Wydawnictwo Medyczne Borgis
Czytelnia Medyczna » Farmakoekonomika » 3/2002 » Rynek leków refundowanych: porównanie - kwartał 2001 r./1 kwartał 2002 r./2 kwartał 2002 r.
- reklama -
Mamy sprzęt do ręcznej obróbki krawędzi i ślizgów - serwis narciarski Warszawa
- reklama -
© Borgis - Farmakoekonomika 3/2002
Małgorzata Cel

Rynek leków refundowanych: porównanie - kwartał 2001 r./1 kwartał 2002 r./2 kwartał 2002 r.

Market of reimbursed pharmaceuticals: comparison of quarter 2001/1 quarter 2002/2 quarter 2002
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Warszawa
Streszczenie
W artykule przedstawiono strukturę sprzedaży w kwartale 2001, 1 kwartale 2001 r. i 2 kwartale 2002 r. leków, które do 10.04.2002 r. znajdowały się na wykazach leków refundowanych oraz ważniejsze zmiany w grupach terapeutycznych, wg kodu ATC. Obliczono spożycie w/w leków w DDD, kwotę refundacji oraz średnią cenę detaliczną pojedynczego opakowania handlowego, średni koszt pojedynczej dawki dziennej (DDD) i udział kwoty refundacji w wartości leków refundowanych.
Summary
The paper presents the market of pharmaceuticals which were reimbursed till 10.04.2002 and most important changes in therapeutical groups, according to ATC classification. The consumption of a.m. pharmaceuticals, level of reimbursement, mean price per pack, mean price per DDD and reimbursement share in total cost of pharmaceuticals from reimbursement lists have been calculated.
I Struktura sprzedaży leków, które do 10.04.2002 r. znajdowały się na wykazach leków refundowanych
Strukturę sprzedaży leków, które do 10.04.2002 r. znajdowały się na wykazach leków refundowanych przedstawiono w tab.1-7. Porówanano dane dla kwartału 2001, 1 kwartału 2001 i 2 kwartału 2002 r. łącznie oraz z podziałem na leki refundowane po 10.04.2002r. i skreślone z wykazów refundacyjnych. Dane kwartalne dla roku 2001 są średnią arytmetyczną danych o sprzedaży dla tego roku.
Tabela 1. Liczba opakowań handlowych
KwartałLeki refund. do 10.04.2002rLeki refund. po 10.04.2002rLeki skreślone z wyk. ref.
Liczba opak.
[mln szt.]
Zmiana do kw 2001 [%]Liczba opak.
[mln szt.]
Zmiana do kw 2001 [%]Liczba opak.
[mln szt.]
Zmiana do kw 2001 [%]
kw 2001116,4-103,3-13,1-
1 kw 2002122,75,4%109,66,1%13,10%
2 kw 2002107,7-7,5%96,3-6,8%11,4-13,0%
Tabela 2. Spożycie w DDD
KwartałLeki refund. do 10.04.2002rLeki refund. po 10.04.2002rLeki skreślone z wyk. refund.
DDD
[mld]
Zmiana do kw 2001 [%]DDD
[mld]
Zmiana do kw2001 [%]DDD
[mld]
Zmiana do
kw 2001 [%]
kw 20011,781-1,647-0,134-
1 kw 20021,98211,2%1,82811%0,15414,9%
2 kw 20021,8001,1%1,6651,1%0,1350,7%
Tabela 3. Wartość detaliczna leków
KwartałLeki refund. do 10.04.2002rLeki refund. po 10.04.2002rLeki skreślone z wyk. refund.
Wartość detal.
[mld zł]
Zmiana do kw 2001 [%]Wartość detal.
[mld zł]
Zmiana do kw 2001 [%]Wartość detal.
[mld zł]
Zmiana do kw 2001 [%]
kw 20012,041-1,895-0,146-
1 kw 20022,37116,2%2,22817,6%0,143-2%
2 kw 20022,035-0,3%1,9191,3%0,116-20,6%
Tabela 4. Kwota refundacji
KwartałLeki refund. do 10.04.2002rLeki refund. po 10.04.2002rLeki skreślone z wyk. refund.
Kwota ref.
[mld zł]
Zmiana do
kw 2001 [%]
Kwota ref.
[mld zł]
Zmiana do
kw 2001 [%]
Kwota ref.
[mld zł]
Zmiana do kw 2001 [%]
kw 20011,270-1,186-0,084-
1 kw 20021,55022%1,46723,7%0,083-1,2%
2 kw 20021,159-17,1%1,1592,3%--
Tabela 5. Średnia cena detaliczna pojedynczego opakowania handlowego
KwartałLeki refund. do 10.04.2002rLeki refund. po 10.04.2002rLeki skreślone z wyk. refund.
Cena detal.
[zł]
Zmiana do
kw 2001 [%]
Cena detal.
[zł]
Zmiana do
Kw 2001 [%]
Cena detal.
[zł]
Zmiana do
Kw 2001 [%]
kw 200117,53-18,35-11,12-
1 kw 200219,3310,3%20,3310,8%10,98-1,3%
2 kw 200218,897,8%19,935,3%10,16-8,6%
Tabela 6. Średni koszt pojedynczej dawki dziennej (DDD)
KwartałLeki refund. do 10.04.2002rLeki refund. po 10.04.2002rLeki skreślone z wyk. refund.
Koszt 1DDD
[zł]
Zmiana do
Kw 2001 [%]
Koszt 1DDD
[zł]
Zmiana do
kw 2001 [%]
Koszt 1DDD
[zł]
Zmiana do
kw 2001 [%]
kw 20011,146-1,151-1,091-
1 kw 20021,1974,4%1,2195,9%0,934-14,4%
2 kw 20021,131-1,3%1,1530,2%0,861-21,1%
Tabela 7. Udział kwoty refundacji w wartości leków refundowanych
KwartałLeki refund. do 10.04.2002rLeki refund. po 10.04.2002rLeki skreślone z wyk. refund.
Kwota ref.
[%]
Kwota ref.
[%]
Kwota ref.
[%]
kw 200162%63%57%
1 kw 200265%66%58%
2 kw 200257%60%-
Na obniżenie ogólnej liczby sprzedanych opakowań handlowych leków w 2 kwartale 2002 r. miały wpływ m.in. zmiany wielkości pojedynczego opakowania, np. zastąpienie 20-tabletkowych opakowań 30 tabletkowymi dla preparatów Enarenal, Famogast, Furosemid, Hydrochlorothiazyd, Ranigast (producent Polpharma) w celu dostosowania wielkości opakowania handlowego do ilości leku równoważnej jednej opłacie ryczałtowej. Bardziej miarodajne w tej sytuacji wydaje się zastosowanie wskaźnika DDD dla oszacowania wielkości konsumpcji pod względem ilościowym.
W przypadku leków skreślonych z wykazów refundacyjnych przyjęto, że po 10.04.002r., w wyniku uwolnienia ich cen marża detaliczna w 2 kwartale 2002r. wynosiła 33,3% dla leków polskich i 25% dla leków importowanych (od ceny zakupu).
II. Ważniejsze zmiany w grupach terapeutycznych, wg kodu ATC
1. Leki przeciwwrzodowe – grupa A02B (tab. 8)
a. Grupa A02BA – antagoniści receptora H 2 (zmiana odpłatności cymetydyny z 50% na R),
b. Grupa A02BB – inhibitory pompy protonowej (zmiana odpłatności z 50% na 30%),
c. Grupa A02BX – inne leki przeciwwrzodowe (zmiana odpłatności z 30% na 50%).
Tabela 8. Leki przeciwwrzodowe
ATCSubstancjaDDD
[mln]
kw01
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
Koszt 1DDD
[zł]
kw 01
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
Kwota ref.
kw 01
[mln zł]
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
A02BACimetidinum0,1-1%-15%0,63-1%1%0,04-1%-37%
A02BARanitidinum45,34%-10%0,45-2%-2%5,2927%31%
A02BAFamotidinum9,27%-12%0,44-2%-1%1,847%-28%
A02BBOmeprazolum4,8-1%24%3,971%-13%7,19-1%43%
A02BBPantoprazolum2,629%23%4,300%-3%4,0429%38%
A02BBLansoprazolum1,045%56%3,12-1%-2%1,5544%119%
A02BXSucralfatum0,59%-11%1,63-1%-3%0,469%-36%
A02BXTrikalium dicitratobismuthatum0,5-38%-52%0,8639%41%0,31-10%-49%
Ranitydyna jest przykładem substancji czynnej, dostępnej w sprzedaży bez recepty, w mniejszych niż refundowane opakowaniach, tj. tabl. musujące 150 mg po 4 lub 10szt. (inne analogiczne substancje, to: cetyryzyna, ibuprofen, loperamid, loratadyna, naproksen) oraz w niższych dawkach, tj. tabl. 75 mg (podobnie: drotaweryna tabl. 40 mg, famotydyna tabl. 10 mg), co może wpływać ujemnie na poziom sprzedaży jej preparatów objętych refundacją.
2. Leki przeciwcukrzycowe – grupa A10 (tab. 9).
Grupa A10BB – doustne leki przeciwcukrzycowe (gliklazyd, glimepiryd, glipizyd, metformina – zmiana odpłatności z 0% na R).
Tabela 9. Leki przeciwcukrzycowe
ATCSubstancjaDDD
[mln]
kw 01
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
Koszt 1DDD
[zł]
kw 01
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
Kwota ref.
kw 01
[mln zł]
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
A10Insulinum humanum2,924%11%3,96-1%-3%11,224%5%
A10Insulini injectio neutralis0,7-24%-35%2,000%0%1,4-23%-35%
A10Insulinum lisprum0,827%44%4,71-1%3%3,327%33%
A10Insulinum humanum isophanum2,818%6%3,99-1%-2%11,018%0%
A10Insulinum isophanum0,5-31%-44%2,04-1%-1%1,0-31%-44%
A10Insulinum humanum+Isophanum insulinum19,914%4%3,970%-2%76,415%1%
A10Insulinum lisprum1,541%27%4,440%9%5,941%18%
A10Insulinum humanum0,14%-9%4,020%-4%0,34%-11%
A10Insulini cum Zinco (crystallisati) suspensio1,0-26%-41%1,971%0%2,1-25%-53%
A10Metformini hydrochloridum14,321%4%0,830%-3%11,721%-36%
A10Glibenclamidum10,8-12%-30%0,110%0%1,2-12%-84%
A10Chlorpropamidum0,5-30%-41%0,140%0%0,0-30%-41%
A10Tolbutamidum1,4-21%-34%0,660%0%0,7-21%-56%
A10Glipizidum2,613%25%2,052%-24%2,217%19%
A10Gliquidonum0,2-3%-13%1,350%-9%0,1-3%-28%
A10Gliclazidum27,7-3%-15%1,0911%20%16,94%-20%
A10Glimepiridum6,428%39%1,140%-6%3,327%30%
A10Acarbosum2,46%8%3,460%-13%4,26%-6%
3. Leki stosowane w przeroście gruczołu krokowego (tab. 10).
Grupa C02CA – leki blokujące receptor alfa-adrenergiczny (zmiana odpłatności z 50%/30%-prost na 30% dla wszystkich ubezpieczonych).
Grupa G04CA – antagoniści receptora alfa-adrenergicznego (zmiana odpłatności z 30%-prost na 30% dla wszystkich ubezpieczonych).
Grupa G02CB – inhibitory 5-alfa-redyktazy (zmiana odpłatności z 30%-prost na 50% dla wszystkich ubezpieczonych).
Tabela 10. Leki stosowane w przeroście gruczołu krokowego
ATCSubstancjaDDD
[mln]
kw 01
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
Koszt 1DDD
[zł]
kw 01
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
Kwota ref.
kw 01
[mln zł]
Zmiana
1 kw 02/
kw01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
C02CADoxazosinum5,5 48%56%3,21 -9%-21%8,74 45%42%
G04CAAlfuzosinum2,2 179%18%2,38 -3%13%2,28 134%41%
G04CATamsulosini hydrochloridum4,3 3%-10%3,23 0%-7%5,68 3%-14%
G04CATerazosinum1,8 18%10%2,75-2%-7%2,67 19%9%
G04CBFinasteridum3,112%-4%5,65 0%-24% 12,40 12%-48%
4. Leki obniżające poziom cholesterolu i trójglicerydów – grupa C10 (tab.11).
Grupa C10AA – statyny (zmiana odpłatności z 30% w chorobie niedokrwienna serca i stanach po zawale na 30% dla wszystkich ubezpieczonych).
Tabela 11. Leki obniżające poziom cholesterolu i trójglicerydów.
ATCSubstancjaDDD
[mln]
kw 01
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
Koszt 1DDD
[zł]
kw 01
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
Kwota ref.
kw 01
[mln zł]
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
C10AASimvastatinum15,232%43% 2,72-2%-10%25,031%23%
C10AALovastatinum2,7102%171%2,76-10%-27%4,694%79%
C10AAPravastatinum0,6-38%-71%4,203%23%1,0-37%-82%
C10AAFluvastatinum0,6-25%-26%4,04-1%-7%1,5-25%-46%
C10AAAtorvastatinum3,623%40%3,04-1%-13%5,622%0,3%
C10ABBezafibratum0,27%-9%1,030,01%-0,05%0,17%-22%
C10ABGemfibrozilum0,230%-6%1,16-9%-7%0,130%-6%
C10ABFenofibratum11,64%-6%1,041%1%4,96%-6%
C10ABCiprofibratum3,1-42%-51%1,130%2%1,6-42%-59%
C10ACColestyraminum0,02-32%-38%5,74-2%-5%0,1-34%-55%
C10ACColestipoli hydrochloridum0,01 -1%-23%6,94 1%13%0,02-0,3%-47%
5. Inne leki stosowane w chorobach układu sercowo-naczyniowego – grupy C03, C07, C08, C09 (tab.12).
Tabela 12. Inne leki stosowane w chorobach układu sercowo-naczyniowego
ATCSubstancjaDDD
[mln]
kw 01
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
Koszt 1 DDD
[zł]
kw 01
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
Kwota ref.
kw 01
[mln zł]
Zmiana
1 kw 02/
kw 01
Zmiana
2 kw 02/
kw 01
C03Hydrochlorothiazidum5,23%-14%0,15-10%17%0 zł--
C03Clopamidum2,3-6%-4%0,150%0%0,25-6%-4%
C03Chlortalidonum4,30%2%0,280%1%0,610%-28%
C03Indapamidum30,712%15%1,05-7%-9%16,25%-24%
C03Furosemidum24,0-7%-25%0,110%16%0 zł--
C03Spironolactonum13,80%13%0,661%0%4,021%5%
C03Amiloridum+ Hydrochlorothiazidum16,8-7%-5%0,202%2%2,33-6%-31%
C07Propranololum3,13%-1%0,35-1%0%0,064%0%
C07Sotalolum3,874%12%0,96-12%-3%1,3173%12%
C07Metoprololum19,87%8%0,565%2%0,23-33%44%
C07Atenololum16,0168%11%0,181%-1%0,79168%7%
C07Acebutololum9,3-11%-14%0,88-1%0%0,09-2%12%
C07Bisoprololum10,830%39%0,92-6%-5%0,8129%-40%
C08Amlodipinum59,421%20%0,66-5%-8%16,920%20%
C08Felodipinum1,02%-2%1,330%-3%0,291%-1%
C08Isradipinum0,3-18%-18%0,960%32%0,10-18%-18%
C08Nifedipinum3,6-16%-25%0,24-2%-5%0,06-4%-52%
C08Nitrendipinum5,828%24%0,350%0%1,2928%24%
C08Lacidipinum0,6-6%40%1,910%-34%0,22-6%34%
C08Verapamilum10,310%5%1,026%-27%2,2012%8%
C08Diltiazemum9,9-4%-11%1,080%0%7,61-3%-18%
C09Captoprilum15,4-8%-16%0,31-9%-3%1,74-20%-28%
C09Enalaprilum1413%-15%0,23-1%4%7,7727%49%
C09Lisinoprilum3,153%62%1,49-2%-8%1,9053%9%
C09Perindoprilum34,314%10%1,210%-8%20,914%-30%
C09Quinaprilum3,443%101%1,800%-30%2,0643%28%
C09Benazeprilum1,888%96%1,16-1%-2%0,9787%31%
C09Cilazaprilum8,732%52%1,371%-14%5,2233%5%
C09Trandolaprilum4,5-3%8%1,870%-34%2,93-3%-35%
Podsumowanie
  • Większy procentowo spadek wartości sprzedaży preparatów skreślonych z wykazów refundacyjnych w stosunku do liczby opakowań dowodzi, że zmniejszyła się przede wszystkim sprzedaż preparatów o wyższej cenie.
  • Przykłady istotnych zmian poziomu sprzedaży (w odniesieniu do liczby opakowań):
    – preparaty onkologiczne, np. cyklofosfamid, etopozyd, ifosfamid – spadek 2-3 krotny,
    – kalcytonina –wysoka cena i zapasy poczynione przez pacjentów złożyły się na drastyczny, 2,5-krotny spadek sprzedaży,
    – w przypadku stosunkowo niskiej ceny leku i braku możliwości substytucji – zmiany poziomu sprzedaży mniej znaczące, np. molsydomina, preparaty żelaza, Ca dobesilate (spadek ok. 10%),
    – najpopularniejsze preparaty wśród skreślonych, np. pentoksyfilina, ambroksol, ketotifen, kwas pipemidynowy, cisaprid, alprostadil, preparaty Pygei afric., tibolon, mesna, nystatyna (tabl. doustne) – spadek od 20% do 90%.
  • Łączne spożycie leków refundowanych do 10.04.2002 r. wzrosło w 2 kw 2002 r. w DDD o 1,1%, w porównaniu do średniego kwartału 2001 r. Biorąc pod uwagę liczbę opakowań handlowych, spadek ten wyniósł 7,5%, a dla preparatów, które pozostały na wykazach refundacyjnych 6,8%. Tak znaczny spadek prawdopodobnie został częściowo spowodowany wysoką sprzedażą w 1 kwartale 2002r. Leki skreślone z wykazów stanowiły ilościowo w 2001 r. 11,3%, a w 2 kwartale 2002 r. 10,6% całego rynku leków refundowanych przed 10.04.2002 r., a zatem w 2 kwartale 2002 r. nie nastąpiło znaczące przeniesienie ich konsumpcji na leki aktualnie refundowane.
  • Nastąpił wzrost ceny detalicznej pojedynczego opakowania handlowego w stosunku do 2001r. (o 5,3% dla preparatów, które były i pozostały refundowane), podczas gdy koszt 1DDD wzrósł tylko nieznacznie, o 0,2. Jest to wypadkowa następujących czynników:
  • – obniżka cen wielu leków importowanych,
    – stale wzrastający udział droższych preparatów nowszej generacji, np. w grupie leków przeciwwrzodowych, obniżających poziom cholesterolu, stosowanych w chorobach układu krążenia, na co w niektórych przypadkach miała wpływ korzystna dla pacjenta zmiana odpłatności,
    – wielkość opakowań handlowych leków.
  • Na kształt rynku leków refundowanych w 2 kwartale 2002 r. złożyły się:
  • – zmiany na wykazach leków refundowanych (zmiana odpłatności, ceny i limitu),
    – skreślenie z wykazów refundacyjnych, w połączeniu z ceną preparatu oraz możliwościami substytucji terapeutycznej,
    – wzrastający udział tańszych odpowiedników generycznych, niekiedy kosztem leku oryginalnego
    – typ leku – sezonowość sprzedaży (np. p-alergiczne, p-wrzodowe; antybiotyki),
    – wielkość zakupów dokonanych przez pacjentów w 1 kwartale 2002 r., szczególnie w stosunku do leków stosowanych w chorobach o przewlekłym charakterze,
    – zróżnicowana aktywność marketingowa poszczególnych firm farmaceutycznych.
    Uwaga
    W opracowaniu nie zostały uwzględnione:
    – preparaty nierefundowane dla inwalidów wojennych, co może być przyczyną pewnych różnic w wysokości kwoty refundacji oraz pozostałych parametrów refundacyjnych, w stosunku do ich rzeczywistej wielkości.
    – odpowiedniki leków refundowanych, które nie figurują na wykazach leków refundowanych, ale które mogą być również wydawane z aptek na recepty refundowane, o ile ich cena znajduje się poniżej limitu refundacji.
    Farmakoekonomika 3/2002

    - reklama -