Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 2/2001, s. 48-51
Agnieszka Siennicka
Możliwość wykorzystania błony owodniowej w rekonstrukcji uszkodzonej powierzchni gałki ocznej
The possibility of using amniotic membrane transplantation in the ocular surface disorders
Katedra i Klinika Okulistyczna Akademii Medycznej im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
Kierownik Katedry: prof. dr hab. Krystyna Pecold
Streszczenie
Celem pracy było przedstawienie chirurgicznych metod postępowania w chorobach powierzchni gałki ocznej z wykorzystaniem błony owodniowej. Błona ta jest cienką, półprzepuszczalną tkanką, która stanowi najbardziej wewnętrzną warstwę pęcherza płodowego i otrzymywana jest podczas cięcia cesarskiego. Zawiera grubą błonę podstawną i awaskularną warstwę miąższową. Autorzy sugerują, że właśnie te dwie cechy mają wpływ na powodzenie przeszczepu, który wspomaga nabłonkowanie i hamuje proces włóknienia. Przeszczep błony owodniowej może stanowić alternatywną metodę postępowania w leczeniu schorzeń powierzchni gałki ocznej.
Summary
The aim of this paper is to describe the surgical management of ocular surface disorders using amniotic membrane transplantation. It is a thin, semitransparent tissue forming an innermost layer of the fetal membrane. It is obtained from Cesarean section and prepared under sterile conditions. Amniotic membrane contains a thick basement membrane and avascular matrix. Authors theorise that these features are crucial to succesful transplantation. This transplantation promotes normal conjunctival epithelialization while suppresing fibrosis formation. Amniotic membrane transplantation may be considered as an alternative method for treating ocular surface disorders.
Schorzenia powierzchni gałki ocznej doprowadzają do zmiany jej struktury będąc poważną przyczyną obniżenia ostrości wzroku. Mimo znacznego postępu w leczeniu zachowawczym i chirurgicznym, problem ten pozostaje nadal poważnym wyzwaniem dla okulistów.
Prawidłową powierzchnię gałki ocznej pokrywa nabłonek rogówkowy, spojówkowy i rąbkowy, z których każdy posiada odmienny fenotyp (5). W przypadku, gdy dojdzie do jej uszkodzenia, gojenie się rany, jako części procesu naprawczego prowadzić może do całkowitej regeneracji z przywróceniem funkcji tkanki. Często jednak powstają zmiany włókniste, dochodzi do zmiany prawidłowego fenotypu i co z tym związane, utrata funkcji tkanki. Dla fizjologicznie przezroczystej rogówki nawet niewielka ilość włóknistej tkanki, mimo zachowanego fenotypu może być przyczyną upośledzenia procesu widzenia (4).
Uznawane dotychczas metody leczenia powierzchni gałki ocznej, jak auto- bądź allogeniczny przeszczep spojówki i rąbkowych komórek pnia, adhezyjne kleje tkankowe, keratoplastyka drążąca lub warstwowa, boczne zszycie szpary powiekowej, mimo częściowych sukcesów okazywały się często niewystarczające (2, 10).
W niniejszym doniesieniu przedstawiono nową, alternatywną metodę leczenia poważnych defektów powierzchni gałki ocznej, która w przyszłości ma szansę stać się standardowym postępowaniem terapeutycznym.
Błona owodniowa jest to cienka, półprzepuszczalna tkanka, która stanowi najbardziej wewnętrzną warstwę pęcherza płodowego (10). Powstaje ona jako rozstęp w węźle zarodkowym tworząc jamkę, której dno wyściela ektoderma tarczy zarodkowej, sklepienie zaś komórki zwanej amnioblastami. Gromadzący się płyn owodniowy powoduje powiększanie się jamy i zbliżenie owodni do kosmówki (8). Nabłonek owodni spoczywa na grubej błonie podstawnej, która oddziela go od pozbawionych naczyń istoty właściwej (6, 14). Lee i Tseng uważają, że właśnie te dwie cechy stanowią o przydatności owodni w rekonstrukcji powierzchni gałki ocznej.
Wg Trelforda zainteresowanie błoną owodniową znalazło swój początek w 1910 roku, kiedy to Davis jako pierwszy przedstawił działanie błon płodowych w przeszczepach skóry (12). Od tego czasu powstało szereg prac dotyczących zastosowania błony owodniowej m.in. w leczeniu oparzeń skóry, owrzodzeń podudzi, wytwarzaniu sztucznej pochwy i w licznych zabiegach operacyjnych wykonywanych w obrębie głowy, szyi, jamy brzusznej i miednicy.
W 1940 roku De Rotth przedstawił pracę, w której opisał zastosowanie błony owodniowej wraz z kosmówką w leczeniu zrostów spojówki powiekowej i gałkowej (12).
W ostatnich latach zainteresowanie błoną owodniową znacznie wzrosło. Przeprowadzone badania ujawniły wiele właściwości, które czynią ją użyteczną w odnowie powierzchni gałki ocznej.
Błona owodniowa nie wykazuje ekspresji antygenów zgodności tkankowej, co umożliwia jej transplantację bez dodatkowego stosowania immunosupresji i ryzyka odrzucenia przeszczepu. Posiada ona silne właściwości antybakteryjne, co wpływa na niskie ryzyko powikłań pooperacyjnych w porównaniu z błoną śluzową nosa, czy policzka (10). Kolejną ważną cechą błony owodniowej jest jej działanie antyadhezyjne oraz łatwy dostęp i niemal nieograniczone możliwości jej uzyskiwania (6, 9, 10, 14, 16).
Prosty sposób otrzymywania błony owodniowej opisał Tseng i wsp. Po przeprowadzeniu testów wykluczających syfilis i obecność wirusów HIV, B oraz C u matek, uzyskiwali materiał podczas cięcia cesarskiego. Pozostałości łożyska usunięto przy użyciu sterylnego roztworu soli fizjologicznej zawierającej 50 mikrogramów/ml penicyliny, 50 mikrogramów/ml streptomycyny, 100 mikrogramów/ml neomycyny i 2,5 mikrogramy/ml amfoteracyny B. Odseparowaną od kosmówki owodnię umieszczono na nitrocelulozowym papierze, nabłonkiem i błoną podstawną zwróconym ku górze. Papier z przylegającą błoną cięto na kawałki i przechowywano w temp. -80°C w sterylnej fiolce zawierającej pożywkę Dulbeco z modyfikacją Eagle i glicerol w stosunku 1:1. W odróżnieniu od tego Shimazaki i Young przetrzymywali błonę owodniową łącznie z kosmówką w plastikowym pojemniku z sulfotlenkiem dwumetylu, zaś Jae Chan Kim w temp. 4 w 100% glicerynie (5, 10).
Wpływ działania owodni na uszkodzoną doświadczalnie powierzchnię oczną królików jako pierwsi badali Kim i Tseng. Zastosowanie n-heptanolu doprowadziło do przymglenia i patologicznego unaczynienia tkanek. Następnie dokonano warstwowej keratektomii i przeszczepu błony owodniowej. Trzymiesięczny okres obserwacji wykazał, że 5 spośród 13 rogówek zwierząt miało gładką, pozbawioną naczyń powierzchnię, bez objawów przymglenia, z przywróceniem rogówkowego lub rogówkowo-podobnego fenotypu (4, 5).
Na korzystne działanie błony owodniowej zwrócili także uwagę inni badacze (Choi i Kim). Po wykonaniu fotokeratektomii refrakcyjnej przy użyciu lasera Excimer, badali efekt zastosowania owodni na gojące się rany rogówek u królików. Wykazali, że przeszczepiona błona owodniowa zmniejszyła zmętnienie rogówki i proliferację keratocytów podczas gojenia się rany (1).
Wyniki badań przeprowadzonych na zwierzętach zachęciły autorów do dalszych prac. Błona owodniowa stała się cennym materiałem, który stworzył nowe możliwości chirurgicznego leczenia defektów powierzchni gałki ocznej.
Uszkodzenia nabłonka i utrzymujące się owrzodzenia rogówki u ludzi stały się przedmiotem badań Lee i Tsunga (1996). Przyczyną tych schorzeń były infekcje bakteryjne, keratopatia neurotropowa, nawracające erozje w keratopatii pęcherzowej, bliznowaciejące zapalenie spojówki i rogówki oraz zespół suchego oka z perforacją rogówki. Po oczyszczeniu rany autorzy dokonali przeszczepu błony owodniowej u 11 pacjentów. U 10 z nich nastąpiło całkowite wygojenie zmiany, bez nawrotu w ciągu 9,0 ± 5,9 miesięcy. W jednym przypadku, w wyniku wcześniejszej perforacji rogówki w RZS leczenie nie powiodło się (6).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Choi Y. et al.: Effect of the Application of Human Amniotic Membrane on Rabbit Corneal Wound Healing After Excimer Laser Photorefracitve Keratectomy. Cornea 1998, 17(4):389-395.
2. Coster D.J.: Surgical management of ocular surface disorders using conjunctival and stem cell allografts. Br. J. Ophtalmol. 1995, 79:977-82.
3. Fujishima H. et al.: Trabeculectomy With the Use of Amniotic Membrane for Uncontrollable Glaucoma. Ophtalmic Surgery and Lasers 1998 MAY, Vol. 29, No 5, 428-431.
4. Kim J.C., Tseng S.C.G.: Transplantation of preserved human amnioitic membrane for surface reconstruction in severely damaged rabbit corneas. Cornea 1995, 14:473-84.
5. Kim J.C., Tseng S.C.G.: The Effects on Inhibition of Corneal Neovascularization After Human Amniotic Membrane Transplantation in Severely Damaged Rabbit Corneas. Korean J. Ophtalmol. 1995, Vol. 9:32-46.
6. Lee S., Tseng S.C.G.: Amniotic membrane transplantation for persistent epithelial defects with ulceration. Am. J. Ophtalmol. 1997, 123:303-312.
7. Oficjalska-Młyńczak J. i wsp.: Autogeniczny przeszczep rąbkowych komórek pnia w niegojącym się ubytku nabłonka rogówki po oparzeniu chemicznym oka. Klinika Oczna, 1998, 100(1):41-43.
8. Ostrowski K.: Embriologia człowieka. Wydanie III poprawione. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich Warszawa 1988, 74.
9. Prabhaswat P. et al.: Comparison of conjunctival autografts, amniotic membrane and primary closure for pterygium excison. Ophtalmology 1977: Vol. 104 Nr 6:974-983.
10. Shimazaki J. et al.: Amniotic Membrane Transplantation for Ocular Surface Reconstruction in Patients with Chemical and Thermal Burns. Ophtalmology 1997, Vol 104, Nr 12:2068-2075.
11. Shimazaki J. et al.: Transplantation of amniotic membrane and limbal autograft for patients with recurrent pterygium associated with symblepharon. Br. J. Ophtalmol. 1998 Mar. 82(3):235-40.
12. Trelford J.D., Trelford-Sauder M.: The amnion in surgery, past and present. Am. J. Obstet. Gynecol. 1979, 134:833-45.
13. Tseng S.C.G.: Cytokine network between human limbal or corneal epithelium and fibroblasts. Invest. Ophtalmol. Vis. Sci. 1993, 34 (S):1011.
14. Tseng S.C.G. et al.: Amniotic Membrane Transplantation for Conjunctival Surface Reconstruction. Am. J. Ophtalmol. 1997, 124:765-774.
15. Tseng S.C.G. et al.: Amniotic Membrane Transplantation With or Without Limbal Allografts for Corneal Surface Reconstruction in Patients With Limbal Stem Cell Deficiency. Arch. Ophtalmol. 1998, Vol 116:431-441.
16. Tsubota K. et al.: Surgical Reconstruction of Ocular Surface in Advanced Ocular Cicatricial Pemphigoid and Stevens-Johnson Syndrome. Am. J. Ophtalmol. 1996, 122:38-52.
Postępy Nauk Medycznych 2/2001
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych