Czytelnia Medyczna » Farmakoekonomika » 4/2001 » Propionian flutikazonu - koszty leczenia oraz wpływ na jakość życia chorych na astmę oskrzelową
- reklama -
© Borgis - Farmakoekonomika 4/2001
Zenon Brzoza, Barbara Rogala
Propionian flutikazonu - koszty leczenia oraz wpływ na jakość życia chorych na astmę oskrzelową
Fluticasone propionate - treatment costs and influence on quality of life of patients with bronchial asthma.
Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Alergologii i Immunologii Klinicznej w Zabrzu
Śląska Akademia Medyczna w Katowicach
Śląska Akademia Medyczna w Katowicach
Streszczenie
Skuteczność wziewnych glikokortykosteroidów w leczeniu astmy oskrzelowej jest jednoznacznie udowodniona. Propionian flutikazonu jest obecnie jednym z najskuteczniejszych leków z tej grupy. W wielu badaniach dotyczących pacjentów z łagodną, umiarkowaną bądź ciężką postacią choroby wykazano że lek ten jest co najmniej równie skuteczny jak inne leki tej grupy oraz leki innych grup stosowanych w leczeniu astmy oskrzelowej, przy niższych kosztach leczenia. Pacjenci leczeni propionianem flutikazonu wykazywali również większą poprawę parametrów jakości życia, ocenianej kilkoma różnymi kwestionariuszami, niż chorzy stosujący inne leki.
Skuteczność wziewnych glikokortykosteroidów w leczeniu astmy oskrzelowej jest jednoznacznie udowodniona. Propionian flutikazonu jest obecnie jednym z najskuteczniejszych leków z tej grupy. W wielu badaniach dotyczących pacjentów z łagodną, umiarkowaną bądź ciężką postacią choroby wykazano że lek ten jest co najmniej równie skuteczny jak inne leki tej grupy oraz leki innych grup stosowanych w leczeniu astmy oskrzelowej, przy niższych kosztach leczenia. Pacjenci leczeni propionianem flutikazonu wykazywali również większą poprawę parametrów jakości życia, ocenianej kilkoma różnymi kwestionariuszami, niż chorzy stosujący inne leki.
Summary
The effectiveness of inhaled glucocorticoids in the treatment of bronchial asthma is well documented. Fluticasone propionate is one of the most active inhaled corticosteroids developed to date. It has been shown in a number of studies involving patients with mild, moderate, or severe asthma to be at least as effective as other inhaled steroids and antiasthmatic drugs and more cost-effective. Quality of life, assessed with different questionnaires, showed more significant improvement in group of patients treated with fluticasone propionate.
The effectiveness of inhaled glucocorticoids in the treatment of bronchial asthma is well documented. Fluticasone propionate is one of the most active inhaled corticosteroids developed to date. It has been shown in a number of studies involving patients with mild, moderate, or severe asthma to be at least as effective as other inhaled steroids and antiasthmatic drugs and more cost-effective. Quality of life, assessed with different questionnaires, showed more significant improvement in group of patients treated with fluticasone propionate.
Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:
 Medycyna wewnętrzna Tom 1-2 |
 Zarys chorób wenętrznych dla studenów pielęgniarstwa |
 Wielka Interna Stany nagłe |
Astma oskrzelowa jest jedną z najczęstszych przewlekłych chorób układu oddechowego, występującą zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, z czym wiąże się obciążenie społeczne i ekonomiczne tej choroby. Chorzy na astmę cierpią z powodu zaburzeń oddychania, zaburzeń emocjonalnych, jak i ograniczenia aktywności fizycznej spowodowanej koniecznością unikania określonych sytuacji mogących spowodować nasilenie dolegliwości.
Do kosztów związanych z chorobą ponoszonych przez chorego a także społeczeństwo, zalicza się: koszty bezpośrednie - medyczne, związane z wykrywaniem i zapobieganiem chorobie, wizytami u lekarza i leczeniem, oraz koszty pośrednie- wynikające z obniżenia wydajności pracy spowodowanej gorszą dyspozycją psychofizyczną bądź też chorobową absencją w miejscu zatrudnienia lub nauki (1).
Podstawowymi lekami w leczeniu przewlekłych postaci astmy oskrzelowej są obecnie wziewne kortykosteroidy, umożliwiające zredukowanie do minimum konieczności stosowania steroidów systemowych oraz ryzyka wystąpienia związanych z nimi objawów ubocznych. Powyższy fakt w dużym stopniu wpływa na aspekty ekonomiczne leczenia oraz jakość życia chorych na astmę oskrzelową.
Ocena jakości życia dokonywana jest za pomocą standaryzowanych, zatwierdzonych metod. Powszechne zastosowanie znajdują następujące kwestionariusze:
- Short-Form 36 (SF-36) - ogólny kwestionariusz, zawierający 8 domen: funkcjonowanie fizyczne, psychiczne, społeczne, fizyczną i emocjonalną zdolność do wypełniania obowiązków wynikających z roli życiowej, witalność, ogólne zdrowie oraz ból,
- Asthma Quality of Live Questionnaire (AQLQ) - specyficzny dla choroby kwestionariusz, oceniający ograniczenia aktywności życiowej, objawy astmy, sferę emocji chorego, bodźce środowiskowe,
- Living With Asthma Questionnaire (LWAQ) - specyficzny dla choroby kwestionariusz, oceniający na podstawie 20 lub 68 pytań (w zależności od typu skali) wpływ astmy na jakość życia,
- Sleep Scale - kwestionariusz oceniający wpływ astmy na jakość snu.
Propionian flutikazonu
a inne kortykosteroidy wziewne
W wieloośrodkowym badaniu przeprowadzonym w Szwecji, gdzie za pomocą kwestionariusza SF-36 analizowano poprawę parametrów jakości życia u chorych na astmę oskrzelową o ciężkim przebiegu, stosujących przez 52 tygodnie propionian flutikazonu w dawce 1500 mg/dobę (39 chorych) bądź budezonid 1600 mg/dobę (33 chorych), wykazano znamiennie większą poprawę większości analizowanych w kwestionariuszu parametrów w grupie stosującej propionian flutikazonu. W tej grupie było też znamiennie więcej, niż w grupie leczonych budezonidem, chorych zadowolonych lub bardzo zadowolonych z wyników leczenia (90% vs 55%) (2). Wyniki 6-miesięcznego badania przeprowadzonego na grupie 133 chorych na astmę oskrzelową o ciężkim przebiegu stosujących przynajmniej 1750 mg/dobę budezonidu bądź dipropionianu beklometazonu (średnio 2400 mg/dobę), spośród których u 67 rozpoczęto terapię propionianem flutikazonu w średniej dawce 1250 mg/dobę, wskazują na większy stopień poprawy parametrów jakości życia ocenianych kwestionariuszami SF-36 i AQLQ w grupie leczonej propionianem flutikazonu (3).
Szeroko dyskutowany jest również problem analizy kosztów leczenia różnymi preparatami wziewnych kortykosteroidów. Przeprowadzona przez Barnes´a (4) w 1999 roku metaanaliza siedmiu badań, porównujących efekty i koszty leczenia chorych na astmę łagodną, umiarkowaną i ciężką propionianem flutikazonu w dawce o połowę mniejszej niż budezonid, wykazała, że propionian flutikazonu zapewnia lepszy wynik (poprawę parametrów oddechowych, zwiększenie liczby dni bez objawów chorobowych) przy niższych kosztach (£ 7,78 vs £ 12,33 tygodniowo). Podobne wnioski wysunięto dokonując analizy ekonomicznej w warunkach amerykańskiego i irlandzkiego systemu opieki zdrowotnej. Co prawda Venables i wsp. (5) w swoich badaniach wykazali niższe koszty 8-tygodniowej terapii budezonidem, jednakże brano pod uwagę jedynie koszty samego leku z wyłączeniem pozostałych aspektów leczenia. W badaniu tym stosowano również takie same dawki obydwu leków.
Również w Niemczech (6) terapia propionianem flutikazonu 500 mg/dobę okazała się tańsza niż leczenie budezonidem 1200 mg/dobę (4,23 DM vs 5,19 DM). W innym badaniu przeprowadzonym w Niemczech (7) u 328 chorych na astmę o umiarkowanym przebiegu, koszt uzyskania każdego dnia bez objawów choroby w przypadku stosowania 500 mg/dobę propionianu flutikazonu wynosił 11,79 USD, a przy stosowaniu 1000 mg/dobę flunizolidu - 12,50 USD. W ciężkiej astmie oskrzelowej (274 chorych z dużym ryzykiem zaostrzeń powodujących hospitalizację) propionian flutikazonu w porównaniu do beklometazonu, w dawce 1500 mg/dobę każdy, powodował znamiennie większą poprawę wartości PEF (p <0,05), skracał czas hospitalizacji o 47% (odpowiednio 5,7 i 10,8 dnia) i zmniejszał o 43% koszty leczenia (z uwzględnieniem kosztów terapii zaostrzeń choroby) (8).
Propionian flutikazonu
a steroidy doustne
W 12-miesięcznym badaniu z udziałem 18 chorych na astmę przewlekle stosujących steroidy systemowo, dodanie propionianu flutikazonu w dawce 1000 mg/dobę znamiennie zredukowało liczbę porad lekarskich związanych z astmą, liczbę dni hospitalizacji oraz nieobecności w pracy lub w szkole, dając w efekcie oszczędność 47 USD dziennie w przeliczeniu na jednego chorego. Ocena kosztów długoterminowego leczenia chorych na astmę o umiarkowanym lub ciężkim przebiegu wykazała, że 5-letnie stosowanie propionianu flutikazonu zamiast doustnych steroidów obniża całkowite koszty leczenia, gdyż wyższe koszty nabycia leku są rekompensowane oszczędnościami wynikającymi ze zmniejszenia kosztów leczenia objawów ubocznych (9).
Propionian flutikazonu a zafirlukast
W badaniu, w którym za pomocą kwestionariusza AQLQ porównywano jakość życia chorych otrzymujących propionian flutikazonu (200 mg/dobę), zafirlukast (40 mg/dobę) i placebo, najlepsze wyniki uzyskano w grupie leczonych propionianem flutikazonu: poprawę parametrów ocenianych AQLQ w grupie stosującej flutikazon obserwowano już w drugim tygodniu, a po 12 tygodniach analizy stwierdzono poprawę we wszystkich pięciu domenach kwestionariusza, w tym w czterech z nich statystycznie znamienną. Nie obserwowano natomiast poprawy wartości powyższych parametrów w pozostałych grupach (10). Podobne wyniki uzyskał Busse (11), który w 12-tygodniowym, randomizowanym, przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby badaniu porównywał jakość życia chorych leczonych propionianem flutikazonu (200 mg/dobę) lub zafirlukastem (40 mg/d): poprawa większości ocenianych parametrów nastąpiła jedynie w grupie chorych stosujących flutikazon. W innym badaniu (12), w grupie stosującej propionian flutikazonu zanotowano znamiennie statystycznie większy odsetek osób podających złagodzenie dolegliwości w porównaniu z grupą stosującą zafirlukast (p = 0,007), przy równocześnie niższych kosztach uzyskiwania remisji dolegliwości (odpowiednio 3,81 USD i 6,02 USD dziennie). Wyniki retrospektywnej analizy amerykańskich danych (13) dotyczących 12-miesięcznej obserwacji 857 chorych, którym włączono propionian flutikazonu oraz 392 chorych stosujących zafirlukast, wskazują na zmniejszenie kosztów całkowitej opieki zdrowotnej w pierwszej grupie chorych przy ich wzroście w grupie drugiej.
W badaniu przeprowadzonym przez Ind (14) grupie chorych ze źle kontrolowaną astmą, leczonych propionianem flutikazonu w dawce 500 mg/dobę, zamiast podwajania dawki steroidu włączano dodatkowo salmeterol w dawce 100 mg/dobę. Powodowało to co prawda większe koszty leczenia (£ 2,92 tygodniowo na zwiększonej dawce sterydu i £ 5,13 tygodniowo na sterydzie i beta-mimetyku) ale zapewniało lepszy efekt terapeutyczny (liczba dni i tygodni bez objawów choroby). Zgodnie z opinią autorów, wzrost obciążeń finansowych w takiej sytuacji z powodzeniem rekompensowany jest efektami terapeutycznymi.
Stosowanie propionianu flutikazonu u dzieci
U 325 dzieci chorych na astmę oskrzelową o łagodnym i umiarkowanym przebiegu przeprowadzono analizę zachowania (kwestionariusz FSIIR) oraz zaburzeń snu (kwestionariusz SLP-C) przed oraz 24 i 52 tygodnie po stosowaniu placebo bądź propionianu flutikazonu w dawce 100 mg/dobę lub 200 mg/dobę. U dzieci stosujących lek obserwowano znamienną statystycznie poprawę (p <0,05), a badane parametry osiągały wartości takie, jak u dzieci zdrowych. Jakość życia opiekunów dzieci stosujących flutikazon oceniano kwestionariuszem QOL-PAC, stwierdzając poprawę analizowanych parametrów (15).
U młodszych pacjentów bardzo istotny jest sposób podawania leku. Na ogół decyduje on o akceptacji leczenia przez dziecko. W 12-tygodniowym badaniu Metcalfa (16) oceniano propionian flutikazonu w dysku i dysk-halerze. W ocenie opiekunów obydwie postacie były akceptowane przez dzieci w wieku 4?11 lat (odpowiednio 92% i 84% pozytywnych ocen). W innym badaniu (17) oceniano zadowolenie ze sposobu podawania leku u 323 dzieci w wieku 4-11 lat, porównując propionian flutikazonu w dysku oraz budezonid w turboinhalerze. Dysk był lepiej oceniany pod względem łatwości użycia (p <0,02), określania liczby pozostających do wykorzystania dawek (p <0,0001), skuteczności zainhalowania dawki (p <0,0001) oraz ogólnej oceny urządzenia (p <0,0001). Równocześnie oceniano skuteczność leczenia propionianem flutikazonu 200 mg/dobę oraz budezonidem 400 mg/dobę, za znamienną poprawę przyjmując DPEF > 5% wartości prawidłowej. Chociaż koszt samego leku w przypadku propionianu flutikazonu był nieco większy, to koszty uzyskania znamiennej poprawy były u chorych stosujących flutikazon niższe (17).
Wykazano także niższe koszty, uwieńczonego poprawą stanu zdrowia chorego dziecka, leczenia propionianem flutikazonu w dawce 100 mg/dobę w dysk-halerze niż leczenia kromoglikanem sodu w dawce 80 mg/dobę w spinhalerze (odpowiednio £ 18,06 i £ 32,40 - koszt 8-tygodniowej terapii) (18).
Ze względu na problemy z bezpośrednią oceną jakości życia u bardzo małych dzieci, wiele badań opiera się na opinii opiekunów. W badaniach, którymi objęto 237 dzieci w wieku przedszkolnym, chorych na astmę oskrzelową o umiarkowanym nasileniu, propionian flutikazonu po 12 tygodniach stosowania, w opinii rodziców, zmniejszał nasilenie kaszlu, świstów, bezdechu oraz liczbę zaostrzeń i konieczność stosowania leków przerywających napady, w porównaniu z okresem choroby przed włączeniem leku (19, 20). W porównaniu do placebo, propionian flutikazonu w dawce 200 mg/dobę lub 500 mg/dobę znamiennie zwiększał liczbę nocy bez przebudzeń spowodowanych dolegliwościami dziecka (20).
Opierając się na wynikach opublikowanych badań, w których porównywano propionian flutikazonu z innymi wziewnymi kortykosteroidami a także lekami innych grup stosowanymi w leczeniu astmy oskrzelowej, we wszystkich stopniach ciężkości choroby u dorosłych i u dzieci stosunek kosztów do skuteczności leczenia był na ogół korzystniejszy dla propionianu flutikazonu. Pomimo że część badań dotyczyła tylko kilkutygodniowego okresu analizy kosztów leczenia, to już wówczas w wielu przypadkach zaznaczała się przewaga flutikazonu w sferze nie tylko skuteczności terapeutycznej lecz także analizy kosztów leczenia. Osiągano większą poprawę obiektywnych wskaźników stanu zdrowia chorego oraz parametrów oceniających jakość życia. Stosowanie flutikazonu w wielu cytowanych badaniach zwiększało odsetek dni, w których nie występowały objawy astmy, co uznawane jest za jeden z podstawowych wskaźników oceny wyników leczenia.
Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:
 Ostre stany zagrożenia życia w chorobach wewnętrznych |
 Wielka interna Pulmonologia część 1 |
 Wielka interna Pulmonologia część 2 |
Piśmiennictwo
1. Kozma CM, Sadik MK, Watrous ML. Economic outcomes for treatment of allergic rhinitis. PharmacoEconomics 1996 Jul; 10: 4-13.
2. Lundback B., Bosh T., Brazell C. Quality of life improvements are greater in patients with severe asthma receiving inhaled fluticasone propionate 750mcg bid via Diskhaler compared with budesonide 800mcg bid via TurbuhalerTM. Poster presentation ATS 1997.
3. Gibson P., Rutherford C., Price M., et al. Comparison of quality of life differences in severe asthma after treatment with beclometasone dipropionate or budesonide and fluticasone propionate at approximately half the microgram dose. Eur Respir J 1998; 12 (Suppl 28): 35.
4. Barnes NC., Price MJ., Thwaites RMA, et al. The cost-effectiveness of inhaled fluticasone propionate and budesonide in the treatment of asthma in adults and children. Respir Med. 1999a; 93: 402-7.
5. Venables TL, McConchie S, Follow RMA. A comparison of the cost-effectiveness of budesonide and fluticasone dry powder devices in the management of adult asthma. Br J Med Econ 1996; 10: 315-23.
6. Steinmetz KO, Trautmann M. Efficacy of fluticasone propionate (0,5 mg daily) via MDI and budesonide (1,2 mg daily) via Turbuhaler in the treatment of steroid-naive asthmatics. Am J Respir Crit Care Med 1996; 153: 338.
7. Volmer T, Weber HH, Kelhorn A. Cost-effectiveness of fluticasone propionate (500 mcg daily) via MDI and flunisolide (1000 mcg daily) via MDI in the treatment of steroid naive patients with moderate asthma. A double blind study. Am J Respir Crit Care Med. 1998; 157: 406.
8. Payne SL, Thwaites RMA, Collins N. Estimation from clinical trial data of direct costs associated with asthma exacerbations treated in hospital. Eur Respir J 1997; 10 (Suppl 25): 106.
9. Levy E, Aubier M, Beresniak A, Levr P, Thwaites R. The long-term cost of treatment with inhaled fluticasone propionate of oral steroids in adult patients with moderate to severe asthma. Eur Respir J 1998; 12 (Suppl 28): 35.
10. Bowers B, Johnson M, Edwards L, et al. The impact of fluticasone propionate and zafirlukast on patient quality of life. Am J Respir Crit Care Med. 1999; 159 (3): 761.
11. Busse W, Wolfe J, Storms W, et al. Fluticasone propionate compared with zafirlukast in controlling persistent asthma: a randomized double-blind, placebo controlled trial. J Fam Pract 2001 Jul; 50 (7): 595-602.
12. Carranza Rosenzweig J, Bowers B, Edwards L et al. A cost effectiveness analysis of inhaled fluticasone propionate (Flovent®) versus zafirlukast (Accolate®) in the treatment of patients with persistent asthma. Am J Respir Crit Care Med. 1999; 159(3): 760.
13. Brondum J, Stanford R, Yancey S et al. Patients on inhaled fluticasone 110 mcg demonstrate significant reductions in both asthma and total health care costs while zafirlukast increases costs. J Allergy Clin Immunol 2000; 105: 1(2): 834.
14. Ind PW, Cargill K, Thwaites RMA. Addition of salmeterol xinofoate to fluticasone propionate produces cost-effective asthma management. Am J Respir Crit Care Med. 1999; 159(3): 636.
15. Mahajan P, Pearlman D, Okamoto L. The effect of fluticasone propionate on functional status and sleep in children with asthma and on the quality of life of their parents. J Allergy Clin Immunol 1998; 102: 19-23.
16. Metcalf M, Mahajan P, Hendricks V, Price M. Satisfaction with Diskus® and Diskhaler® in the treatment of children with chronic asthma with fluticasone propionate. J Allergy Clin Immunol 1998; 102: 180.
17. Williams J, Richards KA. Ease of handling and clinical efficacy of fluticasone propionate Accuhaler/DiskusTM inhaler compared with TurbohalerTM inhaler in paediatric patients. Br J Clin Pract 1997; 51 (3): 147-53.
18. Booth PC, Wells NEJ, Morrison AK. A comparison of the cost-effectiveness of alternative prophylactic therapies in the treatment of adult asthma. Br Med. Econ 1995; 8: 65-72.
19. Bisgaard H, Gillies J, Groenewald M, et al. The effect of inhaled fluticasone propionate in the treatment of young asthmatic children. A dose comparison study. Am J Respir Care 1999; 160(1): 126-31.
20. Price MJ. Impact of inhaled fluticasone propionate on parental sleep disturbance and perception of asthma symptoms in pre-school children (abstract 627). J Allergy Clin Immunol 1998: 101 (1 part 2): 151.
2. Lundback B., Bosh T., Brazell C. Quality of life improvements are greater in patients with severe asthma receiving inhaled fluticasone propionate 750mcg bid via Diskhaler compared with budesonide 800mcg bid via TurbuhalerTM. Poster presentation ATS 1997.
3. Gibson P., Rutherford C., Price M., et al. Comparison of quality of life differences in severe asthma after treatment with beclometasone dipropionate or budesonide and fluticasone propionate at approximately half the microgram dose. Eur Respir J 1998; 12 (Suppl 28): 35.
4. Barnes NC., Price MJ., Thwaites RMA, et al. The cost-effectiveness of inhaled fluticasone propionate and budesonide in the treatment of asthma in adults and children. Respir Med. 1999a; 93: 402-7.
5. Venables TL, McConchie S, Follow RMA. A comparison of the cost-effectiveness of budesonide and fluticasone dry powder devices in the management of adult asthma. Br J Med Econ 1996; 10: 315-23.
6. Steinmetz KO, Trautmann M. Efficacy of fluticasone propionate (0,5 mg daily) via MDI and budesonide (1,2 mg daily) via Turbuhaler in the treatment of steroid-naive asthmatics. Am J Respir Crit Care Med 1996; 153: 338.
7. Volmer T, Weber HH, Kelhorn A. Cost-effectiveness of fluticasone propionate (500 mcg daily) via MDI and flunisolide (1000 mcg daily) via MDI in the treatment of steroid naive patients with moderate asthma. A double blind study. Am J Respir Crit Care Med. 1998; 157: 406.
8. Payne SL, Thwaites RMA, Collins N. Estimation from clinical trial data of direct costs associated with asthma exacerbations treated in hospital. Eur Respir J 1997; 10 (Suppl 25): 106.
9. Levy E, Aubier M, Beresniak A, Levr P, Thwaites R. The long-term cost of treatment with inhaled fluticasone propionate of oral steroids in adult patients with moderate to severe asthma. Eur Respir J 1998; 12 (Suppl 28): 35.
10. Bowers B, Johnson M, Edwards L, et al. The impact of fluticasone propionate and zafirlukast on patient quality of life. Am J Respir Crit Care Med. 1999; 159 (3): 761.
11. Busse W, Wolfe J, Storms W, et al. Fluticasone propionate compared with zafirlukast in controlling persistent asthma: a randomized double-blind, placebo controlled trial. J Fam Pract 2001 Jul; 50 (7): 595-602.
12. Carranza Rosenzweig J, Bowers B, Edwards L et al. A cost effectiveness analysis of inhaled fluticasone propionate (Flovent®) versus zafirlukast (Accolate®) in the treatment of patients with persistent asthma. Am J Respir Crit Care Med. 1999; 159(3): 760.
13. Brondum J, Stanford R, Yancey S et al. Patients on inhaled fluticasone 110 mcg demonstrate significant reductions in both asthma and total health care costs while zafirlukast increases costs. J Allergy Clin Immunol 2000; 105: 1(2): 834.
14. Ind PW, Cargill K, Thwaites RMA. Addition of salmeterol xinofoate to fluticasone propionate produces cost-effective asthma management. Am J Respir Crit Care Med. 1999; 159(3): 636.
15. Mahajan P, Pearlman D, Okamoto L. The effect of fluticasone propionate on functional status and sleep in children with asthma and on the quality of life of their parents. J Allergy Clin Immunol 1998; 102: 19-23.
16. Metcalf M, Mahajan P, Hendricks V, Price M. Satisfaction with Diskus® and Diskhaler® in the treatment of children with chronic asthma with fluticasone propionate. J Allergy Clin Immunol 1998; 102: 180.
17. Williams J, Richards KA. Ease of handling and clinical efficacy of fluticasone propionate Accuhaler/DiskusTM inhaler compared with TurbohalerTM inhaler in paediatric patients. Br J Clin Pract 1997; 51 (3): 147-53.
18. Booth PC, Wells NEJ, Morrison AK. A comparison of the cost-effectiveness of alternative prophylactic therapies in the treatment of adult asthma. Br Med. Econ 1995; 8: 65-72.
19. Bisgaard H, Gillies J, Groenewald M, et al. The effect of inhaled fluticasone propionate in the treatment of young asthmatic children. A dose comparison study. Am J Respir Care 1999; 160(1): 126-31.
20. Price MJ. Impact of inhaled fluticasone propionate on parental sleep disturbance and perception of asthma symptoms in pre-school children (abstract 627). J Allergy Clin Immunol 1998: 101 (1 part 2): 151.
Pozostałe artykuły z numeru 4/2001:
- reklama -
Strona główna |
Reklama |
Kontakt
Wszelkie prawa zastrzeżone © 1990-2012 Wydawnictwo Medyczne Borgis Sp. z o.o.