Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Postępy Fitoterapii 3/2004, s. 150-152
Bogdan Kędzia
Nowości bibliograficzne
Key words: nowości, bibliografia.
ANDROGRAPHIS PANICULATA W LECZENIU GÓRNYCH DRÓG ODDECHOWYCH
Poolsup N., Suthisisang C., Prathanturarug S. i wsp.: Andrographis paniculata in the symptomatic treatment of uncomplicated upper respiratory tract infection: systematic review of randomized controlled trials. J. Clin. Pharm. Ther. 2004, 29, 37-45.
Andrographis paniculata Nees jest używana do celów leczniczych w medycynie ludowej Indii, Chin i Tajlandii jako środek pierwszej pomocy w bólu gardła. Od kilku lat do leczenia zakażeń górnych dróg oddechowych, takich jak przeziębienie, grypa i zapalenie gardła w Tajlandii, Szwecji, Rosji, Armenii i Chile stosuje się preparat w postaci tabletek, wytwarzany w Szwecji pod nazwą Kanjang, zawierający 100 mg wyciągu z Andrographis paniculata. Preparat standaryzowany jest na sumę andrografolidu i dezoksyandrografolidu.
W jednym z omawianych przez autorów badań klinicznych brało udział 208 chorych na przeziębienie. W grupie badanej podawano 4 tabletki 3 razy dziennie (łącznie 1,2 g preparatu) przez 4 dni. Badania wykazały, że w grupie chorych przyjmujących lek wszystkie symptomy przeziębienia cofnęły się w 55% przypadków, podczas gdy w grupie placebo w 19% przypadków. Liczba spędzonych przez chorych dni na zwolnieniu lekarskim była w grupie otrzymującej lek 4-krotnie mniejsza niż w grupie placebo, a całkowity powrót do zdrowia w grupie leczonej wynosił 67,5%, podczas gdy w grupie placebo tylko 36%. W podsumowaniu autorzy sugerują, że preparat zawierający wyciąg z Andrographis paniculata może stanowić lek alternatywny w terapii niepowikłanych ostrych schorzeń górnych dróg oddechowych.
PRZECIWMIAŻDŻYCOWE WŁAŚCIWOŚCI TATARAKU
Parab R.S., Mengi S.A.: Evaluation of hypolipidemic activity of Acorus calamus L. in rats. Indian Drugs 2003, 40, 25-29.
Acorus calamus L. (tatarak zwyczajny), należący do rodziny Aceraceae, w indyjskim systemie medycyny Ayurveda stosowany jest do leczenia zaburzeń gospodarki lipidowej. Do tego celu stosuje się kłącze wymienionej rośliny.
Badania na szczurach miały na celu określenie hipolipemicznych właściwości wyciągów: wodnego i wodno-alkoholowego z kłączy tataraku pochodzącego z Indii. Wymienione wyciągi w dawce 100 i 200 mg/kg masy ciała podawano doustnie szczurom będącym na diecie miażdżycowej, a następnie w surowicy krwi oznaczano poziom cholesterolu całkowitego, triglicerydów i cholesterolu HDL. Jako lek referencyjny stosowano gemfibrozyl w dawce 10 mg/kg mc.
Stwierdzono, że wyciąg wodno-alkoholowy obniżał do stanu fizjologicznego poziom cholesterolu całkowitego i triglicerydów, podwyższając równocześnie poziom korzystnego dla organizmu cholesterolu HDL. Wyciąg wodny odznaczał się mniejszą aktywnością hipolipemiczną. W dalszych badaniach wykazano, że wysoką aktywnością hipolipemiczną odznacza się frakcja saponinowa otrzymana z wyciągu wodno-alkoholowego kłączy tataraku. Jadnak nie dawała ona tak dobrych efektów działania przeciwmiażdżycowego jak pełny wyciąg wodno-alkoholowy. W świetle przeprowadzonych badań istnieje możliwość wykorzystania kłączy tataraku do wytwarzania leku przeciwmiażdżycowego.
PRZECIWLĘKOWE WŁAŚCIWOŚCI ESZOLCJI KALIFORNIJSKIEJ
Hanus M., Lafon J., Mathieu M.: Double-blind, randomised, placebo-controlled study to evaluate the efficacy and safety of fixed combination containing two plant extracts (Crataegus oxyacantha and Eschscholtzia californica) and magnesium in mild-to-moderate anxiety disorders. Curr. Med. Res. Opin. 2004, 20, 63-71.
Celem badań było określenie działania tonizującego układ nerwowy przez preparat składający się z wyciągów dwóch roślin: Crataegus oxyacantha – głogu dwuszyjkowego i Eschscholtzia californica – eszolcji kalifornijskiej oraz magnezu. Głóg dwuszyjkowy stosowany jest powszechnie w praktyce lekarskiej w zaburzeniach przepływu krwi w naczyniach wieńcowych i mięśniu sercowym, natomiast eszolcja kalifornijska w Stanach Zjednoczonych stosowana jest jako lek o działaniu uspokajającym i przeciwlękowym.
Badania kliniczne (z podwójnie ślepą próbą, randomizowane, kontrolowane za pomocą placebo) przeprowadzono na 264 pacjentach, w tym 81% kobiet, o średniej wieku 44,6 lat, cierpiących z powodu łagodnych lub umiarkowanych zaburzeń lękowych. Chorzy przyjmowali preparat przez 3 miesiące. Ich stan zdrowia, na podstawie skali lękowej Hamiltona, wyrażano w punktach po 7, 14, 30, 60 i 90 dniach terapii.
Badania wykazały, że preparat zawierający głóg, eszolcję i magnez w sposób statystycznie znamienny, w porównaniu do placebo, obniżał ogólny stan lękowy i zaburzenia somatyczne o około 50%. Dane te potwierdzone zostały zarówno przez pacjentów, na podstawie samooceny, jak i przez lekarzy. Na podstawie przeprowadzonych badań autorzy sugerują wprowadzenie tego preparatu do normalnej praktyki lekarskiej z przeznaczeniem do leczenia łagodnych i umiarkowanych stanów lękowych wraz z towarzyszącymi im zaburzeniami krążeniowymi.
LECZENIE TRĄDZIKU RÓŻOWATEGO KWASEM AZELAINOWYM
Frampton J.E., Wagstaff A.J.: Azelaic acid 15% gel in the treatment of papulopustular rosacea. Am. J. Clin. Dermatol. 2004, 5, 57-64.
Kwas azelainowy jest naturalnym alifatycznym kwasem dikarboksylowym występującym w pełnym ziarnie zbóż. Wśród wielu właściwości biologicznych odznacza się silnym działaniem przeciwzapalnym. Znalazł zastosowanie w leczeniu trądziku pospolitego i różowatego oraz przebarwień skóry.
Autorzy porównywali działanie żelu z zawartością 15% kwasu azelainowego z żelem zawierającym 0,75% metronidazolu w leczeniu trądziku różowatego. W randomizowanych, wieloośrodkowych badaniach z podwójnie ślepą próbą, trwających 15 tygodni, leczeniem objęto 251 osób dorosłych ze schorzeniem trwającym od 8 do 19 lat.
Badania kliniczne wykazały, że leczenie trądziku różowatego za pomocą 15% kwasu azelainowego było bardziej skuteczne niż z użyciem 0,75% metronidazolu. Kwas azelainowy wyraźniej zmniejszał stan zapalny oraz liczbę grudek i krost na twarzy osób leczonych w porównaniu z matronidazolem. W ocenie klinicystów kwas azalainowy był skuteczny w 48%, a metronidazol w 35% przypadków. W ocenie pacjentów kwas azelainowy w 78% zabezpieczał przed nawrotami choroby, podczas gdy metronidazol w 64% przypadków. Na tej podstawie w Stanach Zjednoczonych żel z zawartością 15% kwasu azelainowego znalazł zastosowanie w terapii trądziku różowatego.
LUKRECJA GŁADKA WZMAGA PAMIĘĆ
Dhingra D., Parle M., Kalkurni S.K.: Memory enhancing activity of Glycyrrhiza glabra in mice. J. Ethnopharmacol. 2004, 91, 361-365.
W medycynie wielu krajów korzeń lukrecji gładkiej ( Glycyrrhiza glabra L., rodzina Leguminosae) stosowany jest z powodzeniem jako lek przeciwwrzodowy, wykrztuśny, moczopędny, przeczyszczający, uspokajający, przeciwgorączkowy, przeciwdrobnoustrojowy i przeciwlękowy. Głównym składnikiem surowca jest glicyryzyna o działaniu przeciwwirusowym, przeciwzapalnym i przeciwutleniającym. W medycynie indyjskiej Ayurveda korzeń lukrecji ma także zastosowanie jako lek wspomagający uczenie się i poprawiający pamięć. Sprawdzenie tych właściwości surowca było przedmiotem badań naukowców indyjskich.
Badania przeprowadzono na myszach, u których po podaniu wodnego wyciągu z korzenia lukrecji gładkiej w dawkach 75, 150 i 300 mg/kg masy ciała określano aktywność pamięciową. Wyciąg podawano przez 7 kolejnych dni i oceniano u zwierząt tzw. pamięć długotrwałą przy użyciu testu labiryntu i testu biernego unikania.
Stwierdzono, że wyciąg wodny z lukrecji w dawce 150 mg/kg mc. znacznie usprawniał uczenie się i zapamiętywanie u myszy. Ponadto preparat w znacznym stopniu znosił działanie diazepamu i skopolaminy, które podawano odpowiednio w dawkach 1 i 0,4 mg/kg mc. drogą dootrzewnową. Przypuszcza się, że efekt ten jest wynikiem przeciwzapalnych i przeciwutleniających właściwości surowca, które ułatwiają przenoszenie impulsów w mózgu myszy za pośrednictwem neuroprzekaźników. Jednak dla pełnego wyjaśnienia tego mechanizmu wymagane są dalsze badania.
WYCIĄG Z AZADIRACHTA INDICA HAMUJE POWSTAWANIE PŁYTKI NAZĘBNEJ
Pai M.R., Acharia L.D., Udupa N.: Evaluation of antiplaque activity of Azadirachta indica leaf extract gel – a 6-week clinical study. J. Ethnopharmacol. 2004, 90, 99-103.
Do usuwania płytki nazębnej, a także zabezpieczania zębów przed jej powstawaniem, stosuje się różne środki chemiczne o właściwościach przeciwdrobnoustrojowych, jednak używanie ich przez długi czas połączone jest zazwyczaj z działaniem ubocznym. Dlatego autorzy postanowili użyć do tego celu wyciąg etanolowy z indyjskiej rośliny Azadirachta indica (miodla indyjska), praktycznie nietoksycznej dla człowieka.
Badania obejmowały 36 mężczyzn w wieku 20-30 lat (podzielonych na 3 grupy po 12 osób), którym przez 6 tygodni podawano: żel z wyciągiem z A. indica (25 mg/g), żel z placebo oraz płyn do płukania ust zawierający 0,2% glukonianu chloroheksydyny. Żel podawano ochotnikom w ilości 1 g do trzymania w ustach, a płyn do płukania ust w ilości 10 ml trzy razy dziennie po posiłkach. Na początku, w połowie i na końcu doświadczenia u ochotników określano w ślinie liczbę paciorkowców Streptococcus mutans i pałeczek kwasu mlekowego Lactobacillus.
Badania wykazały, że po 6 tygodniach indeks płytkowy u osób stosujących żel z A. indica wynosił 0,423, u osób stosujących płyn z chloroheksydyną – 0,823 i u osób stosujących placebo – 1,302. Pozwala to na stwierdzenie, że żel stomatologiczny z wyciągiem etanolowym z Azadirachta indica wyraźnie hamuje powstawanie płytki nazębnej, zabezpieczając tym samym zęby przed próchnicą.
Postępy Fitoterapii 3/2004
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii