Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Postępy Fitoterapii 1-2/2005, s. 61-62
Bogdan Kędzia
Nowości bibliograficzne
Key words: nowości, bibliografia.
CYTOTOKSYCZNE I PRZECIWUTLENIAJĄCE DZIAŁANIE OLEJKU MELISOWEGO
Sousa de A.C., Alviano D.S. Blank A.F. i wsp: Melissa officinalis L. essential oil: antitumoral and antioxidant activities. J. Pharm. Pharmacol. 2004, 56, 677-681.
Olejek melisowy znany jest z działania przeciwbakteryjnego, przeciwgrzybiczego, przeciwpasożytniczego i przeciwskurczowego. Badacze brazylijscy postanowili ocenić jego działanie cytotoksyczne i przeciwutleniające. Do tego celu użyto 5 hodowli komórkowych nowotworów ludzkich: A549 (płuc), Caco-2 (jelit), MCF-7 (piersi), HL60 i K562 (białaczki) i nowotworu mysiego B16F10 (czerniaka). Aktywność przeciwutleniającą oznaczano przy użyciu DPPH (l,l-difenylo-2-pikrylohydrazylu). Brazylijski olejek melisowy zawierał 39% neralu i 47% geranialu.
Wykazano, że olejek melisowy w stężeniu 500 mg/ml hamował rozwój wszystkich hodowli komórkowych nowotworów ludzkich i zwierzęcych w granicach 74-94%. Natomiast działanie przeciwutleniające olejku uzyskano już przy stężeniu 2 ml. Na tej podstawie autorzy wnioskują, że olejek melisowy może być wykorzystany w lecznictwie jako preparat przeciwnowotworowy.
PRZECIWZAPALNE I PRZECIWBÓLOWE WŁAŚCIWOŚCI ROZCHODNIKA KAMCZACKIEGO
Kim D.W., Son K.H., Chang H.W. i wsp.: Anti-inflammatory activity of Sedum kamtschaticum. J. Ethnopharmacol. 2004, 90, 409-414.
Rozchodnik kamczacki ( Sedum kamtschaticum Fischer) jest rośliną jednoroczną występującą w Południowo-Wschodniej Azji. Wyciągi wodne z całej rośliny były stosowane w medycynie ludowej Korei, Chin i Japonii dla poprawy krążenia krwi, jako lek przeciwlękowy i przeciwzapalny.
W badaniach używano suchego wyciągu metanolowego z całej rośliny, który podawano zwierzętom doświadczalnym drogą pokarmową. Stwierdzono, że wyciąg w dawce 200 mg/kg mc. hamował obrzęk uszu myszy wywołany olejem krotonowym w 47%, a w dawce 800 mg/kg m.c. hamował obrzęk łap szczura wywołany karageniną w 30%. Prednisolon podawany zwierzętom w dawce 10 mg/kg mc. w tych samych modelach doświadczalnych hamował obrzęki odpowiednio w 54 i 36%. Ponadto suchy wyciąg metanolowy z rozchodnika kamczackiego wykazywał w dawce 125 mg/kg taki sam efekt przeciwbólowy, jak aspiryna podawana zwierzętom w dawce 200 mg/kg mc. Na tej podstawie autorzy pracy sugerują możliwość zastosowania wyciągu z tej rośliny w lecznictwie.
WPŁYW WODNEGO WYCIĄGU Z PERZU NA METABOLIZM LIPIDOWY
Maghrani M., Lemhardi A., Zeggwagh N.-A. i wsp.: Effects of an aqueous extract of Triticum repens on lipid metabolism in normal recent-onset diabetic rats. J. Ethnopharmacol. 2004, 90, 331-337.
Celem badań było określenie wpływu jednorazowego i wielokrotnego podawania liofilizowanego wodnego wyciągu z kłączy perzu właściwego ( Agropyron repens L., syn. Triticum repens P. Beauv.) drogą pokarmową w dawce 20 mg/kg mc. szczurom normalnym oraz z cukrzycą wywołaną streptozotocyną.
Badania wykazały, że zarówno jednorazowe, jak i wielokrotne podawanie wodnego wyciągu z kłączy perzu obniżało poziom triglicerydów i cholesterolu całkowitego w surowicy krwi szczurów. Jednorazowe podanie wyciągu u szczurów normalnych obniżało poziom triglicerydów po 6 godz. od podania o ok. 6%, a cholesterolu o ok. 3%, podczas gdy u szczurów z cukrzycą doświadczalną wartości te kształtowały się na poziomie ok. 28% i 26%. Natomiast podawanie codziennie jednej dawki liofilizowanego wyciągu wodnego z kłączy perzu po 14 dniach dawało obniżenie triglicerydów i cholesterolu u szczurów normalnych o ok. 3 i 5%, a u szczurów z cukrzycą doświadczalną o ok. 44 i 47%. Interesujące są także dane odnośnie masy ciała zwierząt otrzymujących przez 14 dni badany wyciąg. Okazało się, że u szczurów normalnych masa ciała zwiększyła się o ok. 22%, natomiast u zwierząt z cukrzycą doświadczalną zmniejszyła się o ok. 22%.
Z przeprowadzonych badań wynika, że wielokrotne podawanie szczurom z hiperglikemią liofilizowanego wodnego wyciągu z kłączy perzu obniża znacznie poziom lipidów w surowicy krwi, a także w dużym stopniu wpływa na obniżenie ich masy ciała. Stąd nadzieje na możliwość wykorzystania omawianego wyciągu w terapii przeciwcukrzycowej u ludzi.
STOSOWANIE LEKÓW NATURALNYCH PRZEZ PACJENTÓW AMBULATORYJNYCH I ZE SCHORZENIAMI NEREK
Grabe D.W., Garrison G.D.: Comparison of natural products use between primary care and nephrology patients. Ann. Pharmacother. 2004, 38, 1169-1172.
Stosowanie leków naturalnych stale wzrasta. Autorzy pracy postanowili ustalić jak kształtuje się częstotliwość ich przyjmowania przez osoby zgłaszające się do ambulatorium w ramach pierwszej pomocy lekarskiej i chorych hospitalizowanych w klinice nefrologicznej. W tym celu zwrócili się oni do pacjentów obu populacji z prośbą o wypełnienie ankiety, jakie leki naturalne stosują w warunkach domowych. Na ankietę odpowiedziało 241 chorych ambulatoryjnych i 250 chorych przebywających w klinice nefrologicznej. Wśród osób korzystających z pomocy ambulatoryjnej 7 określiło swój stan zdrowia jako zły, 109 za dobry i 122 za bardzo dobry. W grupie chorych na nerki zły stan zdrowia deklarowało 46 pacjentów, dobry 161 i bardzo dobry 39.
Okazało się, że stosowanie leków naturalnych w obu grupach pacjentów było bardzo podobne. Najczęściej chorzy stosowali zieloną herbatę (20 pacjentów ambulatoryjnych i 18 pacjentów ze schorzeniami nerek), jeżówkę (26 i 12 chorych każdej grupy), rumianek (14 i 14 chorych), czosnek (11 i 12 chorych), imbir (11 i 7 chorych), żeń-szeń (10 i 6 chorych) i miłorząb (10 i 4 chorych). Pozostałych 11 preparatów naturalnych, w tym efedrę, olej z wiesiołka, kava-kava, ostropest, palmę afrykańską, dziurawiec i walerianę, stosowało łącznie 21 pacjentów ambulatoryjnych i 14 pacjentów chorych na nerki.
Podsumowanie badań okazało się zaskakujące, a mianowicie wśród chorych pierwszej pomocy medycznej stosowanie leków naturalnych odnotowano w 140 przypadkach (58%), a wśród chorych kliniki nefrologicznej tylko w 95 przypadkach (38%). A zatem osoby uważające się w większości za zdrowe częściej sięgają po leki naturalne w porównaniu do osób z ciężkimi nieraz schorzeniami nerek.
STOSOWANIE LEKÓW ROŚLINNYCH W CIĄŻY
Nordeng H., Havnen G.C.: Use of herbal drugs in pregnancy: a survey among 400 Norvegian women. Pharmacoepidemiol. Drug Safety 2004, 13, 371-380.
Badania miały na celu ustalenie jak często kobiety w ciąży stosują leki roślinne. Wywiad na ten temat przeprowadzono wśród 400 kobiet szpitala uniwersyteckiego w Oslo w ciągu 3 dni po porodzie. Dane zbierano w ciągu 5 miesięcy.
Stwierdzono, że 36% kobiet w ciąży stosowało leki roślinne, średnio 1,7 leku na osobę. Częstotliwość stosowania leków wzrastała w miarę zbliżania się dnia porodu, co było związane z przygotowaniem przyszłych matek do karmienia piersią. Dlatego leki mlekopędne stanowiły 43% wszystkich stosowanych przez kobiety preparatów roślinnych.
Najczęściej kobiety w ciąży stosowały preparaty z jeżówki (33%) – z powodu przeziębienia, preparaty bogate w żelazo (17%) – w stanach niskiego poziomu żelaza, preparaty z imbirem (15%) – w przypadku mdłości, preparaty z rumiankiem (13%) – jako uspokajające i rozluźniające mięśnie oraz preparaty z żurawiny błotnej (12%) – w przypadku zakażenia dróg moczowych. Wśród pozostałych 33% preparatów, które stosowały kobiety w ciąży, wymienić należy skrzyp polny, bez czarny, olej z kiełków pszenicy i mieszanki ziołowe, które stosowano w przypadku obrzęków, stanów przeziębieniowych i w wielu innych schorzeniach. Leki te były polecane najczęściej przez członków rodziny lub przyjaciół.
Ustalono, że kobiety w ciąży w większości przypadków nie zdawały sobie sprawy z ubocznego działania niektórych leków roślinnych, stąd istnieje konieczność zaopatrywania preparatów w informacje dotyczące tego zagadnienia.
Postępy Fitoterapii 1-2/2005
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii