Czytelnia Medyczna » Farmakoekonomika » 1/2001 » Ocena ekonomiczna leczenia pozaszpitalnych zakażeń układu oddechowego

- reklama -

Fitomed
kosmetyki ziołowe

Ski Spa - serwis narciarski Warszawa

- reklama -

J. Kusowska

Ocena ekonomiczna leczenia pozaszpitalnych zakażeń układu oddechowego

Economic evaluation of treatment of community acquired respiratory tract infections

Oddział Kliniczny Zakładu Farmakologii Klinicznej AM w Łodzi
Kierownik: Dr n. med. W. Matusewicz

Streszczenie
Ekonomizacja procedur medycznych w niektórych stanach chorobowych jest stosowana w wielu stanach Ameryki Północnej i krajach Europy Zachodniej. Celem pracy było zbadanie efektów i kosztów leczenia chorych z pozaszpitalnymi zakażeniami bakteryjnymi dolnych dróg oddechowych hospitalizowanych w oddziale klinicznym. Przeprowadzono ocenę skuteczności stosowanej antybiotykoterapii i leczenia chorób współistniejących. Analizę ekonomiczną przeprowadzono oceniając koszty: opieki lekarskiej i pielęgniarskiej, badań diagnostycznych, farmakoterapii oraz tzw. koszty hotelowe.

Summary
The economisation of medical procedures in the treatment of some diseases is often conducted in USA and some EU countries. The goal of our work was to establish cost and effectiveness of treatment of patients with community acquired bacterial infections of the low respiratory tract, hospitalised in our clinical ward.We evaluated effectiveness of antibiotic therapy and the therapy of concomitant diseases. The economic assessment included such factors as costs of physicians and nurses work, costs of diagnostic procedures, pharmacotherapy and so called „hotel costs”.

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Ostry brzuch

Choroby wewnętrzne

Cel pracy

Celem pracy było porównanie skuteczności i kosztów leczenia pozaszpitalnych zakażeń układu oddechowego u chorych leczonych fluorochinolonami i standardową antybiotykoterapią w oddziale chorób wewnętrznych Akademii Medycznej w Łodzi.

Materiał i metody

Badanie przeprowadzono u 76 chorych hospitalizowanych w Oddziale Klinicznym Zakładu Farmakologii Klinicznej AM w Łodzi z powodu zakażeń bakteryjnych dolnych dróg oddechowych tj. pozaszpitalnych zapaleń płuc i przewlekłego zaostrzonego obturacyjnego zapalenia oskrzeli.

Chorym podawano metodą empiryczną i sekwencyjną chemioterapeutyki wybrane przez lekarzy prowadzących, w tym fluorochinolony oraz standardowe antybiotyki. Zastosowano ampicilinę lub pefloksacynę dożylnie a następnie amoksycylinę, pefloksacynę lub kotrimoksazol doustnie. Sporadycznie antybiotykoterapię prowadzono przy użyciu peniciliny prokainowej, kloksacyliny, amikacyny, cefuroksymu. Dwóch chorych otrzymywało leczenie metronidazolem i klindamycyną. Wszystkie antybiotyki podawano z uwzględnieniem ich cech farmakodynamicznych, farmakokinetycznych oraz badań bakteriologicznych. Wszyscy chorzy spełniali warunki niezbędne do hospitalizacji i otrzymywali empiryczną antybiotykoterapię, a poprawa kliniczna stanu zdrowia warunkowała zmianę leczenia na doustne, co jest zgodne z piśmiennictwem (22, 23).

Równocześnie prowadzono farmakoterapię chorób współistniejących.

Z badania wyłączono chorych z objawami odwodnienia i hipotonią, nadwrażliwością na antybiotyki i fluorochinolony, ciężką ropowicą skóry, cewnikami w jamach ciała oraz chorych, u których stwierdzono oporność patogenu na wybrany chemioterapeutyk.

Dane do badania uzyskiwano z historii choroby, indywidualnej karty pacjenta, kart zleceń i kart gorączkowych.

Skuteczność terapeutyczną oceniano codziennie na podstawie objawów: gorączki, duszności, kaszlu, odpluwania wydzieliny z drzewa oskrzelowego lub innych zgłaszanych dolegliwości.

Badania laboratoryjne tj. morfologię, badanie ogólne moczu, glikemię na czczo, gazometrię, poziom mocznika i kreatyniny, elektrolity, bilirubinę, poziom transaminazy alaninowej i asparaginianowej wykonywano w 1, 4, 7 i w 14 dniu hospitalizacji lub trzy dni po ustąpieniu objawów zakażenia.

W pierwszym dniu leczenia wykonywano również badanie radiologiczne klatki piersiowej oraz badania bakteriologiczne.

Analizę ekonomiczną przeprowadzano, oceniając koszty bezpośrednie leczenia chorych z zakażeniem bakteryjnym układu oddechowego (1, 2, 3).

Koszty bezpośrednie analizowano jako:

– koszty farmakoterapii (4, 5),

– koszty badań dodatkowych: hemogramów, badań biochemicznych, bakteriologicznych, badań obrazowych (rentgenogramy, badanie ultrasonograficzne, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz elektrokardiograficznych w tym 24-godzinne monitorowanie EKG metodą Holtera i 24-godzinne monitorowanie ciśnienia tętniczego krwi (6),

– koszty opieki lekarskiej i pielęgniarskiej,

– koszty hotelowe.

Do chemioterapeutyków zaliczono antybiotyki (ampicilina, amoksycylina, penicilina prokainowa, kloksacylina, doksycyklina, roksytromycyna, amikacyna, cefuroksym), fluorochinolony (pefloksacyna) i kotrimoksazol.

Leczenie wspomagające obejmowało farmakoterapię teofiliną, mukolitykami, a-adrenomimetykami,cholinolitykami,glikokortykosteroidami,kromoglikanem dwusodowym i lekami przeciwhistaminowymi.

W leczeniu objawowym podawano niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki anksjolityczne, nasenne, spazmolityczne i przeciwkaszlowe.

W badaniach uwzględniono koszty leczenia chorych, u których wystąpiły działania niepożądane.

Ustalono prawdopodobną listę leków o nieudowodnionej skuteczności farmakologicznej, takich jak: nicergolina, pentoksyfilina, lakcid, preparaty wapnia i witaminowe wieloskładnikowe, kwas askorbinowy, tokoferol, retinol oraz pochodne rutyny, na podstawie której obliczono koszty leczenia chorych lekami o nieudowodnionej skuteczności. (3, 7, 8, 9, 10).

Obliczono średnią liczbę badań laboratoryjnych wykonanych u każdego chorego oraz średnią liczbę konsultacji specjalistycznych.

Koszty opieki lekarskiej i/lub pielęgniarskiej w oddziale szpitalnym obliczono według następującego wzoru:

K – koszt opieki lekarskiej i/lub pielęgniarskiej nad 1 chorym w ciągu 1dnia

D – całoroczne dochody lekarzy i/lub pielęgniarek (wynagrodzenie podstawowe oraz za dyżury, premie, trzynaste pensje itp.)

Nch – liczba chorych leczonych na oddziale w ciągu roku

NL – liczba lekarzy i/lub pielęgniarek pracujących na danym oddziale szpitalnym

T – średni czas hospitalizaji.

W badaniu wyceniono dodatkowo takie zabiegi, jak: wlew dożylny, jednorazowe wstrzyknięcie dożylne i domięśniowe, zabiegi pielęgnacyjne, pomiar ciśnienia i temperatury oraz tlenoterapię. Koszty zabiegów obliczono z cen środków użytych do ich wykonania oraz średniego czasu pracy pielęgniarskiej przeznaczonego na wykonanie zabiegu specjalistycznego j.w.

Obliczono liczbę dni hospitalizacji, oraz tzw. koszty hotelowe poniesione na chorych z zakażeniami bakteryjnymi.

Koszt jednego dnia hospitalizacji został ustalony przez Kasę Chorych jako jeden osobo-dzień, który w roku 1999 wynosił 160 zł (11).

Kwota ta była stała, niezależna od stanu zdrowia chorego, liczby zabiegów, badań diagnostycznych, konsultacji specjalistycznych oraz leków stosowanych w czasie trwania hospitalizacji.

Koszt hospitalizacji ustalony przez Kasę Chorych pomniejszony o koszty bezpośrednie zmienne związane z leczeniem daje nam koszt, którego główną składową są tzw. koszty hotelowe (eksploatacja budynku, energia elektryczna, woda, gaz, ogrzewanie, konserwacja i naprawa sprzętu i aparatury medycznej, remonty bieżące, koszty żywienia pacjentów, sprzątania, prania, wywozu i utylizacji odpadów). Uwzględniono koszty wyprodukowania, magazynowania i podania leków.

Nie dokonano dyskonowania kosztów ze względu na krótki horyzont czasowy badania.

Analizę statystyczną wykonano przy użyciu programu komputerowego STATISTICA – SNSP 8018048612 G51. Dane demograficzne i różnice skuteczności klinicznej analizowano testem chi-kwadrat z poprawką Yatesa dla grup o małej liczebności. W celu porównania kosztów przeprowadzono testy: Kołmogorowa – Smirnowa z prawdopodobieństwem Lillieforsa, U-Manna-Whitneya przy braku rozkładu normalnego oraz Kruskal-Wallisa dla porównania więcej niż dwóch zmiennych. Istotność statystyczną oceniano przy poziomie ufności <,05

Wyniki

Skuteczność leczenia u 76 chorych z pozaszpitalnymi zakażeniami dolnych dróg oddechowych ocenialiśmy jako sukces terapeutyczny lub niepowodzenie terapeutyczne.

Sukces terapeutyczny stwierdzono u chorych, u których ustąpiły wszystkie objawy kliniczne i laboratoryjne zakażenia bakteryjnego oraz u chorych, u których badaniem przedmiotowym i badaniami dodatkowymi stwierdzono trwałą poprawę stanu zdrowia.

Chorych, u których nie uzyskano poprawy lub stwierdzono pogorszenie stanu zdrowia, kwalifikowano jako niepowodzenie terapeutyczne.

Do niepowodzeń terapeutycznych zaliczono także chorych, u których wystąpiły działania niepożądane leków.

Chorzy, którzy zmarli w czasie leczenia zostali wykluczeni z badania.

W wyniku zastosowanego leczenia osiągnięto sukces terapeutyczny u 80,26 % chorych. Stwierdzono u nich ustąpienie wszystkich objawów infekcji bakteryjnej lub uzyskano trwałą poprawę stanu zdrowia. U 15 chorych, którzy stanowili 19,74 % badanych, stwierdzono niepowodzenie terapeutyczne (tab. 1). W czasie badania 3 chorych z udarem mózgu, nie wyrównaną cukrzycą i zapaleniem płuc zmarło.

Tabela 1. Ocena skuteczności farmakoterapii

Leczenie zakażeń układu oddechowego		Liczba chorych (%)
Sukces terapeutyczny	Wyleczenie	80,26
	Trwała poprawa
Niepowodzenie terapeutyczne	Brak poprawy	19,74
	Pogorszenie
	Działania niepożądane

Leczenie wspomagające i objawowe kosztowało więcej w przypadkach niepowodzeń terapeutycznych i wynosiło w przeliczeniu na 1 chorego średnio 19,46?7,16 PLN (leczenie wspomagające) oraz 46,90?18,94 PLN (leczenie objawowe).

Koszty leczenia chorób współistniejących były wyższe w przypadkach nie osiągnięcia poprawy stanu zdrowia i wyniosły średnio 72,83?16,04 PLN na osobę w czasie hospitalizacji. Natomiast w przypadkach uzyskania sukcesu terapeutycznego leczenie chorób współistniejących kosztowało 20,55?3,31 PLN na osobę.

Wydatki na leki o nieudowodnionej skuteczności były większe w przypadku niepowodzenia terapeutycznego i wynosiły średnio 11,60?4,31 PLN na każdego chorego.

Koszty leczenia chorych z zakażeniami układu oddechowego w oddziale klinicznym obliczono sumując koszty: opieki lekarskiej i pielęgniarskiej, zabiegów i konsultacji, badań diagnostycznych (biochemicznych, bakteriologicznych i obrazowych), chemioterapii, leczenia wspomagającego oraz leczenia objawowego.

Badania diagnostyczne i laboratoryjne kosztowały 225,11 PLN u jednego chorego w przypadku wyleczenia oraz 180,67 PLN w niepowodzeniu terapeutycznym. Stanowi to 35,7% i 25,7% poniesionych kosztów bezpośrednich (bez kosztów hotelowych).

Koszt farmakoterapii jednego wyleczonego chorego z zakażeniem dolnych dróg oddechowych wyniósł 88,82 PLN, a przy niepowodzeniu terapeutycznym 126,35 PLN.

Ogółem koszty bezpośrednie (bez kosztów hotelowych) skalkulowano na 506,26 PLN i 877,0 PLN.

Największe nakłady finansowe ponoszono na tzw. koszty hotelowe i wynosiły one 1671,74 PLN na jednego wyleczonego chorego, a w przypadku niepowodzenia terapeutycznego 1251,0 (ryc. 4).

Całkowite koszty hospitalizacji i leczenia tych chorych w czasie 13,3 dni wyniosły 2128 PLN.

Koszty farmakoterapii stanowiły 58,77%, koszty opieki medycznej 5,5%, natomiast koszty badań diagnostycznych 35,68% poniesionych nakładów finansowych u chorych, u których uzyskano sukces terapeutyczny (tab. 5).

Tabela 2. Czas leczenia zakażeń układu oddechowego

Liczba dni hospitalizacji mmchorych leczonych ampiciliną mmchorych leczonych pefloksacyną	13,3 ? 0,94
	13,1 ? 0,84 16,5 ? 3,24
Liczba dni chemioterapii	11,5 ? 1,2

Tabela 3. Koszty farmakoterapii zakażeń bakteryjnych układu oddechowego.

Rodzaj kosztów	Koszty (PLN) Sukces Terapeutyczny	Liczba chorych	Koszty (PLN) Niepowodzenie terapeutyczne	Liczba chorych
Chemioterapia	63,41 ? 11,27		59,99 ? 18,06
Leczenie wspomagające	15,49 ? 2,51		19,46 ? 7,16
Leczenie objawowe	9,92 ? 2,55		46,90 ? 18,94
Razem	88,82 ? 9,41		126,35 ? 6,52
Ogółem	5418,02 ? 23,01	61	1895,25 ? 11,07	15

Ryc. 1. Standardowa chemioterapia.

Ryc. 2. Koszty farmakoterapii w infekcjach układu oddechowego (w przeliczeniu na 1 pacjenta).

Tabela 4. Koszty farmakoterapii chorób współistniejących

Rodzaj kosztów	Aktualne koszty (PLN) Sukces terapeutyczny	Liczba chorych	Aktualne koszty (PLN) Niepowodzenie terapeutyczne	Liczba chorych
Leczenie chorób układu krążenia	15,57 ? 2,16		20,53 ? 6,75
Cukrzycy typu II	3,17 ? 1,82		40,70 ? 28,58
Lekami o nieudowodnionej skuteczności	1,81 ? 0,56		11,60 ? 4,31
Razem	20,55 ? 3,31		72,83 ? 16,04
OGÓŁEM	1253,55 ?11,01	61	1092,45 ? 14,07	15

Ryc. 3. Koszty farmakoterapii chorób współistniejących.

Tabela 5. Koszty leczenia chorych z zakażeniami układu oddechowego w oddziale klinicznym

Rodzaj kosztów	Koszty (PLN) Sukces terapeutyczny	Liczba chorych	Koszty (PLN) Niepowodzenie terapeutyczne	Liczba chorych
Opieka lekarska	14,33 ? 0,98		19,24 ? 2,31
Opieka pielęgniarska	13,72 ? 0,94		18,42 ? 2,22
Razem	28,05		37,66
Zabiegi i konsultacje	39,69 ? 6,04		59,60 ? 15,40
Badanie biochemiczne	114,38 ? 5,52		151,20 ? 18,06
Badanie bakteriologiczne	2,34 ? 0,4		2,18 ? 0,80
Badanie obrazowe	24,26 ? 3,31		12,13 ? 2,31
Razem	180,67		225,11
Chemioterapia	63,41 ? 11,27		59,99 ? 18,06
Leczenie wspomagające	15,49 ? 2,51		19,46 ? 7,16
Leczenie objawowe	9,92 ? 2,55		46,90 ? 18,94
Razem	297,54 ? 6,75		389,12 ? 25,51
OGÓŁEM	506,26?10,01	61	877,00?8,21	15
SUMA	23986,74 ? 41,27 n=76

Koszty farmakoterapii u chorych, u których stwierdzono niepowodzenie terapeutyczne wynosiły 44,37%, koszty opieki medycznej – 4,29 % a koszty badań diagnostycznych i konsultacji – 25,67 % wydanych pieniędzy.

Koszty bezpośrednie (bez kosztów hotelowych) leczenia 76 chorych z zakażeniami układu oddechowego wynosiły 23986,74 ? 42,27 PLN.

W przeprowadzonej analizie statystycznej nie wykazano różnic statystycznie znamiennych.

Koszty, których główną składową są tzw. „koszty hotelowe” obliczono przez pomniejszenie sumy, jaką szpital otrzymywał w roku 1999 od kasy chorych za leczenie jednej osoby w ciągu doby (tzw. osobo-dzień) o wcześniej wyliczone koszty bezpośrednie zmienne.

K h = (osobo-dzień x T) – K b

K h – koszty hotelowe

T – średni czas hospitalizacji

K b – koszty bezpośrednie zmienne

Koszty hotelowe w przypadku osiągnięcia sukcesu terapeutycznego:

K h = (160 PLN x 13,3) – 506,26 PLN = = 2128 PLN – 506,26 PLN = 1621,74 PLN

Koszty hotelowe 1 dnia hospitalizacji

1621,74 PLN: 13,3 = 127,94 PLN

Koszty hotelowe w przypadku niepowodzenia terapeutycznego:

K h = (160 PLN x 13,3) – 877,00 PLN = = 2128 PLN – 877,0 PLN = 1251,0 PLN

Koszty hotelowe 1 dnia hospitalizacji

1251,0 PLN: 13,3 = 94,06 PLN

Dyskusja

Ekonomizacja procedur medycznych jest stosowana w wielu krajach Europy i Ameryki Północnej (7, 12, 3, 13, 14, 15).

W Polsce niektóre ośrodki naukowe zajmują się oceną skuteczności i kosztów leczenia w ramach prowadzonych analiz farmakoekonomicznych (16, 9,17,18).

Przeprowadzone przez nas badania są pierwszymi, które podjęły próbę wyliczenia kosztów leczenia niektórych chorób w oddziałach polskich szpitali.

Analizy ekonomiczne oceniające skuteczność i koszty prowadzonego leczenia pozwalają na wdrażanie nowych i modyfikację starych standardów terapeutycznych.

W naszych badaniach podjęliśmy próbę zbadania efektów i kosztów leczenia pozaszpitalnych zakażeń układu oddechowego. Chemioterapeutyki podawano empirycznie metodą i sekwencyjną przed pobraniem materiału biologicznego do badania.

Najczęściej stosowanymi chemioterapeutykami były: ampicylinaamoksycylina zastosowana u 54,2 % chorych oraz pefloksacyna (tab. 6). Leczenie innymi antybiotykami lub kotrimoksazolem przeprowadzono u 14 % chorych (ryc. 1).

Ryc.4. Koszty bezpośrednie zmienne i koszty bezpośrednie stałe (hotelowe) leczenia chorych z zakażeniami układu oddechowego w oddziale klinicznym.

Tabela 6. Standardowa chemioterapia.

Chemioterapeutyk	Liczba chorych (%)
AmpicylinaAmoksycylina	54,2
Pefloksacyna	18,1
Kotrimoksazol	13,8
Inne	13,9

Ampicilina i pefloksacyna stosowana u chorych z zakażeniami bakteryjnymi była skuteczna aż w 80 % przypadków.

Paladino stwierdził, że 72% i 76% chorych wyleczonych świadczy o wysokiej skuteczności prowadzonej chemioterapii (19, 15).

Z doniesień piśmiennictwa wynika, że najczęściej podawanym dożylnie antybiotykiem jest cefuroksym, gentamycyna lub ampicylina, a doustnie cefuroksym i pefloksacyna (20).

Przeprowadzone niedawno badania „Alexander” nad wrażliwością szczepów bakteryjnych w Polsce, potwierdziły wysoką skuteczność penicylin naturalnych na patogenne szczepy Streptoccocus pneumoniae (87%) i Haemophillus influenzae (88%) odpowiedzialnych za najczęstsze zakażenia dolnych dróg oddechowych (19). Stwierdzono w naszych badaniach wysoką skuteczność leczenia zakażeń bakteryjnych metody empiryczną i sekwencyjną jest zgodna z doniesieniami innych autorów.

Hendrickson i North stwierdzili, że u chorych z zapaleniem płuc leczonych step-down terapią wcześniejsza zmiana dożylnie podanego ceftriaksonu na cef-podynę jest ekonomicznie uzasadniona. Obliczyli oni, że zmiana antybiotykoterapii na doustną pozwala zaoszczędzić 46,05 USD u każdego chorego, skraca czas pobytu w szpitalu o jeden dzień bez nawrotu zakażenia przez około 30 dni (23).

Fligelman i wsp. stwierdzili, że zastosowanie sekwencyjnej terapii cyprofloksacyną powoduje zaoszczędzenie 1159,97 USD w porównaniu z wydatkami na leczenie dożylne tych chorych (22, 23).

W przeprowadzonych badaniach nie wykazano statystycznie istotnej różnicy między skutecznością terapii a rodzajem chemioterapeutyku.

W Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej i krajach Unii Europejskiej koszty bezpośrednie leczenia szpitalnego chorych z ciężkimi zakażeniami bakteryjnymi bez cukrzycy wyceniono na 3428-5059 USD (6,11,23).

Znane są także koszty opieki lekarskiej i pielęgniarskiej oraz konsultacji specjalistycznych. Wyliczono także koszty przygotowania, podania i magazynowania leków (24, 25, 30). Koszt jednorazowego podania dożylnie antybiotyku wyceniono na 7,0 USD, a doustnego na 0,65 USD.

W naszych badaniach podjęto próbę wyliczenia kosztów ponoszonych na opiekę lekarską i pielęgniarską oraz konsultacje medyczne. Nie uwzględniono jednak kosztów ponoszonych przez personel medyczny na samokształcenie i kształcenie podyplomowe (26, 2).

W oddziale klinicznym obliczony przez nas koszt opieki lekarza specjalisty nad chorym w czasie 13,3 dni hospitalizacji wynosi 14,33 PLN tj. 3,58 USD. Kwoty pieniężne wydane na pracę personelu medycznego są zaniżone w porównaniu z opłacaniem pracy specjalistów w krajach Europy Zachodniej (24, 25).

Koszty ponoszone z powodu zatrudnienia personelu medycznego są też rażąco niskie w stosunku do pieniędzy wydawanych na badania diagnostyczne 180,67 i 225,11 PLN oraz na tzw. koszty hotelowe: 1624,74 PLN u chorych wyleczonych i 1251,0 PLN w przypadku niepowodzenia terapeutycznego.

Jednocześnie należy podkreślić, że na farmakoterapię wydano tylko 297,54 i 389,12 PLN/1 chorego.

Wydaje się więc, że największe oszczędności można uzyskać poprzez skrócenie czasu hospitalizacji i zmniejszenie liczby wykonywanych badań dodatkowych.

Obliczono, że skrócenie czasu pobytu w szpitalu jednego chorego z pozaszpitalnym zakażeniem układu oddechowego o 5 dni pozwoliłoby zaoszczędzić w warunkach polskich 685,00 PLN, czyli przy liczbie chorych hospitalizowanych 1200 w ciągu roku zaoszczędzono by kwotę 822 000,00 PLN.

Należy podkreślić, że jest to ekonomicznie uzasadnione, jeżeli Kasy Chorych będą płacić za hospitalizację każdego chorego

Należy jednak zwrócić uwagę, że chorzy ambulatoryjni wymagają monitorowania farmakoterapii przez 4-6 tygodni po zakończonym leczeniu szpitalnym.W ocenie kosztów leczenia ambulatoryjnego konieczne jest uwzględnienie ryzyka nawrotu choroby i związanej z tym powtórnej hospitalizacji, ryzyka wystąpienia działań niepożądanych po zastosowanym leczeniu oraz zakażeń bezobjawowych u chorych z cukrzycą.

Uzyskane przez nas wyniki były statystycznie nieznamienne. Jednakże przydatność testów statystycznych w badaniach kosztów jest obecnie dyskutowana (12, 8, 28).

Wnioski

1. Ocena klinicznej skuteczności i kosztów stosowanej antybiotykoterapii umożliwia ekonomizację i racjonalizację farmakoterapii.

2. Systematycznie przeprowadzane analizy skuteczności i kosztów leczenia niektórych stanów chorobowych w Polsce umożliwią wprowadzanie standardów terapeutycznych w oddziałach szpitalnych.

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Ostry brzuch

Wielka interna Pulmonologia część 2

Interna w obrazach echo

Piśmiennictwo

1. Davey P., Malek M.M., Parker S.T.: Pharmcoeconomics of antibacterial treatment. Pharmacoeconomics, 1992, 1, 6 409-437.
2. Drummond M., Stoddart G., Torrance Q.: Methods for the economic evaluation of health care programmes. Oxford, Oxford University Press 1987, 171.
3. Heise T., Lutz H., Bucker E., Richter B., Berger M., Sawicki P.T.: Kosten von Medikamenten ohne gesicherte Virkung in der Diabetestherapie. Deusche Arzteblatt Ärzliche Mitteilungen 1995, 92, 50, 1-7.
4. Medicines: Wykaz cen oferta dla aptek, 1998, 4.
5. Kosten von Medikamenten ohne gesichere Wirkung in der Diabetestherapie. Deutsche Arztebladett – Arztliche Mitteilungen 1995, 92, 50.
6. Wycena Świadczeń Zdrowotnych ZOZ-u dla Szkół Wyższych 1998, 4.
7. Davey P., Duncan I., Edward D. i wsp.: Cost benefit analysis of cefradine and mezlocillin prophylaxis for abdominal and vaginal histerectomy. Br. J. Obster. Gynecol. 1988, 95, 1170-1177.
8. Johnson J.A.: Statistical significance in pharmacoecomomics analyses (letter). Can J Hosp Pharm 1996;49;57-8.
9. Kusowska J., Matusewicz W, Tkaczyński W.: Analiza farmakoekonomiczna koszt- skuteczność leczenia pozaszpitalnych zakażeń układu oddechowego. Postępy Farmakoterapii 1999, 1, 1.
10. Menon L. Ernst J.A., Syo E.R., Flores D., Pacia A., Lorian Y.,: Brief report: sequential intravenous/oral ciprofloxacin compared with intravenous ceftazidime in the treatment of serious lower respiratory tract infection. AM J Med. 1989;87 (suppl 5A) 119S-20S.
11. Wycena Świadczeń Zdrowotnych ZOZ-u dla Szkół Wyższych, Łódź Styczeń 1999.
12. Drummond M., Davies L.: Evaluation of the costs and benefits of reducing hospital infection. J.Hosp.Infect. 1991, 18 (supp.A), 85-93.
13.Kusowska J., Matusewicz W.: Podstawy farmakoekonomii dla lekarzy praktyków. Magazyn Medyczny 1988, 3, 29.
14. MacDonald T.M.: The economic evaluation of antibiotic therapy: relevance to urinary tract infection Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 1994, 33 suppl A, 137.
15. Slaughter R.L., Cappelletty D.M.: Economic impact of amonoglycoside through therapeutic drug monitoring. PharmacoEconom. 199812,4, 341.
16. Kusowska J., Dąbrowski J.: Porównanie kosztów antybiotykoterapii w dwóch oddziałach chorób wewnętrznych. International Symphosium on Pharmacoeconomics in Central European Contries 26-27 October 1995 Warsaw Poland.
17. Kusowska J., Matusewicz W.: Monitorowanie kosztów i korzyści w profilaktyce zakażeń bakteryjnych. Problemy Terapii Monitorowanej 1997, 8, 3, 186.
18. Kusowska J., Tkaczyński W.: Ekonomiczna ocena leczenia powikłań cukrzycy typu II. Medycyna Metaboliczna 2000, 1, 1.
19. Jensen K. M., Paladino J.A.: Cost-effectiveness analysis of abbreviating the duration of intravenous antibiotics with oral fluoroquinolones. PharmacoEconom. 1997; 11: 64-74.
20. Paretsch D.J., Paladino J.A.: Cost-effectiveness comparison of sequential ofloxacin versus standard switch therapy. Pharmaco-Econom. 1997, 31, 1137-1145.
21. Gold H .S., Moellering R.C.Jr.: Antimicrobial drug resistance. N. Engl. J. Med. 1996, 335, 19, 1445-1453.
22. Fliegelman R.M., Matinngly P.M., Dempsey C.L., Sokalski S.J.: Economic impact of oral ciprofloxacin following standard intravenous therapy. Diagn. Microbiol. Infect. Dis. 1990;13:187-89.
23. Hendrickson J. R., North D.S.: Pharmacoeconomic benefit of antibiotics step-down therapy:converting patients from intravenous ceftriaxone to oral cefpodoxime paroxetil. Ann Pharmacother. 1995; 29: 561-5.
24. Kirschner C.G., Burkett R.C., Coy J.A., Edwards N.K., Kotowicz G.M., Leoni G, et al.: Physican s Current procedural terminology. Chicago:American Medical Association, 1994.
25. Larsen R., Evans R., Burke J. et al.: Improved perioperative antibiotic use and reduced surgical wound infections trough use of computer decision analysis. Infect. Control Hosp. Epidemiol. 1989, 10, 316-320.
26. Paladini J.A., Sperry H.E., Backes J.M., Gelber J.A., Serianne D.J., Cumbo T.J., et al.: Clinical and economic evaluation of oral ciprofloxacin after an abbreviated course of intravenous antibiotics. AM J Med. 1991; 91: 462-70.
27. Scott W.G, Tilyard M.W., Dovley S.M., Cooper B.: Roxithriomycin versus cefaclor in lower respiratory tract infection a general practice pharmacoeconomics study use comments; published erratum appears in Pharmacoeconomics. PharmacoEconom. 1993, 4, 2, 122-130.
28. Pibernik-Okanovic M., Szabo S., Metelko Ż.: Quality of life following a change in therapy for diabetes mellitus. PharmacoEconom. 1998, 14, 2, 143, 40.
29. Balas E.A., Kretschmer R.A., Gnann W., West D.A.: Interpreting cost analyses of clinical interventions. JAMA, 1998, 1, 279, 54-56.
30. Tanner D.J.:Cost containment of reconstituted parenteral antibiotics personel and supply costs associated with preparation, dispensing, and administration. Rev. Infect Dis 1984; 6 (suppl 4) 924S-37S .

Farmakoekonomika 1/2001

Powrót na górę strony

Pozostałe artykuły z numeru 1/2001:

- reklama -