Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 1/2012, s. 19-23
Katarzyna Ćwiklak1, *Joanna Szczepańska2
Zastosowanie MTA w zębach stałych niedojrzałych – przegląd piśmiennictwa
The use of MTA in immature permanent teeth – a review of the literature
1Studia doktoranckie, Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
Kierownik Zakładu: dr hab. n. med. prof. nadzw. Joanna Szczepańska
2Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
Kierownik Zakładu: dr hab. n. med. prof. nadzw. Joanna Szczepańska
Summary
Introduction: The success of the biological treatment in dentistry depends, among other things: on the choice of a proper method, on technique of carried out interventions and on a suitable material. In the latest years more and more commonly MTA is used for this aim. At present mineral trioxide aggregate (MTA) unit is used in direct pulp capping or amputated the pulp, in repair the perforation of roots, in filling dentin, cement and bone cavities, in a retrograde root-end filling after apicectomy and filling canals in permanent teeth with incomplete root formation.
Aim of the study: The aim of the study was the review of the writing concerning the MTA application in biological treatment of the pulp of immature permanent teeth.
Conclusions: MTA is characterized by many desired features of material applied in biological treatment of the pulp, and the clinical research confirms its high effectiveness.
Wstęp
Leczenie biologiczne zębów stałych z niezakończonym rozwojem wierzchołka ma na celu zachowanie żywej miazgi, która w głównej mierze odpowiada za prawidłowy rozwój korzenia – apeksogenezę. Apeksogeneza jest to fizjologiczny rozwój korzenia stymulowany przez komórki tkanki miazgowej, pochewkę Hertwiga, brodawkę zębową, cement korzeniowy oraz ozębną (1). W przypadku utraty żywotności miazgi zębów niedojrzałych należy zainicjować proces apeksyfikacji. Metoda apeksyfikacji polega na jatrogennym pobudzeniu tkanki mieszanej miazgowo-ozębnowej do procesów reparacyjnych w obrębie korzenia, stymulowanych materiałami biologicznymi. W okolicy szczytu kanału dochodzi do powstania bariery zbudowanej z tkanki twardej lub do dalszego wzrostu korzenia (2).
Cel pracy
Celem pracy było przedstawienie właściwości fizycznych i chemicznych oraz zastosowania materiału MTA (ang. Mineral Trioxide Aggregate) w różnych przypadkach klinicznych w stomatologii.
Materiał i metody
Na podstawie piśmiennictwa omówiono leczenie biologiczne zębów stałych niedojrzałych z wykorzystaniem mineralnego agregatu trójtlenkowego (MTA).
Leczenie biologiczne miazgi zębów stałych niedojrzałych
Korzeń zęba stałego formuje się jeszcze przez 3 lata od czasu pojawienia się korony w jamie ustnej dlatego, aby procesy wzrostowe przebiegały prawidłowo, powinno się kłaść szczególnie duży nacisk na leczenie biologiczne zębów. U młodych pacjentów naprawie pojawiających się zmian zapalnych w tkance miazgowej i okołokorzeniowej sprzyjają bardziej efektywnie przebiegające reakcje obronne i reparacyjne. Wynika to z bogatokomórkowej budowy miazgi, dobrego jej unaczynienia oraz szerokiego połączenia z ozębną (3).
Do metod biologicznych zalicza się: 1. przykrycie pośrednie, 2. przykrycie bezpośrednie, 3. amputację przyżyciową częściową (pulpotomia partialis) oraz 4. amputację przyżyciową całkowitą miazgi (pulpotomia totalis). Opatrunek biologiczny zastosowany do pokrycia miazgi ma chronić ją przed działaniem czynników chorobotwórczych, chemicznych, termicznych i mechanicznych, które mogłyby doprowadzić do jej martwicy. Wybór metody leczenia zależy od stanu klinicznego miazgi.
Bezpośrednie pokrycie polega na zaopatrzeniu odsłoniętej, żywej miazgi preparatem odontotropowym. Wskazaniami do wykonania przykrycia bezpośredniego są:
1. przypadkowe obnażenie lub zranienie miazgi podczas opracowywania ubytku, o powierzchni mniejszej niż 1 mm2,
2. pourazowe odsłonięcie miazgi, jeśli pacjent zgłosi się do 24 godzin od zdarzenia (4).
Amputacja przyżyciowa częściowa (pulpotomia partialis) polega na usunięciu zmienionej zapalnie części miazgi komorowej na głębokość 2-3 mm. Wskazaniami do wykonania zabiegu są:
1. przypadkowe obnażenie miazgi o powierzchni większej niż 1 mm2, powstałe podczas opracowywania ubytku próchnicowego,
2. przypadkowe głębokie zranienie miazgi,
3. pourazowe, małe do 1 mm2 odsłonięcie miazgi, jeśli pacjent zgłosi się po 24 godzinach do 5 dni od urazu,
4. urazowe odsłonięcie miazgi o powierzchni większej niż 1 mm2, ale rana zostanie zaopatrzona do 24 godzin od wypadku (5).
Amputacja przyżyciowa całkowita (pulpotomia totalis) polega na usunięciu całej tkanki miazgowej z komory zęba z pozostawieniem zdrowej miazgi korzeniowej lub częściowo korzeniowej także w przypadku amputacji głębokiej. Wskazaniami do wykonania amputacji całkowitej są:
1. próchnicowe obnażenie miazgi, bez objawów bólowych,
2. urazowe odsłonięcie miazgi, jeśli pacjent zgłosi się celem leczenia po 5. do 7. dniach od zdarzenia (6).
Pulpopatie nieodwracalne lub martwica miazgi są wskazaniami do wykonania ekstyrpacji miazgi koronowej i korzeniowej oraz szczelnego wypełnienia kanałów materiałem zdolnym do stymulacji apeksyfikacji.
Zabiegi na odsłoniętej miazdze powinny być przeprowadzane w warunkach aseptycznych ze szczególną ostrożnością, celem eliminacji jatrogennych podrażnień. Niezależnie od wyboru metody do przemywania rany należy stosować środki obojętne dla tkanki miazgowej. Mogą to być: fizjologiczny roztwór soli, woda destylowana lub 3% woda utleniona. Ze względu na bezpośredni kontakt opatrunku z miazgą, w leczeniu biologicznym wymaga się, aby stosowane materiały były biokompatybilne, szczelnie przylegały do tkanek zęba, były trwałe i nierozpuszczalne w wodzie oraz nie przebarwiały tkanek.
Najbardziej zbliżony do ideału jest MTA. Nie wykazuje toksyczności wobec komórek miazgi, działa odontotropowo, nie ulega resorpcji, działa antybakteryjnie i przeciwgrzybiczo, jest hydrofilny, ma dobrą wytrzymałość mechaniczną i szczelność oraz daje kontrast na zdjęciu rtg (7, 8). W porównaniu z innymi materiałami stosowanymi w leczeniu miazgi, zaobserwowano najrzadsze występowanie powikłań w postaci zapalenia miazgi lub tkanek okołowierzchołkowych (3, 4, 9, 10). Opisane właściwości skłoniły lekarzy stomatologów do poszerzania zakresu zastosowania MTA.
Właściwości fizyczne i chemiczne MTA
MTA przypomina składem cement portlandzki, z tą różnicą, że MTA zawiera znacznie mniej metali ciężkich oraz o połowę mniej gipsu, dzięki czemu czas wiązania został wydłużony. Zestawy składają się z proszku i wody. W skład proszku wchodzą: krzemian trójwapniowy, krzemian dwuwapniowy, aluminian trójwapniowy, aluminożelazian czterowapniowy, uwodniony siarczan wapnia, siarczan sodu, tlenek bizmutu (jako środek kontrastujący), hydrofilne cząsteczki tlenków metali oraz znikome ilości metali ciężkich (11).
Na rynku konglomerat trójtlenków metali dostępny jest w dwóch postaciach: 1. ProRoot MTA firmy Dentsply oraz 2. MTA-Angelus firmy Angelus (1, 12). MTA występuje w dwóch odmianach: białej (WMTA – White Mineral Trioxide Agregate) i szarej (GMTA – Grey Mineral Trioxide Agregate) (13). Szary MTA ze względu na znaczną zawartość żelaza może przebarwiać tkanki zęba. Właściwości fizykochemiczne obydwu form preparatu nieznacznie się różnią, mianowicie WMTA ze względu na kolor jest bardziej estetyczny i po związaniu tworzy mniejsze kryształy, a GMTA charakteryzuje się większą wytrzymałością mechaniczną oraz silniej hamuje wzrost Enterococcus faecalis (14). Cardoso-Silva i wsp. (15) po uprzedniej pulpotomii zastosowali MTA w 210 mlecznych zębach trzonowych dzieci. 74 zęby były leczone za pomocą Grey mineral trioxide aggregate, a w 136 zębach zastosowano White mineral trioxide aggregate. Następnie prowadzili obserwacje kliniczne i radiologiczne w obu grupach w ciągu 84 miesięcy. Analiza porównawcza wykazała znacznie większy odsetek powstałych mostów zębinowych po zastosowaniu GMTA niż WMTA.
W leczeniu endodontycznym z wykorzystaniem MTA należy brać pod uwagę rezygnację ze stosowania glukonianu chlorheksydyny, ponieważ zaburza wiązanie MTA (16). Nandini i wsp. (17) badając in vitro wpływ środków wykorzystywanych do płukania kanałów korzeniowych na właściwości konglomeratu trójtlenków metali, wykazali, że glukonian chlorheksydyny znacznie zmniejsza twardość oraz zwiększa porowatość materiału, rozpuszczając jego powierzchnię, szczególnie w pierwszej dobie od zastosowania. Jednocześnie potwierdzili brak niekorzystnych wpływów podchlorynu sodu na właściwości fizyczne i chemiczne MTA.
MTA po około 3-4 godzinach po zmieszaniu proszku z wodą twardnieje. Jako materiał biozgodny z tkankami oraz zbudowany z hydrofilowych cząsteczek tlenków metali, wiąże w obecności płynów organicznych np. płynu tkankowego, krwi i śliny (18). Mineralny agregat trójtlenkowy ma niską rozpuszczalność w płynach tkankowych, mniejszą niż 3%, dlatego nie ulega w nich resorpcji (19). MTA dzięki 20% zawartości tlenku bizmutu daje kontrast rentgenowski. Z badań Song i wsp. (12) wynika, że nieprzepuszczalność promieni RTG jest wyższa dla MTA niż dla zębiny i kości, a porównywalna z gutaperką.
Badania immunologiczne i molekularne nad MTA – mechanizmy działania
Materiał MTA jest silnie zasadowym preparatem, bezpośrednio po związaniu jego pH wynosi 10,2 i po kilku godzinach wzrasta do ok. 12,5 (18, 20). Dzięki temu konglomerat trójtlenków metali skutecznie hamuje rozwój drobnoustrojów i procesy zapalne w żywej miazdze oraz stymuluje procesy mineralizacyjne.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Piesiak-Pańczyszyn D, Pregiel B, Fita K: Leczenie endodontyczne zębów stałych z niezakończonym rozwojem korzeni w zależności od zastosowanych materiałów. Implantoprotetyka 2010; 11, 1: 38-43. 2. Błaszczeć E, Łęski M: Leczenie zębów stałych niedojrzałych – przegląd piśmiennictwa. Twój Przegl Stomatol 2007; 7/8: 34, 37-38, 40. 3. Olszewska A, Daktera-Micker A: Zastosowanie preparatu MTA u pacjentów w wieku rozwojowym. Mag Stomatol 2006; 7-8, 174: 32-35. 4. Aeinehchi M, Eslami B, Ghanbariha M, Saffar AS: Mineral trioxide aggregate (MTA) and calcium hydroxide as pulp-capping agents in human teeth: a preliminary report. Int Endod J 2003; 36: 225-231. 5. Barrieshi-Nusair KM, Qudeimat MA: A prospective clinical study of mineral trioxide aggregate for partial pulpotomy in cariously expose permanent teeth. J Endod 2006; 32: 731-735. 6. Aeinehchi M, Dadvand S, Bayat-Movahed S: Randomized controlled trial of mineral trioxide aggregate and formocresol for pulpotomy in primary molar teeth. Int Endod J 2007; 40: 261-267. 7. Bader-Orłowska D, Skałecka-Sądel A, Grzesiak I et al.: Preparat ProRoot MTA: budowa chemiczna, właściwości i zastosowanie. Przegląd piśmiennictwa. Rocz PAM 2009; 53 supl. 3: 13-16. 8. Hilt A, Szydłowska-Walendowska B: Bezpośrednie pokrycie miazgi zębów stałych preparatem MTA u pacjentów w wieku rozwojowym. e-Dentico 2011; 1, 29: 86-93. 9. Łuczaj-Cepowicz E, Marczuk-Kolada G, Waszkiel D: Możliwości zastosowania klinicznego nowego materiału mineral trioxide aggregate (MTA) – przegląd piśmiennictwa. Nowa Pediatr 2008; 12, 4: 62-66. 10. Holden DT, Schwarz SA, Kirkpatrick TC, Schindler WG: Clinical outcomes of artificial root-end-barriers with mineral trioxide aggregate in teeth with immature apices. J Endod 2008; 34: 812-817. 11. Dammaschkea T, Gerth H, Zuchner H, Schafer E: Chemical and physical surface and bulk material characterization of white ProRoot MTA and two Portland cements. Dent Mater 2005; 21: 731-38. 12. Song JS, Mante FK, Romanow WJ, Synnkcung K: Chemical analysis of powder and set forms of Portland cement, gray ProRoot MTA, white ProRoot MTA, and grey MTA-Angelus. Oral Surg Oral Med Pathol Oral Radiol Endod 2006; 102: 809-815. 13. Al-Hezaimi K, Naghshbandi J, Oglesby S et al.: Human Saliva Penetration of Root Canals Obturated with Two Types of Mineral Trioxide Aggregate Cements. J Endod 2005; 31, 6: 453-456. 14. Asgary S, Parirokh M, Eghbal MJ, Brink F: Chemical differnces between white and grey mineral trioxide aggregate. J Endod 2005; 31, 2: 101-104. 15. Cardoso-Silva C, Barberia E, Maroto M, Garcia-Godoy F: Clinical study of Mineral Trioxide Aggregate in primary molars. Comparison between Grey and White MTA – A long term follow-up (84 months). J Dent 2011; 39: 187-193. 16. Roberts HW, Toth JM, Berzins DW, Charlton DG: Mineral trioxide aggregate material use in endodontic treatment: a review of literature. Dent Mater 2008; 24: 149-164. 17. Nandini S, Natanasabapathy V, Shivanna S: Effect of Various Chemicals as Solvents on the Dissolution of Set White Mineral Trioxide Aggregate: An In Vitro Study. J Endod 2010; 36, 1: 135-138. 18. Torabinejad M, Higa RK, McKendry DJ, Pitt Ford TR: Dye leakage of four root end filling materiale: effects of blond contamination. J Endod 1994; 20: 159-163. 19. da Silva WJ, Couto Souza PH, Ribeiro Rosa EA et al.: Mineral trioxide aggregate as root canal filing material: comparative study of physical properties. Rev Odontol Ciência 2010; 25, 4: 386-390. 20. Mente J: Mineral Trioxide Aggregate. Wskazania i praktyczne zastosowanie kliniczne na podstawie konkretnych przypadków. Endodoncja.pl 2009; 4: 229-241. 21. Koh ET, Torabinejad M, Pitt Ford TR et al.: Mineral Trioxide Aggregate stimulates a biological response in human osteoblasts. J Biomem Mater Res 1997; 37: 432-439. 22. Reyes-Carmona JF, Santos ARS, Figueiredo CP et al.: In Vivo Host Interactions with Mineral Trioxide Aggregate and Calcium Hydroxide: Inflammatory Molecular Signaling Assessment. J Endod 2011; 37, 9: 1225-1235. 23. Bałkowiec-Iskra E: Rola układu odpornościowego w patofizjologii bólu zapalnego. Pol Merk Lek 2010; XXIX, 174: 395-399. 24. Dzielska-Olczak M: Inhibitory cyklooksygenaz i inne związki o potencjale przeciwzapalnym w chorobie zwyrodnieniowej stawów (osteoartrozie – OA) – część I. Pol Merk Lek 2011; XXX, 175: 75-81. 25. AL-Rabeah E, Perinpanayagam H, MacFarland D: Human Alveolar Bone Cells Interact with ProRoot and Tooth-Colored MTA. J Endod 2006; 32, 9: 872-875. 26. Tang HM, Torabinejad M, Kettering JD: Leakage evaluation of root end filling materials using endotoxin. J Endod 2002; 28: 5-7. 27. Ferk S, Simeon P, Matijević J et al.: Antibacterial Effect of Mineral Trioxide Aggregate and Amalgam. Acta Stomatol Croat 2011; 45, 1: 8-12. 28. Al-Kahtani A, Shostad S, Schifferle R, Bhambhani S: In vitro evaluation of microleakage of an orthograde apical plug of mineral trioxide aggregate in permanent teeth with simulated immature apices. J Endod 2005; 31: 117-119. 29. Yildirim T, Er K, Taşdemir T et al.: Effect of smear layer and root-end cavity thickness on apical sealing ability of MTA as a root-end filling material: A bacterial leakage study. Oral Surg Oral Med Pathol Oral Radiol Endod 2010; 109, 1: 67-72. 30. Torabinejad M, Watson TF, Pitt Ford TR: Saling ability of a mineral trioxide aggregate when used as a root and filling material. J Endod 1993; 19: 591-595. 31. Blome B, Sobarzo V: Sukces i niepowodzenie po zamknięciu wierzchołka preparatem MTA. Endodoncja.pl 2009; 2: 86-93. 32. Ghoddusi J, Kanaan A, Shahrami F: Clinical and radiographic evalution of root perforation repair using MTA. NY State Dent J 2007; 73: 46-49. 33. De Bruyne MAA, De Bruyne RJE, Rosiers L, De Moor RJG: Longitudinal study on microleakage of three root – end filling materiale by the fluid transport method and by capillary flow porometry. Int Endod J 2005; 38: 129-136. 34. Andreasen JO, Fabric B, Munksgaard EC: Long-term calcium hydroxide as a root canal dressing may increase risk of root fracture. Dent Traumatol 2002; 18: 134-137. 35. Postek-Stefańska L, Jodłowska A, Wysoczańska-Jankowicz I: Application of the Mineral Trioxide Aggregate in Apexification – Case Reports. Dent Med Probl 2009; 46, 2: 247-251. 36. Qudeimat MA, Barrieshi-Nusair KM, Owais AI: Calcium hydroxide vs. Mineral Trioxide Aggregates for Partial Pulpotomy of Permanent Molars with Deep Caries. European Archives Pediatr Dent 2007; 8, 2: 99-104. 37. Farsi N, Alamoudi N, Balto K, Al Mushayt A: Clinical Assessment of Mineral Trioxide Aggregate (MTA) as Direct Pulp Capping in Young Permanent Teeth. J Clin Pediatr Dent 2006; 31, 2: 72-76. 38. Accorinte Mde L, Holland R, Reis A et al.: Evaluation of Mineral Trioxide Aggregate and Calcium Hydroxide Cement as pulp-capping agents in human teeth. J Endod 2008; 43: 1-6. 39. Tabarsi B, Parirokh M, Eghbal MJ et al.: A comparative study of dental pulp response to several pulpotomy agents. J Endod 2010; 43: 565-571. 40. Torabinejad M, Chiwian N: Clinical applications of mineral trioxide aggregate. J Endod 1999; 3: 197-205. 41. Hegde R, Battepati PM: Clinical Applications of Mineral Trioxide Aggregate: Report of Four Cases. Int J Clin Pediatr Dent 2010; 3, 1: 43-50.
otrzymano: 2012-01-10
zaakceptowano do druku: 2012-02-02

Adres do korespondencji:
*Joanna Szczepańska
Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego UM
ul. Pomorska 251, 92-213 Łódź
tel.: +48 (42) 675 75 16
e-mail: joanna.szczepanska@umed.lodz.pl

Nowa Stomatologia 1/2012
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia