mo偶e wyd艂u偶a膰 czas krwawienia (16, 18). Sugeruje si臋, 偶e leki ro艣linne nale偶y odstawi膰 na 2 tygodnie przed operacj膮 (9). Je艣li chodzi o dzia艂anie mutagenne, stwierdzono, 偶e (6)-gingerol jest potencjalnym mutagenem, jednak sok imbiru zawiera tak偶e komponenty antymutagenne przeciwko (6)-gingerolowi, np. zingeron (20, 21).

1Informacja zaczerpni臋ta z ulotki informacyjnej preparatu Zinaxin.
Pi艣miennictwo
1. Altman R.D., Marcussen K.C.: Effects of a ginger extract on knee pain in patients with osteoarthritis. Arthritis Rheum. 2001, 44, 2531-2538. 2. Bacon J.: Ginger: inhibition of thromboxane synthetase and stimulation of prostacyclin: relevance for medicine and psychiatry. Med. Hypotheses 1986, 20, 271-278. 3. Bliddal H., et al.: A randomised, placebo-controlled, cross-over study of ginger extract and ibuprofen in osteoarthritis. Osteoarthritis-Cartilage 2000, 8, 9-12. 4. Bode A.M., et al.: Inhibition of epidermal growth factor-induced cell transformation and activator protein 1 activation by (6)-gingerol. Cancer Res. 2001, 61, 850-853. 5. Dedov V.N., et al.: Gingerols: a novel class of vanilloid receptor (VR1) agonists. Br. J. Pharmacol. 2002, 137, 793-798. 6. Frondoza C.G., et al.: Inhibitory effect of NSAIDS and ginger extract on the expression of TNF-a, NF-kB and IkB-a in human synoviocytes and chondrocytes. OARSI World Congress on Osteoarthritis, Sydney 2002. 7. Fuhrman B., et al.: Ginger extract consumption reduces plasma cholesterol, inhibits LDL oxidation and attenuates development of atherosclerosis in atherosclerotic, apolipoprotein E-deficient mice. J. Nutr. 2000, 130, 1124-1131. 8. He X., et al.: High-performance liquid chromatography - electrospray mass spectrometric analysis of pungent constituents of ginger. J. Chromatogr. A 1998, 796, 327-334. 9. Hodges P.J., Kam P.C.: The peri-operative implications of herbal medicines. Anaesthesia 2002, 57, 889-899. 10. Young H.-Y., et al.: Analytical and stability studies of ginger preparations. J. Food Drug Anal. 2002, 10, 149-153. 11. Keum Y.S., et al.: Induction of apoptosis and caspase-3 activation by chemopreventive (6)-paradol and structurally related compounds in KB cells. Cancer Lett. 2002, 177, 41-47. 12. Kiuchi F., et al.: Inhibitors of prostaglandin biosynthesis from ginger. Chem. Pharm. Bull. 1982, 30, 754-757. 13. Kiuchi F., et al.: Inhibition of prostaglandin and leukotriene biosynthesis by gingerols and diaryloheptanoids. Chem. Pharm. Bull. 1992, 40, 387-391. 14. Kohlm眉nzer S.: Farmakognozja. Podr臋cznik dla student贸w farmacji. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2000. 15. Koo K.L., et al.: Gingerols and related analogues inhibit arachidonic acid - induced human platelet serotonin - release and aggregation. Thromb. Res. 2001, 103, 387-397. 16. Mahady G.B., et al.: WHO monographs on selected medicinal plants. Vol. I. Rhizoma Zingiberis. WHO Geneva, 1999. 17. Marcus D.M., Suarez-Almazor M.E.: Is there a role for ginger in the treatment of osteoathritis? Arthritis Rheum. 2001, 44, 2461-2462. 18. Miller L.G.: Herbal medicinals: selected clinical considerations focusing on known or potential drug-herb interactions. Arch. Intern. Med. 1998, 158, 2200-2211. 19. Mustafa T., Srivastava K.C.: Ginger (Zingiber officinale) in migraine headache. J. Ethnopharmacol. 1990, 29, 267-273. 20. Nakamura H., Yamamoto T.: Mutagen and anti-mutagen in ginger, Zingiber officinale. Mutat. Res. 1982, 103, 119-126. 21. Nakamura H., Yamamoto T.: The active part of the (6)-gingerol molecule in mutagenesis. Mutat. Res. 1983, 122, 87-94. 22. Nihal A., et al.: Antioxidants in chemoprevention of skin cancer. Curr. Probl. Dermatol. 2001, 29, 128-139. 23. Onogi T., et al.: Capsaicin-like effect of (6)-shogaol on substance P - containing primary afferents of rats: a possibile mechanism of its analgesic action. Neuropharmacol. 1992, 31, 1165-1169. 24. Quaiser-Rehman M.D., et al.: When to try COX-2 specific inhibitors. Med. po Dypl. 2000, 9, Nr 5. 25. Schaffner W.: Ro艣liny lecznicze: chemizm, dzia艂anie, zastosowanie. Oficyna Wyd. Multico, Warszawa 1996, 294-295. 26. Schneider G.: Pharmazeutische Biologie. Wissenschaftsverlag. Bibliographisches Institut Mannheim-Wien-Z眉rich 1985, 324, 363-364. 27. Schuhbaum H., et al.: Anti-inflammatory activity of Zingiber officinale extracts. Pharm. Pharmacol. Lett. 10, 82-85. 28. Sharma J.N., et al.: Suppressive effects of eugenol and ginger oil on arthritic rats. Pharmacology 1994, 49, 314-318. 29. Srivastava K.C.: Aqueous extracts of onion, garlic and ginger inhibit platelet aggregation and alter arachidonic acid metabolism. Biomed. Biochim. Acta 1984, 43, S335-S346. 30. Srivastava K.C.: Isolation and effects of some ginger components on platelet aggregation and eicosanoid biosynthesis. Prostagl. Leukotr. Med. 1986, 25, 187-198. 31. Srivastava K.C., Mustafa T.: Ginger (Zingiber officinale) and rheumatic disorders. Med. Hypotheses 1989, 29, 25-28. 32. Srivastava K.C., Mustafa T.: Ginger (Zingiber officinale) in rheumatism and musculoskeletal disorders. Med. Hypotheses 1992, 39, 342-348. 33. Suekawa M., et al.: Pharmacological studies on ginger. I. Pharmacological actions of pungent constituents, (6)-gingerol and (6)-shogaol. J. Pharmacobiodyn. 1984, 7, 836-848. 34. Surh Y.J.: Anti-tumor promoting potential of selected spice ingredients with antioxidative and anti-inflammatory activities: a short review. Food. Chem. Toxicol. 2002, 40, 1091-1097. 35. Tjendraputra E., et al.: Effect of ginger constituents and synthetic analogues on cyclooxygenase-2 enzyme in intact cells. Bioorg. Chem. 2001, 29, 156-163. 36. Weidner M.S., Sigwart K.: Investigation of the teratogenic potential of a Zingiber officinale extract in the rat. Reprod. Toxicol. 2001, 15, 75-80. 37. Wilasrusmee C., et al.: In vitro imunomodulatory effects of herbal products. Am. Surg. 2002, 68, 860-864. 38. Yamahara J., et al.: Cholagogic effect of ginger and its active constituents. J. Ethnopharacol. 1985, 13, 217-225. 39. Yamahara J. et al.: Gastrointestinal motility enhancing effect of ginger and its active constituents. Chem. Pharm. Bull. 1991, 38, 430-431. 40. Yoshikawa M., et al.: 6-Gingesulfonic acid, a new anti-ulcer principle, and gingerglycolipids A, B and C, three new monoacyldigalactosylglycerols, from Zingiberis rhizoma originating in Taiwan. Chem. Pharm. Bull. 1992, 40, 2239- 2241. 41. Yumiko H., et al.: Pharmacognostic studies on ginger and related drugs. Part 1. Five sulfonated compounds from Zingiberis rhizome (Shokyo). Phytochem. 2003, 62, 613-617.
Post阷y Fitoterapii 2/2004
Strona internetowa czasopisma Post阷y Fitoterapii