Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Balneologii i Medycyny Fizykalnej za lata 2002-2005

Minęły 4 kolejne lata działalności naszego Towarzystwa. Tym razem spotykamy się w świątecznej atmosferze, w ważnym okresie funkcjonowania Towarzystwa, w roku jubileuszu 100-lecia powstania Polskiego Towarzystwa Balneologicznego. Jestem przekonana, że nasz obecny XX Kongres Balneologiczny na trwale wpisze się w ciąg historycznego rozwoju Polskiego Towarzystwa Balneologicznego i dziedziny którą reprezentujemy tj. – balneologii i medycyny fizykalnej.

Przez kilkaset ostatnich lat nasza dziedzina medycyny była najważniejsza, gdyż chorzy leczyli się głównie metodami naturalnymi. Obecnie zajmujemy dalszą pozycję, ale niezwykle ważną i jako medycyna komplementarna znaleźliśmy swoje miejsce we współczesnej medycynie.

Najważniejszym wydarzeniem z ostatnich dni jest uchwalenie i zatwierdzenie ustawy uzdrowiskowej. Walka o jej uchwalenie trwała 30 lat, a w ostatnich 10 latach praca nad tym aktem prawnym była bardzo intensywna. Dzięki zrozumieniu i życzliwości przede wszystkim Pani Poseł Ewy Kralkowskiej, Kazimierza Sasa oraz Poseł Ostrowskiej, przy aktywnej działalności i współpracy przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia w osobie Pana Dyr. Włodzimierza Śliwińskiego i Pani Naczelnik Dagmary Korbasińskiej, sukces został osiągnięty. Myślę, że medyczne środowisko uzdrowiskowe jest z tego bardzo zadowolone.

Lecznictwo uzdrowiskowe przyzwyczaiło się do stale reformowanego systemu ochrony zdrowia. W tym procesie najbardziej ucierpiała nasza dziedzina, stale maleją nakłady na to lecznictwo, w ciągu kilku lat z 4% do 1% funduszu przeznaczonego na ochronę zdrowia.

Mimo wielu problemów Towarzystwo nasze istnieje, działa i stopniowo się rozwija. Stanowimy zwartą grupę członków obejmującą koło 600 osób, zgromadzonych w 17 kolach. Niestety znaczna część członków nie wykazuje żadnej aktywności. 1/3 kół bardzo słabo współpracuje z Zarządem Głównym. Nadal nawet w dużych uzdrowiskach brakuje koła Polskiego Towarzystwa Balneologii i Medycyny Fizykalnej. Kontakt z tymi uzdrowiskami jest utrudniony. Koła stanowią ważną bazę samokształcenia, integrują środowisko. Działalność edukacyjna została doceniona przez Ministerstwo Zdrowia (Zarządzenia M.Z.) za udział w posiedzeniach koła, przynależność do Towarzystwa oraz prenumeratę Balneologii Polskiej można uzyskać punkty edukacyjne.

W ramach Polskiego Towarzystwa Balneologii i Medycyny Fizykalnej działają 2 sekcje tj. Bioklimatologii i Balneochemii oraz sekcja Pielęgniarska. Do Zarządu Głównego wpłynął wniosek o powołanie nowej sekcji – Krioterapii. Uchwałą Zarządu Głównego powołane zostały 2 zespoły tj. ds. standardów medycznych i zespół ds. konwencjonalnych metod balneofizykalnych.

Na ostatnim Walnym Zgromadzeniu podjęliśmy uchwałę o dokonaniu zmian w statucie. Po wielu trudach udało się sądownie w 2003 roku tę sprawę załatwić. Musieliśmy również dokonać nowej rejestracji Towarzystwa w KRS, co było obowiązkiem ustawowym. Wszystkie te działania legislacyjne były bardzo trudne i czasochłonne.

W okresie sprawozdawczym Zarząd Główny zbierał się 10 razy (Ciechocinek, Sopot). W czasie tych spotkań omawiano sprawy bieżące i problemy perspektywicznego rozwoju oraz przygotowania do kolejnych zjazdów.

Jesteśmy dumni, że mamy własną specjalizację –balneologię i medycynę fizykalną, a nie jak w innych krajach przyczepioną do innej specjalizacji. Pozwala to na prawidłowy rozwój tej dziedziny nie krępowany przez inną specjalizację zwykle bardziej ekspansywną.

Mimo wielu przeszkód i bardzo dużych ograniczeń finansowych udało się zachować ciągłość edukacji balneologicznej. Systematycznie prowadzone są kursy specjalizacyjne 2 razy w roku, staże kliniczne i egzaminy specjalizacyjne. Poziom kursów doskonalących oceniany jest wysoko w badaniach ankietowych uczestników. Zajęcia prowadzone są przez najwyższej klasy specjalistów w kraju, mimo symbolicznego honorarium. Całość szkolenia specjalizacyjnego, w tym egzaminy odbywają się w Katedrze Balneologii i Medycyny Fizykalnej Collegium Medium w Bydgoszczy z siedzibą w Ciechocinku.

Aktualnie funkcjonuje 14 ośrodków akredytacyjnych w kraju prowadzących specjalizację, wpisanych na listę Ministra Zdrowia. Jest to liczba nie wystarczająca, stąd mój ośrodek w województwie Kujawsko-Pomorskim jest niezwykle obciążony, gdyż obsługuje te województwa w których nie ma ośrodków. W okresie sprawozdawczym przeprowadzono 8 kursów i 8 sesji egzaminacyjnych starym i nowym trybem. Specjalizację z balneologii i medycyny fizykalnej uzyskało w tym czasie (2001-2004) 50 osób. Pragnę podkreślić, że od 1993 roku gdy jednostka nasz przejęła całość szkolenia specjalizacyjnego 150 lekarzy uzyskało tytuł specjalisty. W krajowym rejestrze mamy 425 specjalistów z balneologii i medycyny fizykalnej w kraju. Jest to liczba znacząca, ale zdecydowanie za mała w stosunku do potrzeb.

W roku bieżącym w wyniku zmian w toku studiów specjalizacyjnych i postawionych nowych wymogów, egzaminy specjalizacyjne nie odbyły się. Ale aktualnie mamy bardzo dużą liczbę osób, które rozpoczęły specjalizację.

Wynika to z wprowadzonej korzystnej zmiany w kwalifikacji lekarzy przy otwarciu specjalizacji. Po wielu staraniach Krajowego Konsultanta udało się przekonać ministerstwo zdrowia, że dla lekarzy specjalistów z II stopniem w dziedzinach klinicznych, nie powinno się robić egzaminów z ogólnej medycyny. Obecnie obowiązuje tylko rozmowa kwalifikacyjna.

Wydaje się, że specjalizacja z balneologii i medycyny fizykalnej jest doceniana coraz bardziej, zarówno przez ministerstwo zdrowia jak i Narodowy Fundusz Zdrowia, zwiększa się prestiż tej specjalizacji w uzdrowiskach. Nadal jednak dużo lekarzy pracujących w uzdrowiskach nie posiada tej najważniejszej specjalizacji jaką jest balneologia i medycyna fizykalna.

Jedną z ważniejszych działalności naszego Towarzystwa jest wydawanie kwartalnika „Balneologia Polska”, którego jakość i wartość stale się poprawia. W tym miejscu chciałabym w imieniu własnym i całego Towarzystwa serdecznie podziękować Panu Prof. Włodzisławowi Kulińskiemu-Redaktorowi Naczelnemu Balneologii Polskiej za wielki trud pracy redakcyjnej, zaangażowanie i poświęcenie. Najnowszy numer Balneologii Polskiej wydany jest w nowej szacie graficznej, w nowym formacie i z międzynarodowym kolegium redakcyjnym. Uzyskaliśmy również zwiększenie punktacji w Index Copernicus. Aktualnie wydawanie „Balneologii Polskiej” powierzyliśmy dużemu Wydawnictwu Medycznemu „Borgis”. Ta decyzja i zawarcie umowy z profesjonalnym wydawnictwem pozwoli na poprawę jakości i większego upowszechnienia naszego pisma, również poza granice naszego kraju.

Stworzona 7 lat temu strona internetowa Towarzystwa www.balneologia.maxi.pl stale poszerza swój zakres informacji. Mamy pewne zaległości w uzupełnieniu bibliograficznej bazy danych zamieszczonej w Internecie, co wynika z nawału obowiązków. Uważamy, za bardzo ważne posiadanie pełnej bazy danych obejmującej wszystkie artykuły, które ukazały się „Balneologii Polskiej”.

Istnieje pilna potrzeba opracowania standardów postępowania medycznego w poszczególnych profilach. Do chwili obecnej mamy opracowane i wydrukowane w Balneologii Polskiej rekomendacje w zakresie: osteoporozy, diabetologii uzdrowiskowej, reumatologii uzdrowiskowej, w trakcie przygotowań jest ginekologia. Materiały te będą podstawą do zatwierdzenia przez Ministerstwo Zdrowia standardów, które staną się wówczas obowiązujące.

W ciągu trwania obecnej kadencji Zarządu Głównego odbyły się następujące zjazd i konferencje:

– konferencja okrągłego stołu na temat nauczania balneologii i medycyny fizykalnej akademiach medycznych, w 2002 roku w Łodzi

– XXI Ogólnopolski Zjazd Balneologiczny w Szczawnie Zdroju, w 2003 roku, którego organizacja oceniona została bardzo wysoko

– II Interdyscyplinarny Kongres Naukowy pt. „ Lecznictwo uzdrowiskowe w schorzeniach i obrażeniach narządu ruchu” w Krynicy w marcu 2005 r. Towarzystwo nasze było współorganizatorem tego zjazdu.

Braliśmy też udział w 2 konferencjach międzynarodowych organizowanych przez ISMH w Eger i Seget. Na tych konferencjach przedstawiliśmy stan naszego lecznictwa uzdrowiskowego oraz zakreśliliśmy perspektywy rozwoju uwzględniające usytuowanie Polski w Unii Europejskiej. W wyniku naszej prezentacji powstała koncepcja utworzenia europejskiego ośrodka w zakresie medycyny uzdrowiskowej i fizykalnej samodzielnego lub w ramach ISMH. Zagadnienia te będą omawiane jutro z przedstawicielami Balneologicznych

Towarzystw Europejskich i Turcji. W ostatnim więc okresie znacznie ożywiła się współpraca naszego towarzystwa z towarzystwami międzynarodowymi oraz krajowymi Węgier, Słowacji i Turcji. Podjęliśmy uchwałę o przystąpieniu naszego towarzystwa do międzynarodowego towarzystwa o dużej renomie i oznakach aktywności tj. ISMH.

Polskie Towarzystwo Balneologii i Medycyny Fizykalnej współpracuje z wieloma organizacjami w kraju zajmującymi się lecznictwem uzdrowiskowym, w tym z Unią Uzdrowisk Polskich, Stowarzyszeniem Gmin Uzdrowiskowych, Izbą Gospodarczą, Naczelną Radą Lekarską, Ministerstwem Zdrowia i Narodowym Funduszem Zdrowia oraz z Konsultantem Krajowym w dziedzinie balneologii i medycyny fizykalnej i konsultantami wojewódzkimi.

Oceniają naszą 4-letnią kadencję Zarządu Głównego, mogą stwierdzić, że była ona trudna, ale nie pozbawiona sukcesów.

Do najważniejszych osiągnięć zaliczam:

1. Utrzymanie ciągłości funkcjonowania 100-letniej działalności Polskiego Towarzystwa Balneologii i Medycyny Fizykalnej.

2. Rozwój balneologii i medycyny fizykalnej jako samodzielnej dyscypliny medycznej.

3. Zwiększenie kadry specjalistów z balneologii i medycyny fizykalnej.

4. Wydawanie kwartalnika „Balneologia Polska” o coraz lepszej jakości i wzrastającej punktacji.

5. Nawiązanie współpracy międzynarodowej.

Może tych osiągnięć nie ma tak wiele, ale jest to wynik ciężkiej pracy kilku osób w kraju, które angażują się bezinteresownie.

Do zadań, które czekają do wykonania w najbliższym czasie należy:

1. Podjęcie działań zmierzających do wzmocnienia pozycji i autorytetu oraz kompetencji naszego towarzystwa.

2. Zwiększenie liczby członków towarzystwa.

3. Zwiększenie aktywności kół terenowych, utworzenie nowych kół, zwłaszcza w większych zakładach balneologicznych i fizykalnych.

4. Dążenie do włączenia towarzystwa do działań poprawiających jakość usług medycznych poprzez afirmowanie i popieranie najlepszych zakładów leczniczych i firm.

5. Włączenie balneologii i medycyny fizykalnej w ogólnoeuropejski system szkolenia w celu uznawania naszych specjalistów we wszystkich krajach europejskich.

6. Inspirowanie i podejmowanie badań naukowych wieloośrodkowych uwzględniających zasady EBM.

7. Udział w działaniach zmierzających do stworzenia sieci balneologicznych ośrodków naukowych z ośrodkiem centralnym koordynującym badania.

8. Zwiększenie liczby prenumeratorów Balneologii Polskiej.

9. Udział w działaniach zmierzających do utworzenia Centrum Medycyny Uzdrowiskowej.

Aby zadania te zrealizować konieczna jest wytężona praca organizacyjna nowego Zarządu, pomoc i zrozumienie decydentów oraz wsparcie całego środowiska.

Myślę, że Państwo widzicie wiele innych problemów i zadań koniecznych do rozwiązania przez nowy Zarząd Główny, z pewnością będą one zasygnalizowane w czasie dyskusji.

Szanowni Państwo!

Tu w Krynicy rozpoczynamy nowe stulecie naszego Towarzystwa. Przed nami XX Kongres Balneologiczny z bogatym programem naukowym. Udział wybitnych autorytetów europejskich w naszym Kongresie dowodzi, że jesteśmy zauważeni i cenieni na arenie międzynarodowej. Serdecznie dziękujemy Kierownictwu i wszystkim pracownikom Uzdrowiska Krynica-Zegietów za podjęcie się trudu organizacji Kongresu i umożliwienie przeprowadzenia Walnego Zgromadzenia Członków Polskiego Towarzystwa Balneologii i Medycyny Fizykalnej.