Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych s1/2014, s. 19-21
Maciej Zbrzeźniak
Dysfunkcja neurogenna pęcherza moczowego
Wstęp
Prawidłowa czynność dolnych dróg moczowych pozwala na zbieranie i magazynowanie moczu w pęcherzu pod niskim ciśnieniem oraz wydalanie moczu w momencie świadomego odruchu mikcyjnego. Warunkami prawidłowego funkcjonowania tego mechanizmu są odpowiednia relaksacja mięśnia wypieracza pęcherza moczowego i kompetentny mechanizm zwieracza cewki (zwieracz wewnętrzny na poziomie szyi pęcherza i poprzecznie prążkowany zewnętrzny na poziomie przepony miednicy) w fazie wypełniania, oraz adekwatny skurcz wypieracza w fazie mikcji, któremu towarzyszy relaksacja zwieraczy cewki. W przypadku uszkodzenia układu nerwowego dochodzi do rozkojarzenia korelacji pomiędzy powyższymi mechanizmami. Zarówno nadreaktywność wypieracza w fazie wypełniania, jak i brak korelacji pomiędzy zwieraczem cewki i wypieraczem w fazie mikcji prowadzą do niekontrolowanego wzrostu ciśnienia w obrębie pęcherza moczowego, który upośledza transport moczu z górnego piętra dróg moczowych. Takie zjawisko powoduje mechanizm prowadzący do pozanerkowej niewydolności nerek, która jest groźnym następstwem i potencjalnym zagrożeniem życia chorych na neurogenną dysfunkcję pęcherza moczowego. Brak korelacji pomiędzy wypieraczem i zwieraczem prowadzi do powstania czynnościowej przeszkody w odpływie moczu, która podobnie jak osłabienie czynności skurczowej samego wypieracza prowadzi do znacznego zalegania moczu po mikcji, a w następstwie do zakażeń i kamicy układu moczowego. Kaskada powikłań: zaleganie moczu w pęcherzu – zakażenie – kamica – niewydolność nerek są charakterystyczne dla dysfunkcji neurogennej i na jej wykryciu powinna być skoncentrowana uwaga lekarza diagnozującego chorego z uszkodzeniem układu nerwowego (np. rdzenia kręgowego).
Rodzaje zaburzeń w dysfunkcji neurogennej pęcherza moczowego
Dawniej uważano, iż rodzaj zaburzeń czynności dolnych dróg moczowych jest związany z poziomem uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego (mózgu lub rdzenia kręgowego). Wykazano, że takie twierdzenie nie do końca jest prawdą, ponieważ określony typ dysfunkcji jest tylko w pewnym procencie związany z miejscem uszkodzenia, a dokładną charakterystykę czynności pęcherza i cewki można uzyskać tylko na podstawie badania urodynamicznego. Na takiej teoretycznej podstawie powstał stworzony przez Madersbachera podział zaburzeń w przypadku dysfunkcji neurogennej.
Rodzaje zaburzeń:
1. Nadreaktywność wypieracza, której towarzyszy dyssynergia wypieraczowo-zwieraczowa. W takiej sytuacji skurczowi wypieracza towarzyszy skurcz zwieracza zewnętrznego cewki (brak fizjologicznej relaksacji mechanizmu zwieraczowego). Jest to najgroźniejsze zaburzenie dla górnego piętra dróg moczowych z uwagi na generowanie wysokich ciśnień przez wypieracz, czasami prowadzące do całkowitego zatrzymania moczu i rozwinięcia niewydolności nerek w krótkim czasie.
2. Arefleksja lub hiporefleksja wypieracza, której towarzyszy dyssynergia wypieraczowo-zwieraczowa. Zaburzenie, w którym dochodzi do osłabienia lub zaniku czynności skurczowej wypieracza z jednocześnie zamkniętym zwieraczem prowadzi do całkowitego zatrzymania moczu.
3. Arefleksja lub hiporefleksja wypieracza z osłabieniem napięcia zwieracza zewnętrznego cewki moczowej.
4. Nadreaktywność wypieracza i niewydolność mechanizmu zwieraczowego cewki zwykle cechują się nasilonym nietrzymaniem moczu.
Diagnostyka pacjentów z dysfunkcją neurogenną pęcherza moczowego
W badaniu przedmiotowym należy zwrócić uwagę na stan skóry chorych, w szczególności na okolice urogenitalne (odparzenia od moczu) i skóry pośladków, pięt i pleców (odleżyny). Ocena infekcji układu moczowego musi obejmować poza badaniem ogólnym także posiew moczu. Niezwykle przydatna w ocenie ewentualnych powikłań dysfunkcji neurogennej dróg moczowych jest ultrasonografia. Badaniem z wyboru u tych chorych jest badanie czynności pęcherza i cewki, czyli diagnostyka urodynamiczna. Ma ona na celu sprawdzenie parametrów adekwatnego opróżniania pęcherza (ciśnienie mikcyjne, objętość wydalonego moczu, pomiar zalegającego moczu po mikcji).
Problemy kliniczne i następstwa dysfunkcji neurogennej pęcherza
Głównym problemem chorych dotkniętych uszkodzeniem układu nerwowego jest nietrzymanie moczu, które może wynikać z niekontrolowanego wzrostu ciśnienia śródpęcherzowego przełamującego opór cewkowy (nadreaktywność wypieracza) lub niewydolności samego mechanizmu zwieraczowego cewki moczowej. Drugim problemem jest znaczne zaleganie moczu po mikcji związane z czynnościową przeszkodą podpęcherzową (dyssynergia wypieraczowo-zwieraczowa) lub osłabieniem czynności skurczowej wypieracza. Mocz zalegający w pęcherzu jest świetną pożywką dla bakterii, co prowadzi w szybkim czasie do kolonizacji i zapalenia dróg moczowych. Infekcja dróg moczowych promuje powstawanie kamicy zarówno górnego, jak i dolnego piętra dróg moczowych. W przypadkach nasilonej nadreaktywności wypieracza i zwiększonego ciśnienia w obrębie pęcherza dochodzi do znacznej trabekulacji ścian pęcherza i jest możliwe powstanie odpływu pęcherzowo-moczowodowego, prowadzącego do poszerzenia moczowodów i układów kielichowo-miedniczkowych.
Cele leczenia dysfunkcji neurogennej pęcherza
Podstawowym celem leczenia jest ochrona górnego piętra układu moczowego i zapobieganie infekcji dróg moczowych. Temu powinno służyć dążenie do zmniejszenia ciśnienia śródpęcherzowego zarówno w fazie wypełniania pęcherza, jak i w fazie mikcji. Takie działania powinny doprowadzić do stanu prawidłowego trzymania moczu i uniknięcia przetok moczowych. Z uwagi na zwykle młody wiek chorych z dysfunkcją dróg moczowych należy mieć na uwadze ich długie przeżycie w warunkach niepełnosprawności i dążenie do powrotu funkcjonowania w społeczeństwie.
Postępowanie w zależności od typu dysfunkcji

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2014-01-30
zaakceptowano do druku: 2014-03-26

Postępy Nauk Medycznych s1/2014
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych