Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 3-4/2003, s. 47-49
Lech Konopka
Profesor dr hab. med. Ryszard Brzozowski – Redaktor Naczelny „Postępów Nauk Medycznych” Życiorys naukowy
Profesor dr hab. med. Ryszard Brzozowski urodził się w Warszawie. Studia medyczne odbył w latach 1946-1951, studiując początkowo na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego, a następnie w Akademii Medycznej. Pracę w zawodzie lekarza rozpoczął w 1952 roku, jako wolontariusz w Szpitalu Miejskim Nr 2 na oddziale wewnętrznym kierowanym przez Profesora dr. n. med. Witolda Orłowskiego, łącząc ją jednocześnie z pracą tłumacza i redaktora w Państwowym Zakładzie Wydawnictw Lekarskich.
W 1957 roku Profesor R. Brzozowski przeszedł do pracy w Szpitalu Wojewódzkim do Oddziału Wewnętrznego będącego jednocześnie IV Zakładem Chorób Wewnętrznych Studium Doskonalenia Lekarzy. Po przejściu na emeryturę Profesora Witolda Orłowskiego w 1960 roku, Profesor Ryszard Brzozowski w drodze postępowania konkursowego objął stanowisko ordynatora.
W czasie 52-letniej pracy lekarskiej zainteresowania naukowe, dydaktyczne i organizacyjne Profesora Ryszarda Brzozowskiego obejmowały różne dziedziny medycyny doświadczalnej, klinicznej i społecznej.
W okresie początkowym swojej kariery naukowej Profesor R. Brzozowski poświęcił się zagadnieniom gospodarki wodno-elektrolitowej. Zajmując się tą dziedziną próbował usystematyzować zagadnienia obejmujące patofizjologię metabolizmu potasu, miedzi, magnezu i cynku. Prace dotyczące gospodarki tymi pierwiastkami miały w tamtych latach charakter pionierski i nowatorski, a ich publikacje należały do pierwszych w Polsce.
Implikacją praktyczną badań z tego zakresu były opracowania kliniczne dotyczące stanów hipo- i hiperkaliemii. Zachowaniu się metabolizmu żelaza i miedzi w chorobie wrzodowej żołądka poświęcona była Jego rozprawa na stopień doktora medycyny. Promotorem rozprawy Profesora R. Brzozowskiego na stopień naukowy doktora medycyny był Profesor W. Orłowski, a rozprawa ta była ostatnią, którą jako promotor prowadził ten Wielki Uczony i jeden z najwybitniejszych polskich internistów.
W okresie samodzielnej pracy na stanowisku Kierownika Oddziału Wewnętrznego łącznie z najbliższymi współpracownikami Profesor R. Brzozowski zapoczątkował liczne prace z zakresu kardiologii, w tym poświęcone szczególnie częstym w tym okresie zawałom serca w województwie warszawskim. Posłużyły one opracowaniu monografii zatytułowanych „Przyczynek do badań epidemiologicznych nad zawałem serca w województwie warszawskim”, „Los chorych po zawale serca” i „Myo-cardial infarction in the province of Warsaw in the years 1963-1967”. Ta ostatnia pozycja w języku angielskim ukazała się drukiem w 1971 roku w La Santé Publique. Bukareszt.
Problemy geriatrii i gerontologii, a także pomocy społecznej to kolejny w latach 70-tych nurt zainteresowań Profesora Ryszarda Brzozowskiego. Szczególnie cenne z tego zakresu było opracowanie pt. „Stan i ewolucja pomocy społecznej”. Praca ta uzyskała nagrodę Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w roku 1974. Do innych ważnych prac z tej dziedziny należały „Problemy wieku starczego w Polsce”, „Aspekty społeczno-zdrowotne ludzi starych w Polsce”, „Pomoc społeczna – jej drogi rozwoju w Polsce” (opublikowane w językach polskim, angielskim, francuskim, niemieckim i rosyjskim).
Podsumowaniem tego obszaru zainteresowań – jakże ważnych w tamtych latach – było opracowanie pt. „Pomoc społeczna w Polsce i krajach europejskich”. Wymienione publikacje były wyrazem wielkiego zaangażowania Profesora R. Brzozowskiego w sferę szeroko rozumianych problemów społecznych, w tym zwłaszcza zdrowia publicznego, zachorowań wśród ludzi starych oraz opieki zdrowotnej i socjalnej nad nimi. Oddawały one obiektywnie stan pomocy społecznej w Polsce i były nie tylko wyrazem szczególnej wrażliwości Profesora jako lekarza – społecznika, lecz także aktem troski oraz przeciwstawiania się ubóstwu ludzi starych i chorych.
Szeroka działalność publicystyczna Profesora Ryszarda Brzozowskiego dotyczyła także epidemiologii chorób zakaźnych w Polsce. Publikacje z tego zakresu ukazywały się głównie w „Zdrowiu Publicznym” i stanowiły cenny materiał dla instytucji Zdrowia Publicznego i Organizacji Ochrony Zdrowia, a także popularyzacji wiedzy o zdrowiu. Cykl prac dotyczących tego tematu zawierał wiele przemyśleń z zakresu medycyny i filozofii. Splatały się w nich rozważania nad działalnością Instytutów Naukowo-Badawczych, Akademii Medycznych oraz prowadzonych w nich prac naukowo-badawczych i usługowych.
Szczególny nacisk przykładał Profesor R. Brzozowski do problemów kształcenia podyplomowego i szkolenia lekarzy specjalistów. Z tego zakresu w 1988 r. przy współpracy z J. Wasylukiem powstaje opracowanie zatytułowane „System kształcenia podyplomowego i szkolenie lekarzy specjalistów”. Zawarte tam spostrzeżenia oraz wnioski stanowią do dzisiaj cenne źródło informacji z tej dziedziny.
Kształcenie podyplomowe stało się w latach osiemdziesiątych główną, chociaż nie jedyną, pasją Profesora Brzozowskiego. W 1988 roku rozpoczyna się druk Postępów Nauk Medycznych, a Jego Naczelnym Redaktorem zostaje Profesor Ryszard Brzozowski. Na łamach tego periodyku (początkowo kwartalnika), ukazują się nieprzerwanie do dzisiaj artykuły o dużym ciężarze naukowym i praktycznym, służące szkoleniu lekarzy praktyków, oraz naukowców teoretyków.
Ideę zwięzłego sposobu przedstawiania problemów rozpoznania, diagnostyki różnicowej chorób i ich leczenia aktualnie do postępów nauki i obowiązujących sposobów leczenia realizował Profesor Ryszard Brzozowski w ukazujących się podręcznikach zatytułowanych „Vademecum Lekarza Ogólnego”. Jako autor wielu rozdziałów tego podręcznika, a przede wszystkim Redaktor Naczelny kolejnych, przy współpracy z Wł. Brühlem (5 wydań) i samodzielnie 2 wydań Vademecum noszącego ostatnio tytuł Vademecum Lekarza Praktyka, na trwale zapisał się w świadomości kilku pokoleń lekarzy. Podręczniki te od pierwszego wydania w 1953 r. do 2001 r. (10 wydań) stały się najbardziej przystępnym (350 tys. egzemplarzy) źródłem informacji o chorobach występujących u człowieka.
Do głównych zainteresowań naukowych Profesora Ryszarda Brzozowskiego w ostatnim 30-leciu należały szeroko rozumiane problemy gastroenterologii, a w szczególności hepatologii.
W cyklu prac opublikowanych w latach 1972-2001, na szczególne wyróżnienie zasługują opisy zespołu wątrobowo-nerkowego, toksycznego uszkodzenia wątroby, rzekomobłoniastego zapalenia jelit, czynności nerek w marskości wątroby i wpływu na nie zespolenia żyły wrotnej z żyłą dolną.
Zbiór prac omawiających powikłania gastroenterologiczne u chorych po przeszczepieniu nerek; nerki w chorobach narządu trawienia, publikacja na temat sztucznej wątroby – były przykładem prezentacji współczesnego stanu wiedzy na ten temat i nadal należą do nielicznych w polskim piśmiennictwie. Niektóre z tych opracowań (m.in. dotyczące zespołu wątrobowo-nerkowego) stanowiły podstawę rozdziałów w podręcznikach chorób wewnętrznych.
„Czynność nerek w marskości wątroby i wpływ na nie zespolenia żyły wrotnej z żyłą główną dolną” były w 1976 roku tematem rozprawy habilitacyjnej Profesora Ryszarda Brzozowskiego. Treść tej rozprawy stanowiła w tamtym czasie zupełnie nowy, nieporuszany w piśmiennictwie medycznym problem z zakresu nefrologii.
Kilkuletnia współpraca Profesora Ryszarda Brzozowskiego z Instytutem Transplantologii Akademii Medycznej w Warszawie zaowocowała w piśmiennictwie opisem różnych powikłań gastroenterologicznych u chorych po przeszczepieniu nerek. Prace z tego zakresu opublikowane w latach 1980-1981 mają do dzisiaj istotne znaczenie w postępowaniu leczniczym u chorych po przeszczepieniu nerek. Wyróżnieniem zasług Profesora Ryszarda Brzozowskiego w tej dziedzinie była publikacja w języku angielskim zatytułowana „Gastrointestinal and pancreatic complication after kidney transplantation”, która ukazała się w Int. Urol. Nephrol. w 1983 r.
Kolejny i jednocześnie wieloletni nurt zainteresowań naukowych Profesora R. Brzozowskiego i Jego współpracowników to zagadnienia metabolizmu witaminy D, gospodarki wapniowo-fosforanowej z odniesieniem tych zaburzeń m.in. do osteoporozy. O szerokim zasięgu badań z tego zakresu świadczyć może realizowany w latach 1990-1991 program badawczy (JPBR) pt. „ Badania nad osteoporozą u chorych internistycznych”.
W niezwykle bogatej i wielostronnej tematyce prac naukowych Profesora R. Brzozowskiego i Jego współpracowników szczególne miejsce zajmowały zawsze prace z zakresu epidemiologii i medycyny społecznej. Przykładem prac z tej ważnej dziedziny były opracowania dotyczące przyczyn nadumieralności mężczyzn w Polsce. Zwiększająca się umieralność mężczyzn pomiędzy 1960 a 1982 r. z 9,7% do 14,4% była warunkowana bardzo dużą liczbą wypadków i zatruć i to w tych regionach Polski, które nie należały do wysoko rozwiniętych przemysłowo.
To wzorowe opracowanie było opublikowane w miesięczniku „Zdrowie Publiczne”.
Od 1984 r. przez 6 lat Profesor R. Brzozowski kierował Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego. W tym czasie powstaje unowocześniony projekt kształcenia podyplomowego i szkolenia specjalistów.
W opracowaniu tym przedstawiono rolę i zadania CMKP w tych procesach oraz dostosowano programy kształcenia do aktualnych potrzeb społecznych. W tym czasie także 49 osób zatrudnionych w Klinikach i Zakładach Naukowych CMKP uzyskało tytuły lub stopnie naukowe, w tym 31 osób tytuł profesora, a 18 stopień naukowy doktora habilitowanego. Profesor R. Brzozowski był promotorem kilku rozpraw na stopień doktora nauk medycznych oraz pełnił obowiązki opiekuna rozprawy na stopień doktora habilitowanego.
Działalność organizacyjna Profesora R. Brzozowskiego stanowiła także rozległy fragment Jego aktywności zawodowej. Liczne funkcje kierownicze, poczynając od objęcia w 1958 r. funkcji Dyrektora Wojewódzkiej Przychodni Specjalistycznej w Warszawie, Dyrektora Szpitala Wojewódzkiego, Ordynatora Oddziału Wewnętrznego, Kierownika Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia, Prezesa Polskiego Czerwonego Krzyża (od 1974 do 1984 roku) do Dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Tytuł naukowy Profesora uzyskał w 1986 roku i przez ostatnie 11 lat (do emerytury) kierował Kliniką Chorób Wewnętrznych CMKP.
Z przedstawionej powyżej w ogromnym skrócie charakterystyki zawodowej Profesora R. Brzozowskiego tworzy się niezwykle szeroki obraz różnorodnej działalności. Naukowiec – autor 199 publikacji, w większości oryginalnych, 49 rozdziałów w podręcznikach i monografiach.
Wykładowca i nauczyciel kilku pokoleń lekarzy, wybitny lekarz, specjalista chorób wewnętrznych, organizator nauki oraz współtwórca systemu szkolenia podyplomowego lekarzy i kształcenia specjalistów. Propagator medycyny społecznej i konsekwentny realizator idei poprawy zdrowia publicznego.
Nie sposób jest wymienić w tym krótkim opracowaniu wszystkich zasług z bogatej, twórczej, lekarskiej działalności Profesora R. Brzozowskiego.
Jest niedościgłym wzorem pracowitości, człowiekiem niezwykle skromnym, uczynnym, ponad wszystko oddanym chorym oraz całemu środowisku lekarskiemu.
W dowód szacunku za tak bogate, pełne twórczych osiągnięć życie, za szczególne umiłowanie zawodu lekarza oraz wielką erudycję składamy Profesorowi Ryszardowi Brzozowskiemu nasze podziękowanie wraz z zamieszczonymi pracami.
Autorzy
Postępy Nauk Medycznych 3-4/2003
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych