Wydawnictwo Medyczne Borgis
Czytelnia Medyczna » Anestezjologia Intensywna Terapia » 4/2006 » Analgosedacja chorych w oddziałach intensywnej terapii na Śląsku
- reklama -
Babuszka.pl
rosyjski online
z lektorem
Usługi na jak najwyżym poziomie - serwis narciarski Warszawa


- reklama -
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
© Borgis - Anestezjologia Intensywna Terapia 4/2006, s. 226-231
*Anna Skorupa1, Ewa Musioł1, Ewa Karpel1, Beata Pawlica2, Konstancja Grzybowska1

Analgosedacja chorych w oddziałach intensywnej terapii na Śląsku

Analgosedation in Silesian intensive therapy units
1Katedra i Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Śl.AM w Katowicach
kierownik: prof. dr hab. n. med. E. Karpel
2Katedra Socjologii Wyższej Szkoły Zarządzania i Nauk Społecznych w Tychach
kierownik: prof. dr hab. n. hum. M. Szczepański
Summary
Background. Adequate sedation and analgesia are important aspects of patient care on the intensive therapy unit (ITU), yet current practice is far from ideal and major variations exist.
Methods. We sought to assess interhospital differences in the 36 ITUs of the Silesian region by means of a short questionnaire (25 questions).
Results. We received 29 (80.5%) replies. Only 6 (20.8%) ITUs provided pharmacological sedation for every patient, and 12 units (41.4%) – for all mechanically ventilated patients. 37.8% respondents stated that they used sedation only in excited patients and in those who did not tolerate tracheal intubation. Midazolam, barbiturates and morphine were among the most commonly used drugs. Individual dosage, based on signs of sympathetic activity, assessed mainly by physicians (82.7%) was preferred. When used, the most common sedation scale was the Ramsay scale (24 centers – 82.7%). Bispectral index was used in two centers only. Fifty-five respondents had no written protocol for sedation.
Discussion and conclusion. This study demonstrates that local customs and personal preference based treatment are more commonly used than scientific data in current practice. There is an urgent need for multicenter studies, regular audits and assessment of possible complications and patient comfort.
W oddziałach intensywnej terapii (OIT) hospitalizowani są chorzy w stanie zagrożenia życia. Wymogi kompleksowego monitorowania przebiegu leczenia narażają ich na różnego rodzaju przykre doznania. Pobyt w OIT zmienia się niejednokrotnie w nieznośny koszmar z powodu wielu niekorzystnych czynników, z których najistotniejsze to: ból, lęk i bezsenność. Dodatkowo depresja, przykre sny, zaburzenia orientacji noc – dzień, uczucie duszności, zmęczenia, pragnienia i suchości w jamie ustnej, przymusowe ułożenie, hałas, ruch, światło, śmierć innych chorych, brak możliwości wykonania prostych czynności a także wykonywane zabiegi i rękoczyny pielęgnacyjne są niezwykle uciążliwe. Specyficzne, inwazyjne techniki lecznicze (kaniulacja żył centralnych, cewnikowanie pęcherza moczowego, zakładanie sondy do żołądka, intubacja tchawicy i wentylacja mechaniczna płuc, bronchoskopie, zabiegi fizjoterapeutyczne) mają również wpływ na niekorzystne doznania chorch [1, 2].
Personel OIT powinien zapewnić chorym komfort psychiczny i wyeliminować przykre doznania somatyczne, gdyż jest to niezbędny warunek korzystnego przebiegu leczenia. Efekt ten można osiągnąć poprzez zastosowanie odpowiedniej sedacji lub analgosedacji. Głównym ich celem jest ochrona psychiki chorego, eliminacja bólu i kontrolowane, częściowe lub całkowite zniesienie świadomości [3, 4, 5]. Prawidłowo prowadzona sedacja lub analgosedacja u chorych leczonych w OIT jest złożonym zadaniem zespołowym. Nie jest ono łatwe, gdyż poziom sedacji musi być adekwatny do stanu chorego, a jej nadzorowanie sprawia trudności. Aktualnie proponowane metody monitorowania sedacji często nie są potwierdzone przez klinicznie przekonywujące dowody. Dodatkowo, na poziom sedacji ma wpływ szereg czynników, w tym indywidualne zapotrzebowanie chorych na stosowane środki i szeroki zakres ich działania. Potencjalne zagrożenia związane z jakością sedacji (zbyt płytka lub zbyt głęboka) mogą powodować powikłania, prowadzące w konsekwencji do przedłużenia pobytu w OIT.
Stosowanie sedacji czy analgosedacji w ogólnym ujęciu tematu zależy w dużej mierze od lokalnych zwyczajów i osobistych doświadczeń w tym zakresie. Celem pracy był przegląd praktyk w zakresie stosowanej sedacji w różnych OIT województwa śląskiego.
Metodyka
W celu zapoznania się z metodami i środkami stosowanymi do analgosedacji w OIT województwa śląskiego opracowano ankietę (25 pytań), która została rozesłana do 36 OIT (tab. I).
Tab. I. Kwestionariusz ankiety
1. Czy w oddziale, w którym Pani/Pan pracuje stosowana jest sedacja farmakologiczna?
Tak ??Nie ??????? ?????2. U jakich chorych w Pani/Pana oddziale stosowana jest sedacja farmakologiczna?
U wszystkich leczonych ??????? ?????U wszystkich wentylowanych mechanicznie ??????? ?????U niektórych wentylowanych mechanicznie ??????? ?????W innych sytuacjach – jakich?.........................................................
3. Sedacji farmakologicznej w Pani/Pana oddziale są poddawani chorzy
W okresie pooperacyjnym ??????? ?????Z urazami OUN ??????? ?????Z drgawkami lub pogotowiem drgawkowym ??????? ?????Po urazach wielonarządowych ?
W stanie astmatycznym ??????? ?????W innych stanach – jakich?..............................................................
4. Czy w Pani/Pana oddziale opracowany jest schemat postępowania w czasie stosowania sedacji?
Tak, we wszystkich przypadkach ??????? ?????Tak, ale w wybranych przypadkach ??, jakich?................................
Nie, nie jest opracowany ??????? ?????5. Jakie grupy leków stosowane są w analgosedacji w Pani/Pana oddziale?
a. benzodiazepiny ??????? ?????najczęściej: midazolam ?, lorazepam ?, diazepam ?
b. anestetyki dożylne ?
najczęściej: barbiturany ?, ketamina ?, etomidat ?,
propofol ?, klonidyna ?, deksmedetomidyna ?
c. analgetyki opioidowe ?
najczęściej: morfina ?, petydyna ?, fentanyl ?, alfentanyl ?,
sufentanyl ?, remifentanyl ?, tramadol ?
d. analgetyki nieopioidowe ?
najczęściej: paracetamol ?, ketoprofen ?
e. anestetyki wziewne ?
najczęściej: entonox ?, izofluran ?
f. analgetyki miejscowe ?
najczęściej: bupiwakaina ?, markaina ?, lignokaina ?
g. zwiotczające mięśnie prążkowane ?
najczęściej: bromek pankuronium ?, alloferyna ?, inne ? jakie?
..........................................................................................................
h. inne ? – jakie?...............................................................................
6. Leki stosowane w sedacji na Pani/Pana oddziale są dawkowane:
Indywidualnie na podstawie monitorowania objawów
wegetatywnych (tętno, ciśnienie tętnicze krwi, źrenice) ?
Indywidualnie na podstawie oceny w skalach punktowych ?
Indywidualnie na podstawie monitorowania przyrządowego ?
Według przyjętego protokołu w przeliczeniu na masę ciała ?
7. Sedacja farmakologiczna w Pani/Pana oddziale jest stosowana:
W sposób ciągły na tym samym poziomie przez 24 h ?
Ze spłyceniem w ciągu dnia ??????? ?????Z pogłębieniem w czasie wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych,
diagnostycznych i leczniczych ??????? ?????8. Czas stosowania sedacji w Pani/Pana oddziale wynosi najczęściej:
Poniżej 24 h ? 24-72 h ? Powyżej 72 h ?
9. Kryterium zaprzestania stosowania sedacji w Pani/Pana oddziale jest:
Upływ założonego okresu czasu ? Powrót wydolności oddechowej ?
Ekstubacja ? Inne ? – jakie?.......................................................
10. Oporność na stosowane metody sedacji w Pani/Pana oddziale występuje u:
0% ? 1-10% ? 11-50% ?>50% ?
11. Najczęstszym niepożądanym następstwem sedacji stosowanej u chorych w Pani/Pana oddziale jest:
Niestabilność hemodynamiczna ?
Utrudniona ewakuacja wydzieliny z drzewa oskrzelowego ?
Osłabienie perystaltyki jelit (opóźniane wdrażanie żywienia
enteralnego) ? Reakcje uczuleniowe ? Inne – jakie?
...........................................................................................................
12. Proszę podać sposób oceny sedacji stosowanej w Pani/Pana oddziale:
Opisowe skale sedacji ? Metody aparaturowe ?
13. Jeśli ocena sedacji w Pani/Pana oddziale odbywa się za pomocą skal opisowych, proszę zaznaczyć te, które są u państwa stosowane:
Skala Ramsay´a ? Skala Cambridge ? Skala Brukselska ?
Skale analogowe VAS i OAA/S ? Inne – jakie?
..........................................................................................................
14. Jeśli ocena sedacji w Pani/Pana oddziale odbywa się za pomocą metod aparaturowych, proszę zaznaczyć te, które są u państwa stosowane:
Rejestracja EEG ?
Rejestracja indeksu bispektralnego (BIS) ?
Rejestracja EMG ?
Potencjały wywołane słuchowe ?
Zmienność rytmu serca ?
Monitorowanie stężenia leku w surowicy ?
Inne – jakie?......................................................................................
15. Kto dokonuje oceny stopnia sedacji w oddziale, w którym Pani/Pan pracuje?
Lekarz ? Pielęgniarka ?
16. Czy w oddziale istnieje możliwość konsultacji psychologicznej?
Tak, w każdym przypadku ?
Tak, ale tylko w wybranych przypadkach ?
Nie, nie ma takiej możliwości ?
Nie wiem, nie interesowałam/em się tym ?
17. Czy w oddziale stosowana jest także „sedacja psychologiczna” (rozmowy z chorym wyjaśniające specyfikę leczenia w OIT)?
Tak ? Nie ?
18. Co w Pani/Pana oddziale jest częściej stosowane?
Sedacja ? Analgosedacja ?
19. Stosowanie sedacji według Pani/Pana oceny:
Przedłuża czas stosowania wentylacji mechanicznej ?
Przedłuża czas hospitalizacji w OIT ?
Ułatwia pielęgnację chorych ?
Utrudnia pielęgnację chorych ?
Jest preferowana przez personel pielęgniarski ?
20. Oddział, w którym Pani/Pan pracuje jest oddziałem:
Wieloprofilowym ??Sprofilowanym ?
– jaki profil?......................................................................................
21. Ilu łóżkowy jest oddział, w którym Pani/Pan pracuje?
...........................................................................................................
22. Jaki jest średni czas leczenia chorych w oddziale, w którym Pani/Pan pracuje?
...........................................................................................................
23. Ilu pacjentów w ciągu roku leczy się w oddziale, w którym Pani/Pan pracuje?
..........................................................................................................
24. Ile pielęgniarek pracuje na jednej zmianie w oddziale, w którym Pani/Pan pracuje?
...........................................................................................................
25. Na ilu chorych przypada 1 pielęgniarka w oddziale, w którym Pani/Pan pracuje?
...........................................................................................................
Uzyskane wyniki poddano analizie statystycznej, którą przeprowadzono przy użyciu testu niezależności c2, uzupełnionego współczynnikiem kontyngencji C Persona. Obliczeń dokonano za pomocą programu Statistica 6.0 PL. Znamienność statystyczną określono dla p<0,05.
Wyniki
Na ankietę odpowiedziało 29 (80,5%) OIT. Z przeprowadzonej analizy wynika, że analgosedację stosowano we wszystkich OIT, które ankietę odesłały, choć nie u wszystkich hospitalizowanych w nich chorych. Były to głównie oddziały o charakterze wieloprofilowym (n=25; 86,2%) liczące najczęściej 6-10 łóżek (n=16; 55,2%). Czas terapii wynosił 6-10 dni (n=21; 72,4%), a liczba leczonych zawierała się w granicach 101-200 chorych/rok (n=12; 41,4%). W 18 (62%) oddziałach na jednej zmianie pracowały 3-4 pielęgniarki. W 17 (58,7%) oddziałach na każdych 2 chorych przypadała 1 pielęgniarka (tab. II).
Tab. II. Charakterystyka ankietowanych oddziałów intensywnej terapii
n%
RODZAJ ODDZIAŁU
Wieloprofilowy2586,2
Sprofilowany310,4
Brak danych13,4
LICZBA ŁÓŻEK
<51137,9
6-101655,2
>1026,9
ŚREDNI CZAS LECZENIA
<5 dni26,9
6-10 dni2172,4
11-15 dni517,3
>16 dni13,4
LICZBA HOSPITALIZACJI W ROKU
<100 chorych413,8
101-200 chorych1241,4
201-300 chorych827,5
>301 chorych517,3
LICZBA PIELĘGNIAREK NA JEDNEJ ZMIANIE
Dwie620,8
Trzy931
Cztery931
Pięć13,4
Sześć i więcej413,8
LICZBA CHORYCH NA JEDNĄ PIELĘGNIARKĘ
Jeden26,9
Dwóch1758,7
Trzech931
Czterech13,4
Tylko w 6 OIT (20,8%) sedacja farmakologiczna prowadzona była u wszystkich leczonych, a w 12 (41,4%) – u wszystkich chorych, u których stosowano wentylację mechaniczną. Na uwagę zasługuje fakt, że 37,8% OIT stosuje sedację tylko u niektórych chorych poddawanych terapii respiratorem (pobudzonych, nie tolerujących rurki intubacyjnej). Stany, w których sedację stosowano najczęściej to: drgawki lub pogotowie drgawkowe, urazy OUN, urazy wielonarządowe, stan astmatyczny oraz okres pooperacyjny (tab. III).
Tab. III. Wskazania do stosowania analgosedacji
n%
WSKAZANIA*
Okres pooperacyjny2068,9
Obrażenia OUN2482,7
Drgawki lub pogotowie drgawkowe2586,2
Urazy wielonarządowe2172,4
Stan astmatyczny2172,4
Inne620,8
* – odpowiedzi mnogie
Najczęściej stosowanymi środkami były: benzodwuazepiny (głównie midazolam), anestetyki dożylne (tiopental), analgetyki opioidowe (morfina) oraz nieopioidowe środki przeciwbólowe (ketoprofen). W wybranych sytuacjach klinicznych stosowano też środki znieczulenia miejscowego (bupiwakaina). Wśród innych znalazły się również środki zwiotczające mięśnie, głównie pankuronium (n=22). W żadnym z oddziałów nie stosowano anestetyków wziewnych (tab. IV).
Tab. IV. Środki stosowane w analgosedacji i zwiotczające mięśnie
n%
BENZODIAZEPINY*
Midazolam2896,5
Lorazepam26,9
Diazepam1034,5
ANESTETYKI DOŻYLNE*
Barbiturany2482,7
Ketamina827,5
Etomidat00
Propofol931
Klonidyna00
Deksmedetomidyna00
OPIOIDY*
Morfina2586,2
Petydyna620,8
Fentanyl1758,7
Alfentanyl13,4
Sufentanyl26,9
Remifentanyl00
Tramadol931
ANALGETYKI NIEOPIOIDOWE*
Paracetamol724,1
Ketoprofen1758,7
ANESTETYKI WZIEWNE*
Entonox00
Enfluran00
ŚRODKI ZNIECZULENIA MIEJSCOWEGO
Bupiwakaina1862,1
Markaina1551,7
Lignokaina413,8
ZWIOTCZAJĄCE MIĘŚNIE*
Pankuronium1137,8
Alkuronium00
Inne1137,8
* – odpowiedzi mnogie
Preferowane było indywidualne dawkowanie leków oparte o monitorowanie objawów wegetatywnych. Powszechnie stosowano analgosedację farmakologiczną trwającą średnio 25-72 h, którą pogłębiano na czas wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych, diagnostycznych i leczniczych oraz spłycano w ciągu dnia. W większości oddziałów kryterium zaprzestania sedacji stanowił powrót wydolnego oddechu u leczonych chorych. W opinii większości respondentów, najczęściej występujące objawy niepożądane analgosedacji to osłabienie perystaltyki jelit i związane z nim opóźnienie wdrożenia żywienia enteralnego oraz zaparcia. Wysoką oporność na stosowane metody (ponad 50% przypadków) rejestrowano w 8 (27,5%) OIT, a w ponad połowie z nich szacowano ją w granicach 1-10%. Z przeprowadzonej ankiety wynika też, że pielęgnacja chorych poddanych sedacji może być zarówno utrudniona jak i ułatwiona. Mogło to wynikać z możliwości udzielenia wielokrotnych odpowiedzi na pytanie dotyczące tego problemu albo jego niezrozumienia (tab. V).
Tab. V. Charakterystyka prowadzonej analgosedacji
n%
DAWKOWANIE NA PODSTAWIE*
Monitorowania objawów wegetatywnych2482,7
Oceny w skalach opisowych620,8
Monitorowania przyrządowego26,9
Przyjętego protokołu413,8
TRYB PROWADZENIA*
W sposób ciągły przez 24 h620,8
Ze spłyceniem w ciągu dnia931
Z pogłębieniem w trakcie zabiegów2379,3
ŚREDNI CZAS TRWANIA
<24 h13,4
25-72 h2172,4
>72 h620,8
Brak danych13,4
KRYTERIUM KOŃCZENIA
Upływ założonego czasu26,9
Powrót wydolności oddechowej1655,2
Ekstubacja310,3
Inne827,5
CHORZY OPORNI NA ANALGOSEDACJĘ
0%26,9
1-10%1655,2
11-50%310,3
>50%827,5
OBJAWY NIEPOŻĄDANE*
Niestabilność hemodynamiczna1137,9
Utrudniona ewakuacja wydzieliny z drzewa oskrzelowego620,8
Osłabienie perystaltyki jelit1965,5
Reakcje uczuleniowe--
Inne13,9
OPINIA RESPONDENTÓW O ANALGOSEDACJI*
Przedłuża czas wentylacji mechanicznej1034,4
Przedłuża hospitalizację w OIT26,9
Ułatwia pielęgnację chorych2482,7
Utrudnia pielęgnację chorych2896,5
Preferowana przez personel pielęgniarski931
* – odpowiedzi mnogie
Większość oddziałów miała możliwość przeprowadzenia specjalistycznej konsultacji psychologicznej (n=22; 75,8%), a w 19 oddziałach (65,5%) prowadzono z chorymi przytomnymi rozmowy dotyczące ich stanu zdrowia i wykonywanych procedur terapeutyczno-diagnostycznych (tab. VI).
Tab. VI. Możliwości prowadzenia sedacji psychologicznej
n%
MOŻLIWOŚĆ KONSULTACJI PSYCHOLOGICZNEJ
Tak, w każdym przypadku1034,5
Tak, w wybranym przypadku1137,9
Nie, nie ma takiej możliwości620,8
Nie wiem, nigdy się tym nie interesowałem13,4
Brak danych13,4
ROZMOWA WYJAŚNIAJĄCA SPECYFIKĘ LECZENIA
Tak1965,5
Nie827,6
Brak danych26,9
Ocena sedacji prowadzona była najczęściej przy użyciu skal opisowych. Najpopularniejszą, skalę Ramsaya, stosowano w 16 oddziałach, istotnie częściej niż inne metody oceny (p=0,018). Niestety, stosowanie skal nie było jednoznacznie związane z opracowaniem schematu postępowania (p=0,069) nawet w szpitalach wieloprofilowych (p=0,867) z większą liczbą pielęgniarek (>4 na jednej zmianie) (p=0,744). Brak schematu postępowania w czasie stosowania sedacji stwierdzono aż w 16 OIT (55,2%).
Wśród metod aparaturowych umożliwiających kontrolę poziomu sedacji najchętniej stosowano ocenę zmienności rytmu serca (n=10; 34,5%); sporadycznie (tylko w 2 oddziałach) analizę indeksu bispektralnego.
W 24 oddziałach (82,7%) oceny poziomu sedacji dokonywał lekarz, w 1 (3,4%) – pielęgniarki, w pozostałych zaś zespół lekarsko-pielęgniarski (tab. VII).
Tab. VII. Metody oceny analgosedacji chorych
n%
SCHEMAT POSTĘPOWANIA
Stosowany we wszystkich przypadkach1137,8
Stosowany tylko w wybranych przypadkach26,9
Niestosowany1655,3
SPOSÓB OCENY
Przy użyciu skal opisowych1758,6
Za pomocą metod aparaturowych620,7
Inne620,7
STOSOWANE SKALE OPISOWE
Ramsaya1655,3
Analogowe VAS i OAA/S310,3
Inne310,3
Brak danych724,1
STOSOWANE METODY APARATUROWE
Rejestracja EEG26,9
Rejestracja BIS26,9
Rejestracja EMG00
Potencjały wywołane słuchowe13,4
Zmienność rytmu serca1034,5
Monitorowanie stężenia środka w surowicy13,4
Niestosowane1241,5
Inne13,4
PERSONEL OCENIAJĄCY
Lekarz2482,7
Pielęgniarka13,4
Zespół lekarsko-pielęgniarski413,9
Dyskusja
Analiza ankiet wykazała, że praktyki w zakresie analgosedacji stosowane w OIT województwa śląskiego są porównywalne z praktykami stosowanymi w innych krajach, takich jak Szwecja, Dania, Australia, czy Wielka Brytania [6, 7, 8, 9]. Najchętniej stosowanym w tym celu środkiem jest midazolam, z reguły w połączeniu z opioidem. Uzupełnienie analgosedacji zwiotczeniem mięśni jest według piśmiennictwa bardzo rzadkie [6], jednak wyniki badań własnych wskazują, że w większości oddziałów na Śląsku jest ono stosowane. Równie rzadko, co również wynika z przeprowadzonej analizy, stosuje się protokoły postępowania w czasie sedacji.
Do oceny poziomu sedacji stosowane są głównie skale opisowe [10, 11, 12, 13] rekomendowane także przez Towarzystwo Medycyny Stanów Krytycznych [5], a spośród nich najczęściej skala Ramsaya. W Szwecji stosuje się je w 45% a w Australii i Danii – w 16-17% oddziałów [14]. Niepopularną metodą monitorowania jest BIS ( Bispectral Index). Warto zaznaczyć, że żaden z ankietowanych szwedzkich OIT nie wymienił BIS jako metody oceny sedacji, chociaż ci sami respondenci sugerowali, że takie właśnie monitorowanie, oparte na analizie elektroencefalogramu, może stać się obiektywnym narzędziem oceny skuteczności terapii [15]. Niechęć do używania BIS jako metody oceny sedacji zarówno na Śląsku jak i w szwedzkich OIT wiąże się przypuszczalnie z brakiem dowodów przydatności takiego monitorowania w OIT oraz wysokimi kosztami związanymi z jego stosowaniem [5, 16, 17]. Z badań autorów niniejszej pracy wynika, że rejestracja zapisu BIS stosowana jest do oceny poziomu sedacji zaledwie w 2 OIT województwa śląskiego. Taka sytuacja jest niekorzystna, ponieważ obiektywna ocena głębokości sedacji, szczególnie u krytycznie chorych jest niezwykle ważna – u nich bowiem obserwuje się indywidualne zapotrzebowanie na leki oraz nieprzewidywalne reakcje po ich zastosowaniu. W takich sytuacjach najlepszą metodą oceny poziomu sedacji wydaje się być właśnie analiza BIS.
W dostępnej literaturze jako najczęstsze powikłanie sedacji wymienia się niepokój lub pobudzenie podczas czynności pielęgnacyjnych, wzrost ciśnienia tętniczego, a przy ustępowaniu sedacji – dezorientację, trwającą czasem dłużej niż dobę [6, 7, 8]. Na Śląsku, za najczęściej występujące niepożądane następstwa sedacji respondenci uważali osłabienie perystaltyki jelit.
Warto zwrócić uwagę, że w OIT województwa śląskiego coraz częściej korzysta się z konsultacji psychologicznej, która staje się jednym z podstawowych elementów postępowania terapeutycznego.
Ankieta używana w niniejszej pracy nie zawierała pytania dotyczącego stosowanego poziomu sedacji. Zagadnienie potencjalnych powikłań i komfortu chorego w relacji do różnych poziomów sedacji wymaga odrębnych badań.
Sedacja chorych leczonych w OIT to złożony problem. Odpowiednie postępowanie uwzględniające wszystkie aspekty tego zagadnienia jest priorytetowym zadaniem dla personelu OIT.
Wnioski
1. Lokalne zwyczaje i indywidualne podejście mają zasadniczy wpływ na stosowaną sedację w OIT na Śląsku.
2. Istnieje konieczność prowadzenia dalszych badań, uwzględniających potencjalne powikłania i komfort chorych w zależności od różnych sposobów i poziomów prowadzonej sedacji, a także oceniających efektywność różnych sposobów jej monitorowania.
3. Należy dokonać przeglądu stosowanych metod sedacji w jak największej liczbie OIT i opracować jednolity algorytm lub protokół postępowania w czasie stosowania sedacji.
Piśmiennictwo
1. Carrasco G:Instruments for monitoring intensive care unit sedation. Crit Care 2000; 4: 217-225.
2. Kress JP, Pohlman AS, Hall JB:Sedation and analgesia in the intensive care unit. Am J Respir Crit Care Med 2002; 166: 1024-1028.
3. Richards KC:Effect of a back massage and relaxation intervention on sleep in critically ill patients. Am J Crit Care 1998; 7: 288-299.
4. Terpiński J, Kübler A:Analgosedacja chorych na oddziałach intensywnej terapii. Med Intens Ratunkowa 2005; 8: 95-110.
5. Jacobi J, Fraser GL, Coursin DB, Riker RR, Fontaine D, Wittbrodt ET, Chalfin DB, Masica MF, Bjerke HS, Coplin WM, Crippen DW, Fuchs BD, Kelleher RM, Marik PE, Nasraway SA Jr, Murray MJ, Peruzzi WT, Lumb PD:Clinical practice guidelines for the sustained use of sedatives and analgesics in the critically ill adult. Crit Care Med 2002; 30: 119-141.
6. Samuelson KA, Larsson S, Lundberg D, Frindlund B:Intensive care sedation of mechanically ventilated patients: a national Swedish survey. Intensive Crit Care Nurs 2003; 19: 350-362.
7. Christensen BV, Thunedborg LP:Use of sedatives analgesics and muscular blocking agents in Danish ICUs 1996/7. A national survey. Intensive Care Med 1999; 25: 186-191.
8. Magarey JM:Sedation of adult critically ill ventilated patients in intensive care units: a national survey. Aust Crit Care 1997; 10: 90-93.
9. Murdoch S, Cochen A:Intensive care sedation, a review of current British practice. Intensive Care Med 2000; 26: 922-928.
10. Avramov MN, White PF:Methods for monitoring the level of sedation. Critical Intensive Care 1995; 11: 803-826.
11. De Jonghe B, Cook D, Appere- De Vecchi C, Guyatt G, Meade M, Outin H:Using and understanding sedation scoring systems: a systemic review. Intensive Care Med 2000; 26: 275-285.
12. Devlin JW, Fraser GL, Kanji S, Riker RR:Sedation assessment in critically ill adults. Ann Pharmacother 2001; 35: 1624-1632.
13. Hansen-Flanshen J, Cowen J, Polomano RC:Beyond the Ramsay scale: need for a validated measure of sedating drug efficacy in the intensive care unit. Crit Care Med 1994; 22: 732-733.
14. Soliman HM, Melot C, Vincent JL:Sedative and analgesic practice in the intensive care unit: the results of a European survey. Br J Anaesth 2001; 87: 186-192.
15. De Deyne C, Struys M, Decruyenaere J, Creupelandt J, Hoste E, Colardyn F:Use of continuous bispectral EEG monitoring to asses depth of sedation in ICU patients. Intensive Care Med 1998; 24: 1294-1298.
16. Riess ML, Graefe UA, Goeters C, Van AH, Bone HG:Sedation assessment in critically ill patients with bispectral index. Eur J Anaesthesiol 2002; 19: 18-22.
17. Sleigh JW, Andrzejowski J, Steyn-Ross A, Steyn-Ross M:The bispectral index: a measure of depth of sleep? Anesth Analg 1999; 88: 659-661.
otrzymano: 2006-07-06
zaakceptowano do druku: 2006-10-03

Adres do korespondencji:
*Anna Skorupa
Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii Śl.AM
ul. Medyków 14, 40-752 Katowice
tel. 0-32 789-42-01, tel./fax.: 0-32 789-42-03
e-mail: kait@csk.katowice.pl

Anestezjologia Intensywna Terapia 4/2006

Zamów prenumeratę

Serdecznie zapraszamy do
prenumeraty naszego czasopisma.

Biuletyn Telegram*

W celu uzyskania najnowszych informacji ze świata medycyny oraz krajowych i zagranicznych konferencji warto zalogować się w naszym
Biuletynie Telegram – bezpłatnym newsletterze.*
*Biuletyn Telegram to bezpłatny newsletter, adresowany do lekarzy, farmaceutów i innych pracowników służby zdrowia oraz studentów uniwersytetów medycznych.
Strona główna | Reklama | Kontakt
Wszelkie prawa zastrzeżone © 1990-2014 Wydawnictwo Medyczne Borgis Sp. z o.o.
Chcesz być na bieżąco? Polub nas na Facebooku: strona Wydawnictwa na Facebooku
polityka cookies