Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 3-4/2003, s. 77-83
Ilona Seferyńska, Krzysztof Warzocha
Leczenie przewlekłej białaczki szpikowej
Treatment of chronic myeloid leukemia
Klinika Hematologii Instytutu Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie
Kierownik Kliniki: doc. dr hab. med. Krzysztof Warzocha
Streszczenie
Jedyną znaną dotychczas metodą, dzięki której uzyskuje się wyleczenie przewlekłej białaczki szpikowej (pbs), jest allogeniczny przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, pobranych od dawcy rodzinnego lub niespokrewnionego. Możliwość stosowania tej metody ogranicza przede wszystkim brak zgodnego w antygenach HLA dawcy oraz toksyczność, zwłaszcza dla chorych w starszym wieku. Istotną zmianę w podejściu terapeutycznym do pbs, w tym przeprowadzaniu allogenicznych przeszczepów, spowodowało wprowadzenie selektywnego inhibitora kinazy tyrozynowej – imatinibu. Wyniki randomizowanego badania III fazy wykazały, że po 12 miesiącach leczenia imatinibem całkowita remisja hematologiczna jest uzyskiwana u 96%, a całkowita cytogenetyczna u 68% chorych. Jednakże remisja molekularna jest osiągana bardzo rzadko, zatem na ostateczną ocenę efektów leczenia imatinibem należy poczekać jeszcze kilka lat. Leczenie alfa-interferonem wydłuża czas przeżycia chorych, średnio o 2 lata, w porównaniu z konwencjonalną chemioterapią. Nieco lepsze wyniki uzyskuje się stosując alfa-interferon z małymi dawkami cytarabiny. Chemioterapia konwencjonalna hydroksymocznikiem jest leczeniem cytoredukcyjnym, nie zmieniającym w istotny sposób naturalnego przebiegu choroby.
Summary
Allogeneic hematopoietic stem cell transplantation from related or unrelated donors remains the only potentially curative treatment option in chronic myeloid leukemia (CML). Application of allotransplantation is limited by donor availability and toxicity of the procedure, especially in older patients. Introduction of signal transduction inhibitor - imatinib in the management of CML has revised the choice of therapy for newly diagnosed patients. Results of the Phase III study showed complete hematologic response rate of 96%, and complete cytogenetic rate 68% after 12 months. However, only a minority of imatinib-treated patients achieve a molecular remission and definite conclusions cannot be made at this time. Treatment with alfa-interferon prolongs survival by approximately 2 years compare with conventional chemotherapy. The response rate is better if treatment with alfa-interferon is combined with low dose of cytarabine. Conventional chemotherapy with hydroxyurea is a cytoreductive therapy and does not significantly modify the natural course of the disease.
Przewlekła białaczka szpikowa (pbs) spowodowana jest mutacją i klonalną proliferacją komórki macierzystej szpiku. Częstość zachorowań wynosi około 1-2 przypadki na 100 000 ludności. Szczyt zachorowań przypada na piątą dekadę życia (35). Pbs charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem; pierwsza to faza przewlekła, trwająca średnio 3-5 lat. W naturalnym przebiegu faza ta przechodzi w fazę transformacji blastycznej, trwającej średnio kilka miesięcy, poprzedzonej lub nie fazą zaostrzenia. Nie są znane dokładne przyczyny i patomechanizm przejścia fazy przewlekłej pbs w przełom blastyczny. Wszystkie dostępne metody leczenia stosowane w fazie transformacji blastycznej wykazują zdecydowanie gorszą skuteczność, niż w fazie przewlekłej (7, 11, 15, 19, 30).
Markerem cytogenetycznym pbs jest chromosom Philadelphia (Ph), powstający w wyniku translokacji wzajemnej między ramionami długimi chromosomu 9 i 22, stwierdzany u około 95% chorych. Odpowiednikiem chromosomu Ph na poziomie molekularnym jest gen hybrydowy bcr/abl. Gen ten koduje białko, które ma dużą aktywność kinazy tyrozynowej i jest odpowiedzialne za transformację nowotworową komórek macierzystych szpiku (4,18).
Przed wyborem optymalnego sposobu leczenia dla danego chorego należy określić tzw. wskaźnik prognostyczny Sokala, którego wartość zależy od wieku pacjenta, wielkości śledziony, liczby płytek i odsetka blastów we krwi. Chorzy ze wskaźnikiem poniżej 0,8 zaliczani są do grupy niskiego ryzyka, 0,8-1,2 do pośredniego, powyżej 1,2 do wysokiego ryzyka. Wartość wskaźnika Sokala stanowi wskazówkę co do wyboru optymalnego postępowania terapeutycznego (38).
Odpowiedź na leczenie oceniana jest na poziomie hematologicznym (normalizacja parametrów krwi, szpiku i wielkości śledziony), cytogenetycznym i molekularnym (najczęściej metodą RT-PCR). Odpowiedź cytogenetyczna całkowita oznacza brak metafaz Ph(+), częściowa obecność 1-34% metafaz Ph(+), mniejsza 35-90% Ph(+). Remisję cytogenetyczną całkowitą lub częściową określa się jako remisję większą.
W latach pięćdziesiątych w leczeniu pbs wprowadzono busulfan, kilkanaście lat później hydroksymocznik. Leki te mają działanie cytoredukcyjne; u większości chorych uzyskiwana jest remisja hematologiczna, ale remisja cytogenetyczna tylko sporadycznie. Ich stosowanie poprawia jakość życia, wydłuża nieco czas trwania fazy przewlekłej, ale nie ma wpływu na naturalny przebieg białaczki (26, 35).
Na początku lat osiemdziesiątych pojawiły się pierwsze publikacje dotyczące stosowania w przewlekłej fazie pbs alfa-interferonu. Wykazano, że u większości chorych podawanie alfa-interferonu prowadzi do całkowitej remisji hematologicznej i u części z nich do całkowitej lub częściowej remisji cytogenetycznej. Czas trwania fazy przewlekłej wydłuża się średnio o 2 lata. Alfa-interferon był szeroko stosowany jako lek pierwszej linii w wybranej grupie chorych, nie kwalifikujących się do allotransplantacji krwiotwórczych komórek macierzystych (4, 11, 35).
Jedyną znaną dotychczas metodą, dzięki której możliwe jest wyleczenie pbs, jest allogeniczny przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, od dawcy rodzinnego lub niespokrewnionego. Ograniczeniem stosowania tej metody jest wiek chorych oraz brak zgodnego w antygenach HLA dawcy szpiku. Sama allotransplantacja wiąże się z ryzykiem poważnych, w tym śmiertelnych powikłań, stąd też może być przeprowadzona tylko u części chorych (7, 11, 15, 35).
Istotną zmianę w podejściu terapeutycznym do pbs spowodowało wprowadzenie selektywnego inhibitora kinazy tyrozynowej – imatinibu. Rozpoczęte w 1998 roku badania kliniczne wykazały dużą skuteczność imatinibu w leczeniu fazy przewlekłej, zaostrzonej i przełomu blastycznego. W randomizowanym badaniu III fazy uzyskano znacząco lepsze wyniki leczenia imatinibem chorych z nowo rozpoznaną pbs w porównaniu z grupą leczoną alfa-interferonem z cytarabiną. Odsetek całkowitych remisji cytogenetycznych wynosił odpowiednio 68% i 7% po 12 miesiącach. Jednakże remisja molekularna, jak wykazują dotychczasowe badania, jest osiągana bardzo rzadko (14).
INHIBITOR KINAZY TYROZYNOWEJ (IMATINIB, GLIVEC)
Imatinib jest lekiem selektywnie hamującym aktywność kinaz tyrozynowych, w tym białka kodowanego przez gen hybrydowy bcr/abl, które odgrywa kluczową rolę w patogenezie pbs. Po raz pierwszy imatinib został zastosowany w ramach próby klinicznej I fazy w 1998 roku (12). W roku 2001 został zarejestrowany w USA i Europie (także w Polsce) do leczenia chorych w fazie przewlekłej, u których uprzednio nie uzyskano remisji po leczeniu alfa-interferonem oraz u chorych w fazie zaostrzenia i przełomu blastycznego pbs.
Badania I fazy klinicznej obejmowały chorych w fazie przewlekłej pbs, którzy nie odpowiedzieli lub nie tolerowali leczenia alfa-interferonem, a następnie chorych z przełomem blastycznym pbs oraz ostrą białaczką limfoblastyczną (obl) Ph(+) (12, 13). Za skuteczną klinicznie ustalono dawkę 300 mg/dobę i wyższą, a leczenie było dobrze tolerowane, z nielicznymi objawami ubocznymi. Remisję hematologiczną uzyskano u 98% chorych w fazie przewlekłej, a odpowiedź cytogenetyczną u 53% (12). Odpowiedź na leczenie była gorsza w fazie transformacji blastycznej. W kryzie mieloblastycznej odpowiedź hematologiczną uzyskano u 45%, a w limfoblastycznej i u chorych na obl u 70% (13).
W badaniach II fazy klinicznej imatinib był zastosowany u chorych w fazie przewlekłej, którzy nie odpowiedzieli na leczenie alfa-interferonem, w fazie zaostrzenia, przełomu mieloblastycznego oraz u chorych na obl Ph(+). Wyniki leczenia przedstawia tabela 1. U chorych w fazie przewlekłej, leczonych dawką 400 mg/dobę, całkowitą remisję hematologiczną uzyskano u 95% chorych, remisję cytogenetyczną większą u 60%, a cytogenetyczną całkowitą u 41% (28). Wyniki leczenia chorych w fazie przyspieszonej (41) oraz w okresie transformacji blastycznej (37) były zdecydowanie gorsze. U chorych na obl Ph(+) odpowiedź na leczenie uzyskano u 60%, ale czas trwania remisji był krótki (2-3 miesiące) (37).
Tabela 1. Wyniki II fazy badań klinicznych leczenia imatinibem chorych w fazie przewlekłej (28), zaostrzonej (41) i przełomu blastycznego pbs (37).
Faza przewlekła (n=454)Faza zaostrzenia (n=181)Przełom blastyczny (n=229)
Całkowita remisja hematologiczna95%34%8%
Całkowita remisja cytogenetyczna41%17%7%
Remisja cytogenetyczna duża60%24%16%
W III randomizowanej fazie badań klinicznych porównano skuteczność leczenia imatinibem (dawka 400 mg/dobę) oraz alfa-interferonem (5 mln j/m2/dobę) z małymi dawkami cytarabiny (20 mg/m2/dobę przez 10 dni miesiąca) u chorych z nowo rozpoznaną pbs w fazie przewlekłej. Wyniki tej fazy badań przedstawiono w tabeli 2. Po 12 miesiącach leczenia imatinibem całkowitą remisję hematologiczną uzyskano u 96% chorych, a całkowitą cytogenetyczną u 68% i wyniki te były znacząco lepsze, niż w grupie leczonych alfa-interferonem z cytarabiną (14). Po opublikowaniu wyników III fazy imatinib został zarejestrowany w USA (koniec 2002 r.) oraz w Unii Europejskiej i w Polsce (2003 r.) do leczenia chorych z nowo rozpoznaną pbs.
Tabela 2. Wyniki III fazy badań klinicznych: leczenie imatinibem lub alfa-interferonem z małymi dawkami cytarabiny chorych z nowo rozpoznaną pbs (14).
Imatinib 400 mg/dAlfa-interferon + cytarabina
Całkowita remisja hematologiczna96%67%
Całkowita remisja cytogenetyczna68%7%
Remisja cytogenetyczna duża83%20%
Jednym z ważniejszych działań ubocznych imatinibu jest mielosupresja (zwłaszcza granulocytopenia i małopłytkowość), częściej obserwowana w czasie leczenia chorych w fazie zaostrzenia i przełomu blastycznego (11, 15, 30). U chorych w fazie przewlekłej należy wstrzymać podawanie leku, jeżeli liczba granulocytów obniży się poniżej 1000/mm3, a płytek poniżej 50 000/mm3. Wystąpienie małopłytkowości lub granulocytopenii w czasie leczenia fazy przewlekłej jest złym czynnikiem rokowniczym; u tych chorych mniejsze jest prawdopodobieństwo osiągnięcia remisji cytogenetycznej. Do innych objawów ubocznych, występujących w czasie leczenia imatinibem należą m. in.: nudności, skurcze mięśni, retencja płynów i obrzęki, bóle kostno-stawowe, wysypki skórne, biegunka, wzrost aktywności transaminaz (11, 30).
Optymalną dawką w leczeniu fazy przewlekłej pbs jest 400 mg/dobę, a fazy przyspieszonej lub przełomu blastycznego 600 mg/dobę. Minimalną dawką skuteczną jest 300 mg/dobę, największą zalecaną 800 mg/dobę. Nie powinna być podawana dawka mniejsza niż 300 mg/dobę. Im dawka jest wyższa, tym odpowiedź hematologiczna i cytogenetyczna jest lepsza i szybsza, ale i częstsze objawy niepożądane. W monitorowaniu leczenia zalecane jest wykonywanie badania cytologicznego i cytogenetycznego szpiku co 3 miesiące. Nie ma jednoznacznie przyjętych kryteriów oceny braku odpowiedzi na imatinib. Za nieskuteczne uważa się leczenie u tych chorych, u których po 3 miesiącach nie ma całkowitej remisji hematologicznej i brak jest odpowiedzi cytogenetycznej lub po 6-12 miesiącach nie jest osiągnięta większa remisja cytogenetyczna. U chorych, u których uzyskano remisję cytogenetyczną całkowitą lek należy podawać przewlekle, a skuteczność leczenia monitorować na poziomie molekularnym (11, 30).
Dotychczasowe wyniki badań wykazują, że pomimo osiągniętej trwałej całkowitej remisji cytogenetycznej u zdecydowanej większości chorych utrzymuje się choroba resztkowa, mierzona na poziomie molekularnym metodą RT-PCR (15). Wydaje się zatem, że leczenie imatinibem daje wydłużenie czasu trwania fazy przewlekłej, ale małą szansę uzyskania wyleczenia. Stąd też podjęto próby leczenia imatinibem w skojarzeniu z innymi lekami. Najważniejsze z nich to: podawanie imatinibu z alfa-interferonem oraz imatinibu z małymi dawkami cytarabiny. Badania te w ramach prób klinicznych są aktualnie prowadzone.
ALLOGENICZNE PRZESZCZEPY KRWIOTWÓRCZYCH KOMÓREK MACIERZYSTYCH
Allogeniczny przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych u chorych na pbs pozostaje jedyną udokumentowaną metodą, dającą szansę uzyskania wyleczenia (4, 11, 15, 35). Efekt ten jest wynikiem wysokodawkowej chemioterapii (lub skojarzonej radio- i chemioterapii) stosowanej w leczeniu przygotowawczym przed przeszczepem oraz reakcji przeszczep przeciw białaczce, za którą odpowiedzialne są limfocyty T dawcy (1). Istotnym ograniczeniem dla allotransplantacji jest brak zgodnego w antygenach HLA dawcy szpiku oraz wysoka toksyczność, zwłaszcza dla chorych w bardziej zaawansowanym wieku (powyżej 40-50 roku życia).
Allogeniczny przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych wiąże się z ryzykiem wystąpienia śmiertelnych lub pogarszających jakość życia chorych powikłań. Dlatego też rozważając wskazania do allotransplantacji należy ocenić czynniki prognostyczne przeżycia chorych po przeszczepieniu szpiku (19). Do najważniejszych należą: faza choroby, wiek chorego, czas od rozpoznania, rodzaj dawcy: pokrewieństwo, stopień zgodności w HLA, płeć (tab. 3).
Tabela 3. Czynniki ryzyka allotransplantacji krwiotwórczych komórek macierzystych (A) oraz zależność między sumą punktów czynników ryzyka a wynikami przeszczepu (B) wg EBMT (19).
A
CzynnikiScore
A. Dawca
Spokrewniony zgodny w HLA
Niespokrewniony/nie w pełni zgodny

0
1
B. Faza choroby
Przewlekła
Zaostrzona
Przełom blastyczny

0
1
2
C. Wiek chorego
< 20 lat
20-40 lat
> 40 lat

0
1
2
D. Płeć dawcy/biorcy
Inne
Kobieta dawcą dla mężczyzny

0
1
E. Czas od rozpoznania do przeszczepu
< 12 miesięcy
> 12 miesięcy

0
1

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Barrett A.J., Malkovska V.: Graft-versus-leukaemia: understanding and using the alloimmune response to treat haematological malignancies. Br J Haematol 1996, 93:754-761.
2. Barrett A.J., Childs R.: Non myeloablative stem cell transplants. Brit J Haematol 2000, 111:6-17.
3. Beelen D.W. et al.: Prolonged administration of interferon-a in patients with chronic-phase Philadelphia chromosome-positive chronic myelogenous leukemia before allogenic bone marrow transplantation may adversely affect transplant outcome. Blood 1995, 85:2981-2990.
4. Carella A.M. et al.: New insights in biology and current therapeutic options for patients with chronic myelogenous leukemia. Haematologica 1997, 82:478-495.
5. Chronic Myeloid Leukemia Trialists´ Collaborative Group. Interferon alfa versus chemotherapy for chronic myeloid leukemia: a meta-analysis of seven randomized trials. J Natl Cancer Inst 1997, 89:1616-1620.
6. Clift R.A. et al.: Marrow transplantation for chronic myeloid leukemia: a randomized study comparing cyclophosphamide and total body irradiation witf busulfan and cyclophosphamide. Blood 1994, 84:2036-2043.
7. Clift R.A., Storb R.: Marrow transplantation for CML: The Seattle experience. Bone Marrow Transplant 1996, 7suppl 3:S1-S3.
8. Davies S.M. et al.: Equivalent outcomes in patients with chronic myelogenous leukemia after early transplantation of phenotypically matched bone marrow from related or unrelated donors. Am J Med. 2001;110:339-346.
9. Dazzi F., et al.: Durability of responses following donor lymphocyte infusions for patients who relapse after allogenic stem cell transplantation for chronic myeloid leukemia. Blood 2000, 96:2712-2716.
10. Dowding C. et al.: Interferon-alfa overrides the deficient adhesion of chronic myeloid leukemia primitive progenitor cells to bone marrow stromal cells. Blood 1991, 78:499-505.
11. Druker B.J. et al.: Chronic myelogenous leukemia. Hematology (Am Soc Hematol Educ Program) 2001, 87-1112.
12. Druker B.J. et al.: Efficacy and safety of a specific inhibitor of the bcr-abl tyrosine kinase in chronic myeloid leukemia. N Engl J Med. 2001, 344:1031-1037.
13. Druker B.J. et al.: Activity of a specific inhibitor of the bcr-abl tyrosine kinase in the blast crisis of chronic myeloid leukemia and acute lymphoblastic leukemia with the Philadelphia chromosome. N Engl J Med. 2001, 344:1038-1042.
14. Druker B.J.: for the IRIS (International Randimized IFN vs. STI571) Study Group. STI571 (Gleevec/Glivec, imatinib)versus interferon (IFN) + cytarabine as initial therapy for patients with CML: results of randomized study. Proc Am Soc Clin Onc 2002, 21:1a.
15. Druker B.J. et al.: Chronic myelogenous leukemia. Hematology (Am Soc Hematol Educ Program) 2002:111-135.
16. Giralt S. et al.: Melphalan and purine analog-containing preparative regimens: reduces intensity conditioning for patients with hematologic malignancies undergoing allogeneic progenitor cell transplantation. Blood 2001, 97:631-637.
17. Goldman J.M. et al.: Choice of pretransplant treatment and timing of transplants for chronic myelogenous leukemia in chronic phase. Blood 1993, 82:2235-2238.
18. Gordon M.Y., Goldman J.M.: Cellular and molecular mechanisms in chronic myeloid leukemia: biology and treatment. Br J Haematol 1996, 95:10-20.
19. Gratwohl A. et al.: Risk assessment for patients with chronic myeloid leukemia before allogenic blood and marrow transplantation. Lancet 1998, 352:1087-1092.
20. Gratwohl A. et al.: Transplantation in chronic myeloid leukaemia. Lancet 2002, 359:712-713.
21. Guilhot F. et al.: Interferon alfa-2b combined with cytarabine versus interferon alone in chronic myelogenous leukemia. N Engl J Med 1997, 337:223-229.
22. Hehlmann R. at al.: Randomized comparison of busulfan and hydroxyurea in chronic myelogenous leukemia: prolongation of survival by hydroxyurea. Blood 1993, 83:398-407.
23. Hehlmann R. et al.: Interferon-a before allogenic bone marrow transplantation in chronic myelogenous leukemia does not affect outcome adversely, provided it is discontinued at least 90 days before the procedure. Blood 1999, 94:3668-3677.
24. Higano C.S. et al.: Use of alpha-interferon to treat cytogenetic relapse of chronic myeloid leukemia after marrow transplantation. Blood 1997, 90:2549-2554.
25. Kantarjian H. et al.: Treatment of chronic myelogenous leukemia: current status and investigational options. Blood 1996, 8:3069-3081.
26. Kantarjian H. et al.: Clinical course and therapy of chronic myelogenous leukemia with interferon-alfa and chemotherapy. Hematol Onc Clin North Am 1998, 12:31-80.
27. Kantarjian M.H. et al.: Results of imatinib mesylate (STI571) therapy in patients (pts) with chronic myelogenous leukemia (CML) in relapse after allogenic stem cell transplantation (alloSCT). Blood 2001, 98 Suppl11:137(abstract).
28. Kantarjian H. et al.: Hematologic and cytogenetic responses to imatinib mesylate in chronic myelogenous leukemia. N Engl J Med. 2002, 346:645-652.
29. Lindauer M. et al.: Efficacy and toxicity of IFN-a2b combined with cytarabine in chronic myelogenous leukaemia. Br J Haematol 1999, 106:1013-1019.
30. Marin D. et al.: The use of imatinib (STI571) in chronic myeloid leukemia: some practical considerations. Haematologica 2002, 87:979-988.
31. McGlave P.B. et al.: Autologus transplants for chronic myelogenous leukemia: results from eight transplant groups. Lancet 1994, 343:1486-1488.
32. McGlave P.B. et al.: Unrelated donor marrow transplantation for chronic myelogenous leukemia: 9 years´ experience of the National Marrow Donor Program. Blood 2000, 95:2219-2225.
33. Mrsic M. et al.: Second HLA-identical sibling transplants for leukemia recurrence. Bone Marrow Transplant 1992, 9:269.
34. Peschel C. et al.: Influenze of interferon-alfa on cytokine expression by the bone marrow microenvironment: impact on treatment of myeloproliferative disorders. Leuk Lymphoma 1996, 22 (Suppl 1):129-134.
35. Ravandi-Kashani F. et al.: Chronic myeloid leukemia: current guidelines for diagnosis and management. Hematology 1998, 3:263-276.
36. Remberger M. et al.: No difference in graft-versus-host disease, relapse, and survival comparing peripheral stem cells to bone marrow using unrelated donors. Blood 2001, 98:1739-1745.
37. Sawyers C.L. et al.: Imatinib induces hematologic and cytogenetic responses in patients with chronic myeloid leukemia in myeloid blast crisis: results of phase II study. Blood 2002, 99:3530-3539.
38. Sokal J.E. et al.: Staging and prognosis in chronic myelogenous leukemia. Sem Hematol 1988, 25:49-61.
39. Talpaz M. et al.: Hematologic remission and cytogenetic improvement induced by recombinant human interferon alfa A in chronic myelogenous leakemia. N Engl J Med. 1986, 314:1065-1069.
40. Talpaz M. et al.: Updated phase I study of polyethylene glycol, formulation of interferon a-2B (Peg intron; Schering 54031) in Philadelphia chromosome-positive chronic myelogenous leukemia (Ph-CML). Blood 2000, 96:736a.
41. Talpaz M. et al.: Imatinib induces durable hematologic and cytogenetic responses in patients with accelerated phase chronic myeloid leukemia: results of phase 2 study. Blood 2002, 99:1928-1937.
42. The Italian Cooperative Study Group on Chronic Myeloid Leukemia and Italian Group for Bone Marrow Transplantation. Monitoring treatment and survival in chronic myeloid leukemia. J Clin Oncol 1999, 17:1858-1868.
Postępy Nauk Medycznych 3-4/2003
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych