Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografie? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis - wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

© Borgis - Anestezjologia Intensywna Terapia 2/2006, s. 66-71
*Hanna Misiołek1, Piotr Knapik1, Wojciech Rokicki2, Hanna Kucia1, Grzegorz Bujok1, Mieczysław Dziedzic2
Porównanie dwóch metod wentylacji płuc podczas zabiegów wewnątrz klatki piersiowej
A comparison of two methods of ventilation for open-chest surgery
1Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii Wydziału Lekarskiego w Zabrzu Śl.AM w Katowicach
kierownik: prof. dr hab. n. med. P. Knapik
2Katedra i Klinika Chirurgii Klatki Piersiowej Wydziału Lekarskiego w Zabrzu Śl.AM w Katowicach
kierownik: prof. dr hab. n. med. W. Rokicki
Summary
Background.Thoracic surgery requires both effective ventilation and immobilisation of the operating area. Usually, this is achieved with the insertion of a double lumen tube and one lung ventilation (OLV), however this may lead to several haemodynamic and respiratory disturbances. High frequency ventilation (HFV) may be considered as an alternative means of ventilation during lung resection.
Methods. The purpose of this study was to compare selected haemodynamic and ventilatory parameters during HFV (200 bpm, FIO2 1.0) or OLV (VT 8-10 ml kg-1, f 12/min, FIO2 1.0) during open-chest surgery. 56 adult ASA II and III patients, of both sexes, were randomised to receive either double-lung HFV (n=25) or OLV (n=25). Heart rate, systolic, diastolic and mean blood pressures, ventricular stroke volume, peak inspiratory pressures, oxygen saturation, PaO2 and PaCO2 were noted. Additionally, cardiac index (CI) and shunt fraction (Qs/Qt ) were calculated.
Results. Gas exchange: SaO2 was significantly higher in the HFV group. PaCO2 was significantly higher in the second part of the surgery in the HFV group; hypercapnia was noted in the both groups. Qs/Qt was significantly higher in the OLV patients. Peak inspiratory pressures were lower in the HFV group.
Haemodynamics: All measured data were similar in both groups, apart from SV, which decreased significantly at the end of surgery in the OLV group. There was a high positive correlation between hypercapnia and HR in the botu groups and a high negative correlation between peak inspiratory pressure and MPA in OLV group.
Discussion and conclusion. It appears that HFV may be superior to OLV in thoracic surgery in selected procedures when complete collapse of the lung is not required. Effective gas exchange, better haemodynamics, and safety should encourage the use of HFV in this kind of surgery.
Znieczulenie do większości zabiegów torakochirurgicznych wiąże się z odmiennym sposobem wentylacji śródoperacyjnej, mającej na celu ograniczenie ruchomości pola operacyjnego. Dokonać tego można stosując wentylację jednopłucną ( One Lung Ventilation – OLV). Ułożenie boczne, otwarcie klatki piersiowej i wyłączenie z wentylacji jednego płuca doprowadza do wystąpienia szeregu zaburzeń krążeniowo-oddechowych. Hipoksja będąca skutkiem śródpłucnego przecieku z prawa na lewo pośrednio zależy od ukrwienia górnego płuca. Z kolei hipoksyczny skurcz naczyń płucnych ( Hypoxic Pulmonary Vasoconstricon – HPV), rozmiar manipulacji chirurgicznych na górnym płucu, sposób wentylacji dolnego płuca, a także odpowiedni dobór środków użytych do znieczulenia, to podstawowe czynniki stanowiące o ukrwieniu górnego płuca [1, 2].
Najważniejszym problemem podczas OLV jest zabezpieczenie chorego przed hipoksemią. Dokonać tego można poprzez stosowanie wysokich wdechowych stężeń tlenu (często 100%), dodatnich ciśnień końcowo-wydechowych w płucu dolnym, a także dużych (8-10 ml kg-1) objętości oddechowych. Eliminuje się tym samym ryzyko niedodmy tego płuca, a co za tym idzie przecieku z prawa na lewo [3]. Objętość oddechowa większa od 12 ml kg-1 może zwiększać opory w łożysku płucnym, odwracając przepływ krwi z dolnego do górnego płuca i powodować wtórną hipoksję [4].
Podwyższone ciśnienie w drogach oddechowych, obserwowane często przy OLV, towarzyszy wyższemu ciśnieniu śródopłucnowemu, co jest przenoszone na lewą komorę i piersiowy odcinek aorty – powodując spadek napięcia lewej komory (obciążenie następcze) [5]. Przy konieczności zachowania restrykcji podaży płynów podczas wentylacji jednym płucem, niewielka nawet hipowolemia może skutkować dramatycznym zmniejszeniem pojemności minutowej serca [6].
Szukając sposobów udoskonalenia metody wentylacji podczas znieczulenia do operacji torakochirurgicznych, które ograniczyłyby liczbę wymienionych zaburzeń i zapewniły zespołowi chirurgicznemu minimalną ruchomość płuca operowanego, proponowana jest metoda wentylacji z wysokimi częstotliwościami ( High Frequency Ventilation –HFV).
Paradoks HFV wiąże się z faktem, że prawidłowe przewietrzanie pęcherzyków płucnych ma miejsce przy użyciu objętości oddechowych równych lub mniejszych od objętości przestrzeni martwej dróg oddechowych i nie może być w pełni zrozumiały w oparciu o klasyczne podstawy fizjologii płuc. Istnieje szereg teorii tłumaczących to zjawisko, będących wypadkową kilku różnych zjawisk, działających jednocześnie w rozmaitych obszarach płuc i prowadzących do efektu synergii [7, 8].
Niewiele jest doniesień o stosowaniu HFV do zabiegów resekcji płuca. Z ich lektury wynika jednak, że zastosowanie tej metody może stanowić alternatywę dla OLV. Praca Nevin i wsp. [9] porównuje pooperacyjny stan chorych, u których podczas zabiegów torakochirurgicznych zastosowano jedną z dwóch metod wentylacji: OLV lub HJV. W przypadku HFV autorzy uzyskali skrócenie czasu hospitalizacji, niższą częstość występowania pooperacyjnych infekcji płucnych oraz istotnie lepsze parametry utlenowania.
W innych doniesieniach HFV polecana jest jako optymalna metoda wentylacji w ciężkich uszkodzeniach dróg oddechowych towarzyszących przetokom oskrzelowo-opłucnowym. Niskie ciśnienia oddechowe i mała objętość oddechowa stanowią niewątpliwą zaletę tej wentylacji [10, 11]. Wszystkie te fakty mają doniosłe znaczenie w zmniejszaniu ryzyka powikłań podczas stosowania oddechu kontrolowanego (przede wszystkim barotraumy) oraz dla zrozumienia i praktycznego stosowania strategii wentylacji oszczędzającej płuca [12, 13].
Celem pracy była ocena dwóch metod wentylacji śródoperacyjnej (OLV i HFV) podczas operacji wymagających otwarcia klatki piersiowej, przez porównanie parametrów wymiany gazowej i warunków wentylacyjnych jak również ich wpływu na wybrane parametry hemodynamiczne.
Metodyka
Badanie o charakterze prospektywnym i randomizowanym, zostało pozytywnie zaopiniowane przez Komisję Bioetyczną Śl.AM.
Chorych z ryzykiem operacyjnym ASA II-III, zakwalifikowanych do planowych operacji otwarcia klatki piersiowej, podzielono na dwie grupy według sposobu wentylacji śródoperacyjnej. W grupie HFV wentylację obu płuc prowadzono metodą HFJV ( High Frequency Jet Ventilation), przy użyciu respiratora wysokich częstotliwości (Universal Jet Ventilator Monsoon DeLuxe, Acutronic, Szwajcaria). Stosowano ciśnienie napędowe – 1,2 atm, f – 200 min-1 oraz FIO2 – 1,0. Intubacji dokonywano tradycyjną rurką dotchawiczą. W grupie OLV wentylację jednego płuca prowadzono metodą IPPV, przy użyciu aparatu do znieczulania (Fabius, Dräger, Niemcy). Parametry wentylacyjne wynosiły: VT – 8-10 ml kg-1, f – 12 min-1 a FIO2 – 1,0. Intubacji dokonywano rurką dwuświatłową (Bronchocat, Mallincrot, Irlandia).
W obu grupach zastosowano ujednoliconą technikę postępowania anestezjologicznego. Po doustnej premedykacji midazolamem w dawce 7,5-15 mg zakładano cewnik zewnątrzoponowy na poziomie Th4-Th8, podając następnie mieszaninę 0,5% ropiwakainy z fentanylem w objętości 8-10 ml, w celu zablokowania 8 segmentów rdzeniowych okolicy operowanej. Znieczulenie ogólne wykonywano z użyciem propofolu w systemie TCI ( Target Controlled Infusion) z przewidywanym stężeniem środka 4:mg ml-1, rokuronium w dawce indukcyjnej 0,6 mg kg-1, a następnie we wlewie ciągłym 5-10:mg kg-1 min-1. W trakcie całego znieczulenia stosowano ujednolicony sposób nawadniania wszystkich chorych w objętości 4-6 ml kg-1 h-1 płynów infuzyjnych. Stosunek koloidów do krystaloidów wynosił 1:3.
Podczas zabiegu zastosowano standardowy zakres monitorowania śródoperacyjnego poszerzony o wybrane parametry hemodynamiczne. W celu ciągłego monitorowania ciśnień oraz pobierania próbek do badań gazometrycznych, przed indukcją, w znieczuleniu miejscowym, dokonywano kaniulacji tętnicy promieniowej i żyły podobojczykowej. W sposób ciągły, za pomocą aparatu HemoSonic 100 (Arrow International, USA), w odstępach 15 min określano wartości następujących parametrów: HR, SAP, DAP, MAP, objętość wyrzutową lewej komory (SV) oraz CI. Zakres oraz skuteczność stosowanych metod wentylacji określano badając szczytowe ciśnienia wdechowe w drogach oddechowych (PIP), SpO2, SaO2, PaO2, PaCO2 oraz przeciek prawdziwy nieutlenowanej krwi żylnej (QS/QT).
Badanie gazometryczne wykonywano w następujących punktach czasowych: przed znieczuleniem, 15 min po intubacji a przed wybranym sposobem wentylacji, co 30 min w trakcie trwania wentylacji oraz po 6 h od zakończenia wentylacji płuc.
Po przewiezieniu chorego na salę pooperacyjną oraz po 6 h od zakończenia wybranego sposobu wentylacji ocenie poddawano: HR, SAP, DAP, MAP, SpO2 oraz gazometrię krwi tętniczej.
Do gromadzenia danych liczbowych wykorzystano arkusz kalkulacyjny Excel 5,0. Obliczono wartości średnie i odchylenia standardowe lub liczebności dla badanych zmiennych. Normalność rozkładów sprawdzano testem Kołmogorowa-Smirnowa. W zależności od wyniku stosowano testy parametryczne lub nieparametryczne. Dla prób niepowiązanych stosowano analizę wariancji jednoczynnikową lub analizę wariancji rang Kruskala-Wallisa. Dla pomiarów powtórzonych stosowano analizę wariancji wieloczynnikową lub analizę wariancji rang Friedmana. Wartości parametrów jakościowych pomiędzy grupami porównywano testem c2. Korelacje pomiędzy wartościami badanych parametrów określano na podstawie współczynnika korelacji liniowej Pearsona. Wpływ wentylacji na kształtowanie się wybranych parametrów hemodynamicznych oceniano poprzez stwierdzenie bądź wykluczenie korelacji między następującymi parametrami: PaCO2 vs HR oraz PIP vs MAP. W obliczeniach statystycznych wykorzystano oprogramowanie Statistica PL w wersji 6.1. Dla celów wszystkich obliczeń znamienność statystyczna została uznana przy wartości p<0,05.
Wyniki
Do badania zakwalifikowano łącznie 56 chorych: 28 w grupie HFV i 28 w grupie OLV. Po randomizacji wykluczono 4 (po dwóch z każdej grupy), u których w trakcie operacji doszło do znacznej utraty krwi z koniecznością stosowania preparatów krwiopochodnych, leków kurczących naczynia i pooperacyjnej wentylacji zastępczej. W zakresie parametrów demograficznych nie stwierdzono istotnych różnic pomiędzy badanymi grupami.
W czasie trwania wybranego trybu wentylacji jak i po zabiegu grupa HFV cechowała się znamiennie wyższymi wartościami pulsoksymetrii i saturacji krwi tętniczej w stosunku do grupy OLV (tab. I). Średnie wartości PaO2 były porównywalne między grupami (tab. II). Grupa HFV cechowała się znaczącym wzrostem PaCO2 od połowy aż do końca trwania wentylacji, w odniesieniu do wartości wyjściowych. W grupie OLV znaczący wzrost wartości tego parametru odnotowano dopiero w końcowym etapie wentylacji. Po zabiegu nastąpił powrót do wartości przed indukcją w grupie HFV, natomiast w grupie OLV wartości PaCO2 utrzymywały się na wyższych poziomach (tab. III).
Tab. I. Saturacja krwi tętniczej i pulsoksymetria (%)
Przedział czasowySaturacjaPulsoksymetria
HFVOVLpHFVOVLp
nnnn
Przed indukcją2596,0?2,12594,7?2,9NS2598,1?2,42596,4?2,4<0,05
15 min po R2599,5?0,32598,6?1,5<0,012599,6?0,92598,4?1,3<0,01
45 min po R2599,3?1,52598,4?1,8NS2599,6?1,22598,0?1,2NS
75 min po R2599,4?0,62598,2?1,9NS2599,2?1,12597,3?2,7<0,05
105 min po R2299,3?0,62198,2?2,3<0,052298,9?2,12297,5?3,9<0,01
135 min po R1799,4?0,41098,1?2,5<0,051999,6?0,61497,2?3,1<0,05
Po zabiegu2596,4?2,62594,2?2,7<0,012598,0?2,42595,3?2,6<0,01
R – moment wdrożenia wybranego trybu wentylacji
Tab. II. Ciśnienie parcjalne tlenu oraz dwutlenku węgla we krwi tętniczej (mm Hg)
Przedział czasowyCiśnienie parcjalne tlenuCiśnienie parcjalne dwutlenku węgla
HFVOVLpHFVOVLp
nnnn
Przed indukcją2587,0?11,62582,2?25,4NS2541,9?4,42544,6?4,8NS
15 min po R25262,2?70,225242,1?68,5NS2545,9?8,92549,1?6,5NS
45 min po R25229,8?72,525192,3?78,6NS2552,6?13,22554,9?8,6NS
75 min po R25217,6?67,725202,0?73,3NS24**57,6?13,82554,9?7,3NS
105 min po R22234,7?76,921214,2?70,5NS21**56,4?10,42153,3?7,4NS
135 min po R16240,2?82,910231,7?78,5NS16**55,9?9,010*57,6?10,6NS
Po zabiegu2582,4?16,12580,1?20,3NS2542,6?4,82546,8?9,9<0,05
R – moment wdrożenia wybranego trybu wentylacji
* p<0,05 w porównaniu do wartości wyjściowych
** p<0,01 w porównaniu do wartości wyjściowych
Tab. III. Przeciek prawdziwy nieutlenowanej krwi żylnej w płucach (%)
Przedział czasowyHFVOVLp
nn
15 min po R2530,2?8,42537,6?8,3<0,05
45 min po R2534,3?12,52539,2?7,8NS
75 min po R2534,7?9,92538,3?7,8NS
105 min po R2232,9?10,12135,0?9,9NS
135 min po R1629,2?12,81037,7?7,8<0,05
R – moment wdrożenia wybranego trybu wentylacji
Przeciek prawdziwy nieutlenowanej krwi żylnej (Qs/Qt) pod koniec obserwacji wykazywał wyższe wartości w grupie OLV (tab. III).
Wartości PIP w grupie HFV kształtowały się na znamiennie niższych poziomach niż w grupie OLV (tab. IV).
Tab. IV. Szczytowe ciśnienia wdechowe (cm H2O)
Przedział czasowyHFVOLVp
15 min po R8,20?1,1931,13?1,22< 0,01
30 min po R8,44?1,1130,13?1,13< 0,01
45 min po R8,84?1,0929,50?1,12< 0,01
60 min po R8,16?1,0030,25?1,02< 0,01
75 min po R8,88?0,9829,75?1,00< 0,01
90 min po R8,92?1,0230,29?1,04< 0,01
105 min po R9,08?0,9830,25?1,00< 0,01
120 min po R9,00?1,0430,33?1,06< 0,01
R – moment wdrożenia wybranego trybu wentylacji
Częstość akcji serca w trakcie stosowania wybranego trybu wentylacji była porównywalna u wszystkich chorych w poszczególnych punktach czasowych i w ocenie międzygrupowej.
Znamienne obniżenie wartości SAP, DAP i MAP w porównaniu do wartości rejestrowanych przed indukcją notowano w grupie OLV w okresie pooperacyjnym (tab. V). W czasie trwania zabiegu wymienione parametry były porównywalne w obu badanych grupach.
Tab. V. Ciśnienia tętnicze krwi (mm Hg)
Przedziały czasoweHFVOLVp
nn
SAP
Przed indukcją25118,6?20,625132,6?21,7< 0,05
Po zabiegu 1 h25127,5?21,425*113,5?21,3< 0,05
Po zabiegu 6 h25126,1?12,525*113,8?17,5NS
DAP
Przed indukcją2569,1?16,12579,4?13,6< 0,01
Po zabiegu 1 h2572,5?11,725**69,4?11,4NS
Po zabiegu 6 h2571,8?7,425**65,0?10,0NS
MAP
Przed indukcją2585,8?16,82595,9?15,8< 0,05
Po zabiegu 1 h2590,8?14,025**80,7?21,4< 0,05
Po zabiegu 6 h2589,9?7,625**78,0?19,9< 0,05
*p<0,05 w stosunku do wartości wyjściowych
**p<0,01 w stosunku do wartości wyjściowych
W grupie HFV średnie wartości SV pozostawały stabilne przez cały czas trwania wentylacji. Natomiast w grupie OLV pod koniec wentylacji zanotowano znamienny spadek SV, w stosunku do wartości wyjściowych. Nie wykazano różnic w średnich wartościach SV między badanymi grupami (tab. VI).
Tab. VI. Objętość wyrzutowa lewej komory serca (ml)
Przedziały czasoweHFVOLVp
nn
Po ind. przed R2565,5?13,22569,5?18,4NS
15 min po R2566,9?14,82569,6?20,8NS
30 min po R2568,6?14,22562,8?17,9NS
45 min po R2565,4?10,92566,3?19,3NS
60 min po R2569,8?13,82461,4?20,1NS
75 min po R2468,6?15,82358,0?20,3NS
90 min po R2264,8?12,92161,2?16,1NS
105 min po R2064,8?15,81656,1?13,0NS
120 min po R1761,5?15,11356,1?15,0NS
135 min po R1362,9?13,810*51,3?12,4NS
R – moment wdrożenia wybranego trybu wentylacji
* p<0,05 w porównaniu do wartości wyjściowych
Wyniki pomiarów wskaźnika sercowego (CI) u chorych obu grup były porównywalne.
Ocena zależności badanych parametrów wykazała wysoką dodatnią korelację między wartościami PaCO2 w 105 min i HR w 135 min u chorych grupy HFV (ryc. 1), jak również między wartościami PaCO2 w 45 min i HR w 75 min u chorych grupy OLV (ryc. 2).
Ryc. 1. Korelacja PaCO2 i HR w grupie HFV.
Ryc. 2. Korelacja PaCO2 i HR w grupie OLV.
Wysoką korelację ujemną stwierdzono też między wartościami PIP uzyskiwanymi w 45 min OLV a wartościami MAP w 60-tej min tej wentylacji (ryc. 3). Nie wykazano takiej zależności w grupie chorych wentylowanych trybem HFV.
Ryc. 3. Korelacja PIP i MAP w grupie OLV.
Dyskusja
Utrzymanie prawidłowej oksygenacji i stabilności hemodynamicznej podczas operacji torakochirurgicznej i wentylacji jednym płucem jest unikalnym wyzwaniem. Z tych powodów OLV to metoda, która poza nielicznymi bezwzględnymi wskazaniami do jej stosowania spełnia bardziej oczekiwania chirurga niż służy choremu.
Wentylacja wysokimi częstotliwościami, upowszechniona w innych dziedzinach medycyny niż torakochirurgią dowiodła, że może przynosić wymierne korzyści w postaci prawidłowej wymiany gazowej. Zapewnia przy tym niewielką ruchomość płuc, co jest kluczowym warunkiem jej użyteczności w torakochirurgii. Głównym problemem tej metody wentylacji pozostaje natomiast retencja dwutlenku węgla [14, 15]. Wysokie wartości PaCO2 notowane są jednak również podczas klasycznej wentylacji jednym płucem, co wykazały zarówno badania własne jak i doniesienia innych autorów [16, 17]. Badania własne dowiodły zarazem, że wyższe wartości PaCO2 wpływają na dynamikę krążenia w końcowych etapach zarówno HFV jak i IPPV-OLV (ryc. 1, 2).
HFV uznaje się za metodę zapewniającą prawidłową oksygenację nawet u chorych z ostrą niewydolnością oddechową, czy wręcz z rozwiniętym zespołem ARDS [18]. Prawdopodobnie przyczynia się do tego efekt PEEP na poziomie pęcherzykowym, towarzyszący tej metodzie wentylacji [19, 20]. W badaniach własnych pomiary SaO2 i SpO2 wykazały, szczególnie w okresie pooperacyjnym, lepsze utlenowanie krwi w grupach chorych, gdzie stosowano HFV.
Wyłączenie z wentylacji jednego płuca (spowodowanie całkowitej jego niedodmy) może wywołać w nim szereg zmian, w tym o podłożu morfologicznym, skutkujących znacznie gorszymi parametrami wentylacyjnymi po zabiegu. Badania na modelu zwierzęcym, uwzględniające morfologiczną ocenę płuca niedodmowego, wykazały zaburzenia w zakresie sieci terminalnej naczyń krwionośnych, pneumocytów oraz samego śródmiąższu [18]. Z kolei badania kliniczne, analizujące stopień uszkodzenia płuca podczas wybranych operacji serca, ujawniły znacząco częstsze występowanie ognisk niedodmy w grupie OLV w porównaniu z HFV [21]. W kontekście tych doniesień istnieją podstawy do stwierdzenia, że w badaniach własnych, w grupie OLV, długotrwała śródoperacyjna niedodma płuca mogła być jednym z czynników znamiennie gorszego utlenowania oraz wyższej prężności dwutlenku węgla we krwi chorych, w bezpośrednim okresie pooperacyjnym.
Udowodniona jest zależność między objętością pojedynczego oddechu a ciśnieniem w drogach oddechowych. W badaniach własnych zanotowano znamiennie wyższe wartości PIP w grupie OLV w porównaniu do grupy HFV. Ta druga metoda wentylacji, w związku z niewielką objętością oddechową, zapewniała niższe wartości ciśnienia w drogach oddechowych. Ciśnienie to jest jednym z czynników odpowiedzialnych za stabilność hemodynamiczną chorych.
Od czasu pierwszych prób, wentylację wysokimi częstotliwościami definiowano jako mniej szkodliwą wobec układu krążenia w porównaniu z IPPV. Bieżące doniesienia analizujące obie metody, zgodnie potwierdzają tę opinię [22, 23]. Uważa się, że głównym czynnikiem odpowiedzialnym za ten fakt są niskie ciśnienia w drogach oddechowych rejestrowane podczas jej stosowania [24, 25]. Nestorowicz [18] udowodnił, że w warunkach patologii płucnej i dużego obciążenia układu krążenia, zmiana wentylacji z IPPV na HFJV daje znamienną poprawę funkcjonowania obu systemów fizjologicznych.
Jak istotne jest obniżenie ciśnień oddechowych dla poprawy parametrów hemodynamicznych wykazali badacze angielscy: przy zmianie HFJV na IPPV zaobserwowali oni obniżenie MAP u chorych ze zdrowymi płucami, poddanych operacjom serca [26]. Porównywalne spostrzeżenia zawiera praca Normandelle [27] wykazująca niekorzystny wpływ wzrostu ciśnienia szczytowego w drogach oddechowych podczas IPPV na stan układu krążenia. Potwierdzeniem stabilizującego działania HFV na dynamikę krążenia jest też praca Fusiardi i wsp. [28[. Wykazano w niej, że metoda ta, dzięki niskim ciśnieniom oddechowym, u krytycznie chorych we wstrząsie kardiogennym związana jest z wyższymi wartościami MAP, CI i SV. Autorzy uznają takie wspomaganie oddychania jako postępowanie z wyboru w omawianej grupie chorych. Celowość utrzymywania niskich ciśnień wdechowych podczas wentylacji chorych na granicy wydolności krążenia dokumentuje też doniesienie o śródoperacyjnym zastosowaniu HFV do zabiegów kardiochirurgicznych. W porównaniu z OLV uzyskano znacząco niższe wartości PIP, a HFV uznano za użyteczną i bezpieczną w badanej grupie chorych [21].
Wprawdzie w badaniach własnych nie stwierdzono znamiennych różnic między grupami w zakresie ciśnień systemowych krwi, to jednak w grupie OLV wykazano dodatnią korelację wartości MAP i PIP.
Na podstawie badań własnych i (niestety skąpych) doniesień piśmiennictwa należy stwierdzić, że skuteczność i użyteczność HFV w chirurgii klatki piersiowej nie powinna budzić wątpliwości. W zestawieniu z metodą IPPV-OLV, powszechnie tu stosowaną, HFV prezentuje niewątpliwe zalety, stawiające ją w pozycji metody z wyboru w określonych sytuacjach klinicznych.
Wniosek
Z uwagi na wysoce skuteczną wymianę gazową w płucach, korzystniejsze wskaźniki wentylacyjne, co bezpośrednio przekłada się na poprawę wybranych parametrów hemodynamicznych, wentylacja wysokimi częstotliwościami może stanowić atrakcyjną alternatywę dla stosowanej powszechnie w torakochirurgii metody wentylacji jednopłucnej.
Piśmiennictwo
1. Dikmen Y, Aykac B, Erolcay H: Unilateral high frequency jet ventilation during one-lung ventilation. Eur J Anaesthesiol 1997; 14: 239-243.
2. Kaplan JA: Physiology of the lateral decubitus position, the open chest, and one-lung ventilation; in: Thoracic Anesthesia Churchill Livingstone An Imprint of Elsevier Science Philadelphia, 2003: 71-90.
3. Senturk M, Layer M, Pembeci K, Toker A, Akpir K, Wiedemann K: A comparison of the effects of 50 % oxygen combined with CPAP to the non-ventilated lung vs. 100 % oxygen on oxygenation during one-lung ventilation. Anasthesiol Intensivmed Notfallmed Schmerzther 2004; 39: 360-364.
4. Brzeziński K, Nestorowicz A: Problemy znieczulenia do zabiegów wideotorakoskopii. Anest Inten Ter 1994; 26: 55-58.
5. Buda AJ, Pinsky MR, Ingels NB Jr, Daughters GT 2nd, Stinson EB, Alderman EL: Effect of intrathoracic pressure on left ventricular performance. N Engl J Med 1979; 30: 453-459.
6. Dobosz J, Czyżewski D, Filipowski M, Lazar-Czyżewska B: Ostra niewydolność oddechowa w chirurgii klatki piersiowej. w: Ostra niewydolność oddechowa. Patofizjologia i leczenie. Wybrane zagadnienia. (Red.: Antoszewski Z, Skalski JH, Skalska A) Wyd Śląsk 2003: 189-190.
7. Herridge M, Slutsky A: High-frequrency ventilation: a ventilatory technique that merits. Revisiting Respiratory Care 1996; 41: 385-394.
8. Maciejewski D: Wentylacja oscylacyjna w zespole ostrej niewydolności oddechowej. Med Inten Rat 2004; 7: 21-27.
9. Nevin M, Van Besouw JP, Williams CW, Pepper JR: A comparative study of conventional versus high-frequency jet ventilation with relation to the incidence of postoperative morbidity in thoracic surgery. Ann Thorac Surg 1987; 44: 625-627.
10. Pierson DJ: Management of bronchopleural fistula in the adult respiratory distress syndrome. New Horiz 1993; 1: 512-521.
11. Ritz R, Benson M, Bishop MJ: Measuring gas leakage from bronchopleural fistulas during high-frequency jet ventilation. Crit Care Med 1984; 12: 836-837.
12. Dhara SS, Liu EH, Tan KH: Monitored transtracheal jet ventilation using a triple lumen central venous catheter. Anaesthesia 2002; 57: 578-581.
13. Lanzenberger-Schragl E, Donner A, Kashanipour A, Zimpfer M: High frequency ventilation techniques in ARDS. Acta Anaesthesiol Scand 1996; 109 (Suppl.): 157-161.
14. Capan L, Ramanathan S, Sinha K, Turndorf H: Arterial to end-tidal CO2 gradients during spontaneous breathing, intermittent positive-pressure ventilation and jet ventilation. Crit Care Med 1985; 13: 810-813.
15. Evans KL, Keene MH, Bristow AS: High-frequency jet ventilation-a review of its role in laryngology. J Laryngol Otol 1994; 108: 23-25.
16. Sticher J, Muller M, Scholz S, Schindler E, Hempelmann G: Controlled hypercapnia during one-lung ventilation in patients undergoing pulmonary resection. Acta Anaesthesiol Scand 2001; 45: 842-847.
17. Poyhonen M, Syvaoja S, Hartikainen J, Ruokonen E, Takala J: The effect of carbon dioxide, respiratory rate and tidal volume on human heart rate variability. Acta Anaesthesiol Scand 2004; 48: 93-101.
18. Nestorowicz A: Wentylacja z wysoką częstotliwością w doświadczalnej niedodmie w warunkach odmy chirurgicznej. Praca habilitacyjna. Akademia Medyczna w Lublinie. Lublin 1989.
19. Rouby JJ, Simonneau G, Benhamou D, Sartene R, Sardnal F, Deriaz H, Duroux P, Viars P: Factors influencing pulmonary volumes and CO2 elimination during high-frequency jet ventilation. Anesthesiology 1985; 63: 473-482.
20. Spackman DR, Kellow N, White SA, Seed PT, Feneck RO: High frequency jet ventilation and gas trapping. Br J Anaesth 1999; 83: 708-714.
21. Ender J, Panzer M, Gummert J, Krakor R, Conradi S, Raumanns J, Petry A: High frequency jet ventilation for minimally invasive coronary artery bypass operation. Anasthesiol Intensivmedizin 2002; 43: 529.
22. Chakrabarti MK, Sykes MK: Cardiorespiratory effects of high frequency intermittent positive pressure ventilation in the dog. Br J Anaesth 1980; 52: 475-482.
23. Klain M, Keszler H: Circulation assist by high frequrency ventilation Crit Care Med 1980; 7: 232.
24. Lichtwarck-Aschoff M, Nielsen JB, Sjostrand UH, Edgren EL: An experimental randomized study of five different ventilatory modes in a piglet model of severe respiratory distress. Intensive Care Med 1992; 18: 339-347.
25. Nestorowicz A: Kliniczna przydatność wentylacji z wysoką częstotliwością. Wiad Lek 1988; 41: 1366-1369.
26. Sherry KM, Windsor JP, Feneck RO: Comparison of the haemodynamic effects of intermittent positive pressure ventilation with high frequency jet ventilation. Studies following valvular heart surgery. Anaesthesia 1987; 42: 1276-1283.
27. Normandale J, Patrick M, Sherry KM, Feneck RO: Comparison of conventional intermittent positive pressure ventilation with high frequency jet ventilation. Studies following aortocoronary bypass graft surgery. Anaesthesia 1987; 42: 824-834.
28. Fusciardi J, Rouby JJ, Barakat T, Mal H, Godet G, Viars P: Hemodynamic effects of high-frequency jet ventilation in patients with and without circulatory shock. Anesthesiology 1986; 65: 485-491.
otrzymano: 2006-04-18
zaakceptowano do druku: 2006-05-08

Adres do korespondencji:
*Hanna Misiołek
Zakład Anestezjologii Klinicznej Katedry Anestezjologii i Intensywnej Terapii Śl.AM
ul. 3-Maja 13/15, 41-800 Zabrze
tel./fax. 0-32 370-16-17
e-mail: katanestz@slam.katowice.pl

Anestezjologia Intensywna Terapia 2/2006