Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Nowa Pediatria 1/2010, s. 15-20
*Sylwia Merkiel, Wojciech Chalcarz
Wiedza żywieniowa rodziców dzieci przedszkolnych z Nowego Sącza i okolic. Część 3. Bogate źródła składników mineralnych i witamin
Nutritional knowledge of parents of preschool children from nowy sącz and the vicinity. part 3. rich sources of minerals and vitamins
Zakład Żywności i Żywienia Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu
Kierownik Zakładu: dr hab. Wojciech Chalcarz, prof. nadzw. AWF
Summary
Introduction. Knowledge about rich sources of minerals and vitamins is indispensable for parents in composing diets for their children. Getting to know parents' knowledge in this field is especially important for people who work out nutrition education programmes.
Aim. The aim of this study was to assess knowledge of parents of preschool children from Nowy Sącz and the vicinity about rich sources of minerals and vitamins.
Material and methods. The questionnaires on rich sources of minerals and vitamins were filled in by parents of 121 six-year-old children who attended preschools in Nowy Sącz and the vicinity. Statistical analysis was carried out by means of the SPSS 12.0 PL for Windows computer programme. The studied population was divided according to children's gender.
Results. Children's gender had statistically significant influence on parents' answers to eleven questions. A higher percentage of the parents of boys answered correctly to as many as ten of those questions. Also to the remaining questions, statistically not significant, the parents of boys gave more correct answers.
Conclusions. Low level of nutritional knowledge of the studied parents shows the need to conduct the mass media campaign about rich food sources of minerals and vitamins which should help to increase nutritional value of the diets without supplementation.
WSTĘP
Jak zaznaczyliśmy w poprzednich pracach (1, 2), wiedza żywieniowa rodziców, ze względu na jej wpływ na zachowania rodziców związane z żywieniem ich dziecka, odgrywa podstawową rolę w utrzymaniu zdrowia dziecka i zabezpieczeniu go przed chorobami dietozależnymi. Zwyczaje żywieniowe ukształtowane w okresie dziecięcym mają decydujący wpływ na sposób żywienia w okresie dorosłym (3). Szczególnie wyraźne jest to w przypadku preferencji soli i słonych produktów (4), które znacznie wpływają na spożycie sodu i mogą zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na nadciśnienie tętnicze, czy też w przypadku zwyczaju spożywania owoców i warzyw w okresie dzieciństwa, skutkującego w wieku dorosłym wysokim spożyciem składników mineralnych i witamin.
Znaczenie składników mineralnych i witamin w rozwoju dziecka jest szczegółowo omówione (5). Jednak stosunkowo małą wagę przywiązuje się do spożywania nadmiaru tych składników pokarmowych, zarówno poprzez przyjmowanie suplementów witaminowych i mineralnych, jak i przez niekontrolowany wzrost ich zawartości we wszelkiego typu produktach spożywczych, przeznaczonych przede wszystkim dla dzieci. Dlatego konieczne jest bilansowanie diety pod względem zawartości składników mineralnych i witamin, które znajdują się w tradycyjnej żywności. O tym, że jest to możliwe świadczy stanowisko Amerykańskiego Stowarzyszenia Dietetycznego (6) obowiązujące jako wytyczna w sporcie, gdzie zapotrzebowanie na składniki mineralne i witaminy jest znacznie wyższe niż u dzieci. W tym celu konieczne jest poznanie wiedzy rodziców na temat bogatych źródeł podstawowych składników mineralnych i witamin.
Cel pracy
Celem pracy była ocena wiedzy rodziców dzieci w wieku przedszkolnym z Nowego Sącza i okolic na temat bogatych źródeł składników mineralnych i witamin.
MATERIAŁ I METODY
Ankietę dotyczącą bogatych źródeł składników mineralnych: wapnia i żelaza oraz witamin A, C i z grupy B wypełniło 121 rodziców sześcioletnich dzieci, w tym 64 dziewczynek i 57 chłopców, uczęszczających do przedszkoli w Nowym Sączu i okolicach.
Statystyczną analizę wyników przeprowadzono przy pomocy programu komputerowego SPSS 12.0 PL for Windows. Przyjęto podział badanej populacji w zależności od płci dzieci. Analizowane zmienne jakościowe przedstawiono w tabelach kontyngencji. W celu określenia różnic istotnych pomiędzy cechami jakościowymi zastosowano test χ2 niezależności Pearsona. Jeśli odsetek populacji był mniejszy niż 20% w przynajmniej jednej z podgrup dla przynajmniej jednej odpowiedzi, stosowano test U Manna-Whitney'a. Za istotne uznano różnice na poziomie istotności p ≤ 0,05.
WYNIKI
W tabelach od 1 do 5 zestawiono prawidłowe odpowiedzi rodziców dzieci nowosądeckich, w zależności od płci ich dzieci, na pytania dotyczące bogatych źródeł, odpowiednio, wapnia, żelaza, witaminy A, witamin z grupy B i witaminy C.
Tabela 1. Prawidłowe odpowiedzi rodziców dzieci nowosądeckich na pytania dotyczące bogatych źródeł wapnia w diecie. Wyniki podano w (%).
Lp.Prawidłowe odpowiedziRodzice dziewczynek (n=64)Rodzice chłopców (n=57)Ogółem (n=121)
1.Bogatym źródłem wapnia nie jest mięso i produkty mięsne20,335,727,5
2.Bogatym źródłem wapnia nie jest drób18,830,424,2
3.Bogatym źródłem wapnia nie są ryby7,821,414,2
4.Bogatym źródłem wapnia nie są słodycze40,650,045,0
5.Bogatym źródłem wapnia jest mleko i produkty mleczne93,889,391,7
6.Bogatym źródłem wapnia nie są tłuszcze zwierzęce31,350,040,0
7.Bogatym źródłem wapnia nie są tłuszcze roślinne29,751,840,0
8.Bogatym źródłem wapnia nie są orzechy, migdały, soja i otręby17,223,220,0
9.Bogatym źródłem wapnia nie są czarne porzeczki ani truskawki25,042,933,3
10.Bogatym źródłem wapnia nie jest czarny chleb20,332,125,8
Pogrubionym drukiem oznaczono istotność przy p ≤ 0,05.
Tabela 2. Prawidłowe odpowiedzi rodziców dzieci nowosądeckich na pytania dotyczące bogatych źródeł żelaza w diecie. Wyniki podano w (%).
Lp.Prawidłowe odpowiedziRodzice dziewczynek (n=64)Rodzice chłopców (n=57)Ogółem (n=121)
1.Bogatym źródłem żelaza jest mięso i produkty mięsne67,260,764,2
2.Bogatym źródłem żelaza jest drób35,935,735,8
3.Bogatym źródłem żelaza są ryby53,130,442,5
4.Bogatym źródłem żelaza nie są słodycze43,844,644,2
5.Bogatym źródłem żelaza nie jest mleko i produkty mleczne29,735,732,5
6.Bogatym źródłem żelaza nie są tłuszcze zwierzęce31,335,733,3
7.Bogatym źródłem żelaza nie są tłuszcze roślinne29,735,732,5
8.Bogatym źródłem żelaza są orzechy, migdały, soja i otręby45,339,342,5
9.Bogatym źródłem żelaza nie są czarne porzeczki ani truskawki15,630,422,5
10.Bogatym źródłem żelaza jest czarny chleb35,928,632,5
Pogrubionym drukiem oznaczono istotność przy p ≤ 0,05.
Tabela 3. Prawidłowe odpowiedzi rodziców dzieci nowosądeckich na pytania dotyczące bogatych źródeł witaminy A. Wyniki podano w (%).
Lp.Prawidłowe odpowiedziRodzice dziewczynek (n=64)Rodzice chłopców (n=57)Ogółem (n=121)
1.Bogatym źródłem witaminy A nie jest mięso i produkty mięsne17,226,821,7
2.Bogatym źródłem witaminy A nie jest drób14,130,421,7
3.Bogatym źródłem witaminy A nie są ryby6,38,97,5
4.Bogatym źródłem witaminy A nie są słodycze35,951,843,3
5.Bogatym źródłem witaminy A jest mleko i produkty mleczne54,746,450,8
6.Bogatym źródłem witaminy A nie są tłuszcze zwierzęce15,628,621,7
7.Bogatym źródłem witaminy A nie są tłuszcze roślinne10,919,615,0
8.Bogatym źródłem witaminy A nie są orzechy, migdały, soja i otręby17,235,725,8
9.Bogatym źródłem witaminy A nie są czarne porzeczki ani truskawki18,830,424,2
10.Bogatym źródłem witaminy A nie jest czarny chleb23,433,928,3
Tabela 4. Prawidłowe odpowiedzi rodziców dzieci nowosądeckich na pytania dotyczące bogatych źródeł witamin z grupy B. Wyniki podano w (%).
Lp.Prawidłowe odpowiedziRodzice dziewczynek (n=64)Rodzice chłopców (n=57)Ogółem (n=121)
1.Bogatym źródłem witamin z grupy B jest mięso i produkty mięsne45,358,951,7
2.Bogatym źródłem witamin z grupy B jest drób39,137,538,3
3.Bogatym źródłem witamin z grupy B są ryby53,144,649,2
4.Bogatym źródłem witamin z grupy B nie są słodycze50,050,050,0
5.Bogatym źródłem witamin z grupy B jest mleko i produkty mleczne50,044,647,5
6.Bogatym źródłem witamin z grupy B nie są tłuszcze zwierzęce34,433,934,2
7.Bogatym źródłem witamin z grupy B nie są tłuszcze roślinne28,133,930,8
8.Bogatym źródłem witamin z grupy B są orzechy, migdały, soja i otręby64,164,364,2
9.Bogatym źródłem witamin z grupy B nie są czarne porzeczki ani truskawki17,233,925,0
10.Bogatym źródłem witamin z grupy B jest czarny chleb54,762,558,3
Pogrubionym drukiem oznaczono istotność przy p ≤ 0,05.
Tabela 5. Prawidłowe odpowiedzi rodziców dzieci nowosądeckich na pytania dotyczące bogatych źródeł witaminy C. Wyniki podano w (%).
Lp.Prawidłowe odpowiedziRodzice dziewczynek (n=64)Rodzice chłopców (n=57)Ogółem (n=121)
1.Bogatym źródłem witaminy C nie jest mięso i produkty mięsne37,558,947,5
2.Bogatym źródłem witaminy C nie jest drób32,853,642,5
3.Bogatym źródłem witaminy C nie są ryby32,853,642,5
4.Bogatym źródłem witaminy C nie są słodycze37,551,844,2
5.Bogatym źródłem witaminy C nie jest mleko i produkty mleczne21,955,437,5
6.Bogatym źródłem witaminy C nie są tłuszcze zwierzęce31,355,442,5
7.Bogatym źródłem witaminy C nie są tłuszcze roślinne25,050,036,7
8.Bogatym źródłem witaminy C nie są orzechy, migdały, soja i otręby25,041,132,5
9.Bogatym źródłem witaminy C są czarne porzeczki i truskawki93,887,590,8
10.Bogatym źródłem witaminy C nie jest czarny chleb26,646,435,8
Pogrubionym drukiem oznaczono istotność przy p ≤ 0,05.
Stwierdzono statystycznie istotne zróżnicowanie odpowiedzi badanych rodziców na jedenaście pytań, w tym siedem dotyczących bogatych źródeł witaminy C, dwóch dotyczących bogatych źródeł żelaza i po jednym dotyczącym bogatych źródeł wapnia i witamin z grupy B. Aż na dziesięć spośród tych pytań prawidłowych odpowiedzi udzielił większy odsetek rodziców chłopców niż dziewczynek. Również na pozostałe pytania, statystycznie nieistotne, więcej pozytywnych odpowiedzi udzielili rodzice chłopców.
DYSKUSJA
Wiedza rodziców dzieci w wieku przedszkolnym z Nowego Sącza i okolic odnośnie bogatych źródeł wapnia, żelaza, witaminy A, witamin z grupy B i witaminy C była niewielka, ale silnie zróżnicowana. Odsetek poprawnych odpowiedzi na pytania dotyczące bogatych źródeł wapnia wyniósł od 14,2 do 91,7%, na pytania dotyczące bogatych źródeł żelaza od 22,5 do 64,2%, a witamin – od 2,5%, w przypadku odpowiedzi na pytanie czy bogatym źródłem witamin z grupy B są orzechy, migdały, soja i otręby, do 90,8%, w przypadku odpowiedzi na pytanie czy czarne porzeczki i truskawki są bogatym źródłem witaminy C. Rozkład poprawnych odpowiedzi na te pytania był podobny do odpowiedzi uczniów z klas szermierczych (7).
Najbogatszym źródłem łatwo wchłanialnego wapnia w diecie jest mleko i produkty mleczne (8).
Wiedziało o tym 91,7% badanych rodziców, a więc więcej niż rodziców dzieci pabianickich (9), 81,8%, i więcej niż koszykarek o różnym stopniu zaawansowania sportowego, 79,5% (10).
Natomiast pozostałe wymienione grupy produktów spożywczych albo w ogóle nie są źródłem wapnia w diecie, albo tylko w przypadku wyjątkowym mogą być znaczącym źródłem wapnia. I tak ryby jedzone bez ości zawierają znikome ilości wapnia, a jedzone w całości, na przykład sardynki w oleju lub w pomidorach, są bogatym źródłem wapnia (8). Również w orzechach zawartość wapnia bardzo się różni. I tak na przykład orzechy włoskie zawierają 87 mg wapnia w 100 g, pistacje 135 mg wapnia w 100 g, a orzechy laskowe 186 mg wapnia w 100 g (11). Niestety wiedza ankietowanych rodziców dzieci nowosądeckich na ten temat była niewielka, gdyż odsetek poprawnych odpowiedzi wahał się od zaledwie 14,2% w przypadku wskazania, iż ryby nie są bogatym źródłem wapnia, do 45% w przypadku stwierdzenia, iż słodycze nie stanowią bogatego źródła wapnia. Wśród rodziców dzieci pabianickich (9), odsetek prawidłowych odpowiedzi na te same pytania wyniósł od 21,5% w przypadku wskazania, iż ryby nie są bogatym źródłem wapnia, do 43,9% w przypadku stwierdzenia, że nie są nim także tłuszcze zwierzęce. Z kolei u koszykarek odsetek poprawnych odpowiedzi wyniósł od 17,9 do 61,5%. Również i dla nich najtrudniejsze okazało się pytanie dotyczące ryb jako bogatego źródła wapnia, a najłatwiejsze było pytanie czy słodycze są bogatym źródłem wapnia (10).
Bogatymi źródłami żelaza w diecie są przede wszystkim mięso i produkty mięsne, drób oraz ryby. W polskiej literaturze ryby nie są wymieniane jako bogate źródło tego składnika mineralnego, jednak z porównania danych dotyczących zawartości żelaza w produktach (11) wynika, że ryby są równie dobrym źródłem żelaza, jak mięso ssaków rzeźnych i drobiu. I tak mięso wieprzowe zawiera od 0,7 do 1,3 mg żelaza w 100 g, wołowina – od 2,1 do 3,1 mg w 100 g, a mięso drobiu – od 0,4 mg/100 g do 2,1 mg/100 g. Natomiast zawartość żelaza w rybach waha się w przedziale od 0,4 do 1,4 mg w 100 g, za wyjątkiem mintaja świeżego, który zawiera 0,2 mg żelaza w 100 g. Jednak sardynki w oleju i sardynki w pomidorach zawierają, odpowiednio, aż 2,7 i 2,9 mg w 100 g (11). Ponadto bogatym źródłem żelaza są orzechy, migdały, soja i otręby oraz czarny chleb, jednak należy zaznaczyć, iż jest to żelazo niehemowe, które jest trudniej przyswajalne przez organizm człowieka. Pozostałe grupy produktów spożywczych albo nie są bogatym źródłem żelaza, albo w ogóle go nie zawierają (11).
Niestety wiedza badanych rodziców dzieci nowosądeckich na ten temat była niewielka, o czym świadczy fakt, że odsetek poprawnych odpowiedzi wyniósł od 22,5%, w przypadku stwierdzenia, iż czarne porzeczki i truskawki nie są bogatym źródłem żelaza, do 64,2%, w przypadku wskazania mięsa i produktów mięsnych jako bogatych źródeł żelaza. Podobnie odpowiedzieli rodzice dzieci pabianickich, spośród których 25,7% stwierdziło, że czarne porzeczki i truskawki nie są bogatym źródłem żelaza, a 58,8% wiedziało, że mięso i produkty mięsne są bogatym źródłem tego składnika mineralnego (9).
Podstawowymi źródłami witaminy A są oleje rybie, witaminizowane tłuszcze roślinne, a z tłuszczów zwierzęcych masło, ale nie smalec i słonina. Ponadto dużych ilości tej witaminy dostarczają podroby, mleko i produkty mleczne, jaja oraz pomarańczowo zabarwione owoce (8).
Z wymienionych w tabeli 3 produktów spożywczych jako bogate źródło witaminy A należy bezwarunkowo uznać mleko i produkty mleczne. Pozostałych produktów spożywczych nie można zaliczyć do bogatych źródeł tej witaminy. Mięso i produkty mięsne oraz drób nie są bogatym źródłem witaminy A, za wyjątkiem wątroby i produkowanych na jej bazie wyrobów, jak na przykład pasztety i wątrobianki. Również ryby nie są bogatym źródłem witaminy A, oprócz tuńczyka i węgorza. Spośród tłuszczów zwierzęcych tylko masło jest bogatym źródłem witaminy A, a wśród tłuszczów roślinnych – jedynie margaryny, które są wzbogacane w tę witaminę A. Także słodycze, orzechy, migdały, soja i otręby, jak również czarne porzeczki i truskawki oraz czarny chleb nie stanowią bogatego źródła witaminy A (11).
Wiedza badanych rodziców odnośnie bogatych źródeł witaminy A w produktach spożywczych była niewielka. Zakres prawidłowych odpowiedzi wyniósł od zaledwie 7,5%, w przypadku wskazania, iż ryby nie są bogatym źródłem witaminy A, do 50,8% w przypadku stwierdzenia, iż mleko i produkty mleczne są bogatym źródłem tej witaminy. Podobnym poziomem wiedzy wykazali się rodzice dzieci pabianickich, u których odsetek prawidłowych odpowiedzi wahał się od zaledwie 9,6 do 51,3% (9).
Jako źródło witamin z grupy B podaje się mięso i produkty mięsne, drób, ryby, mleko i produkty mleczne, soję, otręby i czarny chleb (8, 11). Jednakże z porównania składu chemicznego ocenianych produktów spożywczych na podstawie najnowszych tabel wartości odżywczej (11) wynika, że do bogatych źródeł witamin z grupy B należy zaliczyć także orzechy i migdały. Nie można jednak uznać za bogate źródło witamin z grupy B czarnych porzeczek i truskawek (8, 11). Wiedza badanych rodziców na ten temat była niewielka. Odsetek poprawnych odpowiedzi wyniósł od 25%, w przypadku wskazania, iż czarne porzeczki i truskawki nie są bogatymi źródłami witamin z grupy B, do 64,2% w przypadku wskazania orzechów, migdałów, soi i otrąb jako bogatych źródeł witamin z grupy B. Podobnym poziomem wiedzy wykazali się rodzice dzieci pabianickich (9), gdyż odsetek prawidłowych odpowiedzi wyniósł od 24,6 do 57,2%. Dla obu grup rodziców najłatwiejsze okazało się pytanie dotyczące wskazania orzechów, migdałów, soi i otrąb jako bogatych źródeł witamin z grupy B, a najwięcej trudności sprawiła im odpowiedź na pytanie czy czarne porzeczki i truskawki oraz tłuszcze roślinne są bogatymi źródłami witamin z grupy B.
Witamina C występuje w warzywach i owocach, przy czym największą zawartość stwierdzono w owocach dzikiej róży, czarnych porzeczkach, truskawkach, owocach cytrusowych i w warzywach kapustnych (8, 11). Spośród ocenianych produktów spożywczych tylko czarne porzeczki oraz truskawki można uznać za bogate źródło witaminy C. Wiedziało o tym aż 90,8% badanych rodziców i 85,5% rodziców dzieci pabianickich (9). Znacznie niższym poziomem wiedzy na temat pozostałych źródeł witaminy C wykazali się zarówno badani rodzice, jak i rodzice dzieci pabianickich (9), gdyż odsetek prawidłowych odpowiedzi wyniósł, odpowiednio, od 32,5 do 47,5% i od 31 do 51,3%. Należy jednak podkreślić, że wiedza obu grup rodziców odnośnie bogatych źródeł tej witaminy była największa na tle ich wiedzy o źródłach pozostałych analizowanych witamin i składników mineralnych. Wydaje się, że jest to wynikiem przekazywania przez media bardzo wielu informacji na ten temat.
WNIOSKI
1. Rodzice chłopców wykazali się większą wiedzą odnośnie bogatych źródeł składników mineralnych i witamin.
2. Niski poziom wiedzy żywieniowej badanych rodziców wskazuje na potrzebę prowadzenia w środkach masowego przekazu kampanii informacyjnych na temat źródeł składników mineralnych i witamin w żywności, co powinno przyczynić się do zwiększenia wartości odżywczej diet bez stosowania suplementacji.
Piśmiennictwo
1. Merkiel S, Chalcarz W: Wiedza żywieniowa rodziców dzieci przedszkolnych z Nowego Sącza i okolic. 1. Wiedza ogólna o żywieniu dzieci. Żyw Człow Metab 2009; 36 (2): 385-389. 2. Chalcarz W, Merkiel S: Wiedza żywieniowa rodziców dzieci przedszkolnych z Nowego Sącza i okolic. 2. Żywienie w profilaktyce chorób dietozależnych. Żyw Człow Metab 2009; 36 (2): 390-395. 3. Merkiel S, Chalcarz W: Nutrition in preschool age: Part 1. Importance, reference values, methods of research and their application. Review. New Med (Wars.) 2007; 11 (3): 68-73. 4. Merkiel S, Chalcarz W: Modifying salt intake to prevent hypertension. New Med (Wars.) 2006; 9 (2): 30-34; errata: (2006) New Med (Wars.) 9 (3): 87. 5. Nicklas TA, Hayes D: American Dietetic Association: Position of the American Dietetic Association: nutrition guidance for healthy children ages 2 to 11 years. J Am Diet Assos 2008; 108 (6): 1038-1044, 1046-1047. 6. Position of the American Dietetic Association, Dietitians of Canada, and the American College of Sports Medicine: Nutrition and Athletic Performance. J Am Diet Assoc 2009; 109: 509-527. 7. Chalcarz W, Radzimirska-Graczyk M, Janczewski M: General nutritional knowledge in children and adolescents practicing fencing. New Med (Wars.) 2004; 7 (1): 8-11. 8. Jarosz M, Bułhak-Jachymczyk B (red.): Normy Żywienia człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008. 9. Chalcarz W, Hodyr Z: Wiedza żywieniowa rodziców dzieci w wieku przedszkolnym. Materiały X Jubileuszowej Międzynarodowej Konferencji Naukowej: Uwarunkowania środowiskowe zdrowia dzieci. Legnica 1-2 czerwca 2001 roku; 117-121. 10. Chalcarz W, Merkiel S, Szajek G: Wiedza o bogatych źródłach wapnia w wybranych produktach spożywczych u koszykarek o różnym stopniu zaawansowania sportowego. Now Lek 2005; 74 (4): 373-375. 11. Kunachowicz H et al.: Tabele składu i wartości odżywczej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
otrzymano: 2009-12-11
zaakceptowano do druku: 2009-12-17

Adres do korespondencji:
*Sylwia Merkiel
Zakład Żywności i Żywienia Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu
ul. Droga Dębińska 7, 61-555 Poznań
tel.: (61) 835-52-87
e-mail: sylwiamerkiel@awf.poznan.pl

Nowa Pediatria 1/2010
Strona internetowa czasopisma Nowa Pediatria