Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 4/2012, s. 347-350
*Jakub Dobruch1, Piotr L. Chłosta2, Andrzej Borówka1
Badania przesiewowe mające na celu wczesne wykrycie raka stercza w XXI wieku
Prostate cancer screening due to early detection in 21st century
1I. Zespół Dydaktyki Urologicznej Kliniki Urologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Oddział Urologii Europejskiego Centrum Zdrowia w Otwocku
Kierownik Zespołu: prof. dr hab. med. Andrzej Borówka
2Kliniczny Dział Urologii Świętokrzyskiego Centrum Onkologii w Kielcach
Kierownik Działu: prof. dr hab. med. Piotr L. Chłosta
Streszczenie
Rak gruczołu krokowego (PCa – prostate cancer) stanowi istotny problem epidemiologiczny w wielu krajach. Od lat prowadzona jest dyskusja na temat zasadności prowadzenia badań przesiewowych mających na celu wczesne wykrycie tego nowotworu. Ożywiło ją wprowadzenie na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku powszechnego oznaczania PSA. Od tamtej pory obserwuje się systematyczny spadek śmiertelności swoistej dla PCa w USA. Dotychczas opublikowano wyniki kilku prób mających charakter randomowy i obejmujących dane wielu tysięcy mężczyzn, których celem było określenie roli skriningu raka stercza prowadzonego głównie za pomocą PSA. Ich wyniki, a także ich znaczenie są przedstawione w tej pracy.
Summary
Prostate cancer (PCa) is one of the most importanrt epidemiologic problems in many countries. The discussion concerning legitimacy of screening aiming at early detection of PCa is conducted for many years. It has been revived since wide spread introduction of PSA at the beginning of 90’s, XX century. Prostate cancer mortality in USA is declining systematically so far. There are few randomized trials regarding prostate cancer screening published in recent years. Their results and their role are discussed in the paper.
Rak gruczołu krokowego (PCa – prostatic carcinoma) stanowi istotny problem epidemiologiczny w wielu krajach. Zajmuje szóste miejsce pod względem zachorowalności (incidence) na świecie. Jest on najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym u mężczyzn w wielu krajach Europy i Ameryki Północnej.
Początkowo PCa przebiega bezobjawowo. Objawy i dolegliwości spowodowane istnieniem tego nowotworu występują na ogół dopiero wówczas, gdy rak jest zaawansowany do stopnia uniemożliwiającego zastosowanie leczenia radykalnego. Od wielu lat prowadzona jest dyskusja na temat potrzeby wdrożenia badań przesiewowych, mających na celu rozpoznanie PCa na etapie, w którym nie wywołuje dolegliwości i jest ograniczony do stercza (1). Istnieje obawa, że upowszechnienie badań mających na celu wczesne rozpoznanie PCa (skrining), opartych na oznaczaniu sPSA, i coraz częstsze stosowanie „rozszerzonej” biopsji stercza, polegającej na pobraniu znacznie większej liczby wycinków od liczby wycinków pobieranych w ramach biopsji sekstantowej, uznawanej poprzednio za standardową (2), mogą przyczynić się do niepotrzebnego rozpoznawania „małych”, nie mających znaczenia klinicznego raków stercza, które nawet bez leczenia nie staną się rakami „objawowymi” i nie przyczynią się do skrócenia przeżycia chorych (1, 3, 4). Następstwem takiego agresywnego postępowania diagnostycznego jest tak zwana nadrozpoznawalność (overdiagnosis) PCa, wyrażająca się wykrywaniem raków nieistotnych klinicznie. Powiada się, że mężczyźni, u których wykrywa się raka tego rodzaju „umrą z rakiem, a nie z powodu raka”. Cechuje się on wówczas korzystną charakterystyką onkologiczną, która umożliwia zastosowanie leczenia radykalnego. Epstein i wsp. (5) oceniwszy preparaty pochodzące z prostatektomii radykalnej (RP – radical prostatectomy), opublikowali w 1994 roku następujące kryteria, na podstawie których przed operacją można określić, że PCa nie ma znaczenia klinicznego: (i) gęstość PSA (PSAD – PSA density) < 0,15 ng/ml, (ii) złośliwość PCa określona według skali Gleasona (Gl.s.) ≤ 6, (iii) obecność raka w mniej niż trzech spośród sześciu rdzeni tkankowych pochodzących z biopsji oraz (iv) powierzchnia wykazująca utkanie raka w każdym „dodatnim” rdzeniu tkankowym nie przewyższa połowy całkowitej powierzchni rdzenia. Autorzy, posługując się tymi kryteriami stwierdzili, że 74% wszystkich wykrytych przez nich raków ma cechy raków nieistotnych klinicznie. Podkreślili przy tym, że chorych, u których rozpoznaje się tak „małego” raka można poddać bacznej obserwacji (Wa-Wa – watchful waiting) i zastosować u nich leczenie w razie stwierdzenia progresji PCa, jeśli w ogóle ona nastąpi.
Po upływie kilku lat od rozpoczęcia skutecznego działania programu badań przesiewowych obserwuje się stopniowe zmniejszenie śmiertelności swoistej dla tego nowotworu. Wprowadzenie powszechnego oznaczania stężenia swoistego antygenu sterczowego (PSA – prostate specific antigen) w surowicy w USA na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku przyczyniło się do zwiększenia „rozpoznawalności” PCa i do korzystnej zmiany charakterystyki onkologicznej raków nowo rozpoznanych, a więc do zwiększenia liczby chorych, których można poddać leczeniu radykalnemu. Zmalała liczba chorych na zaawansowanego PCa, natomiast liczba chorych na raka klinicznie ograniczonego do stercza zwiększyła się istotnie. Od tamtej pory liczba nowych rozpoznań PCa utrzymuje się na podobnym, nieco podwyższonym poziomie wobec tego, który dotyczył okresu przed erą PSA, natomiast śmiertelność swoista dla tego raka w USA stopniowo maleje. W 2008 roku PCa rozpoznano u 186 320 mężczyzn mieszkających w tym kraju (6). Jednocześnie zarejestrowano 28 660 zgonów z jego powodu. W tym samym okresie w Polsce raka stercza stwierdzono u 8268 mężczyzn i zarejestrowano 3892 zgonów z jego powodu (http://85.128.14.124/krn). W Polsce, w odróżnieniu od USA, śmiertelność swoista dla tego nowotworu stale wzrasta (6). W naszym kraju, co drugi mężczyzna, u którego wykryto PCa umiera z jego powodu, a w USA niespełna co szósty. Jest wiele przyczyn tego zjawiska. Jedną z nich może być wspomniane już powszechne oznaczanie PSA w USA mogące stanowić formę skriningu.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Dobruch J, Borówka A, Antoniewicz AA, Chłosta P: Screening study aiming at an early diagnosis of the prostatic cancer: related epidemiological problems and natural history of the disease. Urol Pol 2004; 57; 3; 12-22.
2. Antoniewicz AA: Jak poprawić jakość biopsji stercza? [W:] Antoniewicz AA (red.) Biopsja stercza. Komitet Edukacji PTU. Top Kurier, Toruń 2002; str. 73-81.
3. Schröder FH, Wildhagen MF, Rotterdam Study Group of the ‘European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer’: Badania oprzesiewowe w wykrywaniu raka stercza. Obecny stan wiedzy i perspektywy na przyszłość. EBU, Eur Urol Update Series 2001; 6; 9-16 wersja polska.
4. Dobruch J, Borówka A: Uwagi na temat raka stercza nieistotnego klinicznie. Przegląd Urologiczny 2005; 32; 57-59.
5. Epstein JL, Walsh PC, Carmichael M, Brendler CB: Pathologic and clinical findings to predict tumor extent of nonpalpable (Stage T1c) prostate cancer. JAMA 1994; 271; 368-374.
6. Jemal A, Siegel R, Ward E et al.: Cancer Statistics, 2008. CA Cancer J Clin 2008; 58: 71-96.
7. Dobruch J, Borówka A, Antoniewicz AA, Chłosta P: Epidemiology of prostate cancer: changes observed in Poland in 1991-2000. Urol Pol 2005; 58, 26-30.
8. Schröder FH, Hugosson J, Roobol MJ et al.: Screening and prostate-cancer mortality in a randomized European study. N Engl J Med 2009; 360; 1320-28.
9. Andriole GL, Crawford ED, Grubb RL et al.: Mortality results from a randomized prostate-cancer screening trial. N Engl J Med 2009; 360: 1310-19.
10. Hugosson J, Carlsson S, Aus G et al.: Mortality results from the Göteborg randomised population-based prostate-cancer screening trial. Lancet Oncol 2010; 11: 725-32.
11. Gotzsche PC, Nielsen M: Screening for breast cancer with mammography. Cochrane Database Syst Rev 2009; 4: CD001877.
otrzymano: 2012-01-25
zaakceptowano do druku: 2012-02-29

Adres do korespondencji:
*Jakub Dobruch
I. Zespół Dydaktyki Urologicznej Kliniki Urologii CMKP Oddział Urologii ECZ w Otwocku
ul. Borowa 14/18, 05-400 Otwock
tel.: +48 (22) 710-30-49
e-mail: jakub.dobruch@ecz-otwock.pl

Postępy Nauk Medycznych 4/2012
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych