Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Balneologia Polska 1/2006, s. 12-16
Honorata Nawrocka1, Barbara Poniedziałek2, Feliks Jaroszyk1, Krzysztof Wiktorowicz2
Wpływ fal torsyjnych lewoskrętnych na wybuch oddechowy granulocytów obojętnochłonnych
Effects of left-handed torsion wave on respiratory burst of neutrophils
1 z Katedry Biofizyki Akademii Medycznej w Poznaniu
Kierownik Katedry: prof. zw. dr hab. F. Jaroszyk
2 z Katedry Biologii i Ochrony Środowiska Akademii Medycznej w Poznaniu
Kierownik Katedry : prof. dr hab. K. Wiktorowicz
Streszczenie
Badano wpływ fal torsyjnych lewoskrętnych (FTL) na pozamitochondrialny metabolizm tlenowy granulocytów (PMTG) obojętnochłonnych w stanie in vitro. Poddano również obserwacji zależność wielkości PMTG od odległości aplikatora fal torsyjnych w stosunku do badanych próbek krwi.
Do badań użyto krew stanowiącą materiał po rutynowych badaniach laboratoryjnych. Pole torsyjne (FTL) generowane było przez specjalny aplikator zwany też generatorem torsyjnym lewoskrętnym. Do oceny wybuchu oddechowego użyto DCFH-DA. Jako substancję aktywującą zastosowano PMA. Pomiaru fluorescencji dokonano techniką cytometrii przepływowej.
Różnica w wielkości wybuchu oddechowego w próbkach poddanych i niepoddanych działaniu FTL była istotna statystycznie tylko przy odległości aplikatora 12,5 cm od próbek z krwią.
Wpływ FTL sprowadzał się do zmniejszenia produkcji reaktywnych form tlenu (ROS) przez granulocyty niestymulowane PMA. Wpływ ten zaobserwowano jedynie przy odległości 12,5 cm, co sugeruje przyjęcie tezy „dwustożkowości” fal torsyjnych wytwarzanych w generatorze fal torsyjnych lewoskrętnych.
1. Wstęp
Istotę fal torsyjnych (FT) opisuje teoria (TPF) Shipova (1, 2, 3, 4, 11). Zakłada ona istnienie zarówno lewo (FTL) – jak i prawoskrętnych (FTP) fal torsyjnych. Wpływ FTP na pozamitochondrialny metabolizm tlenowy granulocytów obojętnochłonnych (PMTG) opisano w pracy Wpływ pola prawoskrętnego torsyjnego na wybuch oddechowy granulocytów obojętnochłonnych (6).
Z uwagi na interesujące wyniki badań wpływu fal torsyjnych prawoskrętnych podjęto badania wpływu FTL na PMTG. Badania zostały wykonane przy wykorzystaniu generatora koncentrującego fale torsyjne o polaryzacji kołowej lewoskrętnej.
Granulocyty obojętnochłonne przeważają ilościowo wśród komórek żernych krążących we krwi obwodowej (9, 10, 12). Stanowią pierwszą linię obrony organizmu człowieka przed inwazjami bakterii, grzybów i niektórych wirusów. Granulocyty obojętnochłonne mogą być zaktywowane między innymi przez produkty bakteryjne powodując wytwarzanie większej ilości reaktywnych pochodnych tlenowych (ROS) (9, 11, 12).
2. Materiał i metoda cytofluorymetrii przepływowej
Krew użyta do badań stanowiła niewykorzystany materiał po rutynowych badaniach diagnostycznych z laboratorium Szpitala PSK 1 w Poznaniu. Ze względu na ochronę danych osobowych brak jest informacji o ewentualnych chorobach, jakie przechodzili dawcy, ani o stosowanym leczeniu.
Metoda wykorzystana w badaniach oraz cytofluorometr przepływowy Cytoron Absolute (Ortho, USA) zostały opisane w pracy Wpływ pola prawoskrętnego torsyjnego na wybuch oddechowy granulocytów obojętnochłonnych (6).
3. Metoda i koncentratory fal torsyjnych
Teoria Shipova (10) została opisana szerzej we wcześniejszej naszej pracy (6). Warto przypomnieć, iż rozszerza ona ogólną teorię względności A. Einsteina. Zakłada się w niej, że siły bezwładności są siłami rzeczywistymi działającymi na układ materialny.
W warunkach naturalnych fale torsyjne mogą być spolaryzowane prawoskrętnie lub lewoskrętnie oraz posiadać niewielkie natężenie (są rozproszone). Działanie fal prawoskrętnych na PMTG granulocytów obojętnochłonnych zostało opisane w pracy (6).
W niniejszej pracy wykorzystano generator FTL, który został opracowany przez firmę P.P.H.U. TORST, oznaczony symbolem P359829 w Polskim Urzędzie Patentowym. Generator ten posiada ochronę patentową. Ze względu na powyższy fakt, autorzy niniejszej pracy nie mieli dostępu do szczegółowego opisu generatora fal torsyjnych lewoskrętnych.
4. Wyniki badań
W badaniach wpływu FTL na wybuch oddechowy granulocytów obojętnochłonnych przyjęto następujące oznaczenia próbek krwi:
1 – próbki z krwią niepoddane działaniu pola FTL, niestymulowane PMA
2 – próbki z krwią niepoddane działaniu pola FTL, stymulowane PMA
3 – próbki z krwią poddane działaniu pola FTL, niestymulowane PMA
4 – próbki z krwią poddane działaniu pola FTL, stymulowane PMA
W przedstawianym tekście pracy obecne są również oznaczenia wartości różnic średniej intensywności fluorescencji DCF, gdzie:
Δ(1-3) – różnice wartości średniej fluorescencji DCF pomiędzy próbkami oznaczonymi symbolami 1 i 3
Δ(2-4) – różnice wartości średniej fluorescencji DCF pomiędzy próbkami oznaczonymi symbolami 2 i 4
Δ(4-3)-(2-1) – różnice w wartościach średniej fluorescencji DCF pomiędzy próbkami oznaczonymi symbolami 4, 3, 2, 1.
Wpływ FTL na wytwarzanie ROS przez granulocyty obojętnochłonne przy odległości R1=3,5cm, R2=6,5 cm, R3=12,5 cm został podany w tabeli 1.
Tabela 1. Wartości średniej intensywności fluorescencji DCF przy działaniu FTL z odległości R1=3,5cm, R2=6,5cm, oraz R3=12,5 cm.
 R1=3,5 cmR2=6,5 cmR3=12,5 cm
próbaNśredniaodch. St.średniaodch. St.średniaodch. St.
118139201433314315
218153291613216825
318136221423013717
418155301623516629
Wartości różnic
Δ(1-3) 3 1 6 
Δ(2-4)-2-12
Δ((4-3)-(2-1))524
Na rycinach 1-3 podano w sposób graficzny wyliczone wartości różnic średniej fluorescencji DCF między poszczególnymi próbkami w zależności od odległości R.
Ryc. 1. Wartości różnic Δ(1-3) DCF dla zbadanych odległości.
Ryc. 2. Wartości różnic Δ(2-4) DCF dla zbadanych odległości.
Ryc. 3. Wartości różnic Δ((4-3)-(2-1)) DCF dla zbadanych odległości.
Wartości różnic Δ(1-3) obrazują wpływ FTL na produkcję ROS w próbach niestymulowanych PMA. Wartości różnic Δ(1-3) dla poszczególnych odległości przedstawia tabela 1. Widać, że przy R=12,5 cm ta różnica ma największa wartość. Również test par 1 i 3 pokazuje istotność statystyczną dla odległości 12,5 cm (tab. 3).
Wartości różnic Δ(2-4) obrazują wpływ FTL na wytwarzanie ROS w próbach stymulowanych PMA. Uzyskane niskie wartości różnic w przypadku wszystkich trzech stosowanych odległości (tabela 1) nie są istotne statystycznie (tab. 3). Nie zaobserwowano również zależności pomiędzy wartością Δ(2-4) a odległością od generatora.
Wartości różnic Δ(4-3)-(2-1) obrazują różnicę w wielkości wybuchu oddechowego w próbach poddanych i niepoddanych działaniu FTL. Wyniki testu pra Wilcoxona dla różnic Δ(4-3) i Δ(2-1) we wszystkich odległościach nie są istotne statystycznie (tabela 2). Nie zaobserwowano zależności między wartością Δ(4-3)-(2-1) a odległościami generatora od badanego materiału.
Z tabeli 2 wynika, że dla zbadanych odległości generatora od próbek z krwią różnice w wielkości wybuchu oddechowego granulocytów pomiędzy próbami poddanymi działaniu FTL (różnica 4-3) a próbami kontrolnymi (różnica 2 – 1) nie są istotne statystycznie. Brak jest w tych przypadkach reakcji na FTL.
Tabela 2. Test par Wilcoxona Δ(4-3) i Δ(2-1) dla poszczególnych odległości generatora od próbek.
PróbyOdległośćPoziom istotności
p
Δ(4-3) i Δ(2-1)R10,39
Δ(4-3) i Δ(2-1)R20,19
Δ(4-3) i Δ(2-1)R30,10
Wyniki testu kolejności par Wilcoxona poszczególnych próbek dla różnych odległości przedstawia tabela 3.
Tabela 3. Wyniki testu kolejności par Wilcoxona poszczególnych prób – wartości p.
PróbyPoziom istotności p
odl. R1odl. R2odl. R3
1 i 30,090,440,01
2 i 40,980,380,56
Z powyższej tabeli wynika, że ważne dla badań poziomy istotności prób (1 i 3) oraz (2 i 4) są nieistotne statystycznie za wyjątkiem odległości 12,5 cm. Poza tą jedną zależnością w pozostałych przypadkach brak jest reakcji granulocytów na FTL, zarówno w próbach niestymulowanych Ä(1-3) jak i stymulowanych PMA Ä(2-4). Efekt zauważyć można w wartości średnich próbek 1 i 3 dla odległości 12,5 cm (tabela 1). Pole FTL zmniejsza wytwarzanie wolnych rodników w nieaktywowanych granulocytach przy odległości aplikatora 12,5 cm.
Ryciny 4, 5, 6 przedstawiają rozkłady poszczególnych prób dla zbadanych odległości. Widać wyraźnie, że w przypadku 3,5 i 6,5 cm nie zachodzą żadne zmiany w odpowiedzi PMTG na FTL. Natomiast dla odległości 12,5 cm zauważamy różnicę w rozrzucie próby 1 w porównaniu z próbą 3. Potwierdza to wcześniej przedstawione spostrzeżenia (tabela 3) istotnej statystycznie zależności.
Ryc. 4. Wykres rozkładu wartości fluorescencji DCF poszczególnych prób dla odległości R1.
Ryc. 5. Wykres rozkładu wartości fluorescencji DCF poszczególnych prób dla odległości R2.
Ryc. 6. Wykres rozkładu wartości fluorescencji DCF poszczególnych prób dla odległości R3.
5. Dyskusja
Do celów szczegółowych wykonanej pracy należy zaliczyć określenie wpływu FTL na zmianę wielkości wybuchu oddechowego w granulocytach w zależności od odległości źródła FTL od przedmiotu badań oraz pośrednią ocenę koncentracji wiązki FTL wytwarzanej przez generator fal torsyjnych.
Z wyników badań podanych w niniejszej pracy wynika, że istnieje istotny statystycznie wpływ FTL na wielkość wybuchu oddechowego w granulocytach przy odległości 12,5 cm źródła od przedmiotu badań. Podobnego wpływu FTL na wielkość wybuchu oddechowego nie zaobserwowano przy odległościach mniejszych czyli 3,5 cm i 6,5 cm. Charakter oddziaływania FTL na wybuch oddechowy granulocytów, wskazywałby na „dwustożkowość” wiązki fal torsyjnych wytwarzanych w tym generatorze. Powyższa sugestia została zilustrowana na rycinie 7.
Ryc. 7. Ilustracja graficzna sugerowanej „dwustożkowatości” wiązki fal tosyjnych (FTL)i jej wpływu na wybuch oddechowy granulocytów. Przypadki A, B, C ilustrują różne warianty wzajemnego położenia „ogniska” FTL oraz przedmiotu badań (krwi).
Oznaczenia dla A, B i C są takie same, gdzie:
1 – generator FTL
2 – powierzchnia czołowa generatora FTL
3 – probówka
4 – krew
5 – miejsce maksymalnej koncentracji FTL („ognisko”)
6 – wiązka fal FTL
Przyjęcie tezy „dwustożkowatości” wytwarzanych w generatorze fal torsyjnych lewoskrętnych ma wpływ na ich terapeutyczne wykorzystanie. W konsekwencji oznacza to, iż skuteczne oddziaływanie FTL na tkanki głębokie wymaga położenia powierzchni czołowej generatora na skórze organizmu żywego. W sytuacji przeciwnej należy oddalić powierzchnię czołową generatora od skóry organizmu żywego.
Z badań wynika jednoznacznie, że FTL działają na niewzbudzone przez PMA granulocyty, gdy odległość generatora FTL wynosi około 12,5 cm od powierzchni przedmiotu badań.
Uważamy, że należy wykonać kolejne badania wpływu FTL na różne procesy życiowe, a wyniki z niniejszej pracy przyjąć jako wprowadzające.
6. Wnioski
Na podstawie uzyskanych wyników badań można sformułować następujące wnioski:
1. zaobserwowano wpływ FTL na wielkość wybuchu oddechowego w granulocytach krwi obwodowej, powodowały one zmniejszenie wytwarzania ROS przez granulocyty niestymulowane PMA,
2. istotne statystycznie zmniejszenie wielkości wybuchu oddechowego występuje przy odległości 12,5 cm powierzchni czołowej generatora od przedmiotu badań,
3. uzyskane wyniki badań sugerują przyjęcie tezy „dwustożkowości” koncentrowanych w generatorze fal torsyjnych oraz implikują jego położenie w stosunku do organizmu żywego w zastosowaniach terapeutycznych.
Piśmiennictwo
1. Akimov A., Shipov G.: Torsion fields and experimental manifestation, Proc. Internat. Conf. on New Ideas in Natural Sciences, St. Petersburg, June 1996, s. 221.
2. Akimov A., Tarasenko V.: Models of polarized states of the physical vacuum and torsion fields, Sov. Phys. J., March 1992, s. 214.
3. Bagrov V., et al.: Possible manifestations of the torsion field, Sov. Phys. J., march 1992, s. 208.
4. DeSabbata V., Gasperini M.: Torsion production by electromagnetic fields, Lett. Nuovo Cimento, march 1981,vol. 30, no. 12, s. 363.
5. Gołąb J., Jakóbisiak M.: Lasek W. (red.) Immunologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002.
6. Nawrocka H., Poniedziałek B., Jaroszyk F., Wiktorowicz K.: Wpływ fal torsyjnych prawoskrętnych na wybuch oddechowy granulocytów obojętnochłonnych (przesłana do druku w Balneologii Polskiej).
7. Nielsen O.H.: Ahnefelt-Ronne I., Inflammation and free oxygen radicals, Ugeskr Laeger. 1989 Apr 17; 151(16): 976-8.
8. Ptak W., Ptak M.: Podstawy immunologii, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1999.
9. Ribeiro L.M.: Oxygen free radicals in medicine (I), Acta Meed Port. 1989 Mar-Apr, 2(2): 93-102.
10. Shipov G.I.: Teorija fiziczieskowo wakuma, Wydawnictwo Nauka, Moskwa 1997.
11. Walrand S., Valeix S., Rodriquez C., Ligot P., Chassogne J., Vasson MP.: Flow cytometry study of polymorphonuclear neutrophil oxidative burst: a comparison of three fluorescent probes, Clin Chim Acta. 2003 May; 331(1-2): 103-10.
12. Zielińska M., Fenrych Wł., Kostrzewa A., Wiktorowicz K.: Cytometryczny pomiar produkcji nadtlenku wodoru, Diag. Lab. 1997 T. 33 nr 1 s.47-57.
otrzymano: 2005-12-16
zaakceptowano do druku: 2005-12-28

Adres do korespondencji:
Prof. zw. dr hab. Feliks Jaroszyk
ul. Fredry 10, 61-701 Poznań

Balneologia Polska 1/2006