Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 2-3/2007, s. 62-67
*Aleksandra Czepiel
Zaburzenia rytmu serca
Cardiac arrhythmias
Klinika Kardiologii CMKP, Szpital Grochowski w Warszawie
Streszczenie
Klasyfikacja zaburzeń rytmu serca wyróżnia dwie podstawowe grupy arytmii: arytmie nadkomorowe i komorowe. Arytmie groźne dla życia to najczęściej utrwalone arytmie komorowe, które występują zarówno w mięśniu uszkodzonym (po zawale, kardiomiopatie) jak i zdrowym (genetycznie uwarunkowane arytmiczne choroby serca). Nadkomorowe zaburzenia rytmu serca stanowią zagrożenie wtedy, gdy występują w sercu uszkodzonym i/lub przebiegają z szybką czynnością komór (zespoły preekscytacji). W ostatnich latach znacznie zmieniło się podejście do leczenia arytmii – leki ustępują metodom niefarmakologicznym. W przypadku występowania złożonych arytmii komorowych implantuje się kardiowerter – defibrylator rzadziej wykonuje się ablację ogniska arytmii, natomiast w leczeniu złożonych nadkomorowych zaburzeń rytmu serca na pierwszym miejscu jest ablacja przezskórna. W farmakoterapii zaburzeń rytmu serca lekami najczęściej stosowanymi są beta blokery, a w dalszej kolejności sotalol i amiodaron.
Summary
Cardiac arrhythmias can be subdivided into: supraventricular and ventricular. Sustained ventricular arrhythmias are life threatening and may occur both in abnormal (myocardial infarction, cardiomyopathy) and normal cardiac muscle (electrical heart diseases).
Supraventricular arrhythmias may be dangerous when appear in damaged heart and/or when are associated with rapid ventricular responce.
Recently, arrhythmia treatment has changed due to increasing usage of non-pharmacological methods. In case of complex, life-threatening, ventricular arrhythmias, ICD can be implanted and in some patients ablation can be done. The best method in complex supraventricular arrhythmias treatment is ablation. The first line in pharmacological treatment is beta-blocker, followed by sotalol and amiodarone.
Klasyfikacja zaburzeń rytmu serca wyróżnia dwie podstawowe grupy arytmii: arytmie nadkomorowe i komorowe. Arytmie groźne dla życia to najczęściej arytmie komorowe, ale niektóre nadkomorowe zaburzenia rytmu serca mogą również stanowić zagrożenie i wymagać szybkiej interwencji medycznej. W ostatnich latach znacznie zmieniło się podejście do leczenia arytmii – leki ustępują metodom niefarmakologicznym, wśród których prym wiodą ablacja przezskórna i kardiowerter – defibrylator. Rozpatrując wskazania do leczenia arytmii, należy wyróżnić dwie grupy pacjentów: pierwsza, w której arytmia musi być leczona z powodu zagrożenia życia i druga, w której leczenie jest konieczne ze względu na nasilone objawy.
Arytmie nadkomorowe
Do arytmii nadkomorowych zalicza się:
– dodatkowe pobudzenia nadkomorowe pojedyncze, pary,
– częstoskurcze: przedsionkowe (AT), węzłowe (AVNRT), przedsionkowo-komorowe (AVRT),
– trzepotanie przedsionków (AFl),
– migotanie przedsionków (AF).
Arytmie nadkomorowe, gdy występują u osoby bez organicznej choroby serca, zwykle są dobrze tolerowane i ich występowanie nie wiąże się ze złym rokowaniem. Tym niemniej zdarza się, że ta sama arytmia występująca u pacjenta z uszkodzonym sercem (choroba wieńcowa, kardiomiopatie, wady serca) może stanowić zagrożenie dla jego zdrowia i życia.
Dodatkowe pobudzenia nadkomorowe zalicza się do arytmii łagodnych. Są to pobudzenia z innych struktur niż węzeł zatokowy, ich liczba zwiększa się wraz z wiekiem i nie wymagają specjalnej farmakoterapii (1).
Częstoskurcz węzłowy jest najczęściej występującą w populacji napadową arytmią nadkomorową. Występuje u osób z podwójnym przewodzeniem w węźle przedsionkowo-komorowym. AVNRT nie jest arytmią zagrażającą życiu, chociaż ze względu na odczuwane przez pacjentów dolegliwości, jak dyskomfort, kołatanie czy drżenie w klatce piersiowej, uciążliwą. Najlepszą i radykalną metodą leczenia tej arytmii jest ablacja wolnej drogi w węźle przedsionkowo-komorowym (1). AVNRT należy do arytmii o dobrym rokowaniu.
Częstoskurcz przedsionkowy w formie utrwalonej występuje rzadko (0,34-0,46%). Może być jednoogniskowy, gdy w EKG jest jednakowa morfologia załamków P lub wieloogniskowy – co najmniej 3 różne morfologie załamków P. Arytmia towarzyszy chorobom przewlekłym: płuc, metabolicznym lub niewydolności krążenia, a także zaburzeniom elektrolitowym. Obecność AT jest wykładnikem choroby podstawowej i nie obciąża rokowania. Jednakże w przypadku arytmii ustawicznej (ponad 50% rytmu w czasie doby stanowi częstoskurcz) trwającej kilka miesięcy może prowadzić do powstania kardiomiopatii tachyartymicznej, objawów niewydolności krążenia i wtedy może stanowić zagrożenie dla życia chorego (1). Leczenie AT w trybie pilnym, gdy arytmia jest źle tolerowana przez pacjenta, polega na wykonaniu kardiowersji elektrycznej (CD). Terapia farmakologiczna AT zwykle zaczyna się od beta blokera, a w przypadku chorób płuc blokera kanałów wapniowych. W dalszej kolejności należy rozważyć leki z grupy Ic, a następnie z grupy III: sotalol, amiodaron. Najlepszą metodą nadal pozostaje ablacja ogniska wyzwalającego arytmię. W przypadku AT wieloogniskowego leczenie choroby podstawowej powoduje ustąpienie arytmii.
Częstoskurcze przedsionkowo-komorowe w zespołach preekscytacji
Zespoły preekscytacji wiążą się z występowaniem, obok fizjologicznego układu przewodzenia, dodatkowej drogi przewodzenia łączącej w przeważającej większości przypadków przedsionek i komorę serca tworząc pęczek Kenta (WPW). Dodatkowa droga jest zdolna do przewodzenia wszystkich pobudzeń, ponieważ nie ma przewodzenia utajonego jak w fizjologicznym układzie przewodzącym. Zagrożenie groźnymi zaburzeniami rytmu serca – częstoskurcz/trzepotanie/migotanie komór (VT/VFl/VF) zależy od szybkości przewodzenia zstępującego drogi dodatkowej. W przypadku krótkiego czasu przewodzenia drogi dodatkowej (krótkiego czasu refrakcji) występowanie arytmii nadkomorowych w WPW przewodzonych do komór serca drogą dodatkową wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia migotania komór (VF), a nagły zgon (SCD) może być pierwszym objawem zespołu WPW (1).
W zespole WPW mogą występować różne rodzaje arytmii:
– AVRT ortodromowy (ramię zstępujące pętli reentry stanowi układ fizjologiczny przewodzenia, ramię wstępujące droga dodatkowa),
– AVRT antydromowy (ramię zstępujące droga dodatkowa, ramię wstępujące układ fizjologiczny przewodzenia),
– oraz AF i rzadko AT lub AFl.
Zagrożeni SCD są pacjenci z drogą dodatkową o szybkim czasie przewodzenia zstępującego z napadami AFl lub AF (ryc. 1). Czas przewodzenia drogi dodatkowej można pośrednio obliczyć określając najkrótszy odstęp RR w czasie trwania AF z cechami preekscytacji zespołów QRS. Jeśli wynosi on poniżej 250 ms, to czas refrakcji jest krótki i istnieje ryzyko wystąpienia groźnych arytmii. W przypadku wystąpienia napadu AF źle tolerowanego przez pacjenta, z objawami niestabilności hemodynamicznej, leczeniem z wyboru jest CD (2). Natomiast, gdy rozważa się kardiowersję farmakologiczną, to zastosować można prokainamid, ibutilid (nie są dostępne w Polsce) lub leki z grupy Ic: flekainid, propafenon.
Ryc. 1. Migotanie przedsionków w zespole WPW.
Przewlekłe leczenie farmakologiczne jest stosowane i dotyczy pacjentów z rzadko występującymi, dobrze tolerowanymi napadami arytmii i wolnym czasem przewodzenia drogi dodatkowej. W farmakoterapii stosuje się leki z grupy Ic, sotalol lub amiodaron.
Najlepszą jednak metodą leczenia WPW, podobnie jak innych arytmii nadkomorowych, jest ablacja drogi dodatkowej. Ablacja jest zalecana w przypadku występowania napadów AFl oraz AF z szybką czynnością komór. U osób po nagłym zatrzymaniu krążenia, którego przyczyną była preekscytacja (2).
Gdy współistnieje u pacjenta droga dodatkowa o wolnym czasie przewodzenia i częstoskurcz ustawiczny wtedy istnieje ryzyko pojawienia się kardiomiopatii tachyarytmicznej i objawów niewydolności krążenia.
Trzepotanie i migotanie przedsionków
Migotanie przedsionków występuje w 10-15% populacji. AF jest arytmią, która bezpośrednio nie zagraża życiu, chociaż wiąże się z wyższą śmiertelnością odległą z powodu powikłań zatorowych i większej liczby przypadków niewydolności krążenia. W czasie AF rzut serca spada nawet o 30%. Z tym wiążą się objawy towarzyszące AF, jak pogorszenie tolerancji wysiłku, zawroty głowy czy omdlenia. Niewątpliwie gorzej znoszą napady AF pacjenci ze znacznie uszkodzonym sercem w przebiegu wady serca, kardiomiopatii czy pozawałowo obniżonej frakcji wyrzutowej (EF) (2). Ta grupa źle toleruje napad AF, szczególnie z szybką czynnością komór w trakcie arytmii. Obserwuje się nasilenie niewydolności krążenia i/lub hipotonię, co wymaga pilnej interwencji i w zależności od decyzji lekarza wykonania natychmiastowej CD lub farmakologicznego zwolnienia rytmu komór w przypadku ich szybkiej częstości.
Zdarza się, że w czasie leczenia lekami z grupy Ic AF przechodzi w AFl z przewodzeniem przedsionkowo-komorowym 1:1. W takim przypadku ze względu na szybką czynność serca może dojść do dekompensacji układu krążenia, nawet w sercu nieznacznie uszkodzonym.
Zarówno AF jak i AFl z szybką czynnością komór utrzymujące się kilka miesięcy, gdy farmakologiczna kontrola rytmu komór jest nieskuteczna, prowadzi do rozwoju kardiomiopatii tachyarytmicznej i objawowej niewydolności krążenia. W sytuacji, kiedy kontrola częstości komór serca (średnia rytmu serca z doby ok. 80/min.) nie jest wystaraczająca, stosuje się terapię hybrydową: implantację stymulatora i ablację całkowitą łącza przedsionkowo-komorowego. Takie postępowanie zabezpiecza pacjenta przed rozwojem pełnoobjawowej niewydolności krążenia.
Arytmie komorowe

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Blomstrom-Lundvist C., Scheinman M.M., Aliot E.M., et al.: ACC/AHA/ESC guidelines for the management of patients with supraventricular arrhythmias – executive summary. Am. Coll. Cardiol., 2003; 42: 292-296.
2. Fuster V., Ryden L.E., Cannon D.S., et al.: Management of Atrial Fibrillation. Europace 2006; 8: 651-745.
3. Zipes D.P., Camm A.J., Borggrefe M., et al.: ACC/AHA/ESC 2006 Guidelines for Management of Patients With Ventricular Arrhythmias and the Prevention of Sudden Cardiac Death. Europace 2006; 8: 746-837.
4. Van de Werf F., Ardissino D., Betriu A., et al.: Management of Acute Myocardial Infarction in patients presenting with ST-segment elevation. Eur. Heart J., 2003; 24: 28-66
5. Nieminen M.S., Bohm M., Cowie M.R., et al.: Guidelines on the diagnosis and treatment of acute heart failure – full text. Eur. Heart J., 2005; 26: 384-416.
otrzymano: 2006-12-10
zaakceptowano do druku: 2007-02-10

Adres do korespondencji:
*Aleksandra Czepiel
Klinika Kardiologii CMKP, Szpital Grochowski
ul. Grenadierów 51/59, 04-073 Warszawa
tel./fax (0-22) 810-17-38
e-mail: aczepiel@kkcmkp.pl

Postępy Nauk Medycznych 2-3/2007
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych