Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 2/2000, s. 8-14
Krystyna Księżopolska-Pietrzak, Katarzyna Pazdur-Zięcina, Mariusz Strzyżewski, Halina Miller
Postępowanie z chorym po totalnej alloplastyce stawu biodrowego
Apptoch to the patient after total hip arthroplasty
Oddział Dzienny Usprawniania Narządu Ruchu Instytutu Reumatologicznego w Warszawie
Kierownik Oddziału Dziennego: dr n. med. Krystyna Księżopolska-Pietrzak
Summary
Total hip arthroplasty allows patient to return not only to their normal activities but also to their jobs. It is very important to begin rehabilitation during the first 24 th after surgery and to educate the patient about how to use the hip through all the patient´s life. Even the best constructed total endoprothesis can not replace a natural joint. The aim of rehabilitation is to save the endoprothesis from luxation and loosening and to ensure normal mechanical functioning of the prothesis for a long time. Explaining the possible dangers (sudden movements of adduction, flexion and rotation) to the patient and instructing him of how to cope with everyday activities and haw to adatpat the patient´s environment to his capabilities, will allow for the proper protection of the implanted total endothrothesis of the hip.
Założenie endoprotezy stawu biodrowego umożliwiło wielu ludziom normalne funkcjonowanie w społeczeństwie, kontynuację pracy zawodowej, a u osób starszych samodzielne życie (4, 8, 12, 15). Użycie nowoczesnych technik znieczulania, zmniejszyło liczbę przeciwwskazań do tej formy leczenia operacyjnego.
Wskazaniem do implantacji endoprotezy, w przebiegu przewlekłych chorób obejmujących staw biodrowy są zaawansowane zmiany destrukcyjnie w obrazie radiologicznym, ból i ustawienie stawu często w przykurczu. Endoprotezy najczęściej zakłada się w chorobie zwyrodnieniowej stawu biodrowego, chorobach układowych tkanki łącznej takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, toczeń rumieniowaty układowy. W związku z przedłużeniem średniej wieku przeżycia, wzrasta liczba osób z osteoporozą, której konsekwencją są złamania w obrębie nasady bliższej kości udowej. Jedynym rozwiązaniem w tych przypadkach, często ratującym życie, jest endoprotezoplastyka biodra (6, 7, 11, 12, 13, 15).
Nawet najlepiej skonstruowana osteoproteza, odpowiednio dobrana i założona przez ortopedę, nie jest w stanie zastąpić naturalnego stawu biodrowego. Dużą rolę w procesie leczenia odgrywa postępowanie usprawniające od pierwszej doby po operacji. Niemniej ważne są wskazówki co do prawidłowej i oszczędnej eksploatacji endoprotezy przez całe życie (5, 8, 9, 15).
Przed zabiegiem operacyjnym, jeśli jest to możliwe, wskazane są (2, 15):
– ćwiczenia: oddechowe, wzmacniające obręcz barkową,
– nauczenie pacjenta: prawidłowych napięć mięśni, szczególnie pośladkowych i brzucha oraz chodzenia z pomocą kul łokciowych,
– zmniejszenie przykurczu stawu biodrowego za pomocą różnych technik wyciągów i redresji.
Po zabiegu operacyjnym celem rehabilitacji jest ochrona endoprotezy przed zwichnięciem i obluzowaniem, jak również zapewnienie długotrwałej żywotności mechanicznej. Zagrożeniem dla endoprotezy, szczególnie w pierwszych tygodniach po operacji jest niepełny zakres ruchów, zmniejszona siła mięśni, nieprawidłowy stereotyp ruchu i dysfunkcja obwodowych stawów: staw skokowy, kolanowy i kręgosłup (1, 8, 9, 10, 16).
W postępowaniu usprawniającym dążymy do uzyskania pełnego zakresu ruchów operowanego stawu. Należy jednak unikać, szczególnie w okresie pooperacyjnym przywiedzenia, nadmiernego zgięcia i nadmiernych ruchów rotacyjnych, które to zagrażają zwichnięciem głowy endoprotezy biodra. Brak odwiedzenia w stawie lub niewielki jego zakres może sprzyjać obluzowaniu panewki endoprotezy. Podobnie brak rotacji wewnętrznej sprzyja obluzowaniu trzpienia endoprotezy w trzonie kości udowej (3, 4, 7, 12, 13, 14, 16).
Obok uzyskania optymalnego dla chorego zakresu ruchów w obrębie operowanego stawu, duże znaczenie ma wzmocnienie mięśni, szczególnie pośladkowych (małego i średniego) oraz rotatorów wewnętrznych biodra. Osłabienie mięśni pośladkowych będzie powodowało przeciążenie łuku Adamsa, co w konsekwencji może spowodować penetrację trzpienia endoprotezy poprzez trzon kości udowej.
Nieprawidłowy stereotyp ruchu, występujący często u osób, u których założono endoprotezę stawu biodrowego, jest konsekwencją przykurczu mięśni kulszowo-goleniowych, biodrowo-lędźwiowych, osłabienia mięśni brzucha i skrócenia mięśni prostowników grzbietu. W postępowaniu usprawniającym należy uwzględnić ćwiczenia rozluźniające mięśnie będące w przykurczu oraz wzmacniające osłabione mięśnie.
U chorych z endoprotezą biodra często spotykamy się z nieprawidłowym stereotypem chodu, polegającym na unoszeniu miednicy wraz z kolanem w fazie wykroku. W nauce chodu polecamy wysokie unoszenie kolana.
Dokładna ocena stanu pacjenta przez rehabilitanta przed zabiegiem operacyjnym oraz wskazówki ortopedy po operacji, będą stanowiły o odstępstwach od modelu rehabilitacji po założeniu endoprotezy biodra.
Model postępowania z chorym po operacji:
1 doba – ćwiczenia: oddechowe, czynne stóp, napięcia izometryczne mięśni pośladkowych i czworogłowego. Operowana kończyna ułożona jest w zgięciu biodra około 20 stopni i zgięciu kolana około 20 stopni.
2 doba – ćwiczenia oddechowe, czynne stóp i napięcia izometryczne mięśni jak w pierwszej dobie. Włączamy ćwiczenia bierne operowanego biodra w osi kończyny, pozycji pośredniej i odwiedzeniu. Kończyna ułożona jest w bucie derotacyjnym. Pacjent siada w łóżku.
3 doba – ćwiczenia i ułożenie kończyny jak w drugiej dobie. Pacjenta pionizujemy w balkoniku, z pełnym odciążeniem operowanej kończyny.
4 doba – ćwiczenia i ułożenie kończyny jak w drugiej dobie. Pacjent chodzi z pomocą balkonika i pełnym odciążeniem kończyny. Wyrównanie obcasem ewentualnej różnicy w długości kończyn.
5-14 doba – ćwiczenia czynno-bierne, samowspomagane i czynne przyłóżkowe, w pozycji siedzącej i leżącej. Nauka chodzenia z pomocą 2 kul łokciowych.
Od 14 doby – doskonalenie chodu, zwiększanie dystansu. Pacjent wykonuje napięcie izometryczne mięśni pośladkowych i brzucha wielokrotnie w ciągu dnia. Rozpoczynamy ćwiczenia w systemie bloczkowo-ciężarkowym: na plecach, w płaszczyźnie czołowej – odwiedzenie, nie przekraczając linii pośrodkowej ciała, oraz na boku nieoperowanym, w płaszczyźnie strzałkowej – zginanie i prostowanie.
Po operacji implantacji endoprotezy stawu biodrowego pacjent może przyjmować następujące pozycje w łóżku:
– leżenie na plecach – kończyna operowana w odwiedzeniu i pozycji pośredniej (bez rotacji),
– leżenie na boku nieoperowanym – jest możliwe po usunięciu drenów, a kończyna operowana musi być w odwiedzeniu na wysokości uda i goleni,
– leżenie na boku operowanym – po 2 miesiącach po operacji, jedynie za zgodą operatora.
Pacjent po założeniu endoprotezy biodra rozpoczyna chodzenie z pomocą 2 kul łokciowych i pełnym odciążeniu operowanej kończyny. Stopniowo, od 4 tygodnia po operacji, może obciążać kończynę wówczas, gdy uzyskaliśmy dobry ruch w stawie i nie występuje ból.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Bernakiewicz M. i wsp.: Biomechanika 95, 73, 7, AWF Kraków 1995.
2. Butler G. et al.: Educ. Cons., 1996, 30, 2:209.
3. Czabański P. i wsp.: Fizjoterapia, 1997, 5:29.
4. Georgia P. et al.: Orthopedics, 1994, 20, 2: 145.
5. Greenfield S. et al.: Med. Care, 1993, 31, 2:141.
6. Kmieciak M., Panasiuk M.: Kwart. Ortop. I, 1993, 3:1.
7. Kmieciak M., Panasiuk M.: Kwart. Ortop. II, 1993, 4:14.
8. Kreczko R., Śmiłowicz M.: Postępy Reumatologii, 234, CMKP, Warszawa, 1989.
9. Kreczko R., Śmiłowicz M.: Reumatologia, 1993, 31:339.
10. Kwaśniewski R., Seyfried A.: Med. Sport. 1999, 97:6.
11. Plusiewicz W., Rogala E.: Osteoporoza, Śląska AM Katowice 1996.
12. Pozowski A, Uszyński K.: Mam sztuczny staw, PZWL, Wrocław, 1995.
13. Pozowski A., Skolimowski T.: Fizjoterapia, 1999, 7:32.
14. Pozowski A., Skolimowski T.: Fizjoterapia, 1999, 7:37.
15. Rissanen P. et al.: Qual. Life Res., 1996, 5, 1:56.
16. Wall A., Dragan S.: Biomechanika 94, 75, 312, Ofic. Wyd. Politech. Wrocławskiej. Wrocław 1994.
Postępy Nauk Medycznych 2/2000
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych