Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 10/2007, s. 430-438
*Ewa Kalinowska
Jakość życia a zaburzenia osobowości u pacjentów z chorobą refluksową przełyku leczonych chirurgicznie
Quality of Life and Personality Disorders in Patients with Gastroesophageal Reflux Disease after Surgery
Promotor pracy doktorskiej: dr hab. n. med. Wiesław Tarnowski
SPSK CMKP im. Prof. W. Orłowskiego w Warszawie
Klinika Chirurgii Ogólnej i Przewodu Pokarmowego
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Krzysztof Bielecki
Streszczenie
Wstęp
Niewiele prac porusza temat zależności objawów choroby refluksowej (GERD) od czynników psychologicznych. Tak samo zbyt rzadko podlega ocenie jakość życia pacjentów przed i po terapii w chorobie refluksowej przełyku, mimo że GERD jest chorobą znacznie upośledzającą codzienną aktywność, życie socjalne i osobiste oraz wpływającą na aspekty psychiczne jednostki.
Materiał i metody
Do prospektywnego badania włączono pięćdziesięcioro pacjentów z udowodnioną chorobą refluksową i przepukliną rozworu przełykowego przepony. Po rutynowym badaniu, ocenie jakości życia za pomocą kwestionariusza GIQLI, badaniu psychologicznym (za pomocą testu MMPI) u pacjentów wykonywano laparoskopową fundoplikację. Trzy miesiące po operacji wszyscy pacjenci mieli wykonywaną ponowną ocenę jakości życia. Ocena w rok po operacji obejmuje: 24-godzinną pH-metrię, ocenę rodzaju towarzyszących dolegliwości oraz ocenę jakości życia przy pomocy testu GIQLI.
Wyniki
Pacjentów podzielono na dwie grupy w zależności od wyników testu MMPI. W przedoperacyjnym badaniu jakości życia, niezależnie od obecności lub braku podłoża psychologicznego zgłaszanych dolegliwości, subiektywna jakość życia jest zdecydowanie niższa niż średnia uzyskiwana w zdrowej populacji. U chorych, u których na zdiagnozowaną chorobę refluksową nakładają się zaburzenia psychiczne o typie somatyzacji widoczna jest poprawa w odczuwanej jakości życia, ale uzyskiwane wyniki nie mają znamienności statystycznej, zaś u pacjentów z tzw. „czystą postacią” choroby refluksowej poziom jakości życia zbliżający się do poziomu charakterystycznego dla zdrowej populacji.
Wnioski
– Jakość życia u chorych z GERD jest niska, zaś po zabiegu ulega poprawie, nie osiągając poziomu charakterystycznego dla zdrowej populacji.
– Stwierdzane zaburzenia psychiczne pod postacią somatyzacji mają wpływ na odbiór odczuwanej jakości życia oraz wyniku terapeutycznego.
– GIQLI to wystarczająco czułe narzędzie w wykrywaniu zmian po laparoskopowej fundoplikacji.
Summary
Background
Little research has been performed regarding the psychological features of patients with symptoms characteristic of GERD. And also the quality of life (qol) in patients with reflux before and after treatment is too rarely assessed, although there is known that GERD is a disease which highly affects daily activity and social relations, personal life and has an influence on psychological aspects of a human being.
Material and methods
Fifty patients with a proven GERD and hiatal esophageal hernia (HHE) were included in a prospective study. After routine examinations, assessment of quality of life (GIQLI) and psychological investigation (MMPI test), all of them underwent laparoscopic fundoplication. Three months after operation all of the patients had quality of life assessment again. One year after the operation all of them underwent the medical history, quality of life assessment and also a 24-hour esophageal pH-metry.
Results
Patients were divided into two groups depending on the result of MMPI test. In preoperative GIQLI score, we could observe that independely on presence or absence of psychological symptoms, ql is lower than in healthy population. In patients with tendency to somatization improvement in GIQLI score is lower and isn´t statistacally significant, and qol in patients without tendency to somatization is significantly higher and the score of GIQLI is closed to that of a healthy population.
Conclusion
1.The quality of life in GERD patients the before operation is low while after the operation it improves but doesn´t reach the level typical of healthy population.
2.Observed psychological disturbances (tendency to somatise) have significant impact on qol and treatment outcome.
3.GIQLI is the instrument sensitive enough to detect changes after laparoscopic fundoplication.
WSTĘP
Choroba refluksowa przełyku jest jednym z najbardziej istotnych problemów w gastroenterologii, a coraz częściej w chirurgii, ze względu na częstość jej występowania, znaczne obniżanie komfortu życia oraz liczne powikłania. Zdefiniowanie choroby refluksowej oraz jej postaci nie jest jednoznaczne (1, 2). Za chorobę refluksową przełyku (gastro-esophageal reflux disease – GERD), czyli patologiczne zarzucanie żołądkowo-przełykowe, uważa się potwierdzone obiektywnymi metodami diagnostycznymi zarzucanie do przełyku treści żołądkowej (kwaśnej lub zasadowej, czasem z domieszką żółci), któremu towarzyszą subiektywne dolegliwości lub związane z nim powikłania. Całkowity czas ekspozycji błony śluzowej przełyku na kwaśną treść żołądkową z pH<4, 0, przekraczający 4, 5% czasu 24-godzinnego badania jest warunkiem rozpoznania nieprawidłowego zarzucania żołądkowo-przełykowego (3-4).
Według definicji przyjętej na konferencji w Genval (5) termin refluks żołądkowo-przełykowy powinien być używany do wszystkich osób, które są eksponowane na ryzyko fizycznych powikłań związanych z zarzucaniem żołądkowo-przełykowym lub którzy doświadczają znacznego upośledzenia dobrego samopoczucia związanego ze zdrowiem. W definicji tej w ostatnich czasach coraz częściej uwzględnia się fakt, iż zespół towarzyszących chorobie refluksowej przełyku dolegliwości, mimo że nie jest to choroba bezpośrednio zagrażająca życiu, w istotny sposób pogarsza jakość życia chorego (1, 5, 6).
Jakkolwiek jakość życia jest pojęciem łatwym do zrozumienia intuicyjnie, to bardzo trudnym do zdefiniowania. To, co w medycynie podlega ocenie, to „zależna od zdrowia” jakość życia (Health Related Quality of Life-HRQL), na którą składa się rozszerzony wpływ procesu chorobowego na fizyczne, psychologiczne i socjalne aspekty życia oraz oddziaływanie na dobre samopoczucie (7, 8). HRQL nie uwzględnia innych czynników, które także wpływają na jakość życia, takich jak sytuacja finansowa, satysfakcja z pracy, życie rodzinne. Uważa się, że w celu pełnej oceny jakości życia należy bezwzględnie zmierzyć następujące parametry: samopoczucie, nasilenie objawów zależnych od choroby lub leczenia, zdrowie psychiczne i fizyczne oraz funkcjonowanie społeczne jednostki. Te różne aspekty jakości życia nazywane są domenami. Stąd jakość życia traktowana jest jako zmienna o wielu wymiarach, a każdy z tych wymiarów zawiera wiele wyróżników, które są przedmiotem oceny w badaniach klinicznych. Na ich podstawie konstruowane są narzędzia do pomiaru jakości życia związanej ze zdrowiem, zwane kwestionariuszami jakości życia. Obecnie dostępne są 3 typy kwestionariuszy (9, 10): 1. Kwestionariusze ogólne (Generic instruments). 2. Kwestionariusze oceniające nasilenie objawów chorobowych (Symptom severity instruments). 3. Kwestionariusze specyficzne dla choroby (Disease-specific instruments).W chwili obecnej używanie wiarygodnych, zatwierdzonych kwestionariuszy jakości życia pozwala oszacować także wyniki chirurgicznego leczenia chorych. Dane te stają się coraz szerzej akceptowane jako metoda pomiaru rezultatu chirurgicznego leczenia (9, 11). Ostatnie dane sugerują, że GERD ma zdecydowanie negatywny wpływ na jakość życia pacjentów, a u części chorych ten wpływ jest nawet większy niż u osób z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym, wrzodem dwunastnicy, po zawale serca, czy u kobiet po okresie menopauzy (10). Największy wpływ znajdujemy w aspektach zdrowotnych związanych z bólem, witalnością, fizycznym funkcjonowaniem. Typowe pomiary wyników leczenia są zbyt „wąskie”, aby zmierzyć potencjalne korzyści interwencji chirurgicznej, której celem jest całkowita likwidacja lub zmniejszenie nasilenia objawów, stąd wydaje się wskazane włączenie instrumentów mierzących jakość życia do tradycyjnej oceny wyników leczenia osób z chorobą refluksową. W literaturze anglojęzycznej można znaleźć wiele artykułów dotyczących dostępnych w świecie medycznym kwestionariuszy oceniających jakość życia chorych (7, 9, 10), a także wiele artykułów porównujących jakość życia pacjentów przed oraz po operacji laparoskopowej fundoplikacji (9, 12-14). Po operacji antyrefluksowej jakość życia chorych ulega zdecydowanej poprawie bądź jest porównywalna z tą, którą obserwujemy u osób zdrowych.
Patologiczne zarzucanie treści żołądkowej do przełyku występuje najczęściej z powodu niewydolnego połączenia żołądkowo-przełykowego i przejściowych relaksacji LES (niewydolność dolnego zwieracza przełyku), ale w diagnostyce i leczeniu GERD nie należy zapominać, że etiologia tej choroby jest wieloczynnikowa. Wśród mnogości wymienianych w literaturze przyczyn powstawania zarzucania żołądkowo-przełykowego istnieją prace podkreślające rolę czynników psychologicznych w rozwoju choroby, nasileniu objawów oraz epizodów nawracania schorzenia (15-17). Te psychologiczne aspekty, takie jak stres, emocje oraz cechy osobowościowe mają niezwykle ważny wpływ nie tylko na indywidualny odbiór objawów, ale także na wynik medycznej interwencji, satysfakcji z przeprowadzonej terapii, nasilenie ewentualnych powikłań leczenia oraz na odbiór jakości życia (18). Do tej pory niewiele wiadomo na temat roli czynników psychologicznych w chorobie refluksowej przełyku. Z dotychczasowych badań nad fizjologią funkcjonowania przewodu pokarmowego wysunięto wniosek, że na podstawowe wydzielanie soku żołądkowego oraz na amplitudę i częstotliwość skurczu mięśniówki przełyku mają wpływ emocje, uczucie niepokoju oraz cechy osobowościowe (19, 20). Niewiele prac porusza temat zależności objawów GERD od czynników psychologicznych. Istniejące dane sugerują, że blisko 50% chorych z chorobą refluksową uważa, że stres powoduje bądź nasila dolegliwości (21). Wśród chorych zgłaszających się do lekarza z powodu objawów choroby refluksowej jest grupa osób, u których dolegliwości nie znajdują potwierdzenia w wykonanych badaniach klinicznych. Dolegliwości somatyczne są prawdopodobnie najczęstszą formą przeżywania cierpienia psychicznego, a także komunikowania i przedstawiania go innym. Istnieje grupa zaburzeń, w których dolegliwości somatyczne, skargi na nie i szukanie pomocy stanowią jedyny lub dominujący objaw chorobowy. Różnorodne, nawracające, często zmieniające się objawy somatyczne są nazywane zaburzeniami somatyzacyjnymi. Jeżeli współistnieją jakieś choroby somatyczne, nie wyjaśniają one zakresu i nasilenia występujących dolegliwości i stanów przygnębienia (22-24). Według klasyfikacji ICD-10 (International Statistical Classification of Diseases and Health Problems. 10th Revision) (25) w Europie pacjenci, u których rozpoznaje się kategorię diagnostyczną zaburzeń somatyzacyjnych, charakteryzują się następującymi cechami klinicznymi: skargi somatyczne sugerują poważną chorobę fizyczną przy braku stwierdzanych zaburzeń usprawiedliwiających te skargi; czynniki psychologiczne i konflikty wydają się wiązać z występowaniem, zaostrzaniem i podtrzymywaniem zaburzenia; obserwuje się niekontrolowanie objawów somatycznych i nadmierne koncentrowanie się na sprawach zdrowia.
Przebieg zaburzenia ma charakter przewlekły i najczęściej łączy się z nieprawidłowym funkcjonowaniem interpersonalnym, rodzinnym i społecznym. Jako przyczyny ww. zaburzeń są przedstawiane konflikty psychologiczne i trudne sytuacje, problemy, których pacjent nie może rozwiązać – przewyższają one możliwości przystosowawcze jednostki. Reakcja taka umożliwia redukcję lęku i obronę przed doświadczaniem innych silnych negatywnych emocji. Osiągnięta w ten sposób „korzyść” jest powodem ponawiania tego typu zachowań (22, 23). Psychologiczne „korzyści” mogą mieć charakter pierwotny lub wtórny. Pierwotny charakter wzmocnień polega na bezpośrednim odreagowaniu lęków i osłabieniu występujących napięć, wtórny natomiast umożliwia doświadczenie troski i poczucia więzi emocjonalnej z otoczeniem lub prowadzi do uniknięcia innych, poważnych stresogennych sytuacji.
Celem powyższej pracy było: zidentyfikowanie spośród chorych z rozpoznaną chorobą refluksową grupy pacjentów ze współistniejącymi zaburzeniami psychicznymi (zaburzeniami somatyzacyjnymi); ocena wpływu leczenia operacyjnego (laparoskopowej fundoplikacji) na jakość życia chorych z patologicznym zarzucaniem żołądkowo-przełykowym oraz ocena wpływu stwierdzanych zaburzeń psychicznych na odczuwaną przez pacjentów jakość życia zarówno przed, jak i po zabiegu operacyjnym.
MATERIAŁ I METODY
Grupą badaną było 50 pacjentów z rozpoznaną chorobą refluksową, będących pod opieką Kliniki Chirurgii Ogólnej i Przewodu Pokarmowego CMKP im. prof. W. Orłowskiego w Warszawie w latach 2003-2005. W grupie tej 54% stanowiły kobiety (27 osób), 46% – mężczyźni (23 osoby) w wieku od 22 do 75 lat (średni wiek wyniósł 49, 64±14, 37). U każdego chorego przeprowadzono następujące badania przedoperacyjne: badanie podmiotowe (w tym ocena rodzaju dolegliwości towarzyszących chorobie), przedmiotowe, rutynowe badania przedoperacyjne, badanie radiologiczne przełyku z kontrastem, badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego, ocenę osobowości za pomocą testu Minnesota Multiphasic Personality Inventory (MMPI) oraz ocenę jakości życia za pomocą Gastrointestinal Quality of Life Index (GIQLI). W razie wątpliwości co do istnienia choroby refluksowej u pacjentów wykonywano badanie 24-godzinną pH-metrię. Chorzy na podstawie badań przedoperacyjnych zostali zakwalifikowani do jednego z trzech rodzajów laparoskopowej fundoplikacji (w modyfikacji Nissena – 59% chorych, Toupet – 33% bądź Dora – 8%). Operacje wykonywano w sposób typowy, opisy dostępne w literaturze (4, 12, 13, 26, 27).
W trzy miesiące po operacji u każdego z pacjentów wykonano ponowną ocenę podmiotową rodzaju towarzyszących dolegliwości oraz ocenę jakości życia za pomocą testu GIQLI.
Ocena w rok po operacji obejmuje: 24-godzinną pH-metrię, ocenę rodzaju towarzyszących dolegliwości oraz ocenę jakości życia za pomocą testu GIQLI.
Test oceny osobowości: Minnesocki Wielowymiarowy Inwentarz Osobowości (ang. Minesota Multiphasic Personality Inventory – MMPI)
Kwestionarusz MMPI jest adaptacją amerykańskiego testu Minesota Multiphasic Personality Inventory. Najbardziej użyteczną formą jest wersja komputerowa, którą zastosowano w powyższym badaniu (wersja S.R. Hathway & J.C. McKinley – MMPI 6, 0(r) MBM, 1998). Test składa się z 566 twierdzeń, które są oceniane przez badanego jako „prawdziwe” lub „fałszywe” w odniesieniu do własnej osoby. Treść twierdzeń dotyczy takich aspektów jak: ogólny stan zdrowia, przejawy zachowań neurotycznych lub psychotycznych, przystosowanie społeczne, problemy małżeńskie, rodzinne, postawy wobec innych osób, stosunek do obowiązujących systemów normatywnych, tradycji, religii itp. (28). Podstawowymi skalami testu są trzy skale kontrolne (skala L – kłamstwa, skala F – niska częstość, skala K – korekcja), służące ocenie postawy badanego wobec badania (oceniające trafność diagnostyczną testu) i dziesięć skal klinicznych badających określone wymiary osobowości. Te skale to: 1 – Hipochondria (w skrócie Hd lub Hs), 2 – Depresja (D), 3 – Histeria (Hy), 4 – Psychopatia (Pd lub Ps), 5 – Męskość-Kobiecość (Mf), 6 – Paranoja (Pa), 7 – Psychastenia (Pt), 8 – Schizofrenia (Sc), 9 – Mania (Ma) oraz skala 0 – Introwersja społeczna (Si). Przy interpretacji testu szczególne znaczenie mają nie wyniki na poszczególnych skalach, ale kształt wykreślonego profilu osobowości (psychogram – profil normatywny) i konfiguracja ww. skal.
Psychogenny charakter zaburzeń somatyzacyjnych bądź dysocjacyjnych znajduje swoje odzwierciedlenie w profilu osobowości pacjentów. W profilach tych można zaobserwować podwyższone wartości wskaźników Hipochondrii (1) i Histerii (3) w odniesieniu do wartości w skali Depresji (2) (tzw.”dolinka konwersyjna”) co świadczy o udziale mechanizmu konwersji w powstawaniu tych zaburzeń (23, 29), przez innych autorów nazywanym obronnym mechanizmem somatyzacji i zaprzeczania (30) (ryc. 1). Sam mechanizm konwersji (conversio, odwrócenie) to jeden z mechanizmów obronnych znanych w psychologii. Jest to generowanie przez podświadomość rozmaitych (pozornych lub rzeczywistych) dolegliwości fizycznych w celu uzasadnienia niepodejmowania działań przez jednostkę lub odwrócenia jej uwagi od niechcianych myśli i uczuć.
Ryc. 1. Przykładowy profil normatywny z obecną „dolinką konwersyjną”.
Gastrointestinal Quality of Life Index (GIQLI)
Wg autorów (31) GIQLI jest kwestionariuszem specyficznym tylko dla schorzeń układu pokarmowego (tzw. kwestionariusz specyficzny układowo), wg innych naukowców zaliczany jest do typowych instrumentów specyficznych chorobowo (6, 7, 10, 31). Jest on najczęściej używanym narzędziem pomiaru jakości życia wśród instrumentów specyficznych dla choroby refluksowej. GIQLI jest rekomendowany przez European Study Group for Antireflux Surgery. Od momentu powstania kwestionariusza GIQLI został on wykorzystany w wielu klinicznych badaniach naukowych oceniających jakość życia u chorych z chorobą refluksową przełyku przed i po operacji fundoplikacji (11, 12, 13, 32).
GIQLI jest wielozakresową konstrukcją, składającą się z 36 pytań oceniających 5 zakresów: 19 pytań poświęconych jest objawom chorobowym, 7 pytań dotyczy ogólnego stanu fizycznego chorego, 4 pytania dotyczą socjalnego funkcjonowania, 5 pytań poświęconych jest emocjom chorego, jedno pytanie dotyczy wpływu leczenia zachowawczego na samopoczucie chorego.
Każde pytanie punktowane jest od 0 do 4 punktów (0 – najgorsza, 4 – najlepsza opcja). Suma punktów z odpowiedzi stanowi o całkowitej ilości punktów (144 – najwyższa punktacja). Wyniki, które średnio uzyskuje zdrowa populacja to 122,6 pkt.
Ocena objawów podmiotowych
Obecność objawów choroby refluksowej oceniano według utworzonego formularza badania przedoperacyjnego chorych z zarzucaniem żołądkowo-przełykowym, zawierającego pytania o najczęściej występujące i najbardziej charakterystyczne, według piśmiennictwa, objawy choroby refluksowej (1, 4).
Analiza statystyczna wyników
Wyniki opracowywano w arkuszu kalkulacyjnym Excel(r) 2000 (Microsoft Corp, Ca, USA) i poddano analizie statystycznej w programie GraphPad Prism v.4.1. (GraphPad Software, San Diego, CA, USA oraz Statistica 6,0), z wykorzystaniem testu t-studenta, testu nieparametrycznego Mann-Whitneya, dwustronnego testu różnic Yates corrected Chi-square, jednoczynnikowej analizy wariancji (ANOVA) dla zmiennych niepołączonych popartej post-hoc testem Tukey´a lub testu Kruskal-Wallis´a popartego testem post-hoc Dunna, których używano do wykazania statystycznych różnic między punktacją uzyskaną w GIQLI przed i po zabiegu operacyjnym we wszystkich wyróżnionych grupach chorych. Korelacje badano przy użyciu testów Pearsona i Spearmana.
Wyniki wyrażano w postaci średnich arytmetycznych i odchyleń standardowych (średnia ±SD). We wszystkich analizach p<0, 05 uznawano za poziom istotności statystycznej.
WYNIKI
Na podstawie wykreślonego psychogramu normatywnego w badaniu MMPI badaną grupę pacjentów podzielono na dwie następujące podgrupy chorych:
pacjentów, u których w profilu normatywnym w obrębie pierwszych trzech skal klinicznych zaobserwowano wyższe wartości Hd (Hipochondrii) i Hy (Histerii) (skale 1 i 3) względem skali D (Depresji) (skala 2) (tabela 1). Świadczy to o tym, że pacjenci ci mają tendencję do somatyzacji istniejących objawów psychologicznych i przyjęto jako powszechną nazwę tego układu „dolinka konwersyjna”. Grupa ta została nazwana jako pacjenci z konwersją (odpowiednio kobiety/mężczyźni z konwersją). Są to pacjenci, u których obok zdiagnozowanej choroby refluksowej stwierdza się tendencję do konwersji objawów psychologicznych w objawy somatyczne;
Tabela 1. Wyniki uzyskane w kwestionariuszu GIQLI przez pacjentów (przy uwzględnieniu całej badanej grupy, podziału na chorych z konwersją i bez) przed operacją oraz w 3 m-ce i w rok po zabiegu fundoplikacji.
 Cała badana grupaPacjenci bez konwersjiPacjenci z konwersjąP
Przed operacją 91?2092?13a91?180, 8319
3 m-ce po operacji106?20110?14b102?170, 1346
Rok po operacji 109?18116?12b102?15**0, 0063
P0, 0011<0.00010, 1022 
Małe litery w kolumnach oznaczają różnice statystyczne pomiędzy GIQLI przed operacją, 3 m-ce i rok po operacji (one-way ANOVA followed by post-hoc test Tukey). Gwiazdki w wierszach oznaczają różnice statystyczne pomiędzy GIQLI przed, 3 m-ce i rok po operacji u pacjentów z konwersją i bez konwersji (Student t-test).
Dwóch pacjentów, u których w profilu normatywnym MMPI nie zaobserwowano ww. tendencji w układzie skal klinicznych (profil osobowościowy nie wskazywał na istnienie zjawiska somatyzacji, co świadczyło o braku podłoża psychologicznego choroby). Grupa ta została nazwana w dalszej części pracy jako pacjenci bez konwersji (odpowiednio kobiety/mężczyźni bez konwersji)
W badanej grupie chorych, wraz z podziałem na pacjentów z konwersją i bez konwersji, nie zauważamy istnienia zasadniczych różnic pomiędzy podgrupami, biorąc pod uwagę zarówno charakterystykę ogólną badanych populacji (tj. płeć, wiek, wykształcenie, stan cywilny, miejsce zamieszkania), ilość i jakość zgłaszanych objawów, zmiany patologiczne w badaniach dodatkowych, poziom subiektywnie pojmowanej jakości życia, jakości zastosowanej przed zabiegiem farmakoterapii oraz w końcu rodzaju zastosowanego leczenia operacyjnego. Mimo sugerowanych w literaturze różnic w grupie pacjentów z zaburzeniami somatyzacyjnymi (przeważają kobiety w wieku pokwitania i we wczesnych latach dojrzałych, osoby gorzej wykształcone, o niższej pozycji społecznej i ekonomicznej (22, 24)), w badanej grupie zaburzenia psychiczne odnajdujemy głównie u osób ze średnim i wyższym wykształceniem, bez zaznaczonej przewagi kobiet, pozostających w związku małżeńskim i mieszkających w dużych miastach.
Ocena przed- i pooperacyjna jakości życia za pomocą GIQLI
W tabeli 1 pokazano uzyskane punktowe wyniki w GIQLI w obrębie całej badanej grupy pacjentów wraz z podziałem na pacjentów z konwersją i bez konwersji .

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Bianchi Porro G.: Gastroenterologia i hepatologia. Wydawnictwo CZELEJ 2003.
2. Wytyczne PTG-E: choroba refluksowa przełyku. Przedruk z Gastroenterologii Polskiej 2005; 12, 4.
3. Bremner R.M., DeMeester T.R.: Pre- and Postoperative Assessment in Gastroesophageal Reflux Disease. w: Functional Investigation in Esophageal Disease (Scarpignato C, Galmiche J-P eds) Karger AG Basel 1994; 260-287.
4. Szmidt J.: Podstawy chirurgii. Wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2004.
5. Dent J., et al.: An Evidence-based Appraisal of Reflux Disease Management – the General Workshop Report. Gut 1998; 44 (Suppl.) 2: 1-16.
6. Przytulski K.: Jakość życia w chorobie refluksowej. Gastroenterologia Polska 2004; 11, 6: 559-563.
7. Yacavone R.F., et al.: Quality of Life Measurement in Gastroenterology: What Is Available? AJG 2001; 96, 2: 285-297.
8. Bujok G., Tombarkiewicz M.: Jakość życia uwarunkowana stanem zdrowia jako nowy problem kliniczny. Wiadomości Lekarskie 2005; 58, 1-2: 67-70.
9. Velanovich V.: Using Qualityof Life Instruments to Assess Surgical Outcomes. Surgery 1999; 126: 1-4.
10. Manishi Prasad, et al.: The Impack of Treatment for Gastro-oesophageal Reflux Disease on Health Related Quality of Life. Pharmacoeconomics 2003; 21, 11: 769-790.
11. Kamolz T., et al.: Quality of Life and Surgical Outcome after Laparoscopic Nissen and Toupet Fundoplication: One-Year Follow-Up. Endoscopy 2000; 32, 5: 363-368.
12. Mobius C., et al.: Quality of Life before and after Laparoscopic Nissen Fundoplication. Surg. Endosc., 2001; 15: 353-356.
13. Slim K., et al.: Quality of Life before and after Laparoscopic Fundoplication. Am. J. Surg., 2000; 180: 41-45.
14. Velanovich V., et al.: Quality of Life Scale for Gastroesophageal Reflux Disease. J. Am. Coll. Surg., 1996; 183: 217-224.
15. Kamolz T., et al.: Psychological Intervention Influences the Outcome of Laparoscopic Antireflux Surgery in Patient with Stress-related Symptoms of Gastroesophageal Reflux Disease. Scand J. Gastroenterol., 2001; 8:800-805.
16. Baker L.H., et al.: Psychological Distress in Patient with Gastroesophageal Reflux Disease. Am. J. Gastroenterol., 1995; 90: 1797-1803.
17. Johnston B., et al.: Stress, Personality and Social Support in Gastroesophageal Reflux Disease. J. Psychosom. Res., 1995; 39: 221-226.
18. Wright C.E., et al.: The Effect of Psychological Stress on Symptom Severity and Perception in Patients with Gastro-oesophageal Reflux. J. Psych. Res., 2005, 59: 415-424.
19. Latimer P.R.: Functional Gastrointestinal Disorders. New York: Springer, 1983.
20. Rubin J., et al.: Measuring the Effects of Emotion on Esophageal Motility. Psychosom. Med., 1962; 170-6.
21. Kamolz T., et al.: Psychological Intervention Influences the Outcome of Laparoscopic Antireflux Surgery in Patient with Stress-related Symptoms of Gastroesophageal Reflux Disease. Scand J. Gastroenterol., 2001; 8: 800-805.
22. Hurwitz T.A.: Somatization and Conversion Disorder. Can. J. Psychiatry, 2004; 49: 172-178.
23. Owczarek K.: Analiza profili osobowości u osób z psychogennymi napadami rzekomopadaczkowymi i padaczkowymi na podstawie Minnesockiego Wielowymiarowego Inwentarza Osobowości (MMPI). Praca habilitacyjna, Warszawa 2002; Wyd. CMKP Warszawa.
24. Płocka-Lewandowska M.: Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej 2002; 2, 3: 183-186.
25. ICD-10 – Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne – Vesalius. Kraków 1994. Rewizja dziesiąta.
26. Tarnowski W.: Obiektywna ocena skuteczności leczenia chirurgicznego zarzucania żołądkowo-przełykowego. Praca habilitacyjna, Warszawa 2003; Wyd. CMKP Warszawa
27. Tarnowski W., et al.: Laparoskopowe operacje antyrefluksowe – doświadczenia własne. Videochirurgia 2003; 8, 3/4: 4-8.
28. Matkowski M.: MMPI: badanie-opracowanie-interpretacja. Pracownia Terapii i Rozwoju Osobowości; Poznań 1992.
29. Bailles E., et al.: Psychiatric Disorders, Trauma and MMPI Profile in Spanish Sample of Nonepileptic Seizure Patients. General Hospital Psychiatry 26(2004): 310-315.
30. Monsen K., Havik O.E.: Psychological Functioning and Bodily Conditions in Patients with Pain Disorder Associated with Psychogical Factors. Br. J. Med. Psychology, 2001, 74:183-195.
31.Eypasch E., et al.: Gastrointestinal Quality of Life Index: Development, Validation and Application of a New Instrument. Br. J. Surg., 1995; 82: 216-222.
32. Kamolz T., et al.: Mid – and Long-term Quality of Life Assessments after Laparoscopic fFndoplication and Refundoplication: a Single Unit Review of More than 500 Antireflux Procedures. Digest. Liver. Dis., 2002; 34: 470-6.
33. Kalinowska E., et al.: Metody pomiaru jakości życia u chorych z chorobą refluksową przełyku. Gastroenterol. Pol., 2005; 12, 6: 531-536.
34. Heikkinen T., et al.: The Quality of Life of Gastroesophageal Reflux Disease Patients Waiting for an Antireflux Operation. Surg. Endosc., 2004; 18: 1712-1715.
35. Schwartz A.C., et al.: Treatment of Conversion Disorder in an African American Christian Woman: Cultural and Social Considerations. Am. J. Psych., 2001; 158: 1385-91.
otrzymano: 2007-04-16
zaakceptowano do druku: 2007-07-10

Adres do korespondencji:
*Ewa Kalinowska
Klinika Chirurgii Ogólnej i Przewodu Pokarmowego
ul. Czerniakowska 231, 00-416 Warszawa
tel.: 502-128-792
e-mail: ewkalin@interia.pl

Postępy Nauk Medycznych 10/2007
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych