Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 4/2011, s. 256-259
*Jan Kuś
Śródmiąższowe choroby płuc – podstawowa klasyfikacja i zarys postępowania diagnostycznego
Interstitial lung diseases – classification and diagnostic approach
I Klinika Chorób Płuc Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Jan Kuś
Streszczenie
Śródmiąższowe choroby płuc są niejednorodną grupą chorób których proces patologiczny zajmuje przestrzeń między błoną podstawną nabłonka pęcherzyków płucnych a śródbłonkiem kapilarów płucnych. Wspólną cechą chorób śródmiąższowych jest to, że dają obraz zmian rozsianych w badaniu radiologicznym płuc, powodują zaburzenia wentylacji typu restrykcyjnego i upośledzają dyfuzję tlenu z pęcherzyków płucnych do krwi. Przyczyną choroby śródmiąższowej płuc może być narażenie środowiskowe na pyły mineralne, np. krzemionkę w pylicy krzemowej czy azbest w azbestozie. Narażenie na wziewne antygeny, głównie organiczne może powodować alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Zmiany śródmiąższowe w płucach mogą mieć charakter wtórny do innych chorób, np. chorób układowych tkanki łącznej. Większość z nich ma jednak etiologię nieznaną jak idiopatyczne śródmiąższowe zapalenia płuc czy sarkoidoza. W artykule podano aktualną klasyfikację chorób śródmiąższowych płuc oraz podano podstawowe informacje na temat ich rozpoznawania.
Summary
Interstitial lung diseases are heterogenous group of disorders. The main pathology of interstitial lung diseases is located in the lung parenchyma but airspace of alveoli and bronchioli is also affected. The common feature of all interstitial lung diseases is the disseminated pattern of interstitial or airspace opacifications in the lung on chest x-ray and restrictive pattern and reduced diffusing capacity in lung function tests. Some interstitial lung diseases are caused by the environmental exposure to various mineral dusts, for example crystalline silicon dioxide can cause silicosis and fibers of asbestos can cause asbestosis. Various agents, most often organic dusts may induce allergic alveolitis. Intestitial lung disese may be the result of lung involvement in connective tissue disorders, but the majority are of unknown etiology for example idiopathic interstitial pneumonias or sarcoidosis. The modern classification of these diseases and diagnostic approach is presented.
Śródmiąższowe choroby płuc są niejednorodną grupą chorób, często o nieznanej etiologii, w których podstawowy proces patologiczny zajmuje przestrzeń między błoną podstawną nabłonka pęcherzyków płucnych a śródbłonkiem kapilarów płucnych. Proces chorobowy nie jest zwykle ograniczony do tej przestrzeni. Bardzo często zmiany chorobowe zajmują drobne drogi oddechowe i pęcherzyki płucne, które są wypełnione wysiękiem zawierającym humoralne i morfotyczne elementy stanu zapalnego (1). Umiejscowienie zmian patologicznych ma decydujący wpływ na zaburzenia czynnościowe i objawy w śródmiąższowych chorobach płuc, do których należą cechy restrykcji, czyli zmniejszenie objętości płuc, upośledzenie dyfuzji tlenu z pęcherzyków płucnych do krwi i zmniejszenie podatności płuc (2).
Podstawowym subiektywnym objawem w chorobach śródmiąższowych jest duszność. Istnieje szereg klasyfikacji chorób śródmiąższowych płuc, z których najbardziej zwięzła i przejrzysta jest klasyfikacja zaproponowana przez międzynarodową grupę ekspertów Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Klatki Piersiowej – ATS (American Thoracic Society) i Europejskiego Towarzystwa Oddechowego – ERS (European Respiratory Society) (3).
Klasyfikacja ta wyróżnia cztery podstawowe grupy chorób:
1. choroby śródmiąższowe płuc o znanej etiologii,
2. idiopatyczne zapalenia śródmiąższowe płuc,
3. choroby ziarniniakowe płuc,
4. inne, rzadkie, dobrze scharakteryzowane śródmiąższowe choroby płuc.
Do grupy chorób śródmiąższowych o znanej etiologii są zaliczane choroby powstałe w wyniku narażenia środowiskowego jak azbestoza, beryloza, zmiany śródmiąższowe wywołane działaniem leków lub napromienianiem okolic klatki piersiowej z powodu chorób rozrostowych (rak płuca, ziarnica złośliwa, rak piersi) oraz rozsiane zmiany w płucach towarzyszące chorobom tkanki łącznej.
Grupę drugą stanowią idopatyczne śródmiąższowe zapalenia płuc. Podział tej grupy na poszczególne typy zapaleń śródmiąższowych został zaproponowany przez patologów na podstawie badań mikroskopowych wycinków płuc. Podział ten został przyjęty przez klinicystów i opublikowany w postaci interdyscyplinarnego, międzynarodowego konsensusu, którego ważnym osiągnięciem jest uporządkowanie nazewnictwa idopatycznych, śródmiąższowych zapaleń płuc (3). Od nazw angielskich poszczególnych typów zapaleń śródmiąższowych utworzono skróty, które są powszechnie używane w piśmiennictwie anglosaskim, jak również w publikacjach w innych językach. Przyjęcie jednolitych skrótów angielskich w piśmiennictwie międzynarodowym i polskim pozwala uniknąć dowolności nazewnictwa, nieścisłości i pomyłek. Podział zaproponowany przez międzynarodową grupę ekspertów, pomimo pewnych kontrowersji jest aktualny do dziś (4, 5). W grupie idiopatycznych zapaleń śródmiąższowych płuc wyróżnia się dwie podgrupy. Są to: zwykłe śródmiąższowe zapalenie płuc – UIP (ang. usual interstitial pneumonia), które stanowi 47-64% zapaleń śródmiąższowych oraz podgrupa zapaleń śródmiąższowych innych niż zwykłe śródmiąższowe zapalenie. W podgrupie drugiej wyróżnia się nieswoiste śródmiąższowe zapalenie płuc – NSIP (ang. nonspecific interstitial pneumonia), organizujące zapalenie płuc OP (ang. organizing pneumonia), limfocytarne śródmiąższowe zapalenie płuc – LIP (ang. limphocytic interstitial pneumonia), ostre śródmiąższowe zapalenie płuc – AIP (ang. acute interstitial pneumonia), złuszczające śródmiąższowe zapalenie płuc – DIP (ang. desquamative interstitial pneumonia) oraz zapalenie oskrzelików z cechami choroby śródmiąższowej – RB-ILD (ang. respiratory bronchiolitis interstitial lung disease).
Grupę trzecią stanowią choroby ziarniniakowe, których przykładem jest sarkoidoza i alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych.
W grupie czwartej mieszczą się różne rzadkie choroby, takie jak postać płucna histiocytozy X (histiocytoza z komórek Langerhansa), limfangioleiomiomatoza, lipoproteinoza pęcherzyków płucnych, zmiany płucne w przebiegu nerwiakowłókniakowatości (neurofibromatosis).
Podstawowe postępowanie diagnostyczne u chorych podejrzanych o chorobę śródmiąższową powinno obejmować: wywiad, badanie fizykalne, konwencjonalny radiogram płuc, tomografię komputerową wysokiej rozdzielczości i badania czynnościowe płuc.
Na podstawie wyników tych badań należy wyselekcjonować chorych, u których konieczne jest wykonanie bronchoskopii z płukaniem oskrzelowo-pęcherzykowym i biopsji płuca.
Wywiad
W większości chorób śródmiąższowych chorzy zgłaszają postępującą duszność i kaszel. Duszność początkowo może być odczuwana tylko po wysiłku, później także w spoczynku, co jest najczęściej spotykane w samoistnym włóknieniu płuc, przewlekłej postaci alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych i w niektórych zmianach płucnych towarzyszących chorobom tkanki łącznej. Jak we wszystkich chorobach płuc należy zebrać wywiad odnośnie palenia tytoniu. Niektóre choroby śródmiąższowe płuc występują prawie wyłącznie u palaczy i obok przewlekłej obturacyjnej choroby płuc oraz raka płuca są zaliczane do chorób odtytoniowych. Są to: płucna postać histiocytozy z komórek Langerhansa, zapalenie oskrzelików z cechami choroby śródmiąższowej – RBILD (respiratory bronchiolitis interstitial lung disease) oraz złuszczające śródmiąższowe zapalenie płuc – DIP (desquamqtive interstitial pneumonia). Bardzo ważny jest wywiad dotyczący narażenia środowiskowego związanego z wykonywanym zawodem lub hobby, jak również przyjmowane leki. Nie sposób wymienić wszystkie czynniki, których są tysiące. Jako przykład podano tylko najważniejsze. Narażenie na azbest (pracownicy stoczni, papierni), krzemionkę (kamieniarze, tokarze, szlifierze), beryl (przemysł elektroniczny, technicy dentystyczni), antygeny organiczne (rolnicy, hodowcy ptaków), leki (amiodaron, nitrofurantoina, sulfasalazyna, metotreksat), napromienianie (z powodu raka płuca, piersi, ziarnicy złośliwej) mogą powodować występowanie zmian śródmiąższowych w płucach. W pewnych chorobach śródmiąższowych mogą nie występować żadne objawy subiektywne, a zmiany śródmiąższowe w płucach są wykrywane przypadkowo w badaniu radiologicznym, np. podczas badań okresowych. Jest to najczęściej spotykane w sarkoidozie, rzadziej we wczesnych stadiach płucnej postaci histiocytozy X i lipoproteinozy pęcherzyków płucnych.
Badanie fizykalne
W większości chorób śródmiąższowych płuc stwierdza się osłuchiwaniem trzeszczenia, głównie nad dolnymi polami. Palce pałeczkowate występują najczęściej w samoistnym włóknieniu płuc. Należy zwrócić uwagę na objawy pozapłucne, szczególnie na występowanie zmian stawowych, mięśniowych i skórnych sugerujących chorobę tkanki łącznej. Ostre zapalenie stawów, najczęściej skokowych z zaczerwienieniem, obrzękiem i rumieniem guzowatym może być objawem ostrej postaci sarkoidozy.
Badanie radiologiczne

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Cosgrove GP, Schwarz M: Approach to the evaluation and diagnosis of interstitial lung disease. [In:] Schwarz M, King TE (ed.): Interstitial lung disese. Fifth ed. Shelton, Connecticut, USA. People’s Medical Publishing House – USA 2011; p. 3-33.
2. Kowalski J, Radwan L, Boros P: Zaburzenia czynności układu oddechowego w chorobach śródmiąższowych płuc (ChŚP). [In:] Kowalski J, Koziorowski A, Radwan L (red.): Ocena czynności płuc w chorobach układu oddechowego. Wydawnictwo Medyczne Borgis Warszawa 2004; 129-145.
3. American Thoracic Society/European Respiratory Society: international multidisciplinary consensus classification of the idiopathic interstitial pneumonias. Am J Respir Crit Care Med 2002; 165: 277-304.
4. Myers JL, Katzenstein ALA: Beyond a consensus classification for idiopathic interstitial pneumonias: progress and controversies. Histopathology 2009; 54: 90-103.
5. Kim DS, Collard HR, King TE Jr: Classification and natural history of the idiopathic interstitial pneumonias. Proc Am Thorac Soc 2006; 3: 285-292.
6. Verschakeln JA: The role of high-resolution computed tomography in the work-up of interstitial lung disease. Curr Opin Pulm Med 2010; 16: 503-510.
7. BTS: Interstitial lung disease guideline. Thorax 2008; 63: v1-v58.
8. Costabel U, Guzman J, Bonella F et al.: Bronchoalveolar lavage in other interstitial lung diseases. Semin Respir Crit Care Med 2007; 28: 514-524.
9. Ryu YJ, Chung MP, Han J et al.: Bronchoalveolar lavage in fibrotic idiopathic interstitial pneumonias. Respiratory Med 2007; 101: 655-660.
10. Nagai S, Hanha T, Ito Y et al.: Bronchoalveolar lavage in idiopathic interstitial lung diseases. Semin Respir Crit Care Med 2007; 28: 496-503.
11. Johnson SR, Cordier JF, Lazor R et al.: European Respiratory Society guidelines for the diagnosis and management of lymphangioleiomyomatosis. Eur Respir J 2010; 35: 14-26.
12. American Thoracic Society: Idiopathic pulmonary fibrosis: diagnosis and treatment. International consensus statement. Am J Respir Crit Care Med 2000; 161: 646-664.
otrzymano: 2011-02-17
zaakceptowano do druku: 2011-03-16

Adres do korespondencji:
*Jan Kuś
I Klinika Chorób Płuc Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc
ul. Płocka 26, 01-138 Warszawa
tel.: (22) 431-21-43
e-mail: j.kus@igichp.edu.pl

Postępy Nauk Medycznych 4/2011
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych