Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych s1/2011, s. 29-32
*Beata Jabłońska, Jerzy Brańka, Paweł Lampe
Od Halsteda do leczenia oszczędzającego, czyli krótka historia chirurgii raka gruczołu piersiowego
From Halsted to breast conservative treatment or a brief history of breast cancer surgery
Katedra i Klinika Chirurgii Przewodu Pokarmowego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Paweł Lampe
Streszczenie
Rak gruczołu piersiowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym wśród kobiet. W leczeniu podstawową rolę odgrywa chirurgia. Leczenie chirurgiczne raka sutka zmieniało się na przestrzeni lat. Głównym kierunkiem w rozwoju chirurgii raka sutka było uzyskanie radykalności oraz ograniczenie inwazyjności i zapewnienie chorym odpowiedniej jakości życia po zabiegu operacyjnym. Pierwsza radykalna mastektomia wprowadzona przez Halsteda była zabiegiem ratującym życie, ale również okaleczającym. Aktualnie standardowym sposobem leczenia chorych w I i II stopniu zaawansowania są zabiegi operacyjne oszczędzające gruczoł piersiowy. W pracy przestawiono różne rodzaje leczenia chirurgicznego raka gruczołu piersiowego, począwszy od radykalnej mastektomii sposobem Halsteda, poprzez zmodyfikowaną radykalną mastektomię sposobem Pateya i Maddena, aż do leczenia oszczędzającego (kwadrantektomia i lumpektomia).
Summary
Breast cancer is the most common cancer among women. Surgery plays the fundamental roel in the treatment. Surgical treatment of breast cancer has changed over the years. The main direction in the development of breast cancer surgery was to achieve radical and reducing invasiveness and ensure adequate quality of life of patients after surgery. The first radical mastectomy introduced by Halsted was life-saving surgery, but also mutilating. Currently, the standard treatment for patients in the first and second stage is conserving breast surgery. In the paper, different types of surgical treatment of breast cancer from Halsted radical mastectomy, through a Patey and Madden modified radical mastectomy way Patey, to conserving breast therapy (lumpectomy and quadrantectomy).
Rak gruczołu piersiowego, najczęstszy nowotwór złośliwy wśród kobiet, został po raz pierwszy opisany 1600 lat przed naszą erą na papirusie w starożytnym Egipcie. Według Galena przyczyną choroby był „koagulat czarnej żółci” gromadzący się w obrębie gruczołu piersiowego. Virchow postulował, że guz wywodzi się z nabłonka i rozprzestrzenia się we wszystkich kierunkach. Teoria dotycząca regionalnego początku choroby oraz jej późniejszego rozprzestrzeniania została podtrzymana przez wielkiego chirurga, którego można z pewnością nazwać „ojcem chirurgii sutka”, Wiliama Halsteda, twórcy radykalnej mastektomii stosowanej w leczeniu raka gruczołu piersiowego. Pierwszy zabieg radykalnej mastektomii Halsted przeprowadził w 1889 roku (1).
Celem pracy jest przedstawienie historii chirurgii raka sutka, począwszy od jej twórcy Halsteda, poprzez autorów modyfikacji radykalnej mastektomii (Patey, Urban, Madden), aż do aktualnego „złotego standardu postępowania” i leczenia z wyboru, czyli operacji oszczędzającej sutek. Należy podkreślić, że w chirurgii raka sutka, podobnie jak w innych dziedzinach medycyny, współcześnie dąży się do jak najmniejszej inwazyjności w celu zapewnienia chorym nie tylko maksymalnej radykalności zabiegu operacyjnego, ale również jak najlepszej jakości życia. Zanim jednak doszło do wdrożenia współcześnie stosowanego schematu leczenia, chirurgia sutka przebyła długą i pasjonującą drogę, którą autorzy pragną czytelnikowi w niniejszej pracy zaprezentować. Ze względu na ogromny wkład Halsteda w rozwój chirurgii raka sutka przybliżono również czytelnikowi sylwetkę oraz życiorys tego chirurga.
Zacznijmy od początku...
Wiliam Halsted urodził się w 1852 roku w Nowym Jorku. W 1877 roku ukończył studia medyczne, uzyskując tytuł M.D. z wyróżnieniem. Następnie podczas staży w Austrii i Niemczech zdobywał doświadczenie i kształtował kunszt chirurgiczny pod okiem wybitnych specjalistów, takich jak Richard von Volkmann. Po powrocie do USA pracował jako chirurg w Nowym Jorku, a od 1890 roku na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa w Baltimore, gdzie od 1892 roku był profesorem. Halsted rozpoczął wykonywanie zabiegów chirurgicznych raka sutka w 1882 roku. Pierwsze wyniki na podstawie pierwszych 13 przypadków opublikował w 1891 roku w Johns Hopkins Hospital Reports (2). W 1894 roku przedstawił na łamach tego samego czasopisma wyniki uzyskane w leczeniu 50 chorych (3). W 1898 roku zaprezentował wyniki leczenia operacyjnego 76 chorych podczas zjazdu American Surgical Association w Nowym Orleanie. W 1907 roku wyniki radykalnej mastektomii wśród 752 chorych opublikował w Annals of Surgery. Należy podkreślić duży wkład Halsteda nie tylko w rozwój chirurgii sutka, ale również innych gałęzi chirurgii (chirurgia tarczycy, przytarczyc, przepuklin). Dlatego też Halsted jest nazywany „ojcem amerykańskiej chirurgii”. Ponadto stworzył gumowe rękawiczki operacyjne i zastosował je po raz pierwszy podczas zabiegu operacyjnego. Halsted był również prekursorem znieczuleń miejscowych. W tym celu przetestował na sobie działanie zastrzyków z kokainy, co skutkowało późniejszym nadużywaniem przez niego kokainy i morfiny. W 1922 roku Halsted był operowany z powodu wystąpienia gorączki, żółtaczki i bólu brzucha (kamica żółciowa powikłana zapaleniem dróg żółciowych). Podczas zabiegu operacyjnego usunięto złóg będący przyczyną choroby. Jednakże przebieg pooperacyjny był powikłany krwawieniem do przewodu pokarmowego i zapaleniem płuc. Halsted zmarł w 1922 roku Baltimore (5).
W XIX wieku rak sutka był chorobą praktycznie śmiertelną, zbierającą olbrzymie żniwo wśród ówczesnych kobiet, dlatego też wprowadzona przez Halsteda radykalna mastektomia stwarzała chorym szansę przeżycia, a autor nazywał zabieg operacyjny „ratującym życie”. Należy podkreślić jednak ogromną inwazyjność zabiegu operacyjnego wprowadzonego przez Halsteda. Radykalna mastektomia sposobem Halsteda polega na doszczętnym usunięciu gruczołu piersiowego wraz z wycięciem węzłów pachowym po tej samej stronie z usunięciem mięśnia piersiowego większego i mniejszego. Dużą inwazyjność, będącą przyczyną znacznego ograniczenia jakości życia chorych po zabiegu operacyjnym, Halsted tłumaczył koniecznością usunięcia wszystkich objętych nowotworem tkanek oraz uzyskania „kontroli nad rozprzestrzeniającą się chorobą”. Według autora konieczność usunięcia obu mięśni piersiowych wynikała z braku możliwości makroskopowej oceny obecności nacieku nowotworowego. W przypadku obecności nacieku zaoszczędzenie mięśni skutkowałoby nieradykalnością zabiegu operacyjnego (6). Należy podkreślić, że operacja Halsteda była bardzo okaleczająca dla chorych i wiązała się z ograniczeniem aktywności fizycznej w zakresie kończyny górnej oraz istotnym obniżeniem jakości życia po zabiegu operacyjnym. Warto przytoczyć kilka słów na temat techniki operacyjnej. Halsted wykonywał rozległe cięcie w kształcie trójkąta, którego podstawa była zszyta, natomiast szczyt rany pozostawał niezaopatrzony do gojenia się przez ziarninowanie. Rana po radykalnej mastektomii sposobem Halsteda goiła się przez kilka miesięcy (6). Warto dodać, że początkowo Halsted wycinał tylko mięsień piersiowy większy, pozostawiając mięsień piersiowy mniejszy, uprzednio go przecinając (w celu usunięcia zawartości dołu pachowego), a następnie zszywając. W 1894 roku swoją technikę operacyjną opisał Meyer, który usuwał obydwa mięśnie piersiowe. Halsted również zmodyfikował swoją technikę operacyjną, rutynowo usuwając mięsień piersiowy większy i mniejszy (7-9).
Rozległy zabieg operacyjny miał zarówno zwolenników, jak i przeciwników. Radykalną mastektomię stosował również Handley (10). Chirurg George Crile Jr. wyraził się o operacji Halsteda w sposób bardzo krytyczny, twierdząc, że powoduje ona maksymalnie możliwą deformację, oszpecenie oraz niepełnosprawność. Inny chirurg Oliver Cope, który zaprzestał wykonywania radykalnej mastektomii w latach 60-tych, stwierdził, że utrata piersi jest dla niektórych kobiet podobnie traumatyczna jak utrata penisa przez mężczyzn. Niemniej jednak pomimo krytycznych wypowiedzi radykalna mastektomia wprowadzona przez Halsteda pozostawała standardowym zabiegiem operacyjnym stosowanym w leczeniu raka sutka do lat 40-tych ubiegłego stulecia (7).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Uroskie TW, Colen LB: History of breast reconstruction. Seminars in plastic surgery 2004; 18: 65-69.
2. Halsted WS: Operations for carcinoma of the breast. Johns Hopkins Hosp Reports 1891; 2: 277-280.
3. Halsted WS: The results of radical operations for the cuire of carcinoma of the breast performed at the Johns Hopkins Hospital from June, 1889, to January, 1894. Johns Hopkins Hosp Reports 1894; 4: 297-327.
4. Halsted WS: A clinical and histological study of certain adenocarcinomata of the breast: and a brief consideration of the supraclavicular operation and of the results of operations for cancer of the breast from 1889 to 1898 at the Johns Hopkins Hospital. Trans Am Surg Assoc 1898; 16: 144-181.
5. Tan SY, Uyehara P: William Stewart Halsted (1852-1922): father of American surgery. Singapore Med J 2010; 51: 530-531.
6. Halsted WS: The Results of Operations for the Cure of Cancer of the Breast Performed at the Johns Hopkins Hospital from June, 1889, to January, 1894. Ann Surg 1894; 20: 497-555.
7. Bland CS: The Halsted mastectomy: Present illness and, past history. West J Med 1981; 134: 549-555.
8. Meyer W: An Improved Method for the Radical Operation for Carcinoma of the Breast. Med Rec 1894; 46: 746.
9. Madden JL, Kandalaft S, Bourque RA: Modified radical mastectomy. Ann Surg 1972; 175: 624-634.
10. Handley WS: Cancer of the Breast and its Operative Treatment. A. Murray, London, 1st Ed., 1907; 2nd Ed., 1922.
11. Crile G Jr: What Women Shotuld Know About the Breast Cancer Controversy. New York, Macmillan Publishing Co., 1973.
12. Cope O: The Breast: Its Problems-Benign and Malignantand How to Deal with Them. Boston, Houghton Mifflin Co., 1977.
13. Patey DH, Dyson WH: The Prognosis of Carcinoma of the Breast in Relation to the Type of Operation Performed. Brit J Cancer 1948; 2: 7.
14. Patey DH: A Review of 146 Cases of Carcinoma of the Breast Operated on Between 1930 and 1943. Brit J Cancer 1967; 21: 260.
15. Madden JL: Modified radical mastectomy. Surg Gynecol Obstet 1965; 121: 1221-1230.
16. Urban JA: Changing patterns of breast cancer. Cancer 1976; 37: 111-117.
17. Veronesi U, Zucali R, Del Vecchio M: Conservative treatment of breast cancer with QU.A.R.T. Technique. World J Surg 1985; 9: 676-681.
18. Veronesi U, Volterrani F, Luini A et al.: Quadrantectomy versus lumpectomy for small size breast cancer. Eur J Cancer 1990; 26: 671-263.
19. Apantaku LM: Breast-conserving surgery for breast cancer. Am Fam Physician 2002; 66: 2271-2278.
20. McArdle JM, Hughson AV, McArdle CS: Reduced psychological morbidity after breast conservation. Br J Surg 1990; 77: 1221-1223.
21. Curran D, van Dongen JP, Aaronson NK et al.: Quality of life of early-stage breast cancer patients treated with radical mastectomy or breast-conserving procedures: results of EORTC Trial 10801. Eur J Cancer 1998; 34: 307-314.
22. Ohsumi S, Shimozuma K, Kuroi K et al.: Quality of life of breast cancer patients and types of surgery for breast cancer-current status and unresolved issues. Breast Cancer 2007; 14: 66-73.
23. Schwartz GF, Giuliano AE, Veronesi U: The Consensus Conference Committee: Proceedings of the Consensus Conference on the Role of Sentinel Lymph Node Biopsy in Carcinoma of the Breast, April 19-22, 2001, Philadelphia, Pennsylvania, Cancer, 2002; 94: 2542-2551.
24. Clough KB, Lewis JS, Couturaud B et al.: Oncoplastic techniques allow extensive resections for breast-conserving therapy of breast carcinomas. Ann Surg 2003; 237: 26-34.
otrzymano: 2011-07-20
zaakceptowano do druku: 2011-08-17

Adres do korespondencji:
*Beata Jabłońska
Katedra i Klinika Chirurgii Przewodu Pokarmowego SUM
ul. Medyków 14, 40-752 Katowice
tel.: (32) 789-42-52
e-mail: bjablonska@poczta.onet.pl

Postępy Nauk Medycznych s1/2011
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych